<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?><?xml-model href="../../datenmodell/astronautilia.rng" type="application/xml" schematypens="http://relaxng.org/ns/structure/1.0"?><?xml-model href="../../datenmodell/astronautilia.sch" type="application/xml" schematypens="http://purl.oclc.org/dsdl/schematron"?>
<TEI xmlns="http://www.tei-c.org/ns/1.0" xmlns:xi="http://www.w3.org/2001/XInclude" xml:id="Astronautilia_Brief" rendition="astronautilia_transcript" version="4.4.0">
	<teiHeader xml:id="teiHeader">
		<fileDesc>
			<titleStmt>
				<title type="file">Brief</title>
				<title type="quoteInternal" sameAs="#kt_Astronautilia_Brief">Astr. Brief</title>
				<title type="quoteExternal"/>
				<respStmt>
					<resp xml:id="transcription" n="content">
						<persName>Stefan Weise</persName>
					</resp>
					<resp xml:id="edition" n="content">
						<persName>Stefan Weise</persName>
					</resp>
					<resp xml:id="transmission" n="content">
						<persName>Stefan Weise</persName>
					</resp>
					<resp xml:id="annotation" n="content">
						<persName>Stefan Weise</persName>
					</resp>
					<resp xml:id="translation" n="content">
						<persName>Stefan Weise</persName>
					</resp>
					<resp xml:id="encoding" n="tech">
						<persName>Jennifer Bunselmeier</persName>
					</resp>
					<resp xml:id="markup" n="tech">
						<persName>Stefan Weise</persName>
					</resp>
					<resp xml:id="dataAnalysis" n="tech">
						<persName>Jennifer Bunselmeier</persName>
					</resp>
					<resp xml:id="dataModel" n="tech">
						<persName>Jennifer Bunselmeier</persName>
					</resp>
					<resp xml:id="technicalRealisation" n="tech">
						<persName>Jennifer Bunselmeier</persName>
					</resp>
				</respStmt>
			</titleStmt>
			<xi:include href="../resources/commonMetadata.xml" parse="xml" xpointer="publicationStmt"/>
			<xi:include href="../resources/commonMetadata.xml" parse="xml" xpointer="sourceDesc"/>
			<xi:include href="../resources/commonMetadata.xml" parse="xml" xpointer="notesStmt"/>
		</fileDesc>
		<xi:include href="../resources/commonMetadata.xml" parse="xml" xpointer="encodingDesc"/>
		<revisionDesc>
			<listChange type="processStatus">
				<change when="2026-01-09" who="#dhbuw" type="created"/>
				<change when="2026-01-15" who="#dhbuw" type="hasTranscript"/>
				<change when="2026-08-12" who="#editor" type="hasNormalised"/>
				<change when="2026-07-29" who="#dhbuw" type="readyForQMTrans"/>
				<change when="2026-08-11" who="#dhbuw" type="readyForPublicationTrans"/>
			</listChange>
			<listChange type="fileStatus">
				<change type="metadata" status="open"/>
				<change type="transcription" status="open"/>
				<change type="normalised" status="notApplicable"/>
				<change type="similia" status="notApplicable"/>
				<change type="versusTetracoli" status="notApplicable"/>
				<change type="metrics" status="notApplicable"/>
				<change type="indexReferences" status="open"/>
				<change type="neologisms" status="notApplicable"/>
				<change type="statusEdition" status="open"/>
				<change type="statusPublication" status="finishedLight"/>
			</listChange>
		</revisionDesc>
	</teiHeader>
	<text>
		<front xml:id="front">
			<div type="notesOnTextConstitution">
				<p>Der Text orientiert sich am Typoskript. Aus dem Manuskript wurde in <ref type="internal" subtype="retainContent" target="#d1.a1.v36a" sameAs="#kt_Astronautilia_Brief">Z. 36a‒r</ref> ein Zusatz
                    aufgenommen, der keinen Eingang ins Typoskript und die <hi rend="italic">Editio
                        princeps</hi> gefunden hat. Křesadlo bietet in diesem Zusatz eine
                    lateinische Übersetzung der tschechischen Widmung an seine Griechischlehrerin
                    Anna Slováčková sowie des ersten aus Friedrich Nietzsche übernommenen deutschen
                    Mottos.</p>
			</div>
			<div type="introduction">
				<p>Nach dem tschechischen <ref type="internal" subtype="retainContent" target="Astronautilia_Vorwort.xml#d1" sameAs="#kt_Astronautilia_Vorwort">Vorwort</ref> (Předmluva), das vor allem der Situierung des Werkes
                    innerhalb und Abgrenzung zur zeitgenössischen tschechischen Literatur dient,
                    schließt Křesadlo einen lateinischen Geleitbrief und eine lateinische
                    Zusammenfassung des <ref type="internal" subtype="retainContent" target="Astronautilia_Vorspann.xml#d1" sameAs="#kt_Astronautilia_Vorspann">"Vorspanns"</ref> (Předznamenání, eigentlich "Vorzeichen") an. In diesen
