Astronautilia
Digital
🢠Astr. 21🢡

Text

Über die Zeitwächter. Frantas Aufrichtigkeit und Aristie

Achtung: Die Bearbeitung ist noch nicht vollständig abgeschlossen.

M f. 188r T p. 221 E p. 221 Ἀστροναυτιλίης φ Ἀστροναυτιλίης φ Der Astronautilia einundzwanzigster Gesang Hvězdoplavby zpěv dvacátý prvý. [Τὰ περὶ τῶν χρονοφυλάκτων. Φράντου δεξιότης [Τὰ περὶ τῶν χρονοφυλάκτων. Φράντου δεξιότης [Über die Zeitwächter. Frantas Aufrichtigkeit (O strážcích času. Obratnost a καὶ ἀριστεία.] καὶ ἀριστεία.] und Aristie.] statečnost Franty.)
Hs.:
(grc) καὶ τῆς τοῦ χρονοπλεκτῆρος κλέψεος M post ἀριστεία

Ἔνθεν μὲν πλέομεν βάθεσιν κόσμοιο κενοῖο‒‒|‒◡◡|‒||◡◡|‒||‒|‒◡◡|‒◡ Ἔνθεν μὲν πλέομεν βάθεσιν κόσμοιο κενοῖο Von dort fuhren wir in den Tiefen des leeren Kosmos Odtud tedy jsme pluli dál propastmi prázdného kosmu
Sim.:
(grc) = Astr. 1,213
τμῆμα χρουνοφυλακτήρων ζητοῦντες ἀγαυνῶν(vt)‒‒|‒◡◡|‒‒|‒||‒|‒◡◡|‒‒ τμῆμα χρουνοφυλακτήρων ζητοῦντες ἀγαυῶν(vt) auf der Suche nach der Station der herrlichen Zeitwächter stanici strážníků času jsme hledali, výborných mužů,
Krit.:
(grc) ἀγαυῶν deb.
Sim.:
(grc) τμῆμα χρονοφυλακτήρων] vide supra ad Astr. 20,7
καὶ μετὰ παμπόλλας ὥρας σύστημα ἔφαινεν‒◡◡|‒‒|‒||‒|‒||‒|‒◡◡|‒◡ καὶ μετὰ παμπόλλας ὥρας σύστημα ἔφαινεν und nach sehr vielen Stunden erschien ein System a pak po předlouhém čase se planet systém nám zjevil, πλανήτων· εἳς ἠέλιος πολέες πλανῆται‒‒|‒||‒|‒◡◡|‒||◡◡|‒‒|‒‒ πλανήτων· εἷς ἠέλιος πολέες πλανῆται. mit Planeten: Es gab eine Sonne, viele Planeten. jedno vzdálené slunce a kolem planety mnohé.
Krit.:
(grc) εἷς deb.
τούτων μὲν ἴδμεν ἕνα ἔξοχον εἶναι ἁπάντων‒‒|‒‒|‒||◡◡|‒◡◡||‒◡◡|‒‒ τούτων μὲν ἴδμεν ἕνα ἔξοχον εἶναι ἁπάντων Wir sahen, dass ein einziger von diesen allen herausragend war, Z těchto obzvláštní jednu jsme viděli z planet těch všechněch,
Krit.:
(grc) ἴδομεν deb.
ὅς γε τέταρτος ἔην ἀπὸ ἠελίου στροφέεσθαι‒◡◡|‒◡◡|‒||◡◡|‒◡◡|‒◡◡|‒‒ ὅς γε τέταρτος ἔην ἀπὸ ἠελίου στροφέεσθαι. welcher der vierte von der Sonne war, um sie zu umkreisen. která byla tam čtvrtá z těch všech, co se točily kolem.
Krit.:
(grc) απὸ E, cor.
τοῦ πέρι μοι Γογαλὸς εἶπεν μάντις κρυόπηκτος‒◡◡|‒◡◡|‒||‒|‒||‒|‒◡◡|‒◡ Τοῦ πέρι μοι Γρογαλὸς εἶπεν μάντις κρυόπηκτος Über den sagte mir der eisgefrorene grogalische Seher, O té řekl mi Grogal, ten věštec zamrzlý v ledu,
Sim.:
(grc) κρυόπηκτος] nl., sed cf. κρυσταλλόπηκτος ([E.] Rh. 441)
ὡς περὶ τὸν μήνη στρέφεται πλάνην ζακενοῖο‒◡◡|‒||‒|‒||◡◡|‒||‒|‒◡◡|‒◡ ὡς περὶ τὸν μήνη στρέφεται πλάνην ζακενοῖο dass um diesen Planeten des Alls ein Mond kreist že kolem planety té se zase otáčí měsíc, τήδε περὶ μήνην τὸ τμῆμα χρουνοφυλάκτων‒◡◡|‒‒|‒||‒|‒‒||‒◡◡|‒‒ τὴν δὲ περὶ μήνην τὸ τμῆμα χρουνοφυλάκτων. und um diesen Mond die Station der Zeitwächter. a kolem měsíce toho zas stanice strážníků času.
Krit.:
(grc) τήνδε M: τήδε E
θᾶσσον μὲν πλέομεν πλάνου καὶ τοῦ πέρι μήνης‒‒|‒◡◡|‒||‒|‒||‒|‒◡◡|‒‒ Θᾶσσον μὲν πλέομεν πλάνου καὶ τοῦ πέρι μήνης Wir fuhren näher zu dem Planeten und dem Mond um ihn, Blíže tedy jsme pluli tam k planetě a její luně,
Anm.:
(grc) θᾶσσον] Hier hat Křesadlo offensichtlich θᾶσσον ("schneller") und ἆσσον ("näher") verwechselt, wie die tschechische Fassung zeigt ("blíže"). Vgl. auch Astr. 22,126.
πολλὰ δέ μοι κραδίη στήθει ἄσπειρε ἴδοντι.‒◡◡|‒◡◡|‒||‒|‒||‒|‒◡◡|‒◡ πολλὰ δέ μοι κραδίη στήθει ἄσπαιρε ἴδοντι. und heftig zuckte mir das Herz in der Brust, als ich ihn sah. mnoho mi ve hrudi srdce se zmítalo, když jsem to viděl.
Krit.:
(grc) ἰδόντι deb.
Sim.:
(grc) κραδίη στήθει ἄσπαιρε ἰδόντι] cf. Il. 13,443 (ἀσπαίρουσα [sc. κραδίη]); Od. 8,526 (ἀσπαίροντ’ ἐσιδοῦσα)
M f. 188v Καὶ τῇ εἰν μήνῃ ἴδομεν τεχνήματα πολλὰ‒‒|‒‒|‒||◡◡|‒||‒|‒◡◡|‒◡ Καὶ τῇ εἰν μήνῃ ἴδομεν τεχνήματα πολλὰ Und auf diesem Mond erblickten wir viel Technik A na tom měsíce také jsme viděli techniku mnohou ἠὲ παρασκευάς· τέχνῃσι βρύησε σελήνη‒◡◡|‒‒|‒||‒|‒◡◡|‒◡◡|‒‒ ἠὲ παρασκευάς· τέχνῃσι βρύησε σελήνη und Vorrichtungen. Der Mond war voll von Technik, a různé vymoženosti. Ten měsíc se technikou ježil,
Krit.:
(grc) ἠδὲ deb.
αἰσθητήρεσι πᾶσι πολέσσι τε φεισροβόλοισιν‒‒|‒◡◡|‒◡||◡|‒◡◡|‒◡◡|‒◡ αἰσθητήρεσι πᾶσι πολέσσι τε φεισροβόλοισιν allen möglichen Sensoren und vielen Phaserkanonen, sensory přerozličnými a četnými kanóny fejzrů
Sim.:
(grc) τέχνῃσι βρύησε σελήνη] cf. Il. 17,56 (βρύει ἄνθεϊ λευκῷ)
Hs.:
(grc) πολέσσι τε] πολοῖς καὶ M
αὐτοματοῖς· δεινὸν μὲν ἔην ἀραρυῖα σελήνη.‒◡◡|‒||‒|‒◡◡|‒||◡◡|‒◡◡|‒‒ αὐτομάτοις· δεινὸν μὲν ἔην ἀραρυῖα σελήνη. automatischen. Der Mond war gewaltig ausgerüstet. samočinnými. Tak strašně byl měsíc vybaven zbrojný.
Krit.:
(grc) αὐτομάτοις deb.
Ἔνθα δέ μοι ὁρόωντι κατεκλάσθη φίλον ἦτορ‒◡◡|‒◡◡|‒◡||◡|‒‒|‒◡◡|‒◡ Ἔνθα δέ μοι ὁρόωντι κατεκλάσθη φίλον ἦτορ Da zerbrach mir, als ich dies sah, mein liebes Herz, Tehdy mi, když jsem to viděl, se milé zlomilo srdce,
Sim.:
(grc) ἔνθα δέ μοι ὁρόωντι κατεκλάσθη φίλον ἦτορ] vide supra ad Astr. 1,166
γιγνώσκοντι ὅπως χαλεπὸν εἴη διαπέρσαι‒‒|‒◡◡|‒||◡◡|‒||‒|‒◡◡|‒‒ γιγνώσκοντι, ὅπως χαλεπὸν εἴη διαπέρσαι da ich erkannte, wie schwierig es sein würde vorzudringen neboť jsem poznal, jak těžké tam bude proniknout jistě
Anm.:
(grc) διαπέρσαι] Hier wohl als Infinitiv Aorist zu διαπεράω (nicht διαπέρθω) gedacht (vgl. tsch. "proniknout").
ἢ ὀρθῶς ἀδυναστὸν ἐπεὶ πολὰ ὅπλα ἔχοντο‒‒|‒||◡◡|‒◡||◡|‒||◡◡|‒◡◡|‒◡ ἢ ὀρθῶς ἀδυναστόν, ἐπεὶ πολὰ ὅπλα ἔχοντο. oder vollkommen unmöglich, da sie viele Waffen hatten. anebo nemožné přímo, neb měli mnohé tam zbraně.
Krit.:
(grc) ἀδύναστον deb.
ἀλλὰ καὶ ὡς ἐθέλησα ποιῆσαι ὅσσα γ’ ἄριστα‒◡◡|‒||◡◡|‒◡||◡|‒‒||‒◡◡|‒◡ Ἀλλὰ καὶ ὣς ἐθέλησα ποιῆσαι, ὅσσα γ’ ἄριστα, Aber auch so wollte ich tun, was das Beste war, Ale i tak jsem chtěl co nejlepší udělat možno.
Krit.:
(grc) ὣς deb.(cs) jsem corr.: jsme TE
καὶ σκαφὶν εἰσβαίνειν ἑτάροις ἐσθλοῖς ἐπίτελλον‒◡◡|‒‒|‒||◡◡|‒||‒|‒◡◡|‒◡ καὶ σκαφὶν εἰσβαίνειν ἑτάροις ἐσθλοῖς ἐπίτελλον und befahl ich den guten Gefährten, das Shuttle zu besteigen, A tu vstoupiti ve člun jsem dobrým přikázal druhům, καὶ Τόλμην μενέμεν τροχίῃ πλάνου στροφέουσαν‒‒|‒||◡◡|‒||◡◡|‒||‒|‒◡◡|‒◡ καὶ Τόλμην μενέμεν τροχίῃ πλάνου στροφέουσαν und der Tolma, in der Umlaufbahn des Planeten kreisend zu bleiben, Tolma však aby kolem té planety zůstala kroužíc,
Krit.:
(grc) μενέμεν M: μένεμεν E(grc) τροχιῇ deb.
καὶ τὴν τὸν ῥόβοτόν γε κυβερνήτην ἰθύνειν.‒‒|‒◡◡|‒◡||◡|‒‒|‒‒|‒‒ καὶ τὴν τὸν ῥόβοτόν γε κυβερνήτην ἰθύνειν. und dem Steuerroboter, sie zu steuern. tu aby kormidelník tam robot v orbitu řídil. Καὶ σκαφὶν αὖτ’ ἐπίβησα ἐγὼ πίσυρές τε ἑταῖροι‒◡◡|‒◡◡|‒◡||◡|‒||◡◡|‒◡◡|‒‒ Καὶ σκαφὶν αὖτ’ ἐπίβησα ἐγὼ πίσυρές τε ἑταῖροι Und ich und die vier Gefährten bestiegen das Shuttle, Do člunu vstoupil jsem já a čtyři druhové dobří T p. 222 E p. 222 οὐ μοῦνοι· σὺν ἄμμιν ἔβη Φράντης μεταθήτωρ.‒‒|‒||‒|‒◡||◡|‒||‒|‒◡◡|‒‒ οὐ μοῦνοι· σὺν ἄμμιν ἔβη Φράντης μεταθήτωρ. doch nicht allein: Mit uns ging der Übersetzer Franta. nikoliv sami, neb s námi tam vstoupil tlumočník Franta, τὸν Ἴβω ῥόβοτον μὲν ἐάσαμεν αὖθ’ ἐνὶ νηῒ‒‒|‒||◡◡|‒◡||◡|‒◡◡||‒◡◡|‒◡ τὸν Ἴβω ῥόβοτον μὲν ἐάσαμεν αὖθ’ ἐνὶ νηΐ, Ivo, den Roboter, ließen wir hier im Schiff, ale robota Iva jsme na místě nechali v lodi,
Krit.:
(grc) ἐνὶ M: ενὶ E
M f. 189r ὄφρα φυλακτῆρας ἄνδρας μὴ ἀνταγονίζειν‒◡◡|‒‒|‒||‒|‒||‒|‒◡◡|‒‒ ὄφρα φυλακτῆρας ἄνδρας μὴ ἀνταγονίζειν um die Wächtermänner nicht aufzubringen, abychom nepopudili si muže strážníky času, εἴδοντας ῥόβοτον πολεσὶν φεῖσροις ἀραρόντα.‒‒|‒||◡◡|‒||◡◡|‒||‒|‒◡◡|‒◡ εἴδοντας ῥόβοτον πολεσὶν φεῖσροις ἀραρόντα. wenn sie sähen, dass der Roboter mit vielen Phasern ausgerüstet ist. kdyby robota zřeli, jenž mnoha je ozdoben fejzry,
Krit.:
(grc) εἰδόντας (= ἰδόντας) ?(grc) πολέσιν φείσροις deb.(grc) ἀραρῶτα (M) deb.
ἀλλὰ δέτ’ εἰν κύστῃ φέρομεν ζῷον ἀπὸ πλάνου‒◡◡|‒‒|‒||◡◡|‒||‒|‒◡◡|‒‒ ἀλλὰ δέτ’ εἰν κίστῃ φέρομεν ζῷον ἀπὸ πλάνου Aber wir trugen in einer Kiste das Lebewesen von dem ale ve zvláštní bedně jsme vezli zvíře z té hvězdy,
Krit.:
(grc) δέ τ’ deb.(grc) κίστῃ deb.
τοῦ πυμάτου ξείνου τόδ’ εἷλον ἐγὼν ἐνὶ νηῒ‒◡◡|‒||‒|‒||‒|‒◡◡|‒◡◡|‒◡ τοῦ πυμάτου ξείνου, τὸ δ’ εἷλον ἐγὼν ἐνὶ νηῒ letzten fremden Planeten, das ich im Schiff gefangen hielt: na níž jsme naposled byli; a to jsem já držel v lodi,
Krit.:
(grc) ενὶ E, cor.
ἡδυπαραισθεσεωνγενετὲς ζῷον ἀπατάον.‒◡◡|‒◡◡|‒◡◡|‒||‒|‒◡◡|‒◡ ἡδυπαραισθεσεωνγενετὲς ζῷον ἀπατᾶον. das liebliche Halluzinationen erzeugende täuschende Lebewesen. zvíře jež vzbuzuje slastné všem tvorům vidiny klamné.
Anm.:
(grc) Die Beschränkung auf drei Wörter und besonders das lange Kompositum am Anfang verleihen dem Vers besonderes Gewicht. Zum Phänomen von versus tricoli vgl. Sacheinführung IV.
Τὴν κύστην Βούρδης τεῦξεν πυκινῇς πραπίδεσσιν‒‒|‒||‒|‒||‒|‒||◡◡|‒◡◡|‒◡ Τὴν κίστην Βούρδης τεῦξεν πυκινῇς πραπίδεσσιν Burda hatte diese Kiste mit seinem klugen Verstand gefertigt, Tuto zbudoval Burda mu bednu složitým umem,
Krit.:
(grc) κίστην deb.
ὡς μὲν χωρίζειν γε παραισθεσεωνγενέτ’ ἶνα‒‒|‒‒|‒◡||◡|‒◡◡|‒◡◡|‒◡ ὡς μὲν χωρίζειν γε παραισθεσεωνγενέτ’ ἶνα um die Halluzinationen erzeugende Kraft des Tieres abzusondern. aby odstiňovala tu halucinogénní sílu
Krit.:
(grc) παραισθεσεωνγενὲτ’ E, cor.
τοῦ θηρός. Κλουβὶς Φάραδαι οὔ τοι ὑπόχρησεν‒‒|‒||‒|‒||◡◡|‒||‒|‒◡◡|‒◡ τοῦ θηρός. Κλουβὶς Φάραδαι οὔ τοι ὑπόχρησεν Ein Faraday-Käfig reicht dafür nicht zvířete, Faradayova neb klec k tomu nebyla vhodná.
Sim.:
(grc) Κλουβὶς Φάραδαι] vide supra ad Astr. 2,43; Astr. 20,188
οὔδε τέ τοι δύναμαι ἀρχὴν εἰπειν παρασκευῆς‒◡◡|‒◡◡|‒||‒|‒||‒|‒◡◡|‒‒ οὔδε τέ τοι δύναμαι ἀρχὴν εἰπεῖν παρασκευῆς und ich kann das Prinzip und die Logik der Vorrichtung nicht erzählen. Ani ti nemohu říci té věci vědecký princip
Krit.:
(grc) οὐδέ deb.(grc) εἰπεῖν deb.
ἠὲ λόγον· χαλεπὸν νομίμῳ βροτῷ ἀνδρὶ λάβεσθαι‒◡◡|‒||◡◡|‒||◡◡|‒||◡◡|‒◡◡|‒‒ ἠὲ λόγον· χαλεπὸν νομίμῳ βροτῷ ἀνδρὶ λαβέσθαι. Für einen normalen Sterblichen ist es schwer zu begreifen. podstatný. Těžko to chápe již běžný smrtelný člověk.
Krit.:
