Text
Über die Degenerierten
Achtung: Die Bearbeitung ist noch nicht vollständig abgeschlossen.
M f. 29v
T p. 38
E p. 38
1
Ἀστροναυτιλίης εἈστροναυτιλίης ε
Der Astronautilia fünfter Gesang
Hvězdoplavby zpěv pátý
2
[Τὰ περὶ τῶν δυσγενέων] [Τὰ περὶ τῶν δυσγενέων]
[Über die Degenerierten]
(O degenerátech)
- Hs.:
- (grc) deest in M
1
Πλανήτην μὲν ἔπειτα ἀφικόμεθ’ ἀστρονέοντεςΠλανήτην μὲν ἔπειτα ἀφικόμεθ’ ἀστρονέοντες
Dann erreichten wir auf unserer Reise durch
die Sterne einen Planeten
Na planetu jsme pak přišli tam při své hvězdnaté plavbě
- Sim.:
- (grc) 1-3: = Astr. 3,1‒3
2
(Μανδὺν ζητοῦντες καὶ μῆλον κοσμοθεωροῦν),(Μανδὺν ζητοῦντες καὶ μῆλον κοσμοθεωροῦν),
(auf der Suche nach Mandys und dem
kosmosbetrachtenden Schaf),
(Mandyse hledajíce a ovci, jež sleduje vesmír)
3
τῷ τοι ζῷά γ’ ἔναιε περισσά τε θαῦμα ἴδεσθαιτῷ τοι ζῷά γ’ ἔναιε περισσά τε θαῦμα ἰδέσθαι
auf dem seltsame Lebewesen lebten, ein Wunder
zu schauen,
na které bytosti žily vám zvláštní a na podiv pohled,
- Krit.:
- (grc) ἰδέσθαι deb.
4
ἀνθρώποισιν ἐπιχθονίοις μὲν ἐοικότα μορφὴνἀνθρώποισιν ἐπιχθονίοις μὲν ἐοικότα μορφὴν
irdischen Menschen an Gestalt zwar
ähnlich
lidem pozemským sice též napohled podobné tvarem
5
εἴδει ἐξοτέρῳ, ἀλλ’ ἀλλόκοτ’ ἔνδον ἐόντα.εἴδει ἐξοτέρῳ, ἀλλ’ ἀλλόκοτ’ ἔνδον ἐόντα.
im äußeren Aussehen, aber innen ganz
anders.
vnějším, avšak uvnitř již byly úplně jiné.
6
Αὐτὰρ ἐπεὶ ζαπέδῳ ἔχομεν καλεργέα νῆαΑὐτὰρ ἐπεὶ ζαπέδῳ ἔχομεν καλεργέα νῆα
Doch als wir unser schöngebautes Schiff auf
dem Boden hielten,
Avšak, když na pevné půdě jsme zdrželi lodici dobrou,
7
οὐρανόθεν πτάμενοι καὶ ἔστημεν καταβάντες,οὐρανόθεν πτάμενοι καὶ ἔστημεν καταβάντες,
vom Himmel her fliegend, und ausgestiegen
standen,
slétnuvše dolů s nebe a zastavili se na ní,
8
πρὸς δ’ ἡμᾶς ἦλθον πολλοὶ ἐπιχώριοι ἄνδρεςπρὸς δ’ ἡμᾶς ἦλθον πολλοὶ ἐπιχώριοι ἄνδρες
da kamen zu uns viele einheimische Männer
proti nám ihned vyšli tu mnozí mužové místní,
9
νῆά γ’ καὶ αὐτοὺς ἡμᾶς σκοπέειν ἐθέλοντες.νῆά γ’ καὶ αὐτοὺς ἡμᾶς σκοπέειν ἐθέλοντες.
und wollten unser Schiff und uns selbst
betrachten.
chtějíce se podívat se i na nás i na loď tu naši.
10
Οὔδ’ ἄρ’ αὐτοτόποι μνήσαντ’ ἄνδρεσσιν ὄλεθρονΟὐδ’ ἄρ’ αὐτότοποι μνήσαντ’ ἄνδρεσσιν ὄλεθρον
Die Einheimischen gedachten kein
Verderben
Avšak místní ti muži nám nechtěli způsobit zkázu,
- Krit.:
- (grc) οὐδ’ deb.(grc) αὐτότοποι deb.
- Sim.:
- (grc) μνήσαντ’ ἄνδρεσσιν ὄλεθρον] cf. Od.
3,194; 10,115 (ἐμνήσατο λυγρὸν ὄλεθρον)
11
γηγενέσιν· ῥα φιλόξεινοι ἡμῖν ἐφάνεσκον,γηγενέσιν· ῥα φιλόξεινοι ἡμῖν ἐφάνεσκον,
für uns erdgeborenen Menschen: Sie schienen
uns gastfreundlich
pozemským mužům, leč všichni se pohostinní být zdáli
12
ἀστεῖοίς γε λόγοις ἄμμ’ ἀσπάζοντ’ ενὶ χώρῃἀστείοις γε λόγοις ἄμμ’ ἀσπάζοντ’ ἐνὶ χώρῃ
und begrüßten uns mit höflichen Worten an
ihrem Ort
zdvořilými nás slovy tu vítali ve svojí zemi,
- Krit.:
- (grc) ἀστείοις deb.(grc) ἐνὶ deb.