                    lateinischen Paratexten wird entsprechend ihres humanistischen Gestus vor allem
                    der Homerbezug explizit und mehrfach hervorgehoben. Wie schon im Untertitel des
                    Werkes bezeichnet Křesadlo es in der <hi rend="italic">Epistola</hi> als "neue
                    Odyssee des gegenwärtigen oder zukünftigen Zeitalters" (<ref type="internal" subtype="retainContent" target="#d1.a1.v3" sameAs="#kt_Astronautilia_Brief">Z. 3</ref>). Ein Renaissance-Bezug ergibt sich nicht nur dadurch, dass der
                    Universalübersetzer Franta angeblich die Gegenwart mit dem 16. Jahrhundert
                    verwechselt habe (<ref type="internal" subtype="retainContent" target="#d1.a1.v26" sameAs="#kt_Astronautilia_Brief">Z. 26‒29</ref>),
                    sondern auch durch die sprachliche Gestaltung mit reicher Kommasetzung,
                    &amp;-Kürzeln und Code-switching ins Griechische (siehe zur Sprache auch
                    Sacheinführung III.6.). Die betonte Ansprache an "Leser und Leserin" wirkt in
                    diesem Zusammenhang "modernistisch" und unterstreicht die Vermischung beider
                    Zeitebenen. </p>
			</div>
			<div type="notesOnTranslation">
				<p/>
			</div>
			<div type="contentMilestones">
				<list><item n="01-3-019"><desc type="contentMilestone">Franta als Verfasser des griechischen Textes</desc><ptr type="verse" target="#d1.a1.v19"/></item><item n="01-3-036"><desc type="contentMilestone">Zusatz in M (lateinische Übersetzung von Widmung
                            und Motto)</desc><ptr type="verse" target="#d1.a1.v36a"/></item><item n="01-3-036"><desc type="contentMilestone">Ende</desc><ptr type="verse" target="#d1.a1.v36r"/></item></list>
			</div>
		</front>
		<body>
			<div type="transcript">
				<div type="segment" xml:id="d1">
					<pb n="T p. V"/>
					<pb n="E p. III"/>
					<pb n="M f. εr"/>
					<head>
						<l n="1" xml:id="d1.h1.v1" sortKey="1">
							<seg type="mainText" xml:lang="la">EPISTOLA AD LECTOREM DOCTUM.</seg><seg type="mainText" function="normalised" xml:lang="la">EPISTOLA AD LECTOREM DOCTUM</seg>
							<seg type="translationOfMainText" xml:lang="de">BRIEF AN DEN GEBILDETEN LESER</seg>
						</l>
					</head>
					<opener>
						<l n="1" xml:id="d1.o1.v1" sortKey="1">
							<seg type="mainText" xml:lang="la">Lector optime docte (vel lectrix optime docta) salve!</seg><seg type="mainText" function="normalised" xml:lang="la">Lector optime docte (vel lectrix optime
                                docta), salve!</seg>
							<seg type="translationOfMainText" xml:lang="de">Bester gebildeter Leser (oder beste gebildete Leserin), sei gegrüßt!</seg>
						</l>
					</opener>
					<ab>
						<l n="1" xml:id="d1.a1.v1" sortKey="1">
							<seg type="mainText" xml:lang="la">Tibi praelatus textus iacet <rs type="index" ref="#griechisch">graecus</rs> modo rhapsodiae <rs type="index" ref="#raumschiff">navis cosmicae</rs></seg><seg type="mainText" function="normalised" xml:lang="la">Tibi praelatus textus iacet graecus modo rhapsodiae navis cosmicae</seg>
							<seg type="translationOfMainText" xml:lang="de">Vor dir liegt ein griechischer Text in der Art eines epischen Gedichtes</seg>
						</l>
						<l n="2" xml:id="d1.a1.v2" sortKey="2">
							<seg type="mainText" xml:lang="la">de peregrinatione inter astra, in hexametris linguâ epicâ compositus,</seg><seg type="mainText" function="normalised" xml:lang="la">de peregrinatione inter astra, in hexametris linguâ epicâ compositus,</seg>
							<seg type="translationOfMainText" xml:lang="de">über die Reise eines Raumschiffes zwischen den Sternen, in Hexametern in epischer Diktion verfasst,</seg>
						</l>
						<l n="3" xml:id="d1.a1.v3" sortKey="3">
							<seg type="mainText" xml:lang="la">qualis talis, en!, Odyssea nova hodierni, vel, si vis, futuri aevi,</seg><seg type="mainText" function="normalised" xml:lang="la">talis qualis, en!, Odyssea nova hodierni
                                vel, si vis, futuri aevi,</seg>
							<seg type="translationOfMainText" xml:lang="de">so wie eine neue Odyssee, siehe!, des
                                gegenwärtigen oder, wenn du willst, des zukünftigen
                                Zeitalters,</seg>
						</l>
						<l n="4" xml:id="d1.a1.v4" sortKey="4">