(grc) ἠδὲ deb.(grc) λαβέσθαι deb.
ἄλλην καὶ Βούρδης πυκινὴν τεῦξεν παρασκευὴν‒‒|‒||‒|‒||◡◡|‒||‒|‒◡◡|‒‒ Ἄλλην καὶ Βούρδης πυκινὴν τεῦξεν παρασκευήν, Burda stellte auch eine andere komplizierte Vorrichtung her, Jenomže udělal Burda též zařízení čili přístroj, ὡς δέτε τὴν ὀλοὴν ὀρθῶσαι ἶνα πέλωρος‒◡◡|‒◡◡|‒||‒|‒‒||‒◡◡|‒◡ ὡς δέτε τὴν ὀλοὴν ὀρθῶσαι ἶνα πέλωρος, um die verderbliche Kraft des Ungeheuers, že totiž zvířete sílu tu zhoubnou zaměřit mohl
Krit.:
(grc) δέ τε deb.
εἰς ὃν μέν γε θέλοι ἄλλους δ’ ἐάσαι τοι ἀσκηθεῖς‒‒|‒◡◡|‒||‒|‒◡◡|‒◡◡|‒‒ εἰς ὃν μέν γε θέλοι, ἄλλους δ’ ἐάσαι τοι ἀσκηθεῖς. auf wen er wollte, zu richten und die anderen unversehrt zu lassen. na koho právě chtěl, a druzí by bez vlivu byli.
Krit.:
(grc) ἐᾶσαι deb.(grc) ασκηθεῖς E, cor.
τούτην τοι κύστην φέρομεν σκαφεῖ ἠὲ πέλωρον.‒‒|‒‒|‒||◡◡|‒||◡◡|‒◡◡|‒◡ Ταύτην τοι κίστην φέρομεν σκαφεῖ ἠδὲ πέλωρον. Diese Kiste und das Ungeheuer transportierten wir im Shuttle. Tuto bednu jsme tedy též nesli v člunu a zvíře.
Krit.:
(grc) ταύτην deb.(grc) κίστην deb.(grc) σκάφει deb.(grc) ἠδὲ deb.
M f. 189v ἀλλὰ δ’ ἐπεὶ ἐγγὺς τοῦ τούτων τμήματος ἦμεν‒◡◡|‒||‒|‒‒|‒‒||‒◡◡|‒◡ Ἀλλὰ δ’ ἐπεὶ ἐγγὺς τοῦ τούτων τμήματος ἦμεν Aber als wir nah an ihrer Station waren, Avšak, když jsme již blízko té jejich stanice byli, ῥίμφα μάλα πτάμενοι πρὸς μήνην σῶμά τε πλαστὸν‒◡◡|‒||◡◡|‒||‒|‒‒||‒◡◡|‒◡ ῥίμφα μάλα πτάμενοι πρὸς μήνην σῶμά τε πλαστόν, da wir schnell zu dem Mond und künstlichen Körper geflogen waren, letíce rychle, kde byl ten měsíc a těleso hvězdné ὡς ἄνδρες καινοί γε »σατελλίτην« καλέουσιν‒‒|‒||‒|‒◡||◡|‒‒|‒◡◡|‒◡ ὡς ἄνδρες καινοί γε »σατελλίτην« καλέουσιν den die neuen Männer „Trabant“ nennen, umělé, jež muži noví teď zovou termínem "sputnik",
Sim.:
(grc) σατελλίτην] cf. Angl. „satellite“
Anm.:
(grc) σατελλίτην] Vielleicht hier auch eine Anspielung auf Jules Vernes "Reise um den Mond", wo der Hund "Satellite" (dt. "Trabant") in der Rakete mitreist, beim Start stirbt und dann aus dem Schiff geworfen wird. Vgl. dazu auch die Einleitung zu Astr. 18; Anm. zu Astr. 19,221.
ἀστεροναυτῆρας μὲν ἐλεύσ〈σ〉ομεν οἳ ποτάοντο‒◡◡|‒‒|‒◡||◡|‒◡◡||‒◡◡|‒◡ ἀστεροναυτῆρας μὲν ἐλεύσ〈σ〉ομεν, οἳ ποτάοντο erblickten wir Astronauten, die frei im leeren Raum flogen asteronauty jsme zřeli jak tam se vznášejí sami
Krit.:
(grc) ἐλεύσομεν E, cor.
εἰν ζακενῷ ἀνέτοι φείσρους χείρεσσιν ἔχοντες‒◡◡|‒||◡◡|‒||‒|‒||‒|‒◡◡|‒◡ εἰν ζακενῷ ἀνέτοι φείσρους χείρεσσιν ἔχοντες und Phaser in ihren Händen hielten, v prostoru docela volně a fejzry drží v svých rukou,
Krit.:
(grc) ἄνετοι deb.
μικροὺς καὶ μεγάλους· σκαφοάνδρασιν εἵμενοι ἦσαν‒‒|‒◡◡|‒||◡◡|‒◡◡||‒◡◡|‒◡ μικροὺς καὶ μεγάλους· σκαφοάνδρασιν εἱμένοι ἦσαν sowohl kleine als auch große: Sie waren mit Skaphandern bekleidet, velké tvory i malé; a na sobě skafandry měli,
Krit.:
(grc) εἱμένοι deb.
Sim.:
(grc) σκαφοάνδρασιν] vide supra ad Astr. 7,93
τοὺς μὲν καὶ »σπεῖς σοῦτ« ἄνδρες βρύθανες καλέουσιν.‒‒|‒||‒|‒||‒|‒||◡◡|‒◡◡|‒◡ τοὺς μὲν καὶ »σπεῖς σοῦτ« ἄνδρες Βρύθανες καλέουσιν. welche die britischen Männer „space suit“ nennen. ty které též "space suit" si zovou brythanští muži.
Sim.:
(grc) ἄνδρες Βρύθανες] vide supra ad Astr. 1,121(grc) σπεῖς συῖτ] vide supra ad Astr. 7,92 (sed ibi σπεῖς σοῦτ)
Κύστας ὤμοισιν μὲν ἔχον σὺν βιοφορήσει‒‒|‒‒|‒◡||◡|‒||‒|‒◡◡|‒‒ Κίστας ὤμοισιν μὲν ἔχον σὺν βιοφορήσει Auf ihren Schultern trugen sie Boxen mit Lebenserhaltung Na zádech nesli si bedny, v nichž svou měli bioforézi
Krit.:
(grc) κίστας deb.
Anm.:
(grc) 47f.: Die Wächter tragen „Raketenanzüge“. Solche Raketenanzüge spielen auch eine wichtige Rolle in dem Kinofilm „Star Trek – The Motion Picture“ (1979).
καὶ σὺν πυραύλῳ ἐλάσαι δι ̓ ἀπείρονα κόσμον.‒‒|‒‒|‒||◡◡|‒||◡◡|‒◡◡|‒◡ καὶ σὺν πυραύλῳ ἐλάσαι δι ̓ ἀπείρονα κόσμον. und mit einer Rakete, um sie durch den unendlichen Kosmos zu treiben. a také raketu ovšem, jež bezbřehým hnala je kosmem. Οὗτοι μὲν φανερῶς φρουροὶ φυλάκεσσιν ἔεσκον‒‒|‒◡◡|‒||‒|‒||◡◡|‒◡◡|‒◡ Οὗτοι μὲν φανερῶς φρουροὶ φυλάκεσσιν ἔεσκον Diese waren offensichtlich Wachen für die Wächter, Tito zřetelně byli těch časostrážníků hlídky τμῆμα φυλάσσοντες πλὴν ἄλλων αὐτοματῶντε.‒◡◡|‒‒|‒||‒|‒‒||‒◡◡|‒◡ τμῆμα φυλάσσοντες πλὴν ἄλλων αὐτοματῶν τε. die die Station neben den anderen automatischen (Wachen) bewachten. střežící stanici jejich, krom jiných automatických.
Krit.:
(grc) αὐτομάτων τε deb.
Τοῖσιν εἳς λάβραξ κόσμου ἦρξεν ἀγορητὶν‒‒|‒||‒|‒||‒|‒||‒|‒◡◡|‒◡ Τοῖσιν εἷς λάβραξ κόσμου ἦρξεν ἀγορητὶν Ein kosmischer Wolf von ihnen begann eine Rede Z nich jeden kosmický vlk tam počal mluviti řečí
Krit.:
(grc) εἷς deb.(grc) ἀγορητὺν deb.
T p. 223 E p. 223 γλώσσῃ ξεινοτάτῃ· τὴν μὲν Φράντης μετέθηκε.‒‒|‒◡◡|‒||‒|‒‒|‒◡◡|‒◡ γλώσσῃ ξεινοτάτῃ· τὴν μὲν Φράντης μετέθηκε. in einer sehr fremden Sprache, die Franta übersetzte: jazykem na výsost cizím, však Franta ji přeložil stejně. »Ὦ ξεῖνοί τινές ἐστε; πόθεν γλαφυρὸν πλέτε κόσμον;‒‒|‒||◡◡|‒◡||◡|‒||◡◡|‒◡◡|‒◡ »Ὦ ξεῖνοί τινές ἐστε; πόθεν γλαφυρὸν πλέτε κόσμον; „Fremde, wer seid ihr? Woher kommend durchfahrt ihr den hohlen Kosmos? "Cizinci, kteří pak jste? Zkad plujete vydutým kosmem?
Krit.:
(grc) ξεῖνοι τίνες ἐστέ deb.
Sim.:
(grc) 53-56: = Astr. 2,132‒135
Hs.:
(grc) γλαφυρὸν] ζακενὸν M a.c.
ἤ τι κατὰ πρῆξιν ἢ μαψιδίως ἀλάασθε‒◡◡|‒‒|‒||‒|‒◡◡|‒◡◡|‒◡ ἤ τι κατὰ πρῆξιν ἢ μαψιδίως ἀλάασθε Irrt ihr wegen eines Geschäfts oder ziellos umher, Zdali se nějakým cílem či jen se touláte marně οἷά τε ληϊστῆρες ἐπ’ ἀστέρας ἔνθα καὶ ἔνθα‒◡◡|‒‒|‒◡||◡|‒◡◡||‒◡◡|‒◡ οἷά τε ληϊστῆρες ἐπ’ ἀστέρας ἔνθα καὶ ἔνθα wie Räuber hierhin und dorthin zu den Planeten, tak jako loupežníci po planetách semo i tamo, M f. 190r ψυχὰς παρθέμενοι κακὸν ἀλλοδαποῖσι φέροντες;‒‒|‒◡◡|‒||◡◡|‒◡◡|‒◡◡|‒◡ ψυχὰς παρθέμενοι κακὸν ἀλλοδαποῖσι φέροντες; setzt euer Leben aufs Spiel und bringt Fremden Übel? nastavujíce svůj život a cizincům nesouce strasti?" Ἀλλά γ’ ἐκεῖ μὲν τμῆμα φυλακτήρων χρόνου ἐστὶ‒◡◡|‒‒|‒◡||◡|‒‒|‒◡◡|‒◡ Ἀλλά γ’ ἐκεῖ μὲν τμῆμα φυλακτήρων χρόνου ἐστὶ Hier aber ist die Station der Wächter der Zeit Zde ale stanice jest, kde bydlí strážníci času, καὶ γὰρ ἀπoῤῥήτον τε ἀνεγρίθεσσι οὐσίῃς‒◡◡|‒‒|‒◡||◡|‒‒|‒◡◡|‒◡ καὶ γὰρ ἀπoῤῥήτον τε ἀνεγρίθεσσι οὐσίῃς. und sie ist für nichtautorisierte Wesen verboten. neautorizovaným jest jsoucnům zapovězená.
Krit.:
(grc) ἀπόρρητόν τε deb.
Anm.:
(grc) Bei oὐσίῃς muss das anlautende oὐ- kurz gemessen werden.
ἀλλ’ ἄγε ὑμετέρην γε πάλιν νῦν τρέψατε βᾶριν‒◡◡|‒◡◡|‒◡||◡|‒||‒||‒◡◡|‒◡ Ἀλλ’ ἄγε ὑμετέρην γε πάλιν νῦν τρέψατε βᾶριν Aber auf, wendet wieder euer Boot wieder zurück, Ale, nyní svůj člun zpět zase obraťte rychle,
Krit.:
(grc) ἡμετέρην E, cor.
μὴ βεβληεκότας φεῖσροις ὑμᾶς ἀπόλεσθαι.«‒‒|‒◡◡|‒||‒|‒||‒|‒◡◡|‒‒ μὴ βεβληεκότας φεῖσροις ὑμᾶς ἀπόλεσθαι.« damit wir euch nicht mit unseren Phasern treffen und vernichten.“ abychom nezhubili jsme vás, až střelíme fejzry."
Krit.:
(grc) φείσροις deb.(grc) ἀπολέσθαι deb.
Ὣς φάτο τῶν φυλάκων πρέσβυς φοβεροῖς ἐπέεσσιν‒◡◡|‒◡◡|‒||‒|‒||◡◡|‒◡◡|‒◡ Ὣς φάτο τῶν φυλάκων πρέσβυς φοβεροῖς ἐπέεσσιν So sprach der älteste der Wächter mit furchterregenden Worten, Tak pravil starší strážců tam hrůzu budícím hlasem. ἀλλά γ’ ἐγὼ κύστην σὺν θηρὶ ξείν’ ἀπὸ νηὸς‒◡◡|‒||‒|‒||‒|‒‒||‒◡◡|‒◡ ἀλλά γ’ ἐγὼ κίστην σὺν θηρὶ ξείν’ ἀπὸ νηὸς doch ich schob die Kiste mit dem fremden Tier aus dem Schiff Avšak já onu bednu s tím cizím vystrčil tvorem,
Krit.:
(grc) κίστην deb.
ἔκβαλον εἰν κοντῷ γλαφυρῷ τῷ οἱ ῥέεν ἀὴρ‒◡◡|‒‒|‒||◡◡|‒||‒|‒◡◡|‒‒ ἔκβαλον εἰν κοντῷ γλαφυρῷ, τῷ οἱ ῥέεν ἀὴρ auf einem hohlen Stiel, durch den ihm Luft zufloss, z lodi ji vystrčil ven tam na stonku jakémsi dutém,
Krit.:
(grc) κοντῷ M: κόντῳ E
πνεῖν ἰδὲ θερμαίνειν καὶ τὴν ποτὶ φῶτας ὄρεξα‒◡◡|‒‒|‒||‒|‒||◡◡|‒◡◡|‒◡ πνεῖν ἰδὲ θερμαίνειν, καὶ τὴν ποτὶ φῶτας ὄρεξα. um zu atmen und es zu wärmen. Und ich richtete sie gegen die Männer. kterým mu teplý šel vzduch, by dýchal a držel se v teple. εἰν τῇ τοι δ’ ἔσκεν παρασκευὴ κύματα λυγρὰ‒‒|‒‒|‒||◡◡|‒‒||‒◡◡|‒◡ Εἰν τῇ τοι δ’ ἔσκεν παρασκευὴ κύματα λυγρὰ In ihr war eine Vorrichtung, um verderbliche Wellen V té pak zařízení též bylo, vibrace zhoubné
Krit.:
(grc) κύματα M: κῦ- E
ἡδυπαραισθέσεως ἐκπέμπειν θαῦμα ἴδεσθαι.(vt)‒◡◡|‒◡◡|‒||‒|‒‒||‒◡◡|‒‒ ἡδυπαραισθέσεως ἐκπέμπειν, θαῦμα ἴδεσθαι.(vt) schöner Halluzinationen auszusenden, es war ein Wunder zu schauen. slastných halucinací ven posílat, na podiv pohled.
Krit.:
(grc) ἰδέσθαι deb.
Ἐξαπίνης φρουροὶ ἔπεσον εἰς κῶμα ἕκαστος‒◡◡|‒||‒|‒||◡◡|‒||‒|‒◡◡|‒◡ Ἐξαπίνης φρουροὶ ἔπεσον εἰς κῶμα ἕκαστος Sofort fielen die Wachen jeder einzeln in tiefen Schlaf Ihned přední ti strážní tam v mdlobu upadli všichni καὶ νῦν εἰν ζακενῷ ποτέοντο ἕως ἰδὲ νεκροὶ‒‒|‒◡◡|‒||◡◡|‒◡◡|‒◡◡|‒‒ καὶ νῦν εἰν ζακενῷ ποτέοντο ἕως ἰδὲ νεκροὶ und flogen jetzt durch den leeren Raum wie Tote, a nyní v prostoru pluli, tam visíce jakožto mrtví, τὰς ἐλεφαιρομένας ὄψεις τεθηπότες ἄνδρες‒◡◡|‒◡◡|‒||‒|‒||‒|‒◡◡|‒◡ τὰς ἐλεφαιρομένας ὄψεις τεθηπότες ἄνδρες während sie trügerische Halluzinationen bestaunten, na klamné halucinace se tito dívali muži
Sim.:
(grc) ἐλεφαιρομένας] cf. Il. 23,388; Od. 19,565(grc) τεθηπότες ἄνδρες] cf. Il. 4,243 (τεθηπότες ἠΰτε νεβροί) et al.
ταύτων τερπόμενοί τε λελασμένοι ἀστροσυνάων‒‒|‒◡◡|‒◡||◡|‒◡◡||‒◡◡|‒‒ ταύτων τερπόμενοί τε λελασμένοι ἀστροσυνάων sich daran erfreuten und die Kunst der Raumfahrt vergaßen. velkou z nich majíce rozkoš a hvězdnou zabudli znalost.
Krit.:
(grc) τούτων deb.
Sim.:
(grc) λελασμένοι ἀστροσυνάων] cf. Od. 24,40 (λελασμένος ἱπποσυνάων)
M f. 190v ἀλλά γε οὐ τελεὸν Βούρδης σύστημα τέτευχεν‒◡◡|‒◡◡|‒||‒|‒||‒|‒◡◡|‒◡ Ἀλλά γε οὐ τελεὸν Βούρδης σύστημα τέτευχεν Aber Burda hatte das System nicht vollkommen gebaut, Ale nedokonalý přec Burda vymyslel systém, ὥς τοι ἶς ἀπάτης γε πάλιν ῥέε εἰς σκαφὶν αὐτήν.‒‒|‒◡◡|‒◡||◡|‒||◡◡||‒◡◡|‒‒ ὥς τοι ἲς ἀπάτης γε πάλιν ῥέε εἰς σκαφὶν αὐτήν. da die Kraft der Täuschung zurück in das Shuttle selbst strömte. neboť klamoucí síla nám zpátky do člunu tekla.
Krit.:
(grc) ἲς deb.