13
(Φράντα ὁ παντομεταφρήζων μετέθηκε τὸ ῥῆμα)(Φράντα ὁ παντομεταφρήζων μετέθηκε τὸ ῥῆμα)
/Franta, der Allübersetzer, übersetzte uns
das Gesagte)
(Franta překladatel jich řeč nám přeložil celou),
14
πρόφρονες καὶ ἥγοντο ἐϋκτιμένηνδε πόλινδεπρόφρονες καὶ ἤγοντο ἐϋκτιμένηνδε πόλινδε
und sie führten uns freundlich in ihre
wohlgegründete Stadt
laskavě pak nás vedli tam ve své výstavné město,
- Krit.:
- (grc) ἤγοντο deb.
15
εἰς αὐτῶν βασιλῆα φίλον καὶ ὅνδε δόμονδε.εἰς αὐτῶν βασιλῆα φίλον καὶ ὅνδε δόμονδε.
zu ihrem lieben König und zu seinem
Haus.
k jejich milému králi a přímo do jeho domu.
- Sim.:
- (grc) ὅνδε δόμονδε] clausula Hom., vid. Il.
16,445 et al.
16
Βῆμεν ἴμεν ποτὶ ἄστυ σὺν ἀνδράσι αὐτοτόποισινΒῆμεν ἴμεν ποτὶ ἄστυ σὺν ἀνδράσι αὐτοτόποισιν
Wir gingen mit den einheimischen Männern zur
Stadt,
Vyšli jsme tak k jejich městu a s námi místní ti muži,
- Hs.:
- (grc) ἀνδράσι αὐτοτόποισιν E: -σιν αὐτοτόποισι M
17
οὔδ’ ἄρ’ ἄνευ ὅλπων, ἐμπειρ[ε]ίη δ’ ἐδίδαξεν.οὐδ’ ἄρ’ ἄνευ ὅλπων, ἐμπειρ[ε]ίη δ’ ἐδίδαξεν.
doch nicht ohne Waffen, die Erfahrung hatte
es gelehrt.
nikoliv beze zbraní, neb zkušenost poučila nás:
- Krit.:
- (grc) οὐδ’ deb.
- Sim.:
- (grc) vide supra ad Astr. 3,13
18
Πάντες γὰρ ἔχομεν κάψῃσιν ἀμύμονα ὅπλα,Πάντες γὰρ ἔχομεν κάψῃσιν ἀμύμονα ὅπλα,
Denn alle hatten wir in unseren Taschen
untadelige Waffen von der Art,
Všichni měli jsme v kapsách svých ukryty bezvadné zrbaně,
19
οἷά τε συγγραφέες σαῖ-φαῖ φείσρους καλέουσιν.οἷά τε συγγραφέες σαῖ-φαῖ φείσρους καλέουσιν.
welche die Science-Fiction-Autoren "Phaser"
nennen.
které spisovatelé sci-fi zvou ve spisech fejzry.
M f. 30r
20
Ἧγον εἰς μέγαρονδ’ ἐΰτυκτον σιγαλοές τε,Ἦγον εἰς μέγαρόνδ’ ἐΰτυκτον σιγαλόεν τε,
Sie führten uns in einen wohlgefertigten und
glänzenden Saal,
Vedli nás do velké sině tam výstanvé, zářící leskem,
- Krit.:
- (grc) ἦγον deb.(grc) μέγαρόνδ’ deb.(grc) σιγαλόεν deb.
- Hs.:
- (grc) μέγαρόνδ’: μέγαρον ῥ’ M
21
τῷ μὲν σφῶν βασιλεὺς ἥρως ἑδραῖος ἔεσκεντῷ μὲν σφῶν βασιλεὺς ἥρως ἑδραῖος ἔεσκεν
in dem ihr König, der Held, saß
ve které jejich král též právě, hrdina, seděl
22
ἐν θρόνῳ ἀργυρέῳ· περὶ πολλοὶ ἔσαν θεράποντεςἐν θρόνῳ ἀργυρέῳ· περὶ πολλοὶ ἔσαν θεράποντες
auf einem silbernen Thron. Um ihn waren viele Diener,
na svém stříbrném trůně a kolem dvořané mnozí
- Sim.:
- (grc) ἐν θρόνῳ ἀργυρέῳ] cf. iuncturam Homericam θρόνου (-ον) ἀργυροήλου (-ον) (Il.18,389; Od.
8,65 et al.)
23
ἄνδρες ἠὲ γυναῖκες· ὅδ’ ἕζετο κύδεϊ γαίων.ἄνδρες ἠ〈δ〉ὲ γυναῖκες·
ὃ δ’ ἕζετο κύδεϊ γαίων.
Männer und Frauen. Er saß und freute sich seines Ruhmes.
muži, také i ženy. On seděl, pýchaje slávou.
- Krit.:
- (grc) ἠδὲ deb.
- Sim.:
- (grc) ἄνδρες ἠδὲ γυναῖκες] cf. eadem sede formulam ἀνέρες ἠδὲ γυναῖκες (Il.
15,683; Od.