							<seg type="mainText" xml:lang="la">tamen brevior antiquae hoc modo degenerationem indicans humanitatis.</seg><seg type="mainText" function="normalised" xml:lang="la">tamen brevior antiqua hoc modo
                                degenerationem indicans humanitatis.</seg>
							<seg type="translationOfMainText" xml:lang="de">aber kürzer als die alte und auf diese Weise
                                zugleich Indikator für den Verfall der humanistischen Bildung.</seg>
						</l>
						<l n="5" xml:id="d1.a1.v5" sortKey="5">
							<seg type="mainText" xml:lang="la">Illis <foreign xml:lang="grc">"τοῖς πολλοῖς"</foreign>, qui linguam nesciunt graecam, et illorum</seg><seg type="mainText" function="normalised" xml:lang="la">Illis "τοῖς πολλοῖς", qui linguam nesciunt
                                Graecam, et illorum</seg>
							<seg type="translationOfMainText" xml:lang="de">Für jene Mehrheit von Menschen, die die griechische Sprache nicht beherrschen, und um ihretwillen</seg>
						</l>
						<l n="6" xml:id="d1.a1.v6" sortKey="6">
							<seg type="mainText" xml:lang="la">gratiâ, translatio <rs type="index" ref="#tschechisch">bohemica</rs>, ut vides, est adiuncta.</seg><seg type="mainText" function="normalised" xml:lang="la">gratiâ translatio Bohemica, ut vides, est
                                adiuncta.</seg>
							<seg type="translationOfMainText" xml:lang="de">ist, wie du siehst, eine tschechische Übersetzung beigefügt.</seg>
						</l>
						<l n="7" xml:id="d1.a1.v7" sortKey="7">
							<seg type="mainText" xml:lang="la">Tibi autem, optima persona docta – lector aut lectrix – textus patet</seg><seg type="mainText" function="normalised" xml:lang="la">Tibi autem, optima persona docta – lector
                                aut lectrix –, textus patet</seg>
							<seg type="translationOfMainText" xml:lang="de">Dir aber, beste gebildete Person – Leser oder Leserin – steht der Originaltext</seg>
						</l>
						<l n="8" xml:id="d1.a1.v8" sortKey="8">
							<seg type="mainText" xml:lang="la">originalis, quem te benigne legere eoque perfrui humiliter exhorto.</seg><seg type="mainText" function="normalised" xml:lang="la">originalis, quem te benigne legere eoque
                                perfrui humiliter exhortor.</seg>
							<seg type="translationOfMainText" xml:lang="de">offen, den wohlwollend zu lesen und zu genießen, ich dich demütig auffordere.</seg>
						</l>
						<l n="9" xml:id="d1.a1.v9" sortKey="9">
							<seg type="mainText" xml:lang="la">De quô textû tibi, ut consuetum, aliqua paulum vollo communicare</seg><seg type="mainText" function="normalised" xml:lang="la">De quô textû tibi, ut consuetum, aliqua
                                paulum volo communicare</seg>
							<seg type="translationOfMainText" xml:lang="de">Über diesen Text möchte ich dir, wie es üblich ist, einiges</seg>
						</l>
						<l n="10" xml:id="d1.a1.v10" sortKey="10">
							<seg type="mainText" xml:lang="la">linguâ <rs type="index" ref="#lateinisch">latinâ</rs>, cuius omnes nostris temporibus personae, quae linguam</seg><seg type="mainText" function="normalised" xml:lang="la">linguâ Latinâ, cuius omnes nostris
                                temporibus personae, quae linguam</seg>
							<seg type="translationOfMainText" xml:lang="de">in Latein mitteilen, dessen zu unseren Zeiten alle Personen, die</seg>
						</l>
						<l n="11" xml:id="d1.a1.v11" sortKey="11">
							<seg type="mainText" xml:lang="la">sciant <rs type="index" ref="#griechisch">graecam</rs> antiquam, aeque sunt capaces.</seg><seg type="mainText" function="normalised" xml:lang="la">sciant Graecam antiquam, aeque sunt
                                capaces.</seg>
							<seg type="translationOfMainText" xml:lang="de">das Altgriechische beherrschen, gleichermaßen mächtig sind.</seg>
						</l>
						<pb n="M f. εv"/>
						<l n="12" xml:id="d1.a1.v12" sortKey="12">
							<seg type="mainText" xml:lang="la">Et primum de illis circa textum, illius historiâ, modo inventionis</seg><seg type="mainText" function="normalised" xml:lang="la">Et primum de illis circa textum, illius historiâ, modo inventionis</seg>
							<seg type="translationOfMainText" xml:lang="de">Und zuerst werden die Dinge, die sich auf den Text, seine Geschichte und die Art seiner Auffindung</seg>
						</l>
						<l n="13" xml:id="d1.a1.v13" sortKey="13">