Ἐξαπίνης δέ με εἷλεν ὄναρ περ ἐγρηγορόωντα‒◡◡|‒◡◡|‒◡||◡|‒◡◡|‒◡◡|‒◡ Ἐξαπίνης δέ με εἷλεν ὄναρ περ ἐγρηγορόωντα Sofort ergriff mich ein Traum, obwohl ich wach war, Ihned mne zmocnil se sen, ač při tom byl jsem i vzhůru, καὶ αὖτις κούρας εἶδον παῦροις ἀραρυῖας‒‒|‒||‒|‒||‒|‒||‒|‒◡◡|‒◡ καὶ αὖτις κούρας εἶδον παύροις ἀραρυίας und wieder sah ich mit wenigen Kleidern angetane a zas viděl jsem děvy, jež byly oděny málo
Krit.:
(grc) παύροις deb.(grc) ἀραρυίας deb.
Sim.:
(grc) 74sq.: παύροις ἀραρυῖας / εἵμασιν] cf. Astr. 20,144(grc) 75: τέθηπά τε χαῖρε] cf. Od. 6,168 (τέθηπά τε, δείδια δ’ αἰνῶς)(grc) 75: χαῖρε φίλον κῆρ] cf. Od. 4,259sq. (αὐτὰρ ἐμὸν κῆρ / χαῖρ’); 20,89sq.
εἵμασιν ἢ γυμνὰς τό τέθηπα τε χαῖρε φίλον κῆρ.‒◡◡|‒‒|‒||◡◡|‒◡◡|‒◡◡|‒‒ εἵμασιν ἢ γυμνάς, τό τέθηπά τε χαῖρε φίλον κῆρ. oder nackte Mädchen. Das bestaunte ich und es freute sich mein liebes Herz . oděvem, nebo i nahé; je zřel jsem a plesalo srdce. Ἐξαπίνης μὲν ἔγειρα ἐνὶ εἰργμῷ πολυπίκρῳ‒◡◡|‒◡◡|‒◡||◡|‒‒|‒◡◡|‒‒ Ἐξαπίνης μὲν ἔγειρα ἐνὶ εἰργμῷ πολυπίκρῳ Sofort erwachte ich in einem sehr bitteren Gefängnis, Náhle jsem vzbudil se zase a byl jsem ve kruté base,
Krit.:
(grc) ἐνὶ M: ενὶ E
κακώδει δνοφέρῳ πυκινοῖς μοχλοῖς ἀραρόντι‒‒|‒||◡◡|‒||◡◡|‒||‒|‒◡◡|‒◡ καώδει δνοφέρῳ πυκινοῖς μοχλοῖς ἀραρόντι das übel roch, finster war und mit starken Stäben smrduté, také temné, v níž tlusté byly i mříže
Krit.:
(grc) δνοφερῷ deb.(grc) ἀραρῶτι (M) deb.
Hs.:
(grc) κακώδει] κακκώδει M
ἐκ στερεοῦ χαλύβου· μάλ’ ἀεικέλιος τόπος ἦεν.‒◡◡|‒||◡◡|‒||◡◡|‒◡◡|‒◡◡|‒◡ ἐκ στερεοῦ χαλύβου· μάλ’ ἀεικέλιος τόπος ἦεν. aus hartem Stahl versehen war. Es war ein sehr unansehnlicher Ort. z oceli pevné a tvrdé. To hnusné bylo tam místo.
Hs.:
(grc) ἦεν] ἔσκεν M
Σὺν μὲν ἐμοὶ τῶδ’ ἦσαν ἐμοὶ ἐρίηρες ἑταῖροι‒◡◡|‒||‒|‒◡||◡|‒||◡◡|‒◡◡|‒‒ Σὺν μὲν ἐμοὶ τῶδ’ ἦσαν ἐμοὶ ἐρίηρες ἑταῖροι Mit mir zusammen waren dort meine trauten Gefährten, S mnou byli tam také i muži druhové dobří
Krit.:
(grc) τῷδ’ vel τῇδ’ deb.
Sim.:
(grc) ἐμοὶ ἐρίηρες ἑταῖροι] vide supra ad Astr. 1,7
T p. 224 E p. 224 οἱ πίσυρες ἰδὲ καὶ ῥόβοτος Φράντης βιόπλαστος‒◡◡|‒||◡◡|‒◡◡|‒||‒|‒◡◡|‒◡ οἱ πίσυρες ἰδὲ καὶ ῥόβοτος Φράντης βιόπλαστος. die vier und der bioplastische Roboter Franta. čtyři a s námi tam byl též Franta, bioplast robot. ἔξω δ’ ἕστηκαν φρουροὶ φεῖσροις ἀραρόντες‒‒|‒‒|‒||‒|‒||‒|‒◡◡|‒◡ Ἔξω δ’ ἕστηκαν φρουροὶ φείσροις ἀραρόντες Draußen standen als Wachen mit Phasern ausgerüstet Venku hlídači stáli a v rukou drželi fejzry
Krit.:
(grc) φείσροις deb.(grc) ἀραρῶτες (M) deb.
φῶτε δύω· ξείνω ἤτην ἀτόπω τε μάλιστα‒◡◡|‒||‒|‒||‒|‒||◡◡|‒◡◡|‒◡ φῶτε δύω· ξείνω ἤτην ἀτόπω τε μάλιστα zwei Männer. Sie waren fremdartig und sehr sonderbar. mužové dva; byli divní a oba nanejvýš zvláštní. Ἓν τοῖν ἦν ξεῖνόν τι πέλωρ πυκινόν τε καὶ εὐρὺ‒‒|‒||‒|‒◡||◡|‒||◡◡|‒◡◡|‒◡ Ἓν τοῖν ἦν ξεῖνόν τι πέλωρ πυκινόν τε καὶ εὐρύ, Einer von beiden war ein fremdes Ungeheuer, dick und breit, Jeden byl obluda divná a velká, jakož i tlustá, ἀλλὰ δέ οἱ κεφαλή γε λεοντείῃ ἐϋκυῖα‒◡◡|‒◡◡|‒◡||◡|‒‒|‒◡◡|‒◡ ἀλλὰ δέ οἱ κεφαλή γε λεοντείῃ ἐϋκυῖα, aber es hatte einen Kopf wie von einem Löwen. ale nahoře hlava mu byla podobná lvové,
Krit.:
(grc) ἐϊκυῖα deb.
ὅδ’ ἕτερος μικρός περ ἔην ῥάμφῳ κόρακες ὣς‒◡◡|‒||‒|‒◡||◡|‒||‒|‒◡◡|‒‒ ὁ δ’ ἕτερος μικρός περ ἔην ῥάμφῳ κόρακες ὥς, Der andere war klein, mit einem Schnabel wie Krähen. druhý byl naopak malý a zobák měl jako vrána,
Krit.:
(grc) ὁ δ’ ?
Sim.:
(grc) κόρακες ὥς] cf. eadem sede Il. 3,2 (ὄρινθες ὥς)
M f. 191r χρώματι ἦν κελανὸς τώ οἱ μὲν ὄσσε ἐρυθρώ.‒◡◡|‒||◡◡|‒||‒|‒‒|‒◡◡|‒‒ χρώματι ἦν κελανός, τώ οἱ μὲν ὄσσε ἐρυθρώ. Er war von schwarzer Farbe und hatte zwei rote Augen. barvu celou měl černou, však oči červené byly.
Sim.:
(grc) ὄσσε ἐρυθρώ] cf. fortasse Od. 5,165 et al. (οἶνον ἐρυθρόν)
Πάντες μὲν ἦσαν οὕτως ἐνὶ τμήματι φῶτες‒‒|‒‒|‒||‒|‒||◡◡|‒◡◡|‒◡ Πάντες μὲν ἦσαν οὕτως ἐνὶ τμήματι φῶτες So waren alle Männer in der Station Všichni takto tam divní ti muži v stanici byli κνώδαλα ἠὲ πέλωρα γελωία τ’ αἰσχρὰ ὁρᾶσθαι‒◡◡|‒◡◡|‒◡||◡|‒◡◡|‒◡◡|‒‒ κνώδαλα ἠδὲ πέλωρα γελώϊά τ’ αἰσχρὰ ὁρᾶσθαι. Ungetüme und Ungeheuer, lächerlich und schändlich anzuschauen. obludy, potvory různé a směšné, zároveň strašné. τοῦτοι μὲν φανερῶς τηλοῦθεν ἀθρόοι ἦσαν‒‒|‒||◡◡|‒||‒|‒‒||‒◡◡|‒◡ Τοῦτοι μὲν φανερῶς τηλοῦθεν ἀθρόοι ἦσαν Diese waren offensichtlich von weither Tito shromážděni sem zřejmě byli až z dáli,
Krit.:
(grc) οὗτοι (M) deb.
τῆσδε γαλαξίης πάσης· ξεῖνα μάλα δ’ ἦσαν.‒◡◡|‒‒|‒||‒|‒||‒|‒◡◡|‒◡ τῆσδε γαλαξίης πάσης· ξεῖνα μάλα δ’ ἦσαν. aus der ganzen Galaxie versammelt. Und sie waren sehr fremdartig. z veškeré galaxie a byli velice divní.
Hs.:
(grc) τῆσδε] τῆς δὲ M
Ἀλλὰ δὲ νῦν Φράντης εἶπεν τόδε συγκύρσαιτο.‒◡◡|‒||‒|‒||‒|‒||◡◡|‒‒|‒◡ Ἀλλὰ δὲ νῦν Φράντης εἶπεν, τὸ δὲ συγκύρσαιτο. Aber jetzt erzählte Franta, was sich ereignete. Ale teď řekl nám Franta, co všechno předtím se sběhlo.
Krit.:
(grc) τόδε E: ὅ,τι (ὅτι M) deb.
Sim.:
(grc) συγκύρσαιτο] hapax Homericum, vid. Il. 23,435
Πάντες τοὶ φρουροὶ ἐν κώματι μὲν κεκρεμάσθην‒‒|‒‒|‒||‒|‒◡◡||‒◡◡|‒‒ Πάντες τοὶ φρουροὶ ἐν κώματι μὲν κεκρεμάσθην, Alle Wachen schwebten in Tiefschlaf, Všichni členové hlídky tam ve mdlobách viseli sklesle,
Krit.:
(grc) ἐν M: ἐκ E
πάντες καὶ ἡμεῖς σκάφεϊ ἐλεφαιρόμενοί τε‒‒|‒||‒|‒||◡◡|‒||◡◡|‒◡◡|‒◡ πάντες καὶ ἡμεῖς σκάφεϊ ἐλεφαιρόμενοί τε, auch wir alle im Shuttle, von Träumen getäuscht. ale také my všichni jsme ve člunu podlehli vizím, μοῦνος Φράντα ῥόβως ἐγρηγόρει εἰν σκαφὶ νηὸς‒‒|‒◡◡|‒||‒|‒◡◡||‒◡◡|‒◡ μοῦνος Φράντα ῥόβως ἐγρηγόρει εἰν σκαφὶ νηὸς Nur der Roboter Franta war wach im Shuttle unseres Schiffes, jediný robot Franta byl vzhůru ve člunu lodi, ὥστε βιόπλαστος οὐκ ἡδονικὸν σχέτο κέντρον‒◡◡|‒‒|‒||‒|‒◡◡|‒◡◡|‒◡ ὥστε βιόπλαστος οὐχ ἡδονικὸν σχέτο κέντρον da er als Bioplast kein Lustzentrum besaß, neboť byl bioplastem a neměl rozkoše centrum,
Krit.:
(grc) οὐχ deb.
ἀλλὰ τὰ πρῶτ’ αὐτός τι ποίησεν κέντρον ἑαυτῷ‒◡◡|‒‒|‒◡||◡|‒‒||‒◡◡|‒‒ ἀλλὰ τὰ πρῶτ’ αὐτός τι ποίησεν κέντρον ἑαυτῷ sondern er machte sich zuerst selbst ein Zentrum ale, jak jsem dřív líčil, si jakési uměle stvořil, καὶ τὸ συνισμένον ἦν καὶ ἀσθενὲς καί γέ ἑ λῦσεν‒◡◡|‒◡◡|‒||‒|‒◡◡||‒◡◡|‒◡ καὶ τὸ συνισμένον ἦν καὶ ἀσθενὲς καί γέ ἑ λῦσεν und es war verkümmert und schwach und er zerstörte es ale jen zakrnělé a slabé a zase je zrušil, ἤματι τῷ ὅτε μιν λυγρὴ παγὶς εἶλεν ὄδουσιν.‒◡◡|‒||◡◡|‒||‒|‒||◡◡||‒◡◡|‒◡ ἤματι τῷ, ὅτε μιν λυγρὴ παγὶς εἶλεν ὀδοῦσιν. an dem Tag, als ihn die betrübliche Falle mit ihren Zähnen gefasst hatte. onoho dne, kdy trudná past svými ho chytila zuby,
Krit.:
(grc) εἷλεν ὀδοῦσιν (cf. Astr. 12,279) deb.
Sim.:
(grc) ἤματι τῷ, ὅτε] vide supra ad Astr. 12,83
οὕτως ἀσκηθὴς Φράντης μένε τῶν ἀπατάων‒‒|‒‒|‒||‒|‒||◡◡||‒◡◡|‒‒ Οὕτως ἀσκηθὴς Φράντης μένε τῶν ἀπατάων. So blieb Franta von den Täuschungen unversehrt. takže byl neovlivněn sám Franta těmito věcmi.
Sim.:
(grc) ἀπατάων] clausula Hom., vid. Il. 15,31; Od. 13,294
Hs.:
(grc) περ M post τῶν
ἀλλ’ οὐκ ὥς τις πρῆξις ἐφαίνετο μυρομένῳ περ‒‒|‒‒|‒◡||◡|‒◡◡||‒◡◡|‒◡ Ἀλλ’ οὐχ ὥς τις πρῆξις ἐφαίνετο μυρομένῳ περ, Doch so zeigte sich ihm keinerlei Handlungsmöglichkeit, obwohl er in Tränen zerfloss, Ale nijaká možnost mu nepřišla, kdyžtě tam truchlil,
Krit.:
(grc) οὐχ deb.
Sim.:
(grc) vide supra ad Astr. 1,36
ὡς ὅτι οἱ φύλακες αὐτοὶ καὶ ἔχον προπέτασμα‒◡◡|‒◡◡|‒||‒|‒||◡◡|‒◡◡|‒◡ ὡς ὅτι οἱ φύλακες αὐτοὶ καὶ ἔχον προπέτασμα weil die Wächter selbst auch einen Schirm neboť strážcové času též měli mohutnou clonu
Sim.:
(grc) προπέτασμα] vide supra ad Astr. 20,31
ἠλεκτουμαγνηετικῶν οἰδμήτων τῶν περὶ τμῆμα‒‒|‒‒|‒◡◡|‒||‒|‒‒|‒◡◡|‒◡ ἠλεκτουμαγνηετικῶν οἰδμήτων τῶν περὶ τμῆμα, aus elektromagnetischen Wellen um ihre Station hatten, z elektromagnetických tam vln kolem stanice svojí,
Sim.:
(grc) ἠλεκτρουμαγνηετικῶν] cf. ngr. ηλεκτρομαγνητικός
Anm.:
(grc) ἠλεκτρουμαγνηετικῶν οἰδμήτων] „Elektromagnetische Wellen“; ἠλεκτρουμαγνηετικῶν mit epischer Dehnung (ου statt ο) und Zerdehnung/Diektasis (ηε statt η), οἰδμήτων statt οἰδμάτων. Der Vers insgesamt ist um einen Versfuß zu lang.
M f. 191v ὡς καὶ οὐ Φράντης καλέσαι τὴν νῆα τύχησε.‒‒|‒‒|‒||◡◡|‒||‒|‒◡◡|‒◡ ὡς καὶ οὐ Φράντης καλέσαι τὴν νῆα τύχησε. so dass auch Franta unser Schiff nicht rufen konnte. takže nemohl Franta loď naši na dálku volat. Ἀλλ’ ἄλλοι ἦλθον φρουροὶ πτάμενοι ποτὶ πλοῖον‒‒|‒||‒|‒||‒|‒||◡◡|‒◡◡|‒◡ Ἀλλ’ ἄλλοι ἦλθον φρουροὶ πτάμενοι ποτὶ πλοῖον Aber anderen Wachen kamen zum Shuttle geflogen Ale nyní též přišli tam strážní, letíce k člunu, καὶ ὡς μέν γ’ εἶδον τετυχόντα τὰ ἔργα φύλακτες‒‒|‒‒|‒||◡◡|‒◡◡|‒◡◡|‒◡ καὶ ὡς μέν γ’ εἶδον τετυχόντα τὰ ἔργα φύλακτες, und als die Wächter die geschehenen Werke sahen, a když viděli jaké tu všechny staly se věci,
Hs.:
(grc) τετυχόντα (p.c.)] -χῶτα M
φείσροισιν ὄλεσαν τὸν ὑπνοφόρον ἰδὲ θῆρα‒‒|‒||◡◡|‒||‒|‒◡◡|‒◡◡|‒◡ φείσροισιν ὄλεσαν τὸν ὑπνοφόρον ἰδὲ θῆρα töteten sie mit ihren Phasern das schlafbringende Tier fejzry zahubili tam zvíře, jež dávalo vize,
Sim.:
(grc) ὑπνοφόρον] verbum non Homericum; primum apud Plutarchum (Mor. 657d) legitur
καὶ αὐτῶν ἑτάρους καὶ ἡμᾶς τμῆμάδε εἷλον‒‒|‒||◡◡|‒||‒|‒‒||‒◡◡|‒◡ καὶ αὐτῶν ἑτάρους καὶ ἡμᾶς τμῆμάδε εἷλον. und nahmen ihre Gefährten und uns zur Station mit. a potom soudruhy své i nás si v stanici vnesli.
Krit.:
(grc) ἐτάρους E, cor.(grc) τμῆμάδε deb.
T p. 225 E p. 225 τοὺς τοὶ ἰητῆρι δίδουν ἐρίηρας ἑταίρους‒‒|‒‒|‒◡||◡|‒||◡◡|‒◡◡|‒‒ Τοὺς τοὶ ἰητῆρι δίδουν ἐρίηρας ἑταίρους, Ihre trauten Gefährten gaben sie einem Arzt, Svoje dobré si druhy tam do péče lékaře dali, ἀλλ’ ἡμᾶς γε βάλον πάντας λυγρῷ ἐνι εἰργμῷ.‒‒|‒◡◡|‒||‒|‒||‒|‒◡◡|‒‒ ἀλλ’ ἡμᾶς γε βάλον πάντας λυγρῷ ἐνὶ εἰργμῷ. aber uns warfen sie alle in das elende Gefängnis. ale nás do tuhého tam vězení uvrhli všechny.
Krit.:
(grc) ενὶ E, cor.
Ταῦτά γε Φράντα μεταφρήζων κατέλεξε καὶ ἡμῖν.‒◡◡|‒◡◡|‒‒|‒||◡◡|‒◡◡|‒‒ Ταῦτά γε Φράντα μεταφρήζων κατέλεξε καὶ ἡμῖν. Dies erzählte der Dolmetscher Franta auch uns. Toto tlumočník Franta nám také pověděl v base.