15,163)(grc) ἕζετο κύδεϊ γαίων] cf. formulam Homericam καθέζετο κύδεϊ γαίων (Il.
1,405 et al.). Vide etiam Astr. 7,236; Astr. 16,170; Od. in Stal. 13
24
Τὸν μὲν Ῥξ-Φρξ-Πρξ σφετέρῃ γλωσσῃ καλέοντοΤὸν μὲν Ῥξ-Φρξ-Πρξ σφετέρῃ γλώσσῃ καλέοντο
Ihn nannten sie in ihrer fremden Sprache Rx-Frx-Prx.
Tento se Rx-Frx-Prx, ten král, v jich nazýval řeči
- Krit.:
- (grc) γλώσσῃ deb.
T p. 39
E p. 39
25
ἀλλοδαπῇ· ἡμῖν δὲ γελώϊον οὔνομά γ’ ἦεν.ἀλλοδαπῇ· ἡμῖν δὲ γελώϊον οὔνομά γ’ ἦεν.
Für uns aber klang der Name lächerlich.
cizokrajné: však nám to jméno směšným se zdálo.
- Hs.:
- (grc) γ’ E: δ’ M
26
Αὐτὰρ ἔπετ’ αἰδῶά γ’ ἐδείξαμεν ἀνδρὶ ἄνακτι,Αὐτὰρ ἐπείτ’ αἰδῶά γ’ ἐδείξαμεν ἀνδρὶ ἄνακτι,
Aber als wir dem Herrscher unsere Ehrfurcht erzeigt hatten,
Avšak, když úctu jsme vzdali zde tomu mužovi vládci,
- Krit.:
- (grc) ἔπειτ’ secundum linguam auctoris vel potius ἐπείτ’ (= ἐπείτε) deb.
27
ἡμᾶς Ῥξ-Φρξ-Πρξ πρσέφη πτεροέσσιν ἔπεσσινἡμᾶς Ῥξ-Φρξ-Πρξ προσέφη πτερόεσσιν ἔπεσσιν
sprach uns Rx-Frx-Prx an mit geflügelten Worten
tehdy nás Rx-Frx-Prx hned perutným oslovil slovem
- Krit.:
- (grc) προσέφη deb.(grc) πτερόεσσιν deb.
- Sim.:
- (grc) προσέφη πτερόεσσιν ἔπεσσιν] cf. Il.
13,768 (προσέφη αἰσχροῖς ἐπέεσσιν); Od.
9,282 (π. δολίοις ἐπέεσσι)
28
(αὐτὰρ Φράντα μεταφρήζων μετέθηκε τὸ ῥῆμα)·(αὐτὰρ Φράντα μεταφρήζων μετέθηκε τὸ ῥῆμα)·
(doch Franta, der Dolmetscher, übersetzte das
Gesagte):
(Franta překladatel tu řeč nám přeložil celou).
29
»Ὦ ξεῖνοι τινές ἐστε; Πόθεν ζακενὸν πλέτε κόσμον;»Ὦ ξεῖνοι, τίνες ἐστέ; Πόθεν ζακενὸν πλέτε κόσμον;
"Fremde, wer seid ihr? Woher kommend
durchfahrt ihr den leeren Kosmos?
„Cizinci, kteří pak jste? Zkad plujete po prázdném kosmu?
- Krit.:
- (grc) ξεῖνοι τίνες ἐστέ M (recte)
- Sim.:
- (grc) 29-32: vide supra ad Astr. 2,132‒135
30
ἤ τι κατὰ πρῆξιν ἢ μαψιδίως ἀλάασθεἤ τι κατὰ πρῆξιν ἢ μαψιδίως ἀλάασθε
Irrt ihr wegen eines Geschäfts oder grundlos
um
Zdaliž za nějakým cílem, či jen se touláte marně,
31
οἷά τε ληϊστῆρες ἐπ’ ἀστέρας ἔνθα καὶ ἔνθαοἷά τε ληϊστῆρες ἐπ’ ἀστέρας ἔνθα καὶ ἔνθα
wie Räuber zu den Planeten hierhin und
dorthin,
tak jako loupežníci po planetách semo i tamo,
32
ψυχὰς παρθέμενοι κακὸν ἀλλοδαποῖσι φέροντες;«ψυχὰς παρθέμενοι κακὸν ἀλλοδαποῖσι φέροντες;«
und haben dabei ihr Leben aufs Spiel gesetzt,
Unheil den Fremden zu bringen?“
nastavujíce svůj život a cizincům nesouce strasti?“
33
Ὣ φάτο· τῷ μὲν ἐγώ περ ἀμειβόμενος προσέειπον·Ὣς φάτο· τῷ μὲν ἐγώ περ ἀμειβόμενος προσέειπον·
So sprach er. Dem erwidernd sprach ich zu
ihm:
Tak řekl. Tomu pak já jsem v odpověď promlouval opět:
- Krit.:
- (grc) ὣς M (recte)
34
»Οὔδε γέ τοι, βασιλεῦ, ἄνομοι λῃστήρεές ἐσμεν,»Οὐδέ γέ τοι, βασιλεῦ, ἄνομοι λῃστήρεές ἐσμεν,
„Nicht sind wir, König, gesetzlose
Räuber,
„Nikoliv, králi, my nesjme snad lupiči protizákonní,
- Krit.:
- (grc) οὐδέ deb.