							<seg type="mainText" xml:lang="la">&amp;ct, quae alias in parte <rs type="index" ref="#tschechisch">Bohemicâ</rs> quae "<foreign xml:lang="cs">Předznamenání</foreign>" inscribitur</seg><seg type="mainText" function="normalised" xml:lang="la">etc., quae alias in parte Bohemicâ, quae
                                "Předznamenání" inscribitur,</seg>
							<seg type="translationOfMainText" xml:lang="de">beziehen, und das Übrige, was andernorts im tschechischen Teil steht, der "Předznamenání" heißt,</seg>
						</l>
						<l n="14" xml:id="d1.a1.v14" sortKey="14">
							<seg type="mainText" xml:lang="la">explicantur.</seg><seg type="mainText" function="normalised" xml:lang="la">explicantur.</seg>
							<seg type="translationOfMainText" xml:lang="de">erläutert.</seg>
						</l>
						<l n="15" xml:id="d1.a1.v15" sortKey="15">
							<seg type="mainText" xml:lang="la">Et illa, si linguae <rs type="index" ref="#tschechisch">Bohemicae</rs> sis potens, loco legas indicato.</seg><seg type="mainText" function="normalised" xml:lang="la">Et illa, si linguae Bohemicae sis potens, loco legas indicato.</seg>
							<seg type="translationOfMainText" xml:lang="de">Diese Dinge kannst du auch, wenn du das Tschechische beherrschst, an der angezeigten Stelle lesen.</seg>
						</l>
						<l n="16" xml:id="d1.a1.v16" sortKey="16">
							<seg type="mainText" xml:lang="la">Si autem idioma illud nescias, synopsin breviorem, quae hac constat</seg><seg type="mainText" function="normalised" xml:lang="la">Si autem idioma illud nescias, synopsin breviorem, quae hac constat</seg>
							<seg type="translationOfMainText" xml:lang="de">Wenn du aber diese Sprache nicht beherrschen solltest, heiße ich dich gütig die kürzere Zusammenfassung, die in diesem</seg>
						</l>
						<l n="17" xml:id="d1.a1.v17" sortKey="17">
							<seg type="mainText" xml:lang="la">epistolâ, benigne legere iubeas, prooemii <rs type="index" ref="#tschechisch">Bohemici</rs> loco.</seg><seg type="mainText" function="normalised" xml:lang="la">epistolâ, benigne legere iubeam prooemii
                                Bohemici loco.</seg>
							<seg type="translationOfMainText" xml:lang="de">Brief enthalten ist, anstelle des tschechischen Vorwortes zu lesen.</seg>
						</l>
						<l n="18" xml:id="d1.a1.v18" sortKey="18">
							<seg type="mainText" xml:lang="la">Secundo etiam aliqua de linguâ istius rhapsodiae adnotantur:</seg><seg type="mainText" function="normalised" xml:lang="la">Secundo etiam aliqua de linguâ istius rhapsodiae adnotantur:</seg>
							<seg type="translationOfMainText" xml:lang="de">Zweitens werden einige Dinge zur Sprache
                                dieses epischen Gedichtes angemerkt:</seg>
						</l>
						<l n="19" xml:id="d1.a1.v19" sortKey="19">
							<seg type="mainText" xml:lang="la">Scriptum est poëma, ut legas in Prooemio, ab ente artificiali</seg><seg type="mainText" function="normalised" xml:lang="la">Scriptum est poëma, ut legas in Prooemio, ab ente artificiali</seg>
							<seg type="translationOfMainText" xml:lang="de">Das Gedicht ist, wie du im Vorwort lesen kannst, von einem künstlichen</seg>
						</l>
						<l n="20" xml:id="d1.a1.v20" sortKey="20">
							<seg type="mainText" xml:lang="la"><foreign xml:lang="cs">"bioplastô"</foreign>, ut dicunt, quod fuit translator linguarum cosmicarum</seg><seg type="mainText" function="normalised" xml:lang="la">"bioplastô", ut dicunt, quod fuit translator linguarum cosmicarum</seg>
							<seg type="translationOfMainText" xml:lang="de">sogenannten "bioplastischen" Wesen
                                geschrieben worden, welches ein Universalübersetzer kosmischer
                                Sprachen war,</seg>
						</l>
						<l n="21" xml:id="d1.a1.v21" sortKey="21">
							<seg type="mainText" xml:lang="la">universalis, hac ratione constructus.</seg><seg type="mainText" function="normalised" xml:lang="la">universalis, hac ratione constructus.</seg>
							<seg type="translationOfMainText" xml:lang="de">der auf folgende Weise konstruiert worden
                                ist:</seg>
						</l>
						<l n="22" xml:id="d1.a1.v22" sortKey="22">
							<seg type="mainText" xml:lang="la">Decem myriadas sciens linguarum, alias autem multas capax fuit</seg><seg type="mainText" function="normalised" xml:lang="la">Decem myriadas sciens linguarum, alias autem multas capax fuit</seg>
							<seg type="translationOfMainText" xml:lang="de">Da er eine Million Sprachen beherrschte, war