Sim.:
(grc) κατέλεξε καὶ ἡμῖν] cf. Od. 1,10 (εἰπὲ καὶ ἡμῖν)
Hs.:
(grc) μεταφρήζων] -αθήτωρ M a.c.
Anm.:
(grc) κατέλεξε καὶ ἡμῖν] Der Versschluss erinnert an das Ende des Odyssee-Proöms mit der Aufforderung an die Muse, "auch uns davon zu künden" (Od. 1,10: εἰπὲ καὶ ἡμῖν). Franta tritt hier also an die Stelle der homerischen Muse. Im Rahmen der Erzählung wäre das ein verstecktes Selbstlob des Dichters Franta, der hier ja nicht (nur) Nemos Erzählung, sondern auch seine eigene in epische Verse umsetzt.
Αὐτίκα πρὸς κλουβὶν ἦλθεν κόραμος ἐπὶ πάντων‒◡◡|‒‒|‒||‒|‒||◡◡|‒◡◡|‒‒ Αὐτίκα πρὸς κλουβὶν ἦλθεν κόρανος ἐπὶ πάντων, Sofort ging der Anführer über alle zum Käfig, Náhle tu k vězeňské kleci se přihnal náčelník hlavní,
Krit.:
(grc) επὶ E, cor.
Sim.:
(grc) κλουβίν] vide supra ad Astr. 2,43
ξεῖνον καὶ ἄτοπον τὸ τέρας μάλα θαῦμα ἴδεσθαι.‒‒|‒◡◡|‒||◡◡|‒||◡◡|‒◡◡|‒‒ ξεῖνον καὶ ἄτοπον τὸ τέρας μάλα, θαῦμα ἴδεσθαι· er war ein fremdartiges und sehr sonderbares Ungeheuer, ein Wunder anzuschauen. divná a prazvláštní zrůda to byla, na podiv pohled.
Krit.:
(grc) ἰδέσθαι deb.
Sim.:
(grc) θαῦμα ἰδέσθαι] vide supra ad Astr. 1,194
Hs.:
(grc) μάλα] ἦν M a.c.
σώματι δ’ ἀνθρώπῳ νομίμῳ μὲν ἔεσκεν ἐοικὼς‒◡◡|‒‒|‒||◡◡|‒◡◡|‒◡◡|‒‒ σώματι δ’ ἀνθρώπῳ νομίμῳ μὲν ἔεσκεν ἐοικώς, Körperlich war einem normalen Menschen ähnlich, Tělem byl podobný zcela tak jak je normální člověk, ἀλλά γέ τοι αὐχὴν περιμήκης αἰσχρὰ τέτυκτο‒◡◡|‒‒|‒||◡◡|‒‒||‒◡◡|‒◡ ἀλλά γέ τοι αὐχὴν περιμήκης αἰσχρὰ τέτυκτο aber sein Hals war auf hässliche Weise sehr lang, ale jeho byl krk zas předlouhý, úplně hrozně,
Sim.:
(grc) αὐχὴν περιμήκης] cf. Od. 12,90 (de Scylla: δειραὶ περιμήκεες)
ὡς δολιχὸς ὡς τοῦ φωτὸς πᾶν σῶμά περ ἔσκεν‒◡◡|‒||‒|‒‒|‒||‒|‒◡◡|‒◡ ὣς δολιχός, ὡς τοῦ φωτὸς πᾶν σῶμά περ ἔσκεν so lang, wie ganze Körper des Mannes es war, takovou krk měl délku, jak muže celé i tělo,
Krit.:
(grc) ὣς ... ὡς deb.
λεπτός· εἰν δὲ ἑῷ μικρὴν κεφαλὴν ἔχεν αἰσχρὴν‒‒|‒◡◡|‒||‒|‒||◡◡|‒◡◡|‒‒ λεπτός· εἰν δὲ ἑῷ μικρὴν κεφαλὴν ἔχεν αἰσχρήν, und dünn. Und auf ihm hatte er einen kleinen unansehnlichen Kopf, tenký. A na jeho konci měl malou hlavičku strašnou,
Krit.:
(grc) ἑῷ E: ἑοῖ ?
ὦπί γε χωλοποδεῖ τῷ θηρί περ ἔσκ’ ἐϋκυῖα‒◡◡|‒◡◡|‒||‒|‒◡◡||‒◡◡|‒◡ ὦπί γε χωλοποδεῖ τῷ θηρί περ ἔσκ’ ἐϋκυῖα, der vom Aussehen einem Faultier ähnlich war, která lenochodovi svou tváří podobná byla,
Krit.:
(grc) ὠπί deb.(grc) χωλοπόδει ?
Anm.:
(grc) χωλοποδεῖ τῷ θηρί] Für χωλόπους („lahmfüßig“) im Hexameter vgl. Man. 4,118. Hier ist an die biologische Bezeichnung für das Zweifinger-Faultier (choloepus) gedacht.
καὶ ναί οἱ χείρεσσι μόνως δύο δακτύλω ἤτην.‒‒|‒‒|‒◡||◡|‒||◡◡||‒◡◡|‒‒ καὶ ναί οἱ χείρεσσι μόνως δύο δακτύλω ἤτην. und ja, an den Händen waren nur zwei Finger. a věru, na jeho rukou jen pouhé byly dva prsty. M f. 192r ὃς δέτε εἰς εἰργμὸν κεφαλὴν θῆκεν διὰ μοχλῶν‒◡◡|‒‒|‒||◡◡|‒||‒|‒◡◡|‒‒ ὃς δέ τε εἰς εἰργμὸν κεφαλὴν θῆκεν διὰ μοχλῶν, Und der steckte also seinen Kopf ins Gefängnis durch die Gitterstäbe, On tam do vězení svou hlavu strčil skrz mříže,
Krit.:
(grc) δέ τε deb.(grc) μόχλῶν E, cor.
ἅμμε δὲ εἰσορόων μικροῖς οἷς ὄμμασι τρύψεν.‒◡◡|‒◡◡|‒||‒|‒||‒||‒◡◡|‒◡ ἅμμε δὲ εἰσορόων μικροῖς οἷς ὄμμασι τρύψεν. schaute uns an und durchbohrte uns mit seinen kleinen Augen. na nás se dívaje všechny nás malými očičky vrtal.
Krit.:
(grc) ἄμμε deb.
Anm.:
(grc) τρύψεν] = ἐτρύπησεν.
~ τώδε φύλακτε δύω ὁ λέων ἰδὲ ῥαμφοφόρος τε‒◡◡|‒◡◡|‒||◡◡|‒||◡◡|‒◡◡|‒◡ ~ τώδε φύλακτε δύω ὁ λέων ἰδὲ ῥαμφοφόρος τε ‒ Die zwei Wächter, der Löwe und der Schnabelträger, – tomu poblíže stáli dva strážci, lev a ten zobáč, φείσρους εἰς ἡμᾶς ὀρέγοντες τ’ ἐγγὺς ἄνεσταν ~‒‒|‒‒|‒||◡◡|‒‒|‒◡◡|‒◡ φείσρους εἰς ἡμᾶς ὀρέγοντές τ’ ἐγγὺς ἀνέσταν ~ richteten ihre Phaser auf uns und stellten sich nah auf. ‒ na nás mířili fejzry a tak ho chránili zřejmě. –
Krit.:
(grc) ὀρέγοντές τ’ deb.(grc) ἀνέσταν deb.
ἀλλ’ ὅγε σκεψάμενος ἔπεα πτεροέντα προσηύδα‒◡◡|‒◡◡|‒||◡◡|‒||◡◡|‒◡◡|‒‒ Ἀλλ’ ὅγε σκεψάμενος ἔπεα πτεροέντα προσηύδα Aber er blickte auf uns und sagte die geflügelten Worte, Ale on, pohleděv na nás, teď mluvil perutná slova,
Krit.:
(grc) πτερόεντα deb.
Sim.:
(grc) ἔπεα πτερόεντα προσηύδα] vide supra ad Astr. 19,27
ἀλλά γε Φράντα μεταφρήζων μετέθηκε τὸ ῥῆμα·‒◡◡|‒◡◡|‒‒|‒||◡◡|‒◡◡|‒◡ ἀλλά γε Φράντα μεταφρήζων μετέθηκε τὸ ῥῆμα· aber Franta, der Dolmetscher, übersetzte das Gesagte: (ale tlumočník Franta ty všechny přeložil řeči).
Sim.:
(grc) Φράντα μεταφρήζων μετέθηκε τὸ ῥῆμα] vide supra ad Astr. 2,100; Astr. 5,28
Hs.:
(grc) μεταφρήζων] -αθήτωρ M a.c.
»Ὦ ξεῖνοί τινές ἐστε; πόθεν γλαφυρὸν πλέτε κόσμον;‒‒|‒||◡◡|‒◡||◡|‒||◡◡|‒◡◡|‒◡ »Ὦ ξεῖνοί τινές ἐστε; πόθεν γλαφυρὸν πλέτε κόσμον; „Fremde, wer seid ihr? Woher kommend durchfahrt ihr den hohlen Kosmos? "Cizinci, kteří pak jste? Zkad plujete vydutým kosmem
Krit.:
(grc) ξεῖνοι, τίνες ἐστέ deb.(cs) kosmem T (sed ko- vix legitur): vesmem E
Sim.:
(grc) 125-128: = 53‒56. Vide supra ad Astr. 2,132‒135
Hs.:
(grc) γλαφυρὸν] ζακενὸν M a.c.
ἥ τι κατὰ πρῆξιν ἢ μαψιδίως ἀλάασθε‒◡◡|‒‒|‒||‒|‒◡◡|‒◡◡|‒◡ ἥ τι κατὰ πρῆξιν ἢ μαψιδίως ἀλάασθε Irrt ihr wegen eines Geschäfts oder ziellos umher Zdali za nějakým cílem, či jen se touláte marně
Krit.:
(grc) ἤ deb.
οἷά τε ληϊστῆρες ἐπ’ ἀστέρας ἔνθα καὶ ἔνθα‒◡◡|‒‒|‒◡||◡|‒◡◡||‒◡◡|‒◡ οἷά τε ληϊστῆρες ἐπ’ ἀστέρας ἔνθα καὶ ἔνθα wie Räuber zu den Planeten hierhin und dorthin, tak jako loupežníci po planetách semo i tamo,
Krit.:
(cs) plnotách TE, corr. filius (Křesadlo 2023, 225)
ψυχὰς παρθέμενοι κακὸν ἀλλοδαποῖσι φέροντες.‒‒|‒◡◡|‒||◡◡|‒◡◡|‒◡◡|‒◡ ψυχὰς παρθέμενοι κακὸν ἀλλοδαποῖσι φέροντες. setzt euer Leben aufs Spiel und bringt Fremden Übel? nastavujíce svůj život a cizincům nesouce strasti? ~ Ἀλλά γε ληϊστῆρας ἐγὼν ὕμμ’ εἶναι ὀΐω‒◡◡|‒‒|‒◡||◡|‒||‒|‒◡◡|‒‒ ~ Ἀλλά γε ληϊστῆρας ἐγὼν ὕμμ’ εἶναι ὀΐω, ‒ Aber ich glaube, dass ihr Räuber seid, Ale já sám za to mám, že vy jste lupiči asi,
Krit.:
(grc) ὔμμ’ deb.
ὡς καὶ νῦν ἐθέλεσθε χρονοπλεκτῆρα ὑφαίρειν‒‒|‒||◡◡|‒◡||◡|‒‒|‒◡◡|‒‒ ὡς καὶ νῦν ἐθέλεσθε χρονοπλεκτῆρα ὑφαιρεῖν, da ich jetzt auch den Zeitflechter heimlich wegnehmen wolltet, kteří chtěli jste nám tu sebrat zaplétač času,
Krit.:
(grc) ὑφαιρεῖν deb.
Sim.:
(grc) ὡς καὶ νῦν] = Il. 4,179 et al.
θαῦμα τὸ τεχνάων πωλῆσαι μυριάδεσσιν‒◡◡|‒‒|‒||‒|‒‒||‒◡◡|‒◡ θαῦμα τὸ τεχνάων, πωλῆσαι μυριάδεσσιν ein Wunder der Technik, um ihn für Millionen zu verkaufen zázrak technologie a za milióny ho prodat, ἢ αὐτοὶ χρῆσθαι φύγεμεν προτἐόντα χρόνονδε‒‒|‒||‒|‒||◡◡|‒||◡◡|‒◡◡|‒◡ ἢ αὐτοὶ χρῆσθαι φύγεμεν προεόντα χρόνονδε oder ihn selbst zu benutzen, um in die vergangene Zeit zu flüchten anebo sami ho použít a prchnout v minulé časy,
Krit.:
(grc) φυγέμεν deb.(grc) προεόντα deb.
καὶ οὕτως νέμεσίν τε τίσιν δίκης ὑπαλῦξαι.«‒‒|‒||◡◡|‒◡||◡|‒||‒|‒◡◡|‒‒ καὶ οὕτως νέμεσίν τε τίσιν δίκης ὑπαλύξαι.« und so der Rache und Strafe des Rechts zu entrinnen.“ a tak uniknout trestu a pomstě, jakož i soudu."
Krit.:
(grc) ὑπαλύξαι deb.
M f. 192v Ὣς φάτ’ ἀνὴρ κόραμος καὶ ἐγών οἱ μύθῳ ἀμείβην.‒◡◡|‒||◡◡|‒||◡◡|‒||‒|‒◡◡|‒‒ Ὣς φάτ’ ἀνὴρ κόραμος καὶ ἐγών οἱ μύθῳ ἀμείβην. So sprach der Anführermann und ich antwortete ihm mit der Rede: Tak pravil náčelník muž a já mu hovořil v odvět:
Anm.:
(grc) ἀμείβην] Sonst nicht belegte Alternativform für ἀμείφθην.
»Οὔδ’ ἔτι τοι ὦναξ ληϊσταὶ ἄνερές ἐσμεν‒◡◡|‒‒|‒||‒|‒‒||‒◡◡|‒◡ »Οὐδ’ ἔτι τοι, ὦναξ, ληϊσταὶ ἀνέρες ἐσμέν, „Wir Männer sind noch keine Räuber, Herr, "Nikoliv, náčelníku, my muži lupiči nejsme
Krit.:
(grc) Οὐδ’ deb.(grc) ἀνέρες ἐσμέν deb.
Hs.:
(grc) ἀνέρες ἐσμέν] ἄνδρες ἔεσμεν M
T p. 226 E p. 226 ἀλλ’ αὐτοὶ φύλακες ἐκ τηλεδαποῦ πλανήτου‒‒|‒||◡◡|‒||‒|‒◡◡|‒‒|‒‒ ἀλλ’ αὐτοὶ φύλακες ἐκ τηλεδαποῦ πλανήτου, sondern selbst Wächter von einem fernen Planeten, ale strážníci sami tam z planety vzdálené velmi, τὸν μὲν ἡμετέρῃ γλώσσῃ Γαίην καλέουμεν.«‒‒|‒◡◡|‒||‒|‒||‒|‒◡◡|‒◡ τὸν μὲν ἡμετέρῃ γλώσσῃ Γαίην καλέουμεν.« den wir in unserer Sprache Erde nennen.“ kterou v jazyce našem zvem Terra neboli Země." Καί οἱ ταῦτά γε πάντα περὶ μήλου κατέλεξα‒‒|‒◡◡|‒◡||◡|‒‒|‒◡◡|‒◡ Καί οἱ ταῦτά γε πάντα περὶ μήλου κατέλεξα Und ich erzählte ihm alles über das Schaf, A tu jsem pověděl jemu i všechno o oné ovci, Μανδύος καὶ ἄλλων τὰ τύχεν εἰν κοσμοπορεύσει‒◡◡|‒‒|‒||◡◡|‒||‒|‒◡◡|‒‒ Μανδύος καὶ ἄλλων, τὰ τύχεν εἰν κοσμοπορεύσει, Mandys und die anderen Dinge, die auf der Reise durch den Kosmos passierten, o Mandysovi a o tom, co stihlo nás na naší pouti, ἀλλά γε Φράντα μεταφρήζων μετέθηκε ἅπαντα.‒◡◡|‒◡◡|‒‒|‒||◡◡|‒◡◡|‒◡ ἀλλά γε Φράντα μεταφρήζων μετέθηκε ἅπαντα. aber Franta, der Dolmetscher, übersetzte alles. avšak tlumočník Franta to všechno přeložil zase.
Sim.:
(grc) Φράντα μεταφρήζων μετέθηκεν ἅπαντα] = Astr. 5,135 (sed sine γε)
Hs.:
(grc) μεταφρήζων] -αθήτωρ M a.c.
Ὣς ἐφάμην ὅ μ’ αὖτις ἀμείβετο νηλέϊ θυμῷ·‒◡◡|‒||‒|‒◡||◡|‒◡◡||‒◡◡|‒‒ Ὣς ἐφάμην ὅ μ’ αὖτις ἀμείβετο νηλέϊ θυμῷ· So sprach ich, er erwiderte mir wieder mit unbarmherzigem Sinn: Takto jsem pravil, a on mi odvětil ukrutnou myslí:
Krit.:
(grc) θυμῷ M: θυμῶ E
Sim.:
(grc) = Od. 9,272.368 (ὣς ἐφάμην, ὃ δέ μ’ αὐτίκ’ ἀμείβετο νηλέϊ θυμῷ)
»Νήπιος ἔσσ’ ὦ ξεῖνε ὅπως ὀΐεις πραπίδεσσιν‒◡◡|‒||‒|‒◡||◡|‒||◡◡|‒◡◡|‒◡ »Νήπιός ἐσσ’, ὦ ξεῖνε, ὅπως ὀΐεις πραπίδεσσιν „Τöricht bist du, Fremder, dass du in deinem Verstand meinst, "Hloupý jsi, cizinče, jistě, že ve svém srdci si myslíš,
Krit.:
(grc) Νήπιός ἐσσ’ deb.
Sim.:
(grc) νήπιός ἐσσ’, ὦ ξεῖνε] vide supra ad Astr. 8,286
ἡμᾶς πιστεῦσαι τὰ ἅδ’ εἴπας ψευδολογίζων.‒‒|‒‒|‒||◡◡|‒‒||‒◡◡|‒‒ ἡμᾶς πιστεῦσαι τά, ἃ δ’ εἶπας ψευδολογίζων. dass wir das glauben, was du lügend sprachst. že ti budeme věřit, co nyní lživě jsi pravil.
Krit.:
(grc) ἅ τ’ deb.(grc) εἶπας deb.
Sim.:
(grc) ψευδολογίζων] nl.
Hs.:
(grc) ἅδ’] τὰ M
Οὕδε φυλακτῆρες εἰς ὂν τίδε κοσμοθεωροῦν‒◡◡|‒‒|‒||‒|‒◡◡||‒◡◡|‒‒ Οὐδὲ φυλακτῆρες εἰς ὂν τίδε κοσμοθεωροῦν Wir Zeitwächter glauben an keinerlei kosmosbetrachtende My totiž, strážcové času, tu žádnou nemáme víru
Krit.:
(grc) Οὐδὲ deb.