35
ἀλλὰ φυλακτῆρες πόλεος ἀπονόσφιν ἐούσηςἀλλὰ φυλακτῆρες πόλεος ἀπονόσφιν ἐούσης
sondern Wächter einer fernliegenden Stadt
ale strážcové města, jež odtud daleko leží
- Sim.:
- (grc) πόλεος ἀπονόσφιν ἐούσης] cf. eadem sede Od.
18,268 (ἐμεῦ ἀπονόσφιν ἐόντος)
36
πλανήτῃ ξείνῳ, τὸν Γαίην κικλήσκουσιν.πλανήτῃ ξείνῳ, τὸν Γαίην κικλήσκουσιν.
auf einem fremden Planeten, den man Erde nennt.
na planetě tobě cizí, jež Zem se nazývá jménem.
37
Καὶ τείην γε πόλιν ἰδὲ πλανήτην ἐπίβημενΚαὶ τειήν γε πόλιν ἰδὲ πλανήτην ἐπίβημεν
Und wir betraten deine Stadt und deinen
Planeten
Přišli jsme do tvojí obce a na tuto planetu tvoji
- Krit.:
- (grc) τειήν deb.
- Sim.:
- (grc) φυξάνορα φῶρα] adiectivum φυξάνωρ apud veteres non legitur (sed φυξανορία, vide LSJ 1996 s.v.); noster ad exemplum adiectivi Homerici ῥηξήνωρ finxit. Nota quoque alliterationem!
38
ἄνερα ζητοῦντες χαλεπὸν φυξάνορα φῶρα.ἀνέρα ζητοῦντες χαλεπὸν φυξάνορα φῶρα.
auf der Suche nach einem schlimmen Mann,
einem männerfliehenden Dieb.
muže hledajíce tu zloděje zlého, jenž prchá.
- Krit.:
- (grc) ἀνέρα deb.
39
Ἄρχοντες πέμψαν καί μοι κρατερῶς ἐπίτελλον,Ἄρχοντες πέμψαν καί μοι κρατερῶς ἐπίτελλον,
Unsere Herrscher schickten uns und trugen mir
kraftvoll auf,
Poslali vládcové nás a přísně mi rozkazovali
M f. 30v
40
μή ποτε νοστῆσαι πρὶν κλέπτην φῶτα λάβεσθαι.μή ποτε νοστῆσαι πρὶν κλέπτην φῶτα λαβέσθαι.
niemals zurückzukehren, bevor nicht der
diebische Mann gefasst ist.
domů se nevracet dřív, než zloděje chytneme toho.
- Krit.:
- (grc) λαβέσθαι deb.
41
Ἡμεῖς πλανήτας πάντας, τοὶ ἀῆρά γ’ ἔχουσινἩμεῖς πλανήτας πάντας, τοὶ ἀῆρά γ’ ἔχουσιν
Wir fahren zu allen Planeten, die Luft
besitzen
My pak planety všechny, na kterých se nachází vozduch
42
ἢ πάντως ὡς Γῇ γε καταστάσεάς τοι ὁμοίας,ἢ πάντως ὡς Γῇ γε καταστάσεάς τοι ὁμοίας,
und ganz und gar ähnliche Bedingungen wie auf
der Erde,
a vůbec podmínky jiné též podobné ku naší
Zemi
43
πλοῦμεν ἐπερχόμενοι, οὕς περ κίχεμεν κράτος εἴη,πλοῦμεν ἐπερχόμενοι, οὕς περ κιχέμεν κράτος εἴη,
indem wir die aufsuchen, die zu erreichen die
Kraft da ist,
na lodi obeplouváme, jak které dosáhnout můžem,
- Krit.:
- (grc) κιχέμεν deb.
44
δύσθυμοι· Ναὶ γὰρ πολὺ φέρτερον ἢ καὶ ἄρειονδύσθυμοι· Ναὶ γὰρ πολὺ φέρτερον ἢ καὶ ἄρειον
wir Unglücklichen: Ja, denn es wäre viel
besser, stärker
nešťastní. Věru je lepší a mnohem by vhodnější bylo
- Krit.:
- (grc) ἄρειον: ἀρεῖον E
45
κουφότερόν τ’ εἴη ζητεῖν ῥαφὶν εὐραπτῆρακουφότερόν τ’ εἴη ζητεῖν ῥαφὶν εὐραπτῆρα
und leichter eine gutnähende kleine
Nadel
rovněž snadnější hledat si dobře šijící jehlu
- Krit.:
- (grc) κουφότερόν: κουφοτέρον E
- Sim.:
- (grc) κουφότερον] cf. Od.
8,201
- Hs.:
- (grc) εὐραπτῆρα E: σμικροτερην M a.c.
46
σμικρὴν εἰν κάρφης σωρεύματι χάρματι πώλων.σμικρὴν εἰν κάρφης σωρεύματι χάρματι πώλων.
in einem Haufen Stroh, der Freude der Fohlen,
zu suchen!
malou ve stohu sena, jež radost přináší koním.