                                in der Lage, viele andere</seg>
						</l>
						<l n="23" xml:id="d1.a1.v23" sortKey="23">
							<seg type="mainText" xml:lang="la">generandi de illis quas iam novit legibus etymologiae.</seg><seg type="mainText" function="normalised" xml:lang="la">generandi de illis, quas iam novit, legibus
                                etymologiae.</seg>
							<seg type="translationOfMainText" xml:lang="de">nach denjenigen Gesetzen der Etymologie, die
                                es schon kennt, zu generieren.</seg>
						</l>
						<l n="24" xml:id="d1.a1.v24" sortKey="24">
							<seg type="mainText" xml:lang="la">Forma istius translatoris similis fuit animali terrestri, quod</seg><seg type="mainText" function="normalised" xml:lang="la">Forma istius translatoris similis fuit animali terrestri, quod</seg>
							<seg type="translationOfMainText" xml:lang="de">Die Gestalt dieses Übersetzers ist einem
                                irdischen Tier ähnlich, welches</seg>
						</l>
						<pb n="M f. ζr"/>
						<l n="25" xml:id="d1.a1.v25" sortKey="25">
							<seg type="mainText" xml:lang="la">zoologi <hi rend="italic">mephitin</hi> appellant, ratione ioculi sic constructa.</seg><seg type="mainText" function="normalised" xml:lang="la">zoologi <hi rend="italic">mephitin</hi> appellant, ratione ioculi sic constructa.</seg>
							<seg type="translationOfMainText" xml:lang="de">die Zoologen "Mephitis" (Stinktier) nennen,
                                und sie wurde zum Scherz so konstruiert.</seg>
						</l>
						<l n="26" xml:id="d1.a1.v26" sortKey="26">
							<seg type="mainText" xml:lang="la">Scripsit tamen translator ille universalis narrationem de pere-</seg><seg type="mainText" function="normalised" xml:lang="la">Scripsit tamen translator ille universalis narrationem de pere-</seg>
							<seg type="translationOfMainText" xml:lang="de">Dennoch schrieb jener Universalübersetzer die Erzählung über die kosmische Reise</seg>
						</l>
						<l n="27" xml:id="d1.a1.v27" sortKey="27">
							<seg type="mainText" xml:lang="la">grinatione cosmicâ in linguâ <rs type="index" ref="#homer">homericâ</rs> modo erroneo, false putans</seg><seg type="mainText" function="normalised" xml:lang="la">grinatione cosmicâ in linguâ Homericâ modo
                                erroneo false putans,</seg>
							<seg type="translationOfMainText" xml:lang="de">in homerischer Sprache in irrtümlicher Weise, weil er fälschlich glaubte,</seg>
						</l>
						<l n="28" xml:id="d1.a1.v28" sortKey="28">
							<seg type="mainText" xml:lang="la">quod illa magnificent et promoveant narrationem, incorrecte tempus</seg><seg type="mainText" function="normalised" xml:lang="la">quod illa magnificent et promoveant narrationem, incorrecte tempus</seg>
							<seg type="translationOfMainText" xml:lang="de">dass dies die Erzählung großmachen und fördern könnte, wobei er unkorrekterweise die heutige Zeit</seg>
						</l>
						<l n="29" xml:id="d1.a1.v29" sortKey="29">
							<seg type="mainText" xml:lang="la">hodiernum cum illo XVI<hi rend="super">i</hi> aevi confundens.</seg><seg type="mainText" function="normalised" xml:lang="la">hodiernum cum illo XVI<hi rend="super">i</hi> aevi confundens.</seg>
							<seg type="translationOfMainText" xml:lang="de">mit der des 16. Jahrhunderts
                                verwechselte.</seg>
						</l>
						<l n="30" xml:id="d1.a1.v30" sortKey="30">
							<seg type="mainText" xml:lang="la">Suspicio tamen <rs type="index" ref="#franta">Frantam</rs> (quô nomine translator appellabatur univer-</seg><seg type="mainText" function="normalised" xml:lang="la">Suspicio tamen Frantam (quô nomine translator appellabatur univer-</seg>
							<seg type="translationOfMainText" xml:lang="de">Dennoch hege ich Zweifel, dass Franta (mit welchem Namen der Universalübersetzer genannt</seg>
						</l>
						<l n="31" xml:id="d1.a1.v31" sortKey="31">
							<seg type="mainText" xml:lang="la">salis) linguam <rs type="index" ref="#griechisch">graecam</rs> antiquam illiusque dialectum <rs type="index" ref="#homer">homericum</rs> non</seg><seg type="mainText" function="normalised" xml:lang="la">salis) linguam Graecam antiquam illiusque
                                dialectum Homericam non</seg>
							<seg type="translationOfMainText" xml:lang="de">wurde) die altgriechische Sprache und den homerischen Dialekt von ihr</seg>