πιστέομεν χρόνιοι ἐπεὶ οὐκ ἀποφώλιοί ἐσμεν.‒◡◡|‒||◡◡|‒||◡◡|‒◡◡|‒◡◡|‒◡ πιστέομεν χρόνιοι ἐπεὶ οὐκ ἀποφώλιοί ἐσμεν. Existenz, da wir nicht töricht sind. v jsoucno, jež sleduje vesmír, nebo nejsme na mysli hloupí.
Sim.:
(grc) ἐπεὶ οὐκ ἀποφώλιοί ἐσμεν] cf. Od. 11,249 (ἐπεὶ οὐκ ἀποφώλιοι εὐναί)
Ἀλλά γε μῦθος δ’ ἐστὶ μαθηματικῶν πότε ἀνδρῶν‒◡◡|‒‒|‒◡||◡|‒◡◡|‒◡◡|‒‒ Ἀλλά γε μῦθος δ’ ἐστὶ μαθηματικῶν πότε ἀνδρῶν, Aber das ist ein Mythos der Mathematiker von einst, Ale je pouhý to mýthus od matematiků těch mužů,
Krit.:
(grc) ποτε deb.
οἳ ἡμῖν ἔθελον τὸ σέβας θεμέναι ἐνὶ θυμῷ‒‒|‒||◡◡|‒||◡◡|‒||◡◡|‒◡◡|‒‒ οἳ ἡμῖν ἔθελον τὸ σέβας θέμεναι ἐνὶ θυμῷ die uns heilige Ehrfurcht in den Sinn setzen wollten kteří nám posvátnou úctu k své vědě vložit chtí v mysl,
Krit.:
(grc) θέμεναι deb.
Sim.:
(grc) σέβας θέμεναι ἐνὶ θυμῷ] cf. Il. 18,178 (σέβας δέ σε θυμὸν ἱκέσθω)
τῶνδε σοφιάων καὶ τεχνάων περιπυκνῶν.‒◡◡|‒‒|‒||‒|‒‒|‒◡◡|‒‒ τῶνδε σοφιάων καὶ τεχνάων περιπύκνων. vor diesen Weisheiten und hochkomplizierten Künsten. k jejich i moudrosti velké a znalosti složité značně.
Krit.:
(grc) περιπύκνων deb.
ἀλλ’ ἡμεῖς μέν ἐμέν γ’ ἀφελεῖς ἁπλόοι ἰδὲ φῶτες‒‒|‒◡◡|‒◡◡|‒||◡◡|‒◡◡|‒◡ Ἀλλ’ ἡμεῖς μέν ἐμέν γ’ ἀφελεῖς ἁπλόοι ἰδὲ φῶτες Aber wir sind einfache und einfältige Männer, Ale my jednoduší a prostí jsme mužové všichni
Krit.:
(grc) ἁπλόοι M: ἀ- E
M f. 193r χρονοφυλακτῆρες· τόδε γρηῶν ἐστι νόημα‒◡◡|‒‒|‒||◡◡|‒‒||‒◡◡|‒◡ χρουνοφυλακτῆρες· τὸ δὲ γρηῶν ἐστὶ νόημα wir Zeitwächter. Das ist Humbug von alten Weibern, tady strážcové času. To pověra starých je babek,
Sim.:
(grc) τόδε γρηῶν ἐστι νόημα] cf. eadem sede Il. 7,456 (τοῦτο θεῶν δείσειε νόημα)
ὥς πέρ τι πρόβατον κόσμον κατέχοι μάλα μικρὸν‒‒|‒◡◡|‒||‒|‒||◡◡|‒◡◡|‒◡ ὥς πέρ τι πρόβατον κόσμον κατέχοι μάλα μικρὸν dass irgendein sehr kleines Schaf den Kosmos kontrolliert, že by ovečka malá snad držela veliký kosmos, εὐρὺν ἀπείρονα μέν τοι ἀβενθέα – οὐ θέμις ἐστί.‒◡◡|‒◡◡|‒◡◡|‒◡◡||‒◡◡|‒◡ εὐρὺν ἀπείρονα μέν τοι ἀβενθέα – οὐ θέμις ἐστί. der weit, unendlich und tiefenlos ist – das ist nicht recht. široký, bez všech břehů a bezedný. To není možné.
Krit.:
(grc) εστί E, cor.
Sim.:
(grc) οὐ θέμις ἐστί] iunctura Hom., vid. Il. 14,386 et al.
Οὔδε τε πίστιν ἔχω μέτα μὲν θέσεως ἀπὸ θηρὸς‒◡◡|‒◡◡|‒||◡◡|‒◡◡|‒◡◡|‒◡ Οὐδέ τε πίστιν ἔχω μέτα μὲν θέσεως ἀπὸ θηρός, Und ich habe kein Vertrauen in die Übersetzung des Tieres, Ani nevěřím tomu, že správně tvé překládá zvíře,
Krit.:
(grc) Οὐδέ deb.
Anm.:
(grc) 153-158: Wie man später erfährt, ist der Zweifel an der Übersetzung Frantas sexuell motiviert, um das Tier von den anderen zu separieren. Metapoetisch lenkt es aber noch einmal die Aufmerksamkeit auf die zentrale Rolle Frantas als Vermittler und poetischer Ausgestalter von Nemos Erzählung.
ὡς μὲν θηρίον ἐστὶ κακὸν βροτοὶ ἄνδρες ἅμες δέ.‒‒|‒◡◡|‒◡||◡|‒||◡◡||‒◡◡|‒◡ ὡς μὲν θηρίον ἐστὶ κακόν, βροτοὶ ἄνδρες ἅμες δέ. da es ein schlechtes Tier ist, wir aber sind sterbliche Menschen. neboť právě je zvíře a my jsme smrtelní muži.
Krit.:
(grc) ἁμὲς deb.
Ἀλλ’ οὐ καὶ φρονέω πίστως μέν μοι μετάθεσθαι‒‒|‒||◡◡|‒||‒|‒‒|‒◡◡|‒‒ Ἀλλ’ οὐ καὶ φρονέω πίστως μέν μοι μεταθέσθαι, Aber ich denke auch nicht, dass er mir getreulich übersetzt, Ani se nedomnívám, že překlad podává věrný,
Krit.:
(grc) πιστῶς deb.(grc) μεταθέσθαι (M) deb.
ἀλλά ἑ συμπλῆξαι καὶ στρέψαι πάντα ὀΐω‒◡◡|‒‒|‒||‒|‒‒||‒◡◡|‒‒ ἀλλά ἑ συμπλῆξαι καὶ στρέψαι πάντα ὀΐω sondern ich glaube, dass er alles zusammenwirft und verdreht, ale že zaplétá vše a jinak obrací, myslím,
Krit.:
(grc) ἀλλά M: αλλὰ E
ὡς λογικόν γε δόκει καὶ σὺ ἀποφώλιος ἔσσι.‒◡◡|‒◡◡|‒||‒|‒||◡◡|‒◡◡|‒◡ ὡς λογικόν γε δοκεῖ καὶ σὺ ἀποφώλιός ἐσσι. da es logisch scheint und du töricht bist. neboť se logické zdá, však ty jsi na mysli hloupý.
Krit.:
(grc) δοκεῖ deb.(grc) ἀποφώλιός ἐσσι deb.
Sim.:
(grc) ἀποφώλιός ἐσσι] vide supra ad Astr. 8,288
Ἀλλ’ ἄγε νῦν ὑμᾶς σχήσω φυλακῇ ἐνὶ πικρῇ‒◡◡|‒||‒|‒||‒|‒||◡◡|‒◡◡|‒‒ Ἀλλ’ ἄγε νῦν ὑμᾶς σχήσω φυλακῇ ἐνὶ πικρῇ, Aber auf, ich werde euch jetzt in bitterem Gewahrsam behalten, Ale teď vás budu držet tu dále ve trudné vazbě, τῆμος καὶ ἴδιόν γ’ ἔχομεν μεταθήτορα γλώσσων‒‒|‒◡◡|‒◡◡|‒||◡◡|‒◡◡|‒‒ τῆμος καὶ ἴδιόν γ’ ἔχομεν μεταθήτορα γλωσσῶν. bis wir einen eigenen Sprachenübersetzer haben. dokud nebudem mít tu vlastního překladatele.
Krit.:
(grc) γλωσσῶν deb.
πρὸς τὸν μὲν πέμψω ἄλλων φυλάκων ποτὶ τμῆμα‒‒|‒‒|‒||‒|‒||◡◡|‒◡◡|‒◡ Πρὸς τὸν μὲν πέμψω ἄλλων φυλάκων ποτὶ τμῆμα Nach diesem werde ich zu einer entfernten Station Pro něho nyní pošlu si na jinou stanici strážců,
Krit.:
(grc) ἀλλων E, cor.
τηλοδαπόν· τό γαρ εἷλε χρόνον μέγα χάσμα περεῖσαι.‒◡◡|‒||◡◡|‒◡||◡|‒||◡◡||‒◡◡|‒‒ τηλοδαπόν· τὸ γὰρ εἷλε χρόνον μέγα χάσμα περῆσαι. anderer Wächter schicken. Denn es dauert viel Zeit, die große gähnende Leere zu durchqueren. vzdálenou. Bere to čas tu velkou přeplavit propast.
Krit.:
(grc) τὸ γὰρ deb.(grc) περῆσαι ?
ἀλλά γε νῦν αἰρήσω ἐγὼ μεταθήτορα γλώσσων‒◡◡|‒||‒|‒◡||◡|‒||◡◡|‒◡◡|‒‒ Ἀλλά γε νῦν αἰρήσω ἐγὼ μεταθήτορα γλωσσῶν Aber jetzt werde ich deinen Sprachenübersetzer nehmen, Ale nyní se vezmu tu vašeho překladatele,
Krit.:
(grc) αἱρήσω deb.(grc) γλωσσῶν deb.
ἐξετάσαι χωρὶς εἴ κεν μὲν ἀληθὴς εἴη.‒◡◡|‒||‒|‒||‒|‒◡◡|‒‒|‒‒ ἐξετάσαι χωρίς, εἴ κεν μὲν ἀληθὴς εἴη. um ihn separat zu verhören, ob er die Wahrheit sagt. abych ho vyslýchal zlášť, zda pravdu povídá vůbec.
Hs.:
(grc) ἐξετάσαι] ἐξετάζειν M
T p. 227 E p. 227 ἀλλὰ καὶ αἱρήσω ἑτάρους καὶ νῆα μέλαιναν‒◡◡|‒‒|‒||◡◡|‒||‒|‒◡◡|‒◡ Ἀλλὰ καὶ αἱρήσω ἑτάρους καὶ νῆα μέλαιναν, Und ich werde auch eure Gefährten und ihr schwarzes Schiff ergreifen, a také zatknu vám druhy a jejich lodici černou, οἵ δε περὶ πλάνην ὑμᾶς στροφέουσι μένοντες‒◡◡|‒‒|‒||‒|‒||◡◡|‒◡◡|‒◡ οἳ δὲ περὶ πλάνην ὑμᾶς στροφέουσι μένοντες die um unseren Planeten kreisen, während sie auf euch warten. kteří planety kolem se točí a čekají na vás.
Krit.:
(grc) οἵ τε deb.
M f. 193v οὔδ’ ἔτι τις σπουδὴ ὡς ὑμᾶς οἱ μένον ἄνδρες.«‒◡◡|‒‒|‒||‒|‒‒||‒◡◡|‒◡ οὐδ’ ἔτι τις σπουδή, ὡς ὑμᾶς οἱ μένον ἄνδρες.« Aber es ist noch keine Eile, da euch die Männer erwarten.“ Avšak v tom není spěch, neb na vás čekají muži."
Krit.:
(grc) οὐδ’ deb.
Ὣς φάτ’ ἀνὴρ κόραμός με κατεκλάσθη τε φίλον κῆρ‒◡◡|‒||◡◡|‒◡||◡|‒‒|‒◡◡|‒‒ Ὣς φάτ’ ἀνὴρ κόρανός με κατεκλάσθη τε φίλον κῆρ. So sprach der Anführermann und mir zerbrach das liebe Herz. Tak pravil náčelník muž, mně milé se zlomilo srdce.
Sim.:
(grc) κατεκλάσθη τε φίλον κῆρ] vide supra ad Astr. 1,166
καί γε λέοντα ἄνωγε θύρας εἰργμοῦ ἀνακλῆισαι‒◡◡|‒◡◡|‒◡||◡|‒||‒|‒◡◡|‒‒ Καί γε λέοντα ἄνωγε θύρας εἰργμοῦ ἀνακλῇσαι Und er hieß den Löwen, die Türen des Gefängnisses aufschließen, A tu lvovi dal rozkaz by dveře odemkl basy,
Sim.:
(grc) θύρας εἰργμοῦ ἀνακληῖσαι] cf. Od. 21,236 (κληῖσαι μεγάροιο θύρας) et al.
καὶ τὸν σκούγκα ἕλων ἔλιπεν δ’ ἡμᾶς τε καὶ εἰργμόν.‒◡◡|‒◡◡|‒||◡◡|‒‒|‒◡◡|‒◡ καὶ τὸν σκοῦγκα ἑλὼν ἔλιπεν δ’ ἡμᾶς τε καὶ εἰργμόν. und nahm das Stinktier und ließ uns und das Gefängnis zurück. skunka pak s sebou vzal a opustil vězení i nás.
Krit.:
(grc) ἑλὼν deb.
Anm.:
(grc) σκοῦγκα] Zur Bezeichnung vgl. Astr. 1,182.
Ἡμεῖς μὲν χαίτας τίλομεν κροῦμεν δέτε κρᾶτα‒‒|‒‒|‒||◡◡|‒||‒|‒◡◡|‒◡ Ἡμεῖς μὲν χαίτας τίλομεν, κροῦμεν δέ τε κρᾶτα Wir rauften uns die Haare und schlugen uns alle My pak rvali si vlasy a také se do hlavy tloukli,
Krit.:
(grc) δέ τε deb.
Sim.:
(grc) = Astr. 10,154
πάντες κλαίοντες καὶ ἀμηχανίη ἔχε θυμόν.‒‒|‒‒|‒||◡◡|‒◡◡|‒◡◡|‒◡ πάντες κλαίοντες καὶ ἀμηχανίη ἔχε θυμόν. weinend den Kopf und Ratlosigkeit ergriff unseren Sinn. všichni naříkajíce a bezmocnost chopila mysl.
Sim.:
(grc) ἀμηχανίη ἔχε θυμόν] vide supra ad Astr. 5,160
Εἰς τέλος καὶ ἄθεοί γε ἐπεύχεσθαι μεμάαμεν‒◡◡|‒◡◡|‒◡||◡|‒‒|‒◡◡|‒◡ Εἰς τέλος καὶ ἄθεοί γε ἐπεύχεσθαι μεμάαμεν, Schließlich, obwohl Atheisten, wollten wir beten, Ačkoliv bezbožní jsouce jsme nakonec chtěli se modlit,
Sim.:
(grc) 172sq.: vide supra ad Astr. 2,80sq.
Anm.:
(grc) Nemo bezeichnet sich selbst und seine Mannschaft als ἄθεος. Auch in der Serie Star Trek wird Religion vielfach als Relikt alter Zeiten gedeutet, siehe z. B. Star Trek TNG 51 „Who Watches the Watchers?“ Zu seiner eigenen Religiösität äußert sich Křesadlo auch in einem Interview aus dem Jahr 1992 im Viola-Theater in Prag. Siehe: https://www.youtube.com/watch?v=bWm9Bfc9ZGA&t=5356s [abgerufen am 25.5.2021]. Vgl. auch Heé 2021, 2f.Siehe auch Anm. zu Astr. 1,2.
εἴ κέν τις ζώῃ θεὸς εἰν κόσμοιο βάθεσσιν‒‒|‒‒|‒||◡◡|‒‒|‒◡◡|‒◡ εἴ κέν τις ζώῃ θεὸς εἰν κόσμοιο βάθεσσιν, ob nicht ein Gott in den Tiefen des leeren Kosmos lebe. jestli by nějaký bůh snad živ byl v hlubinách kosmu, ἀλλ’ οὔκ ὥς τις πρῆξις ἐφαίνετο εὐχομένοισιν.‒‒|‒‒|‒◡||◡|‒◡◡||‒◡◡|‒◡ ἀλλ’ οὐχ ὥς τις πρῆξις ἐφαίνετο εὐχομένοισιν. Aber so zeigte sich uns Betenden keinerlei Handlungsmöglichkeit. leč i tak žádná čáka se modlícím neobjevila.
Krit.:
(grc) οὐχ deb.(cs) leč T: lež E
Sim.:
(grc) ἀλλ’ οὐχ ὥς τις πρῆξις ἐφαίνετο εὐχομένοισιν] vide supra ad Astr. 1,36
Οὕτως μὲν κλαίοντες ἐμείναμεν ὅσσα τυχήσει.‒‒|‒‒|‒◡||◡|‒◡◡||‒◡◡|‒‒ Οὕτως μὲν κλαίοντες ἐμείναμεν, ὅσσα τυχήσει. So erwarteten wir weinend, was geschehen würde. Takto naříkajíce jsme příštích čekali věcí.
Sim.:
(grc) κλαίοντες ἐμείναμεν, ὅσσα τυχήσει] cf. Od. 9,306 et al. (στενάχοντες ἐμείναμεν Ἠῶ δῖαν)
Ἐξαπίνης μὲν ἔγωγε πάλιν ἦν νηῒ μελαίνῃ‒◡◡|‒◡◡|‒◡||◡|‒||‒||‒◡◡|‒‒ Ἐξαπίνης μὲν ἔγωγε πάλιν ἦν νηῒ μελαίνῃ Plötzlich war ich wieder im schwarzen Schiff Náhle však já se zas octl tam c naší lodici černé πάντες καὶ πίσυρες ἕταροι οἱ ἦσαν ὅμηροι‒◡◡|‒◡◡|‒||◡◡|‒||‒|‒◡◡|‒‒ πάντες καὶ πίσυρες ἕταροι, οἳ ἦσαν ὅμηροι und alle vier Gefährten, die Geiseln waren, a všichni druhové čtyři, co se mnou zajatí byli, καὶ ἐν τῷ πλοίῳ ἰδὲ ἦν καὶ Φράντα ῥοβώτης.‒‒|‒‒|‒||◡◡|‒||‒||‒◡◡|‒‒ καὶ ἐν τῷ πλοίῳ ἰδὲ ἦν Φράντα ῥοβώτης. und im Schiff war auch der Roboter Franta. tady, v plavidle našem, hle, byl též robotík Franta. Ἡμῖν θαυμάζουσιν ἔπος δολιχὸν κατέλεξε‒‒|‒‒|‒◡||◡|‒||◡◡|‒◡◡|‒◡ Ἡμῖν θαυμάζουσιν ἔπος δολιχὸν κατέλεξε Er erzählte uns Staunenden eine lange Geschichte, Nám pak udiveným zas dlouhý vyprávěl příběh, ἀλλὰ τὸ πρὶν στόματος μικρὴν κάτα δ’ ἔκπτυσε πύξην‒◡◡|‒||◡◡|‒||‒|‒||◡◡|‒◡◡|‒‒ ἀλλὰ τὸ πρὶν στόματος μικρὴν κάτα δ’ ἔκπτυσε πύξην aber zuerst spuckte er eine kleinen Büchse aus dem Mund aus, ale nejprve z huby si malou krabičku vypliv,