47
Ἀλλ’ οὐ δήν τις πρῆξίς ἐστ’ ἄμμιν δυσμενέεσσι.Ἀλλ’ οὐ δήν τις πρῆξίς ἐστ’ ἄμμιν δυσμενέεσσι.
Aber für uns Arme gibt es keinerlei
Handlungsmöglichkeit.
Ale ani tak žádná šance se nešťastným nejeví při tom.
48
Καί τοι πλανήτην νυν ἐβήσαμεν ἀχνύμενοι κῆρΚαί τοι πλανήτην νυν ἐβήσαμεν ἀχνύμενοι κῆρ
Und daher betraten wir jetzt deinen Planeten,
betrübt im Herzen,
Na tvoji planetu teď jsme vstoupili se vzdechy v srdci
- Hs.:
- (grc) νυν E: περ M
49
φῶρα δ’ ἓ φῶτα διωκόμενοι βάθεσιν ζακενοῖο,φῶρα δ’ ἓ φῶτα διωκόμενοι βάθεσιν ζακενοῖο,
bei der Verfolgung des diebischen Mannes in
den Tiefen des leeren Raums,
zloděje onoho muže jak honíme hloubkami prázdna
50
ὥς τοι ἔνεστιν ἀήρ τε ὕδωρ ἰδὲ ἠέλιός τεὥς τοι ἔνεστιν ἀήρ τε ὕδωρ ἰδὲ ἠέλιός τε
weil er Luft, Wasser und eine Sonne
neboť tady máš vzduch a vodu a teplé i slunce,
51
ὡς ἐπὶ Γῇ· τῷ γὰρ θέλομεν καὶ ἔχειν ἀνάπαυμαὡς ἐπὶ Γῇ· τῷ γὰρ θέλομεν καὶ ἔχειν ἀνάπαυμα
wie auf der Erde hat. Hier wollen wir auch
eine Erholung
tak jako na naší Zemi, a chtěli jsme odpočinouti
52
ἀστεροναυτάων στάσεός τοι ἄνευ βαρύτητος.ἀστεροναυτάων στάσεός τοι ἄνευ βαρύτητος.
vom Zustand der Astronauten ohne Schwerkraft
haben.
od stavu hvězdoplavců, v němž není těžkosti síla.
- Krit.:
- (grc) ἀστεροναυτάων: -νατάων E(grc) βαρύτητος: βαρυτῆτος E
- Hs.:
- (grc) τοι E: δέτ’ M
T p. 40
E p. 40
53
Ἄλλ’, ἄνα Ῥξ-Φρξ-Πρξ, ἐλέαιρέ τε ξεινοδόκευεἌλλ’, ἄνα Ῥξ-Φρξ-Πρξ, ἐλέαιρέ τε ξεινοδόκευε
Du aber, Herrscher Rx-Frx-Prx, hab Erbarmen
und nimm uns
Vládče Vy, Rx-Frx-Prxi smiluje se, pohostinný buď
54
ἄνδρας δυστήνους· ἱκέται δέ τοι εὐχόμεθ’ εἶναι.«ἄνδρας δυστήνους· ἱκέται δέ τοι εὐχόμεθ’ εἶναι.«
unglückliche Männer auf: Wir rühmen uns,
Bittflehende zu sein.“
vůči nám, ubohým mužům. Tu čest teď máme tě prosit.“
- Krit.:
- (grc) ἄνδρας: ἄνδας E(grc) ἱκέται: ἵκεται E
- Sim.:
- (grc) ἱκέται δέ τοι εὐχόμεθ’ εἶναι] cf. iuncturam Homericam ξεῖνοι … εὐχόμεθ’ εἶναι (Il.
6,231; Od.
1,187; 15,196)
55
Ὣς ἐφάμην, ὁ μεταφρήζων μετέθηκε τὸ ῥῆμα.Ὣς ἐφάμην, ὁ μεταφρήζων μετέθηκε τὸ ῥῆμα.
So sprach ich, der Dolmetscher übersetzte das
Gesagte.
Tak jsem pravil a překladatel řeč přeložil celou.
56
Ἀλλά τε Ῥξ-Φρξ-Πρξ βασιλεὺς ἡδὺν φάνε θυμόν.Ἀλλά τε Ῥξ-Φρξ-Πρξ βασιλεὺς ἡδὺν φάνε θυμόν.
Aber König Rx-Frx-Prx zeigte einen anmutigen
Sinn.
Ale král Rx-Frx-Prx tu milou ukázal mysl.
M f. 31r
57
Ἄμμιν ἐῢ φρονέων ἀσπάζετο ᾗ ἐνὶ χώρῃἌμμιν ἐῢ φρονέων ἀσπάζετο ᾗ ἐνὶ χώρῃ
Er war uns wohlgesonnen und begrüßte uns in seinem Land
s námi smýšleje dobře nás ve své přivítal zemi,
- Krit.:
- (grc) ἐνὶ: ε- E
- Sim.:
- (grc) ἄμμιν ἐῢ φρονέων] cf. iuncturam Homericam ὅ σφιν ἐῢ φρονέων (Il.
1,73.253 et al.)