						</l>
						<l n="32" xml:id="d1.a1.v32" sortKey="32">
							<seg type="mainText" xml:lang="la">directe novisse, illum illamque generavisse ex illis quas sciebat</seg><seg type="mainText" function="normalised" xml:lang="la">directe novisse, illum illamque generavisse
                                ex illis, quas sciebat,</seg>
							<seg type="translationOfMainText" xml:lang="de">direkt kannte, vielmehr hat er sie aus den Sprachen, die er kannte,</seg>
						</l>
						<l n="33" xml:id="d1.a1.v33" sortKey="33">
							<seg type="mainText" xml:lang="la">linguis, ut consuetus, tantoque non semper absolute correcte voces</seg><seg type="mainText" function="normalised" xml:lang="la">linguis, ut consuetus, tantoque non semper absolute correcte voces</seg>
							<seg type="translationOfMainText" xml:lang="de">wie gewöhnlich, generiert und so nicht immer
                                absolut korrekt die Wörter</seg>
						</l>
						<l n="34" xml:id="d1.a1.v34" sortKey="34">
							<seg type="mainText" xml:lang="la">formasse, de quibus immo plurima habebis.</seg><seg type="mainText" function="normalised" xml:lang="la">formasse, de quibus immo plurima habebis.</seg>
							<seg type="translationOfMainText" xml:lang="de">gebildet, von denen du sehr viel finden
                                wirst.</seg>
						</l>
						<l n="35" xml:id="d1.a1.v35" sortKey="35">
							<seg type="mainText" xml:lang="la">Sed iam de textu <rs type="index" ref="#tschechisch">Bohemico</rs> introductorio, nisi scias idioma, videas</seg><seg type="mainText" function="normalised" xml:lang="la">Sed iam de textu Bohemico introductorio, nisi scias idioma, videas</seg>
							<seg type="translationOfMainText" xml:lang="de">Aber über den tschechischen Einleitungstext magst du das Folgende, falls du die Sprache nicht beherrschst,</seg>
						</l>
						<l n="36" xml:id="d1.a1.v36" sortKey="36">
							<seg type="mainText" xml:lang="la">sequentia:</seg><seg type="mainText" function="normalised" xml:lang="la">sequentia:</seg>
							<seg type="translationOfMainText" xml:lang="de">einsehen:</seg>
						</l>
						<pb n="M f. ζv"/>
						<l n="36a" xml:id="d1.a1.v36a" rend="indent-level-1" sortKey="37">
							<seg type="mainText" xml:lang="la"><g ref="#html-dez-10216"/>Liber iste dedicatus est memoriae </seg><seg type="mainText" function="normalised" xml:lang="la"><g ref="#html-dez-10216"/>Liber iste dedicatus est memoriae</seg>
							<seg type="translationOfMainText" xml:lang="de"><g ref="#html-dez-10216"/>Dieses Buch ist dem Andenken an</seg>
						</l>
						<l n="36b" xml:id="d1.a1.v36b" sortKey="38">
							<seg type="mainText" xml:lang="la"><rs type="index" ref="#slovackova_anna">Annae Slováčková</rs>, quae translatoris </seg><seg type="mainText" function="normalised" xml:lang="la">Annae Slováčková, quae translatoris</seg>
							<seg type="translationOfMainText" xml:lang="de">Anna Slováčková gewidmet, welche die Lehrerin des Übersetzers </seg>
						</l>
						<l n="36c" xml:id="d1.a1.v36c" sortKey="39">
							<seg type="mainText" xml:lang="la">in <rs type="index" ref="#tschechisch">Bohemica</rs> istius poëmatis in Graecis </seg><seg type="mainText" function="normalised" xml:lang="la">in Bohemica istius poëmatis in Graecis</seg>
							<seg type="translationOfMainText" xml:lang="de">ins Tschechische dieses Gedichtes im Griechischen </seg>
						</l>
						<l n="36d" xml:id="d1.a1.v36d" sortKey="40">
							<seg type="mainText" xml:lang="la">fuit magistra &amp; sub communistis </seg><seg type="mainText" function="normalised" xml:lang="la">fuit magistra et sub communistis</seg>
							<seg type="translationOfMainText" xml:lang="de">war und unter den Kommunisten</seg>
						</l>
						<l n="36e" xml:id="d1.a1.v36e" sortKey="41">
							<seg type="mainText" xml:lang="la">innocens victima vitam perdidit.</seg><seg type="mainText" function="normalised" xml:lang="la">innocens victima vitam perdidit.</seg>
							<seg type="translationOfMainText" xml:lang="de">als unschuldiges Opfer ihr Leben verlor.</seg>
						</l>
						<l n="36f" xml:id="d1.a1.v36f" rend="indent-level-1" sortKey="42">
							<seg type="mainText" xml:lang="la">Sequuntur duo citationes vel quotationes </seg><seg type="mainText" function="normalised" xml:lang="la">Sequuntur duo citationes vel quotationes</seg>
							<seg type="translationOfMainText" xml:lang="de">Es folgen zwei Zitate,</seg>