Krit.:
(grc) κατὰ deb.
Sim.:
(grc) στόματος μικρὴν κάτα δ’ ἔκπτυσσε πύξην] cf. Od. 5,322 (στόματος ἐξέπτυσεν ἅλμην)
Anm.:
(grc) πύξην = πυξίδα.
M f. 194r καὶ δέ ἑ δοῦς μὲν ἐμοὶ ἔπεα πτεροέντα προσηύδα·‒◡◡|‒◡◡|‒||◡◡|‒||◡◡|‒◡◡|‒‒ καὶ δέ ἑ δοὺς μὲν ἐμοὶ ἔπεα πτερόεντα προσηύδα· gab sie mir und sprach die geflügelten Worte: tu mi do ruky dal, a promlouval perutná slova:
Krit.:
(grc) δοὺς deb.(grc) πτερόεντα deb.
Sim.:
(grc) ἔπεα πτερόεντα προσηύδα] vide supra ad Astr. 19,27
»Χαῖρε πλοίαρχε πάτερ τῇ τοι ξείνῃ παρασκευῇ‒◡◡|‒◡◡|‒||‒|‒‒|‒◡◡|‒‒ »Χαῖρε, πλοίαρχε πάτερ, τῇ τοι ξείνῃ παρασκευῇ „Freue dich, Vater Kapitän, über dieses fremde Gerät "Zdráv buď, kapitáne, a raduj se z krabičky divné,
Sim.:
(grc) χαῖρε, πλοίαρχε πάτερ] vide supra ad Astr. 5,90
χρουνοπλεκτῆρος τὸν ἐγὼν ἐν τμήματι κλέψα‒‒|‒‒|‒||◡◡|‒||‒|‒◡◡|‒◡ χρουνοπλεκτῆρος, τὸν ἐγὼν ἐν τμήματι κλέψα. des Zeitflechters, den ich in der Station gestohlen habe. neboť to pletač je času, jejž uvnitř jsem stanice ukrad! Οὗτος ἀνὴρ κόραμος οὔ περ θέλε ἐξητάζειν‒◡◡|‒||◡◡|‒||‒|‒◡◡||‒‒|‒‒ Οὗτος ἀνὴρ κόρανος οὔ περ θέλε ἐξητάζειν, Dieser Anführer wollte mich nicht verhören, Neboť ten náčelník muž mne vůbec vyslýchat nechtěl,
Hs.:
(grc) οὗτος] ὃς μὲν M a.c.
ἀλλά μιν εἷλεν ἔρως πάντων δαμάτωρ ἐνὶ κόσμῳ‒◡◡|‒◡◡|‒||‒|‒||◡◡|‒◡◡|‒‒ ἀλλά μιν εἷλεν ἔρως πάντων δαμάτωρ ἐνὶ κόσμῳ sondern Eros, der Bezwinger aller Dinge im Kosmos, hatte ihn ergriffen ale se zmocnil ho Erós, jenž v kosmu nad všemi vládne,
Sim.:
(grc) πάντων δαμάτωρ] cf. Il. 24,5; Od. 9,373 (πανδαμάτωρ, uterque locus de somno)
Anm.:
(grc) ἔρως πάντων δαμάτωρ ἐνὶ κόσμῳ] Die Liebe ist ein zentrales Motiv des Epos (vgl. Weise 2024). Hier wird der Eros nochmals als „Allbezwinger“ angesprochen.
καὶ ὅ γέ μοι ἐθέλησεν ἄναξ φιλότητι μιγῆναι.‒◡◡|‒◡◡|‒◡||◡|‒||◡◡|‒◡◡|‒‒ καὶ ὅ γέ μοι ἐθέλησεν ἄναξ φιλότητι μιγῆναι. und der Herrscher wollte sich mit mir in Liebe vereinen. a tento chtěl se vládce tu se mnou spojiti v lásce;
Sim.:
(grc) φιλότητι μιγῆναι] vide supra ad Astr. 2,35
ἀλλά με νῦν στῆσεν τραπέζης μεγάλης ἐπὶ κρατὸς‒◡◡|‒||‒|‒||◡◡|‒||◡◡|‒◡◡|‒◡ Ἀλλά με νῦν στῆσεν τραπέζης μεγάλης ἐπὶ κρατὸς Aber er setzte mich an den Kopf eines großen Tisches ale mě postavil tam si na vrchol velkého stolu,
Anm.:
(grc) 187-191: Křesadlo schildert mit Vergnügen eine erotische Szene zwischen Franta und dem Leiter der Station der Zeitwächter. Die Zuneigung des Leiters zu Franta wird später noch eine wichtige Rolle spielen. Siehe Astr. 23,157‒167.
καὶ δέ τέ μοι χήλας ἦρξεν γλώσσῃ λείχεσθαι‒◡◡|‒‒|‒||‒|‒||‒|‒‒|‒‒ καὶ δέ τέ μοι χηλὰς ἦρξεν γλώσσῃ λείχεσθαι. und begann mir die Pfoten mit seiner Zunge zu lecken. a tu mi lízati počal svým vlastním jazykem pracky.
Krit.:
(grc) χηλὰς deb.
Anm.:
(grc) Versus spondiacus (sicherlich zur Illustration von λείχεσθαι).
τοῦτο δὲ τῷ κοράμῳ λαγνείην σφοδρὰν ἔδωκε‒◡◡|‒◡◡|‒||‒|‒‒||‒◡◡|‒◡ Tοῦτο δὲ τῷ κοράνῳ λαγνείην σφοδρὰν ἔδωκε, Dies bereitete dem Anführer heftige Lust, Toto činilo vládci však prudkou smyslnou rozkoš,
Sim.:
(grc) λαγνείην] verbum pedestre (cf. LSJ 1996 s.v. λαγνεία ΙΙ ‚salaciousness‘)
ὥς ὁ μέγα στενάχων γε λυγίζετο ἔνθα καὶ ἔνθα‒◡◡|‒||◡◡|‒◡||◡|‒◡◡||‒◡◡|‒◡ ὡς ὁ μέγα στενάχων γε λυγίζετο ἔνθα καὶ ἔνθα. da er sich laut stöhnend hierhin und dorthin bog. neboť sténaje těžce se svíjel semo i tamo.
Krit.:
(grc) ὡς deb.
Sim.:
(grc) λυγίζετο] verbum non Homericum, cf. e.g. Luc. Salt. 77
ἀλλ’ ὡς ἐκστάσει ὁ λυγίζετο ἔνθα καὶ ἔνθα‒‒|‒‒|‒||◡◡|‒◡◡||‒◡◡|‒◡ Ἀλλ’ ὡς ἐκστάσει ὁ λυγίζετο ἔνθα καὶ ἔνθα Aber als er sich in Ekstase hierhin und dorthin bog, Ale když ekstasí stížen se svíjel semo i tamo,
Sim.:
(grc) ἐκστάσει] cf. NT Act.Ap. 10,10; 22,17
T p. 228 E p. 228 τῷ ἐγὼ εἰν τραπέζῃ πύξην στρεπτῆρος ἐλεύσσον‒◡◡|‒◡◡|‒||‒|‒||‒|‒◡◡|‒◡ τῷ ἐγὼ εἰν τραπέζῃ πύξην στρεπτῆρος ἔλευσσον da sah ich auf dem Tisch die Büchse des (Zeit-)Wenders tu jsem já na jeho stole tu skříňku pletače spatřil,
Krit.:
(grc) ἔλευσσον deb.
Anm.:
(grc) στρεπτῆρος] Hier anderer Name für den „Zeitflechter“, vgl. Astr. 19,143.
καὶ ἀναγιγνώσκων ἄνα τὴν ὡς γράμματα ἦσαν‒◡◡|‒‒|‒||◡◡|‒||‒|‒◡◡|‒◡ καὶ ἀναγιγνώσκων ἄνα τήν, ὡς γράμματα ἦσαν, und als ich darauf las, was die Buchstaben waren, a když byl jsem si přečet, co na té krabici stálo,
Krit.:
(grc) ἀνὰ ?
Hs.:
(grc) ὡς] οἷα M a.c.
αἶψ’ ἔγνων αὐτὸν καὶ ὥς μιν ἐργάζεσθαι.‒‒|‒||‒|‒||‒|‒‒|‒‒|‒‒ αἶψ’ ἔγνων αὐτὸν καὶ ὥς μιν ἐργάζεσθαι. erkannte ich ihn sofort und, wie man mit ihm arbeiten muss. ihned jsem poznal, co jest a jak s ní zacházet třeba.
Sim.:
(grc) ἐργάζεσθαι] clausula Hom., vid. Il. 18,469 et al.
M f. 194v αὐτίκα εἰς στόμα μιν εἷλον πληκτῆρα χρόνοιο‒◡◡|‒◡◡|‒||‒|‒||‒|‒◡◡|‒◡ Αὐτίκα εἰς στόμα μιν εἷλον πλεκτῆρα χρόνοιο Sofort nahm den Zeitflechter in den Mund Ihned pletač ten času jsem do své uzavřel tlamy, καὶ μὲν ἐμῇ γλώσσῃ πίεσον περόνην ἐπὶ ταύτου‒◡◡|‒||‒|‒||◡◡|‒||◡◡|‒◡◡|‒‒ καὶ μὲν ἐμῇ γλώσσῃ πίεσον περόνην ἐπὶ τούτου und drückte mit meiner Zunge den Knopf darauf, a pak jazykem svým jsem na něm zmáčkl i knoflík,
Krit.:
(grc) τούτου deb.
ἓν ἦμαρ ὀπίσω ἤλθειν· τότε καί νυ τέτυκτο‒‒|‒||◡◡|‒||‒|‒||◡◡|‒◡◡|‒◡ ἓν ἦμαρ ὀπίσω ἐλθεῖν· τό τε καί νυ τέτυκτο. um einen Tag zurück zu kommen. Und dies geschah jetzt auch. abych o den byl zpátky, což také nyní se stalo.
Krit.:
(grc) ἐλθεῖν deb.
ἀλλ’ ἄγε νῦν γε ταχῶς πλάνην καὶ τμῆμα λίποιμεν‒◡◡|‒◡◡|‒||‒|‒||‒|‒◡◡|‒◡ Ἀλλ’ ἄγε νῦν γε ταχῶς πλάνην καὶ τμῆμα λίποιμεν, Aber, auf, lasst uns jetzt den Planeten und die Station schnell verlassen, Avšak co nejrychlej nyní tu opusťme staniční hvězdu, ὡς ἔχομέν ῥα τὸ μὲν θέλομεν ἰδὲ ζωοί ἐεσμεν.«‒◡◡|‒◡◡|‒||◡◡|‒||◡◡|‒◡◡|‒◡ ὡς ἔχομέν ῥα, τὸ μὲν θέλομεν, ἰδὲ ζωοί ἐεσμέν.« da wir haben, was wir wollten und am Leben sind.“ neboť máme, co chceme, a při tom ještě jsme živí." Ὣς φάτο Φράντα μεταφρήζων ἕταροι δέτε πάντες‒◡◡|‒◡◡|‒‒|‒||◡◡|‒◡◡|‒◡ Ὣς φάτο Φράντα μεταφρήζων ἕταροι δέ τε πάντες So sprach der Dolmetscher Franta und alle Gefährten, Tak pravil tlumočník Franta a moji druhové všichni,
Krit.:
(grc) δέ τε deb.
Hs.:
(grc) μεταφρήζων] -αθήτωρ M a.c.
ἄνδρες καὶ ῥόβοτοι χερσὶν κροτέοντες ἐπαίνουν‒‒|‒◡◡|‒||‒|‒||◡◡|‒◡◡|‒‒ ἄνδρες καὶ ῥόβοτοι χερσὶν κροτέοντες ἐπαίνουν Menschen und Roboter, klatschten mit den Händen und lobten ihn, roboti jakož i muži ho chválili tleskáním rukou,
Sim.:
(grc) κροτέοντες] κροτέω sensu applaudendi non apud Homerum (Il. 15,453) legitur, sed cf. Hdt. 2,60 (τὰς χεῖρας); Thphr. Char. 19,10 (ταῖς χερσίν)
καὶ πλοίαρχος ἐγώ. Μεγάλως Φράντης ἐποίησεν.‒‒|‒◡◡|‒||◡◡|‒||‒|‒◡◡|‒◡ καὶ πλοίαρχος ἐγώ. Μεγάλως Φράντης ἐποίησεν. auch ich, der Kapitän. Großartig hat es Franta gemacht. také i kapitán já. To výtečně zaválel Franta.
Hs.:
(grc) ἐποίησεν (p.c.)] ἀρίστευσεν M
Anm.:
(grc) Μεγάλως Φράντης ἐποίησεν] Wieder ein offensichtliches Eigenlob des epischen Dichters Franta. Vgl. auch Anm. zu110.
καὶ δ’ ἐχθές γ’ ἔχομεν πάλιν ὄντες καὶ σκαφὶν αὐτὴν‒‒|‒◡◡|‒||◡◡|‒‒||‒◡◡|‒‒ Καὶ δ’ ἐχθές γ’ ἔχομεν πάλιν ὄντες καὶ σκαφὶν αὐτὴν Und da wir wieder im Gestern waren, hatten wir auch das Boot selbst Avšak jsouce teď včera jsme zase měli i člun náš,
Sim.:
(grc) ἐχθές] de forma cf. e.g. Ar. Nu. 175; AP 11,35,4 (Phld.); Theoc. 2,144
καὶ νηὸς θήκῃ ἦν καὶ ὁ ὀνειροποιήτης‒‒|‒||‒|‒||‒|‒◡◡|‒◡◡|‒‒ καὶ νηὸς θήκῃ ἦν καὶ ὁ ὀνειροποιητής, und im Laderaum des Schiffes war auch das traummachende Tier, a tam ve skladu lodi i zvíře, tvořiče vizí,
Krit.:
(grc) ὀνειροποιητής deb.
Anm.:
(grc) ὀνειροποιήτης (ὀνειροποιητής deb.) ist eine Worschöpfung des Autors zur Bezeichnung des hypnotischen Wesens, das Nemo im XX. Gesang mit an Bord genommen hat (Astr. 20,182‒191).
ὣς δέτε μιν φύλακες κτάνον αὔριον οὒ χθὲς ἕως νῦν.‒◡◡|‒◡◡|‒||◡◡|‒◡◡||‒◡◡|‒‒ ὡς δέ τέ μιν φύλακες κτάνον αὔριον, οὐ χθὲς ἕως νῦν. da es die Wächter morgen töteten, nicht gestern wie jetzt. neboť ho strážcové času tam zabili teprve zítra.
Krit.:
(grc) ὡς δέ τέ μιν deb.(grc) οὐ deb.
ἀλλά γε πλεκτὴρ σὺν Φράντῃ ἦλθεν πάλιν αὐτὸς‒◡◡|‒‒|‒‒|‒||‒|‒◡◡|‒◡ Ἀλλά γε πλεκτὴρ σὺν Φράντῃ ἦλθεν πάλιν αὐτός, Aber der Flechter ging mit Franta selbst zurück, Ale pletač se s Frantou přec zase do včera dostal,
Hs.:
(grc) 206sq.: auctor postea i.m. add.(grc) πλεκτὴρ] σχιστὴρ M
ὡς ὅ γέ μιν στομίῳ εἶχεν εἰν σώματι ἔνδον.‒◡◡|‒◡◡|‒||‒|‒||‒|‒◡◡|‒◡ ὡς ὅ γέ μιν στομίῳ εἶχεν εἰν σώματι ἔνδον. da er ihn im Mund in seinem Körper hatte. neboť ho měl ve své hubě a tudíž ve vlastním těle.
Sim.:
(grc) στομίῳ] de forma cf. Nic. Al. 12.524; Th. 233 (eadem sede)
Ἔνθεν γηθόσυνοι πλέομεν κόσμου διὰ χάσμα‒‒|‒◡◡|‒||◡◡|‒||‒|‒◡◡|‒◡ Ἔνθεν γηθόσυνοι πλέομεν κόσμου διὰ χάσμα Von dort fuhren wir fröhlich durch den Abgrund des Kosmos, Odtud s radostnou myslí jsme pluli propastmi kosmu
Hs.:
(grc) διὰ χάσμα] βάθεσσιν M a.c.
ἄσμενοι ἐκ θανάτου χρουνοπλεκτῆρα ἔχοντες‒◡◡|‒◡◡|‒||‒|‒‒|‒◡◡|‒◡ ἄσμενοι ἐκ θανάτου χρουνοπλεκτῆρα ἔχοντες dem Tod entronnen und mit dem Zeitflechter, těsně unikše smrti a majíce zaplétač času,
Sim.:
(grc) ἄσμενοι ἐκ θανάτου] vide supra ad Astr. 2,338
καὶ τὸν νῦν μὲν ἔχοντες ἐγὼ ἰδὲ καὶ ἕταροί τε‒‒|‒◡◡|‒◡||◡|‒||◡◡|‒◡◡|‒◡ καὶ τὸν νῦν μὲν ἔχοντες ἐγὼ ἰδὲ καὶ ἕταροί τε und da wir ihn jetzt hatten, ich und meine Gefährten, a ten majíce nyní, i já i druhové dobří, Μανδὺν ζητέμεναι καὶ μῆλον ἤλθομεν ἄνδρες.‒‒|‒◡◡|‒||‒|‒‒||‒◡◡|‒◡Abbildung (hand3-m-195-r.png)Abbildung (s21-t-228.png) Μανδὺν ζητέμεναι καὶ μῆλον ἤλθομεν ἄνδρες. gingen wir Männer, Mandys und das Schaf zu suchen. jeli jsme Mandyse hledat a jeho příslušnou ovci.
Sim.:
(grc) variat noster Astr. 1,8
Hs.:
(grc) auctor in M adnotavit „ἥμισυ τοῦ πυμάτου τεταρτημορίου ἕτοιμον: χάρις θέῳ ! 23. 12. 93 (14.27 p.m.)“