- Hs.:
- (grc) γ’ M ante ἐνὶ
58
καὶ πρόφρων αἴτησε ξένους αὐτοῖο ἔσεσθαικαὶ πρόφρων αἴτησε ξένους αὐτοῖο ἔσεσθαι
und freundlich bat er uns, seine Gäste zu sein
laskavě požádal nás, by jeho byli jsme hosty
- Krit.:
- (grc) μενέειν deb.
- Hs.:
- (grc) M habet, omiserunt T, E(grc) δ’ M ante ἔσεσθαι
58a
〈καὶ μένεειν ἐν ἑοῖσιν ἐϋκτιμένοισι δόμοισιν,〉
〈καὶ μενέειν ἐν ἑοῖσιν ἐϋκτιμένοισι δόμοισιν,〉
und in seinen schöngegegründeten Häusern zu
bleiben
v jeho přebývali jsme krásném, výstavném domě
59
δὴν ῥ’ ὣς ἡμᾶς περ ἄνωγεν θυμὸς ἀγήνωρ.ὣς δήν ῥ’, ὡς ἡμᾶς περ ἄνωγεν θυμὸς ἀγήνωρ.
so lange, wie es uns unser sehr mannhaftes
Herz befahl.
tak dlouho, jak jen nás v tom zmužilé pobídne srdce.
- Krit.:
- (grc) δήν ῥ’ ὡς deb.
60
Ἡμεῖς γηθοσύνοι δὲ χάριν σχόμεν ἀνδρὶ ἄνακτι.Ἡμεῖς γηθόσυνοι δὲ χάριν σχόμεν ἀνδρὶ ἄνακτι.
Freudig dankten wir dem herrschenden
Mann.
My pak jsme radovali se, díky vzdali též vládci.
- Krit.:
- (grc) γηθόσυνοι deb.
61
Πέμψε δὲ βαλνεῖονδε ἀποπνεῦσαι δέτε λοῦσαιΠέμψε δὲ βαλνεῖόνδε ἀποπνεῦσαι δέ τε λοῦσαι
Er schickte uns zur Erholung und zum
Waschen
Poslal nás do lázní potom si odechnout, umýt si také
- Krit.:
- (grc) βαλνεῖόνδε M (recte)(grc) δέ τε deb.
62
σώματα καὶ κεφαλάς· τόδε νήπιος οὐκ ἐνόησασώματα καὶ κεφαλάς· τὸ δὲ νήπιος οὐκ
ἐνόησα
der Körper und Köpfe in ein Bad. Ich Tor aber
bemerkte nicht
tělo jakož i hlavu: To, hlupák, jsem nemohl tušit
63
οὐκ ἄρα τις ἑτάρων, ὅτι πηγὴ πήματος ἦεν.οὐκ ἄρα τις ἑτάρων, ὅτι πηγὴ πήματος ἦεν.
und keiner meiner Gefährten, dass dies die
Quelle des Unglücks war.
ani jiný z mých druhů, že strasti bylo to zdrojem.
64
Ἤλθομεν εἰς βαλανεῖα καὶ εἰς θερμὴν κολυβήθρηνἬλθομεν εἰς βαλανεῖα καὶ εἰς θερμὴν κολυβήθρην
Wir gingen in ein Badehaus und in ein warmes
Becken
Vešli jsme do lázně tedy a bazénu s teplou tam vodou
65
γυμνοί, ὡς ἐπέοικε, λίποντες εἵματα πάνταγυμνοί, ὡς ἐπέοικε, λιπόντες εἵματα πάντα
nackt, wie es sich gehört, und ließen alle
Kleidungsstücke zurück
nazí, tak jak se sluší, a šaty jsme nechali všecky
- Krit.:
- (grc) λιπόντες deb.
66
ἔξω εἰν βάθροις· αὐτοὶ δέ τε θερμὰ λοετρὰἔξω εἰν βάθροις· αὐτοὶ δέ τε θερμὰ λοετρὰ
draußen auf den Bänken. Selbst aber sind wir
ins warme Bad
venku tam na lavicích a sami do teplé lázně
- Sim.:
- (grc) θερμὰ λόετρα] iunctura Hom., Il.
14,6; 22,444
67
εἰσειληλύθαμεν καὶ νήχομεν ἡδέϊ θυμῷ.εἰσειληλύθαμεν καὶ νήχομεν ἡδέϊ θυμῷ.
hineingestiegen und schwammen mit frohem
Sinn.
vstoupivše, plavali tam a onam s příjemnou myslí.
68
Ἀλλά τε οἱ βαλανεῖς γε τεθήπασαν ἤϋτε μωροί.Ἀλλά τε οἱ βαλανεῖς γε τεθήπασαν ἠΰτε μωροί.
Aber die Bademeister staunten, als wären sie
töricht.
Avšak plavčíci lázní se dívali jakoby blbci.
- Krit.:
- (grc) ἠΰτε deb.
69
Οὔδε τε τοῦτο μὲν αὖτ’ ἡμῖν σήμαιεν ἀγῶνα·Οὐδέ τε τοῦτο μὲν αὖθ’ ἡμῖν σήμαιεν ἀγῶνα·
Auch dies aber zeigte uns nicht weiter die
Gefahr:
Nicméně ani toto nám náznak nedalo strastí,
- Krit.:
- (grc) Οὐδέ deb.