						</l>
						<l n="36g" xml:id="d1.a1.v36g" sortKey="43">
							<seg type="mainText" xml:lang="la">quae vernacule "motto" appellantur:</seg><seg type="mainText" function="normalised" xml:lang="la">quae vernacule "motto" appellantur:</seg>
							<seg type="translationOfMainText" xml:lang="de">die man in der Volkssprache "Motto" nennt:</seg>
						</l>
						<l n="36h" xml:id="d1.a1.v36h" sortKey="44">
							<seg type="mainText" xml:lang="la">Quibus secundam traducere <rs type="index" ref="#griechisch">graecam</rs>
							</seg><seg type="mainText" function="normalised" xml:lang="la">Quibus secundam traducere graecam</seg>
							<seg type="translationOfMainText" xml:lang="de">Von diesen muss das zweite auf Griechisch</seg>
						</l>
						<l n="36i" xml:id="d1.a1.v36i" sortKey="45">
							<seg type="mainText" xml:lang="la">non opportet.</seg><seg type="mainText" function="normalised" xml:lang="la">non opportet.</seg>
							<seg type="translationOfMainText" xml:lang="de">nicht übersetzt werden.</seg>
						</l>
						<l n="36k" xml:id="d1.a1.v36k" sortKey="46">
							<seg type="mainText" xml:lang="la">Prima, in linguâ <rs type="index" ref="#deutsch">Germanicâ</rs>, dictum est </seg><seg type="mainText" function="normalised" xml:lang="la">Prima, in linguâ Germanicâ, dictum est</seg>
							<seg type="translationOfMainText" xml:lang="de">Das erste in deutscher Sprache ist ein Ausspruch </seg>
						</l>
						<l n="36l" xml:id="d1.a1.v36l" sortKey="47">
							<seg type="mainText" xml:lang="la"><rs type="index" ref="#nietzsche_friedrich">Friderici Nietzsche</rs>, sequentem habens</seg><seg type="mainText" function="normalised" xml:lang="la">Friderici Nietzsche sequentem habens</seg>
							<seg type="translationOfMainText" xml:lang="de">Friedrich Nietzsches und hat folgende</seg>
						</l>
						<l n="36m" xml:id="d1.a1.v36m" sortKey="48">
							<seg type="mainText" xml:lang="la">sensum: </seg><seg type="mainText" function="normalised" xml:lang="la">sensum:</seg>
							<seg type="translationOfMainText" xml:lang="de">Bedeutung:</seg>
						</l>
						<l n="36n" xml:id="d1.a1.v36n" sortKey="49">
							<seg type="mainText" xml:lang="la">Amo illum, qui super seipsum </seg><seg type="mainText" function="normalised" xml:lang="la">Amo illum, qui super seipsum</seg>
							<seg type="translationOfMainText" xml:lang="de">Ich liebe den, der über sich hinaus</seg>
						</l>
						<l n="36o" xml:id="d1.a1.v36o" sortKey="50">
							<seg type="mainText" xml:lang="la">vult creare &amp; sic destruitur </seg><seg type="mainText" function="normalised" xml:lang="la">vult creare et sic destruitur</seg>
							<seg type="translationOfMainText" xml:lang="de">schaffen will und so zugrunde geht.</seg>
						</l>
						<l n="36p" xml:id="d1.a1.v36p" sortKey="51">
							<seg type="mainText" xml:lang="la">(quae apte de poëmatis praesentis auctore, </seg><seg type="mainText" function="normalised" xml:lang="la">(quae apte de poëmatis praesentis auctore,</seg>
							<seg type="translationOfMainText" xml:lang="de">(Dies könnte man passend über den Verfasser des vorliegenden Gedichtes,</seg>
						</l>
						<l n="36q" xml:id="d1.a1.v36q" sortKey="52">
							<seg type="mainText" xml:lang="la">quisquis iam fuisset, dici </seg><seg type="mainText" function="normalised" xml:lang="la">quisquis iam fuisset, dici</seg>
							<seg type="translationOfMainText" xml:lang="de">wer auch immer er gewesen sein mag,</seg>
						</l>
						<l n="36r" xml:id="d1.a1.v36r" sortKey="53">
							<seg type="mainText" xml:lang="la">possint)<g ref="#html-dez-10217"/></seg><seg type="mainText" function="normalised" xml:lang="la">possint)<g ref="#html-dez-10217"/></seg>
							<seg type="translationOfMainText" xml:lang="de">sagen).<g ref="#html-dez-10217"/></seg>
						</l>
					</ab>
				</div>
			</div>
		</body>
		<back>
			<div type="critNotes">
				<list corresp="#d1"><note type="crit" subtype="la" n="3" corresp="#d1.a1.v3">talis qualis <hi rend="italic">deb.</hi></note><note type="crit" subtype="la" n="4" corresp="#d1.a1.v4">antiqua <hi rend="italic">deb.</hi></note><note type="crit" subtype="la" n="8" corresp="#d1.a1.v8"><q>exhorto</q> exhortor <hi rend="italic">deb.</hi></note><note type="crit" subtype="la" n="9" corresp="#d1.a1.v9"><q>vollo</q> volo <hi rend="italic">deb.</hi></note><note type="crit" subtype="la" n="10" corresp="#d1.a1.v10">nostris M T p.c.: nostis E</note><note type="crit" subtype="la" n="13" corresp="#d1.a1.v13">inscribitur M: inscibitur T E</note><note type="crit" subtype="la" n="13" corresp="#d1.a1.v13">parte Bohemicâ E: parte introductoria Bohemica M</note><note type="crit" subtype="la" n="15" corresp="#d1.a1.v15">loco M: logo T E </note><note type="crit" subtype="la" n="17" corresp="#d1.a1.v17"><q>iubeas</q>