Einleitung

Inhaltliche Einleitung

Im Zentrum dieses Gesangs steht die auf einem Mond befindliche Station der Zeitwächter. Damit werden zwei neue SF-Motive ausgeführt: Das eine ist dasjenige einer Weltraumstation, das zweite dasjenige der Zeitwächter. Nach dem Motivindex von Bleiler zu urteilen findet sich das Motiv „Raumstation“ ab Ende des neunzehnten/Anfang des zwanzigsten Jahrhunderts in der SF. An entsprechenden Werken aus der Frühzeit führt er auf: Kurd Lasswitz' „Auf zwei Planeten“ (1897) (Bleiler 1990 Nr. 1277), Weldon J. Cobbs „At war with Mars; or, The boys who won“ (1897) (Bleiler 1990 Nr. 440), Konstantin Eduardowitsch Ziolkowskys „Out of the Earth“ (ursprünglich auf Russisch zw. 1896 und 1926 geschrieben) (Bleiler 1990 Nr. 2204d), Otto Willi Gails „Der Stein vom Mond“ (1926) (Bleiler 1990 Nr. 828) und Manly Wade Wellmanns „The invading asteroid“ (1932) (Bleiler 1990 Nr. 1978). Aus Železnýs Anthologie „Neue Sterne“ kann man auf den kurzen Text von Karel Sýs „Alles ist anders“ verweisen, wo auch die Institution einer „Zeitpatrouille“ erwähnt wird (Železný 1989, 155).

Überlieferung

Die Editionsgrundlage bilden eine Handschrift (M [griechischer Teil] und M2 [tschechischer Teil]), ein Typoskript (T) und eine Printedition (E). Die vollständige Beschreibung der herangezogenen Quellen findet sich im Abschnitt Überlieferung sowie in der editorischen Einführung.

Seitenabschnitte
M: 188r–194vT: 221–228E: 221–228
Sprache & Versmaß
Griechisch: HexameterTschechisch: Hexameter
Verszahl
211

Apparate

Textkritischer Apparat

  • 2(grc) ἀγαυῶν deb.
  • 4(grc) εἷς deb.
  • 5(grc) ἴδομεν deb.
  • 6(grc) απὸ E, cor.
  • 9(grc) τήνδε M: τήδε E
  • 11(grc) ἰδόντι deb.
  • 13(grc) ἠδὲ deb.
  • 15(grc) αὐτομάτοις deb.
  • 18(grc) ἀδύναστον deb.
  • 19(grc) ὣς deb.
  • 19(cs) jsem corr.: jsme TE
  • 21(grc) μενέμεν M: μένεμεν E
  • 21(grc) τροχιῇ deb.
  • 25(grc) ἐνὶ M: ενὶ E
  • 27(grc) εἰδόντας (= ἰδόντας) ?
  • 27(grc) πολέσιν φείσροις deb.
  • 27(grc) ἀραρῶτα (M) deb.
  • 28(grc) δέ τ’ deb.
  • 28(grc) κίστῃ deb.
  • 29(grc) ενὶ E, cor.
  • 31(grc) κίστην deb.
  • 32(grc) παραισθεσεωνγενὲτ’ E, cor.
  • 34(grc) οὐδέ deb.
  • 34(grc) εἰπεῖν deb.
  • 35(grc) ἠδὲ deb.
  • 35(grc) λαβέσθαι deb.
  • 37(grc) δέ τε deb.
  • 38(grc) ἐᾶσαι deb.
  • 38(grc) ασκηθεῖς E, cor.
  • 39(grc) ταύτην deb.
  • 39(grc) κίστην deb.
  • 39(grc) σκάφει deb.
  • 39(grc) ἠδὲ deb.
  • 43(grc) ἐλεύσομεν E, cor.
  • 44(grc) ἄνετοι deb.
  • 45(grc) εἱμένοι deb.
  • 47(grc) κίστας deb.
  • 50(grc) αὐτομάτων τε deb.
  • 51(grc) εἷς deb.
  • 51(grc) ἀγορητὺν deb.
  • 53(grc) ξεῖνοι τίνες ἐστέ deb.
  • 58(grc) ἀπόρρητόν τε deb.
  • 59(grc) ἡμετέρην E, cor.
  • 60(grc) φείσροις deb.
  • 60(grc) ἀπολέσθαι deb.
  • 62(grc) κίστην deb.
  • 63(grc) κοντῷ M: κόντῳ E
  • 65(grc) κύματα M: κῦ- E
  • 66(grc) ἰδέσθαι deb.
  • 70(grc) τούτων deb.
  • 72(grc) ἲς deb.
  • 74(grc) παύροις deb.
  • 74(grc) ἀραρυίας deb.
  • 76(grc) ἐνὶ M: ενὶ E
  • 77(grc) δνοφερῷ deb.
  • 77(grc) ἀραρῶτι (M) deb.
  • 79(grc) τῷδ’ vel τῇδ’ deb.
  • 81(grc) φείσροις deb.
  • 81(grc) ἀραρῶτες (M) deb.
  • 84(grc) ἐϊκυῖα deb.
  • 85(grc) ὁ δ’ ?
  • 89(grc) οὗτοι (M) deb.
  • 91(grc) τόδε E: ὅ,τι (ὅτι M) deb.
  • 92(grc) ἐν M: ἐκ E
  • 95(grc) οὐχ deb.
  • 98(grc) εἷλεν ὀδοῦσιν (cf. Astr. 12,279) deb.
  • 100(grc) οὐχ deb.
  • 107(grc) ἐτάρους E, cor.
  • 107(grc) τμῆμάδε deb.
  • 109(grc) ενὶ E, cor.
  • 111(grc) επὶ E, cor.
  • 112(grc) ἰδέσθαι deb.
  • 115(grc) ὣς ... ὡς deb.
  • 116(grc) ἑῷ E: ἑοῖ ?
  • 117(grc) ὠπί deb.
  • 117(grc) χωλοπόδει ?
  • 119(grc) δέ τε deb.
  • 119(grc) μόχλῶν E, cor.
  • 120(grc) ἄμμε deb.
  • 122(grc) ὀρέγοντές τ’ deb.
  • 122(grc) ἀνέσταν deb.
  • 123(grc) πτερόεντα deb.
  • 125(grc) ξεῖνοι, τίνες ἐστέ deb.
  • 125(cs) kosmem T (sed ko- vix legitur): vesmem E
  • 126(grc) ἤ deb.
  • 127(cs) plnotách TE, corr. filius (Křesadlo 2023, 225)
  • 129(grc) ὔμμ’ deb.
  • 130(grc) ὑφαιρεῖν deb.
  • 132(grc) φυγέμεν deb.
  • 132(grc) προεόντα deb.
  • 133(grc) ὑπαλύξαι deb.
  • 135(grc) Οὐδ’ deb.
  • 135(grc) ἀνέρες ἐσμέν deb.
  • 141(grc) θυμῷ M: θυμῶ E
  • 142(grc) Νήπιός ἐσσ’ deb.
  • 143(grc) ἅ τ’ deb.
  • 143(grc) εἶπας deb.
  • 144(grc) Οὐδὲ deb.
  • 146(grc) ποτε deb.
  • 147(grc) θέμεναι deb.
  • 148(grc) περιπύκνων deb.
  • 149(grc) ἁπλόοι M: ἀ- E
  • 152(grc) εστί E, cor.
  • 153(grc) Οὐδέ deb.
  • 154(grc) ἁμὲς deb.
  • 155(grc) πιστῶς deb.
  • 155(grc) μεταθέσθαι (M) deb.
  • 156(grc) ἀλλά M: αλλὰ E
  • 157(grc) δοκεῖ deb.
  • 157(grc) ἀποφώλιός ἐσσι deb.
  • 159(grc) γλωσσῶν deb.
  • 160(grc) ἀλλων E, cor.
  • 161(grc) τὸ γὰρ deb.
  • 161(grc) περῆσαι ?
  • 162(grc) αἱρήσω deb.
  • 162(grc) γλωσσῶν deb.
  • 165(grc) οἵ τε deb.
  • 166(grc) οὐδ’ deb.
  • 169(grc) ἑλὼν deb.
  • 170(grc) δέ τε deb.
  • 174(grc) οὐχ deb.
  • 174(cs) leč T: lež E
  • 180(grc) κατὰ deb.
  • 181(grc) δοὺς deb.
  • 181(grc) πτερόεντα deb.
  • 188(grc) χηλὰς deb.
  • 190(grc) ὡς deb.
  • 192(grc) ἔλευσσον deb.
  • 193(grc) ἀνὰ ?
  • 196(grc) τούτου deb.
  • 197(grc) ἐλθεῖν deb.
  • 200(grc) δέ τε deb.
  • 204(grc) ὀνειροποιητής deb.
  • 205(grc) ὡς δέ τέ μιν deb.
  • 205(grc) οὐ deb.