70
πολλάκι δ’ ἀνδροφίλους ἴδμεν ἔμεναι βαλανῆας.πολλάκι δ’ ἀνδροφίλους ἴδμεν ἔμεναι βαλανῆας.
Wir wissen, dass Bademeister oft männerliebend sind.
neboť plavčíci lázní jsou zhusta milenci mužů.
71
Αὐτίκα τις τούτων ἄπο δ’ ἔδραμε νόστησέν τεΑὐτίκα τις τούτων ἀπὸ δ’ ἔδραμε νόστησέν τε
Plötzlich aber lief einer von ihnen weg und
kehrte zurück
Náhle jeden však z nich pryč odběhl, zase se vrátil
- Krit.:
- (grc) ἀπὸ deb.
72
ἀνδροῖν σύν γε δυοῖν περ ἰητρῶν εἶδος ἔχοντοιν.ἀνδροῖν σύν γε δυοῖν περ ἰητρῶν εἶδος ἐχόντοιν.
mit zwei Männern, die die Gestalt von Ärzten
hatten.
se dvěma jinými muži, co vzezření doktorů měli.
- Krit.:
- (grc) ἐχόντοιν deb.
73
Τὼ μὲν ἐπισταμένω γ’ ἐπὶ χείλεϊ τῆς κολυβήθρηςΤὼ μὲν ἐπισταμένω γ’ ἐπὶ χείλεϊ τῆς κολυβήθρης
Kundig schauten die beiden am Rand des
Beckens
Ti dva, stanuvše také tu na břehu milé nám lázně
74
ἄμμε θεησαμένω ἀλλήλοιν
ἠγορευήτην.(vt)
ἄμμε θεησαμένω
ἀλλήλοιν ἠγορευήτην. (vt)
uns an und sprachen
zueinander.
na nás se dívali tam a
navzájem mluvili spolu.
M f. 31v
75
Οὔδε τ’ ἐπίστασθαι δύναμιν σχόμεν οἷσι λόγοισι,Οὐδέ τ’ ἐπίστασθαι δύναμιν σχόμεν οἷσι λόγοισι,
Wir aber konnten sie nicht in ihren Worten verstehen,
Ale nemohli jsme nic poznat co mluvili spolu
- Krit.:
- (grc) οὐδέ deb.
76
οὕνεκα τὸν Φράντην λίπομεν σὺν εἵμασιν ἔξω.οὕνεκα τὸν Φράντην λίπομεν σὺν εἵμασιν ἔξω.
da wir Franta zusammen mit unserer Kleidung
draußen zurückgelassen hatten.
protože Frantu jsem nechal tam venku u našich šatů.
77
Ἔσκε δὲ τεχνόμενος γαλεῇ γε κακώδει εοικὼς,Ἔσκε δὲ τεχνόμενος γαλέῃ γε κακώδει ἐοικώς,
Denn er war einem übelriechenden Marder
ähnlich gebaut,
Byl totiž vytvořen tak, by smrduté roven byl kuně,
- Krit.:
- (grc) γαλέῃ deb.(grc) ἐοικώς deb.
78
ἣν Μέφιτιν μέφιτιν μὲν ἐπίκλησιν καλέουσιἣν Μέφιτιν μέφιτιν μὲν ἐπίκλησιν καλέουσι
den "Mephitis mephitis" mit Namen
kterou učení lidé zvou Mephitis mephitis jménem
79
ζωολόγοι, ἀτὰρ οἱ κοινοὶ σκοῦγκον καλέουσιν.ζωολόγοι, ἀτὰρ οἱ κοινοὶ σκοῦγκον καλέουσιν.
die Zoologen nennen, doch die gemeinen
Menschen Skunk.
přírodopisci, však běžní zvou smraďochem neboli skunkem.
80
Τῇ γὰρ ἐοικὼς Φράντα βαφήν τινα οὐκ ἐφίλησε.Τῇ γὰρ ἐοικὼς Φράντα βαφήν τινα οὐκ ἐφίλησε.
Diesem war Franta ähnlich und er liebte
keinerlei Eintauchen.
Té se podobal Franta a koupel neměl nic v lásce.
T p. 41
E p. 41
81
Αὐτὰρ μὲν τὼ ἄνδρε δύω λουθροῦ επὶ χείλειΑὐτὰρ μὲν τὼ ἄνδρε δύω λουτροῦ ἐπὶ χείλει
Doch die beiden Männer am Rand des
Beckens
Avšak oni dva muži, co na břehu bazénu stáli,
- Krit.:
- (grc) λουτροῦ deb.(grc) ἐπὶ deb.
82
ἄνδρας νηχομένους προσεφήτην ξεῖνα φονοῦντε.ἄνδρας νηχομένους προσεφήτην ξεῖνα φονοῦντε.
sprachen uns beim Schwimmen an, indem sie
Fremdes sagten.
oslovili teď muže, jež plavali, divnými hlasy.