						<hi rend="italic">an</hi> iubeam ?</note><note type="crit" subtype="la" n="29" corresp="#d1.a1.v29">confundens E] confundens. De quibus accuratius in prooemii synopsi habes M</note><note type="crit" subtype="la" n="29" corresp="#d1.a1.v29"><q>introductorio</q>
						<hi rend="italic">postea additum in</hi> M</note><note type="crit" subtype="la" n="31" corresp="#d1.a1.v31">Homericam <hi rend="italic">deb.</hi></note><note type="crit" subtype="la" n="32sq." corresp="#d1.a1.v32 #d1.a1.v33">illum illamque T p.c.: illam illumque M: illum illemque E</note><note type="crit" subtype="la" n="33" corresp="#d1.a1.v33">linguis, ut consuetus E] linguis, regulis
						        utens etymologicis, ut eius esset motus M: <hi rend="italic">an</hi> consuevit ?</note><note type="crit" subtype="la" n="33" corresp="#d1.a1.v33"><hi rend="italic">an</hi> correctas ?</note><note type="crit" subtype="la" n="34" corresp="#d1.a1.v34">immo M T E] <hi rend="italic">pro</hi>
                        imo</note><note type="crit" subtype="la" n="36a–r" corresp="#d1.a1.v36a #d1.a1.v36b #d1.a1.v36c #d1.a1.v36d #d1.a1.v36e #d1.a1.v36f #d1.a1.v36g #d1.a1.v36h #d1.a1.v36i #d1.a1.v36k #d1.a1.v36l #d1.a1.v36m #d1.a1.v36n #d1.a1.v36o #d1.a1.v36p #d1.a1.v36q #d1.a1.v36r">Liber — possint) M: T E <hi rend="italic">omiserunt</hi>
					</note><note type="crit" subtype="la" n="36c" corresp="#d1.a1.v36a #d1.a1.v36b #d1.a1.v36c">in Bohemica M p.c.: Bohemici M a.c.</note></list>
			</div>
			<div type="similiaNotes"/>
			<div type="msNotes"/>
			<div type="commentNotes">
				<list corresp="#d1"><note type="comment" subtype="la" n="5" corresp="#d1.a1.v5">Der Codewechsel mit dem griechischen Ausdruck οἱ πολλοί (= die Vielen, die Mehrheit) ist hier besonders ironisch und "bildungsaristokratisch", da ja gerade für diese Gruppe weder der lateinische noch der griechische Text zugänglich ist.</note><note type="comment" subtype="la" n="36r" corresp="#d1.a1.v36r">Die lateinische Übersetzung von Widmung und Motti steht nur im Manuskript. Im Typoskript und in der Erstausgabe ist sie ausgelassen.</note></list>
			</div>
			<div type="listSpondiaci">
				<list corresp="#d1"/>
			</div>
			<div type="listNeologisms">
				<list corresp="#d1"/>
			</div>
			<div type="listIndexReferences">
				<list corresp="#d1"><item><rs type="index" ref="#deutsch"/><ptr type="verse" target="#d1.a1.v36k"/></item><item><rs type="index" ref="#franta"/><ptr type="verse" target="#d1.a1.v30"/></item><item><rs type="index" ref="#griechisch"/><ptr type="verse" target="#d1.a1.v1"/><ptr type="verse" target="#d1.a1.v11"/><ptr type="verse" target="#d1.a1.v31"/><ptr type="verse" target="#d1.a1.v36h"/></item><item><rs type="index" ref="#homer"/><ptr type="verse" target="#d1.a1.v27"/><ptr type="verse" target="#d1.a1.v31"/></item><item><rs type="index" ref="#lateinisch"/><ptr type="verse" target="#d1.a1.v10"/></item><item><rs type="index" ref="#nietzsche_friedrich"/><ptr type="verse" target="#d1.a1.v36l"/></item><item><rs type="index" ref="#raumschiff"/><ptr type="verse" target="#d1.a1.v1"/></item><item><rs type="index" ref="#slovackova_anna"/><ptr type="verse" target="#d1.a1.v36b"/></item><item><rs type="index" ref="#tschechisch"/><ptr type="verse" target="#d1.a1.v6"/><ptr type="verse" target="#d1.a1.v13"/><ptr type="verse" target="#d1.a1.v15"/><ptr type="verse" target="#d1.a1.v17"/><ptr type="verse" target="#d1.a1.v35"/><ptr type="verse" target="#d1.a1.v36c"/></item></list>
			</div>
			<div type="listMonosyllaba"/>
			<div type="metadataMetrics">
				<list corresp="#d1"><item type="metVerse"><num type="cardinal">53</num></item></list>
			</div>
			<xi:include href="../resources/commonMetadata.xml" parse="xml" xpointer="div_contentMilestones"/>
		</back>
	</text>
	<standOff>
		<xi:include href="../resources/index.xml" parse="xml" xpointer="div_index"/>
		<xi:include href="../resources/bibliography.xml" parse="xml" xpointer="div_bibliography"/>
		<xi:include href="../resources/kurztitel.xml" parse="xml" xpointer="div_quoteTitle"/>
	</standOff>
</TEI>