Similienapparat

  • 1(grc) = Astr. 1,213
  • 2(grc) τμῆμα χρονοφυλακτήρων] vide supra ad Astr. 20,7
  • 7(grc) κρυόπηκτος] nl., sed cf. κρυσταλλόπηκτος ([E.] Rh. 441)
  • 11(grc) κραδίη στήθει ἄσπαιρε ἰδόντι] cf. Il. 13,443 (ἀσπαίρουσα [sc. κραδίη]); Od. 8,526 (ἀσπαίροντ’ ἐσιδοῦσα)
  • 14(grc) τέχνῃσι βρύησε σελήνη] cf. Il. 17,56 (βρύει ἄνθεϊ λευκῷ)
  • 16(grc) ἔνθα δέ μοι ὁρόωντι κατεκλάσθη φίλον ἦτορ] vide supra ad Astr. 1,166
  • 33(grc) Κλουβὶς Φάραδαι] vide supra ad Astr. 2,43; Astr. 20,188
  • 42(grc) σατελλίτην] cf. Angl. „satellite“
  • 45(grc) σκαφοάνδρασιν] vide supra ad Astr. 7,93
  • 46(grc) ἄνδρες Βρύθανες] vide supra ad Astr. 1,121
  • 46(grc) σπεῖς συῖτ] vide supra ad Astr. 7,92 (sed ibi σπεῖς σοῦτ)
  • 53-56(grc) = Astr. 2,132‒135
  • 69(grc) ἐλεφαιρομένας] cf. Il. 23,388; Od. 19,565
  • 69(grc) τεθηπότες ἄνδρες] cf. Il. 4,243 (τεθηπότες ἠΰτε νεβροί) et al.
  • 70(grc) λελασμένοι ἀστροσυνάων] cf. Od. 24,40 (λελασμένος ἱπποσυνάων)
  • 74sq.(grc) παύροις ἀραρυῖας / εἵμασιν] cf. Astr. 20,144
  • 75(grc) τέθηπά τε χαῖρε] cf. Od. 6,168 (τέθηπά τε, δείδια δ’ αἰνῶς)
  • 75(grc) χαῖρε φίλον κῆρ] cf. Od. 4,259sq. (αὐτὰρ ἐμὸν κῆρ / χαῖρ’); 20,89sq.
  • 79(grc) ἐμοὶ ἐρίηρες ἑταῖροι] vide supra ad Astr. 1,7
  • 85(grc) κόρακες ὥς] cf. eadem sede Il. 3,2 (ὄρινθες ὥς)
  • 86(grc) ὄσσε ἐρυθρώ] cf. fortasse Od. 5,165 et al. (οἶνον ἐρυθρόν)
  • 91(grc) συγκύρσαιτο] hapax Homericum, vid. Il. 23,435
  • 98(grc) ἤματι τῷ, ὅτε] vide supra ad Astr. 12,83
  • 99(grc) ἀπατάων] clausula Hom., vid. Il. 15,31; Od. 13,294
  • 100(grc) vide supra ad Astr. 1,36
  • 101(grc) προπέτασμα] vide supra ad Astr. 20,31
  • 102(grc) ἠλεκτρουμαγνηετικῶν] cf. ngr. ηλεκτρομαγνητικός
  • 106(grc) ὑπνοφόρον] verbum non Homericum; primum apud Plutarchum (Mor. 657d) legitur
  • 110(grc) κατέλεξε καὶ ἡμῖν] cf. Od. 1,10 (εἰπὲ καὶ ἡμῖν)
  • 111(grc) κλουβίν] vide supra ad Astr. 2,43
  • 112(grc) θαῦμα ἰδέσθαι] vide supra ad Astr. 1,194
  • 114(grc) αὐχὴν περιμήκης] cf. Od. 12,90 (de Scylla: δειραὶ περιμήκεες)
  • 123(grc) ἔπεα πτερόεντα προσηύδα] vide supra ad Astr. 19,27
  • 124(grc) Φράντα μεταφρήζων μετέθηκε τὸ ῥῆμα] vide supra ad Astr. 2,100; Astr. 5,28
  • 125-128(grc) = 53‒56. Vide supra ad Astr. 2,132‒135
  • 130(grc) ὡς καὶ νῦν] = Il. 4,179 et al.
  • 140(grc) Φράντα μεταφρήζων μετέθηκεν ἅπαντα] = Astr. 5,135 (sed sine γε)
  • 141(grc) = Od. 9,272.368 (ὣς ἐφάμην, ὃ δέ μ’ αὐτίκ’ ἀμείβετο νηλέϊ θυμῷ)
  • 142(grc) νήπιός ἐσσ’, ὦ ξεῖνε] vide supra ad Astr. 8,286
  • 143(grc) ψευδολογίζων] nl.
  • 145(grc) ἐπεὶ οὐκ ἀποφώλιοί ἐσμεν] cf. Od. 11,249 (ἐπεὶ οὐκ ἀποφώλιοι εὐναί)
  • 147(grc) σέβας θέμεναι ἐνὶ θυμῷ] cf. Il. 18,178 (σέβας δέ σε θυμὸν ἱκέσθω)
  • 150(grc) τόδε γρηῶν ἐστι νόημα] cf. eadem sede Il. 7,456 (τοῦτο θεῶν δείσειε νόημα)
  • 152(grc) οὐ θέμις ἐστί] iunctura Hom., vid. Il. 14,386 et al.
  • 157(grc) ἀποφώλιός ἐσσι] vide supra ad Astr. 8,288
  • 167(grc) κατεκλάσθη τε φίλον κῆρ] vide supra ad Astr. 1,166
  • 168(grc) θύρας εἰργμοῦ ἀνακληῖσαι] cf. Od. 21,236 (κληῖσαι μεγάροιο θύρας) et al.
  • 170(grc) = Astr. 10,154
  • 171(grc) ἀμηχανίη ἔχε θυμόν] vide supra ad Astr. 5,160
  • 172sq.(grc) vide supra ad Astr. 2,80sq.
  • 174(grc) ἀλλ’ οὐχ ὥς τις πρῆξις ἐφαίνετο εὐχομένοισιν] vide supra ad Astr. 1,36
  • 175(grc) κλαίοντες ἐμείναμεν, ὅσσα τυχήσει] cf. Od. 9,306 et al. (στενάχοντες ἐμείναμεν Ἠῶ δῖαν)
  • 180(grc) στόματος μικρὴν κάτα δ’ ἔκπτυσσε πύξην] cf. Od. 5,322 (στόματος ἐξέπτυσεν ἅλμην)
  • 181(grc) ἔπεα πτερόεντα προσηύδα] vide supra ad Astr. 19,27
  • 182(grc) χαῖρε, πλοίαρχε πάτερ] vide supra ad Astr. 5,90
  • 185(grc) πάντων δαμάτωρ] cf. Il. 24,5; Od. 9,373 (πανδαμάτωρ, uterque locus de somno)
  • 186(grc) φιλότητι μιγῆναι] vide supra ad Astr. 2,35
  • 189(grc) λαγνείην] verbum pedestre (cf. LSJ 1996 s.v. λαγνεία ΙΙ ‚salaciousness‘)
  • 190(grc) λυγίζετο] verbum non Homericum, cf. e.g. Luc. Salt. 77
  • 191(grc) ἐκστάσει] cf. NT Act.Ap. 10,10; 22,17
  • 194(grc) ἐργάζεσθαι] clausula Hom., vid. Il. 18,469 et al.
  • 201(grc) κροτέοντες] κροτέω sensu applaudendi non apud Homerum (Il. 15,453) legitur, sed cf. Hdt. 2,60 (τὰς χεῖρας); Thphr. Char. 19,10 (ταῖς χερσίν)
  • 203(grc) ἐχθές] de forma cf. e.g. Ar. Nu. 175; AP 11,35,4 (Phld.); Theoc. 2,144
  • 207(grc) στομίῳ] de forma cf. Nic. Al. 12.524; Th. 233 (eadem sede)
  • 209(grc) ἄσμενοι ἐκ θανάτου] vide supra ad Astr. 2,338
  • 211(grc) variat noster Astr. 1,8

Handschriftenapparat

  • post 211(grc) auctor in M adnotavit „ἥμισυ τοῦ πυμάτου τεταρτημορίου ἕτοιμον: χάρις θέῳ ! 23. 12. 93 (14.27 p.m.)“
  • 3(grc) καὶ τῆς τοῦ χρονοπλεκτῆρος κλέψεος M post ἀριστεία
  • 14(grc) πολέσσι τε] πολοῖς καὶ M
  • 53(grc) γλαφυρὸν] ζακενὸν M a.c.
  • 77(grc) κακώδει] κακκώδει M
  • 78(grc) ἦεν] ἔσκεν M
  • 90(grc) τῆσδε] τῆς δὲ M
  • 99(grc) περ M post τῶν
  • 105(grc) τετυχόντα (p.c.)] -χῶτα M
  • 110(grc) μεταφρήζων] -αθήτωρ M a.c.
  • 112(grc) μάλα] ἦν M a.c.
  • 124(grc) μεταφρήζων] -αθήτωρ M a.c.
  • 125(grc) γλαφυρὸν] ζακενὸν M a.c.
  • 135(grc) ἀνέρες ἐσμέν] ἄνδρες ἔεσμεν M
  • 140(grc) μεταφρήζων] -αθήτωρ M a.c.
  • 143(grc) ἅδ’] τὰ M
  • 163(grc) ἐξετάσαι] ἐξετάζειν M
  • 184(grc) οὗτος] ὃς μὲν M a.c.
  • 193(grc) ὡς] οἷα M a.c.
  • 200(grc) μεταφρήζων] -αθήτωρ M a.c.
  • 202(grc) ἐποίησεν (p.c.)] ἀρίστευσεν M
  • 206sq.(grc) auctor postea i.m. add.
  • 206(grc) πλεκτὴρ] σχιστὴρ M
  • 208(grc) διὰ χάσμα] βάθεσσιν M a.c.

Kommentar

  • 10(grc) θᾶσσον] Hier hat Křesadlo offensichtlich θᾶσσον ("schneller") und ἆσσον ("näher") verwechselt, wie die tschechische Fassung zeigt ("blíže"). Vgl. auch Astr. 22,126.
  • 17(grc) διαπέρσαι] Hier wohl als Infinitiv Aorist zu διαπεράω (nicht διαπέρθω) gedacht (vgl. tsch. "proniknout").
  • 30(grc) Die Beschränkung auf drei Wörter und besonders das lange Kompositum am Anfang verleihen dem Vers besonderes Gewicht. Zum Phänomen von versus tricoli vgl. Sacheinführung IV.
  • 42(grc) σατελλίτην] Vielleicht hier auch eine Anspielung auf Jules Vernes "Reise um den Mond", wo der Hund "Satellite" (dt. "Trabant") in der Rakete mitreist, beim Start stirbt und dann aus dem Schiff geworfen wird. Vgl. dazu auch die Einleitung zu Astr. 18; Anm. zu Astr. 19,221.
  • 47f.(grc) Die Wächter tragen „Raketenanzüge“. Solche Raketenanzüge spielen auch eine wichtige Rolle in dem Kinofilm „Star Trek – The Motion Picture“ (1979).
  • 58(grc) Bei oὐσίῃς muss das anlautende oὐ- kurz gemessen werden.
  • 102(grc) ἠλεκτρουμαγνηετικῶν οἰδμήτων] „Elektromagnetische Wellen“; ἠλεκτρουμαγνηετικῶν mit epischer Dehnung (ου statt ο) und Zerdehnung/Diektasis (ηε statt η), οἰδμήτων statt οἰδμάτων. Der Vers insgesamt ist um einen Versfuß zu lang.
  • 110(grc) κατέλεξε καὶ ἡμῖν] Der Versschluss erinnert an das Ende des Odyssee-Proöms mit der Aufforderung an die Muse, "auch uns davon zu künden" (Od. 1,10: εἰπὲ καὶ ἡμῖν). Franta tritt hier also an die Stelle der homerischen Muse. Im Rahmen der Erzählung wäre das ein verstecktes Selbstlob des Dichters Franta, der hier ja nicht (nur) Nemos Erzählung, sondern auch seine eigene in epische Verse umsetzt.
  • 117(grc) χωλοποδεῖ τῷ θηρί] Für χωλόπους („lahmfüßig“) im Hexameter vgl. Man. 4,118. Hier ist an die biologische Bezeichnung für das Zweifinger-Faultier (choloepus) gedacht.
  • 120(grc) τρύψεν] = ἐτρύπησεν.
  • 134(grc) ἀμείβην] Sonst nicht belegte Alternativform für ἀμείφθην.
  • 153-158(grc) Wie man später erfährt, ist der Zweifel an der Übersetzung Frantas sexuell motiviert, um das Tier von den anderen zu separieren. Metapoetisch lenkt es aber noch einmal die Aufmerksamkeit auf die zentrale Rolle Frantas als Vermittler und poetischer Ausgestalter von Nemos Erzählung.
  • 169(grc) σκοῦγκα] Zur Bezeichnung vgl. Astr. 1,182.
  • 172(grc) Nemo bezeichnet sich selbst und seine Mannschaft als ἄθεος. Auch in der Serie Star Trek wird Religion vielfach als Relikt alter Zeiten gedeutet, siehe z. B. Star Trek TNG 51 „Who Watches the Watchers?“ Zu seiner eigenen Religiösität äußert sich Křesadlo auch in einem Interview aus dem Jahr 1992 im Viola-Theater in Prag. Siehe: https://www.youtube.com/watch?v=bWm9Bfc9ZGA&t=5356s [abgerufen am 25.5.2021]. Vgl. auch Heé 2021, 2f.Siehe auch Anm. zu Astr. 1,2.
  • 180(grc) πύξην = πυξίδα.
  • 185(grc) ἔρως πάντων δαμάτωρ ἐνὶ κόσμῳ] Die Liebe ist ein zentrales Motiv des Epos (vgl. Weise 2024). Hier wird der Eros nochmals als „Allbezwinger“ angesprochen.
  • 187-191(grc) Křesadlo schildert mit Vergnügen eine erotische Szene zwischen Franta und dem Leiter der Station der Zeitwächter. Die Zuneigung des Leiters zu Franta wird später noch eine wichtige Rolle spielen. Siehe Astr. 23,157‒167.
  • 188(grc) Versus spondiacus (sicherlich zur Illustration von λείχεσθαι).
  • 192(grc) στρεπτῆρος] Hier anderer Name für den „Zeitflechter“, vgl. Astr. 19,143.
  • 202(grc) Μεγάλως Φράντης ἐποίησεν] Wieder ein offensichtliches Eigenlob des epischen Dichters Franta. Vgl. auch Anm. zu110.
  • 204(grc) ὀνειροποιήτης (ὀνειροποιητής deb.) ist eine Worschöpfung des Autors zur Bezeichnung des hypnotischen Wesens, das Nemo im XX. Gesang mit an Bord genommen hat (Astr. 20,182‒191).

Verzeichnisse

Spondiaci

λείχεσθαι
188
πλανήτου
136
πλανῆται
4
συγκύρσαιτο
91
ἀληθὴς εἴη
163
ἐξητάζειν
184
ἐργάζεσθαι
194
ἰθύνειν
22

Neologismen

ψευδολογίζω
143

Indexreferenzen

Briten
46
Burda
31 · 36 · 71
elektromagnetisch
102
Erde
137
Faradayscher Käfig
33
Franta
2 · 24 · 52 · 80 · 91 · 94 · 99 · 103 · 110 · 124 · 140 · 178 · 200 · 202 · 206
Galaxie
90
Gefängnis
76 · 109 · 111 · 119 · 168 · 169
Gott
173
Ivo
25
Kosmos
1 · 48 · 53 · 125 · 173 · 208
Kosmosbetrachtendes Schaf
138 · 211
Krähe
85
Löwe
84 · 121 · 168
Mandys
139 · 211
Mond
8 · 9 · 10 · 12 · 13 · 15 · 41
Phaser
27 · 44 · 60 · 81 · 106 · 122
Phaserkanone
14
Planet
4 · 8 · 10 · 21 · 28 · 136 · 165 · 198
Rakete
48
Raumanzug
45
Roboter
22 · 25 · 27 · 80 · 94 · 178 · 201
Satellit
42
(Schutz-)Schirm
101
Schnabel
85
Sensor
14
Shuttle
20 · 23 · 39 · 59 · 72 · 93 · 94 · 203
Skunk
169
Sonne
4 · 6
Space suit
46
Station
2 · 9 · 40 · 50 · 57 · 87 · 102 · 107 · 160 · 183 · 198
Tolma
21
Zeitflechter
130 · 183 · 192 · 195 · 206 · 209
Zeitwächter
2 · 2 · 9 · 26 · 49 · 57 · 61 · 101 · 144 · 150 · 160 · 205

Monosyllaba

κῆρ
75 · 167
νῦν
205
ὣς
85

Similien (Autorenstellen)

AP 11,35,4
203
Ar. Nu. 175
203
E. Rh. 441
7
Hdt. 2,60
201
Hom. Od. 3,2
85
Hom. Od. 4,179
130
Hom. Od. 4,243
69
Hom. Od. 7,456
150
Hom. Od. 13,443
11
Hom. Od. 14,386
152
Hom. Od. 15,31
99
Hom. Od. 15,453
201
Hom. Od. 17,56
14
Hom. Od. 18,178
147
Hom. Od. 18,469
194
Hom. Od. 23,388
69
Hom. Od. 23,435
91
Hom. Od. 24,5
185
Hom. Il. 1,10
110
Hom. Il. 4,259
74
Hom. Il. 5,165
86
Hom. Il. 5,322
180
Hom. Il. 6,168
74
Hom. Il. 8,526
11
Hom. Il. 9,272
141
Hom. Il. 9,306
175
Hom. Il. 9,368
141
Hom. Il. 9,373
185
Hom. Il. 11,249
145
Hom. Il. 12,90
114
Hom. Il. 13,294
99
Hom. Il. 19,565
69
Hom. Il. 20,89
74
Hom. Il. 21,236
168
Hom. Il. 24,40
70
Luc. Salt. 77
190
Nic. Al. 12,524
207
Nic. Th. 233
207
Plu. Mor. 657
106
Theoc. 2,144
203
Thphr. Char. 19,10
201

Similien (Křesadlo)

Astr. 1,7
79
Astr. 1,8
211
Astr. 1,36
100 · 174
Astr. 1,121
46
Astr. 1,166
16 · 167
Astr. 1,194
112
Astr. 1,213
1
Astr. 2,35
186
Astr. 2,43
33 · 111
Astr. 2,80
172
Astr. 2,100
124
Astr. 2,132
53 · 125
Astr. 2,338
209
Astr. 5,28
124
Astr. 5,90
182
Astr. 5,135
140
Astr. 5,160
171
Astr. 7,92
46
Astr. 7,93
45
Astr. 8,286
142
Astr. 8,288
157
Astr. 10,154
170
Astr. 12,83
98
Astr. 19,27
123 · 181
Astr. 20,7
2
Astr. 20,31
101
Astr. 20,144
74
Astr. 20,188
33
Astr. 21,53
125

Metrische Daten

Verse (gesamt)
211
Monosyllaba (gr.)
4
Spond. Verse (gr.)
83.8%
Versus tetracoli [4 W.] (gr.)
20.9%
Versus tetracoli [5 W.] (gr.)
0
Zäsur PH (gr.)
14367.8%
Zäsur KTT (gr.)
5224.6%
Zäsur andere (gr.)
167.6%
Zäsur nicht analysierbar (gr.)
0
Hexameterschemata
DDSSD
188.5%
DDDDD
178.1%
SDDDD
178.1%
SSDDD
167.6%
DSDSD
167.6%
DSSSD
146.6%
SSDSD
146.6%
DDDSD
146.6%
DSDDD
136.2%
DDSDD
125.7%
SDDSD
115.2%
DSSDD
115.2%
SDSSD
104.7%
SSSDD
83.8%
SDSDD
83.8%
SSSSD
31.4%
DSSDS
20.9%
SSDDS
10.5%
SDDSS
10.5%
kein Hexameter
10.5%
SDSDS
10.5%
DDSDS
10.5%
DSSSS
10.5%
SSSSS
10.5%

Downloads

Gesamtdownload, Datenmodell und Weiteres unter Downloads & Dokumentation

Filter (Text)
    • Textkritischer Apparat
    • Handschriftenapparat
    • Similienapparat
    • Kommentare
    • Metrikauszeichnung (⏑‒)
    • Monosyllaba
    • Spondiaci
    • Neologismen
    • Versus tetracoli(vt)
    • Indexreferenzen
Link in Zwischenablage kopiert