83
Αὐτίκ’ ἐγὼ ἕνα τῶν ἑτάρων αὐλήνδ’ ἀπόπεμψαΑὐτίκ’ ἐγὼ ἕνα τῶν ἑτάρων αὐλήνδ’ ἀπόπεμψα
Sofort schickte ich einen der Gefährten zum Hof,
Ihned jednoho z druhů jsem poslal do síně přední,
84
ἠνέγκειν Φράντην πάσων μεταθήτορα γλώσσων.ἠνεγκεῖν Φράντην πασῶν μεταθήτορα γλωσσῶν.
um Franta, den Übersetzer aller Sprachen, zu
holen.
aby přinesl Frantu, všech řečí překladatele.
- Krit.:
- (grc) ἠνεγκεῖν (ἐνεγκεῖν) deb.(grc) πασῶν deb.(grc) γλωσσῶν deb.
85
Ὃς μὲν ἀνάϊξας τάχα δ’ ἔδραμε νόστησέν τεὋς μὲν ἀναΐξας τάχα δ’ ἔδραμε νόστησέν τε
Der sprang auf, lief schnell und kehrte
Ten pak vyskočiv hbitě, tam běžel a zase se vrátil
- Krit.:
- (grc) ἀναΐξας deb.
- Sim.:
- (grc) ἔδραμε νόστησέν τε] cf. etiam 71
86
Φράντην χερσὶ φέρων· τὸν μὲν θῆκεν επὶ χείλει,Φράντην χερσὶ φέρων· τὸν μὲν θῆκεν ἐπὶ χείλει,
mit Franta in den Händen zurück. Er setzte
ihn an den Rand.
nesa Františka v ruce, a pak ho postavil na břeh.
- Krit.:
- (grc) ἐπὶ deb.
87
αὐτὰρ νηξάμενος μὲν ἐγὼ ἦλθον κατὰ ἄκρηναὐτὰρ νηξάμενος μὲν ἐγὼ ἦλθον κατὰ ἄκρην
Doch ich kam schwimmend an den Rand
Avšak plovaje já jsem dosáh k onomu břehu
- Hs.:
- (grc) ἐγὼ E: -ὼν M
88
καὶ ἀνὴρ ξένος ἰητὴρ ἔπεσιν προσέειπενκαὶ ἀνὴρ ξένος ἰητὴρ ἔπεσιν προσέειπεν
und der fremde ärztliche Mann sprach zu mir
mit den Worten
a tu mě cizí muž lékař i svými oslovil slovy:
89
(Φράντα ὁ παντομεταφρήζων μετέθηκε τὸ ῥῆμα)·(Φράντα ὁ παντομεταφρήζων μετέθηκε τὸ ῥῆμα)·
(Franta, der Allübersetzer, übersetzte das
Gesagte):
Franta všepřekladatel byl řeč jeho přeložil celou
90
»Χαῖρε, ξεῖνε πάτερ πλοίαρχε σὺ ἡὲ δ’ ἑταῖροι.»Χαῖρε, ξεῖνε πάτερ πλοίαρχε, σὺ
ἠ〈δ〉ὲ δ’ ἑταῖροι.
„Sei gegrüßt, fremder Vater Schiffskapitän,
du und deine Gefährten!
„Zdráv buď, cizí ty otče, ty, kapitán, jakož i druzí.
- Krit.:
- (grc) ἠδὲ deb.
- Sim.:
- (grc) χαῖρε, ξεῖνε πάτερ] cf. Od.
1,123 (χαῖρε, ξεῖνε); 8,408 (χαῖρε, πάτερ ὦ ξεῖνε) et al. Vide etiam Astr. 16,14.46; Astr. 21,182; Astr. 24,167
91
Νῶϊ μὲν ἰητῆρε ῥ’ ἀγαυνοῦ Ῥξ-Φρξ-Πρξ-ὸςΝῶϊ μὲν ἰητῆρέ ῥ’ ἀγαυ[ν]οῦ Ῥξ-Φρξ-Πρξ-ὸς
Wir beide sind Ärzte des herrlichen
Rx-Frx-Prx:
My dva jsme lékařové to jasného Rx-Frx-Prxe,
- Krit.:
- (grc) ἰητῆρέ ῥ’ deb.(grc) ἀγαυοῦ deb.
92
ἐστόν· νῶϊν ἔτελλεν ἄναξ καὶ κοίραμος ἀνδρῶνἐστόν· νῶϊν ἔτελλεν ἄναξ καὶ κοίραμος ἀνδρῶν
Uns trug der Herrscher und Anführer der
Männer
nám pak příkaz ten dal sám vládce a náčelník lidí
93
Ῥξ-Φρξ-Πρξ ὑμᾶς σκοπέειν, εἰ ὕμμες ἀσκηθεῖςῬξ-Φρξ-Πρξ ὑμᾶς σκοπέειν, εἰ ὔμμες ἀσκηθεῖς
Rx-Frx-Prx auf, euch zu beobachten, ob ihr
unversehrt
Rx-Frx-Prx prohlédnout vás, zda všichni bez poškození
- Krit.:
- (grc) ὔμμες deb.
94
καὶ ὑγιεῖς ἀφίκεσθε ἐνὶ πτόλει ἠὲ δόμῳ τε.καὶ ὑγιεῖς ἀφίκεσθε ἐνὶ πτόλει ἠ〈δ〉ὲ δόμῳ τε.
und gesund in seine Stadt und sein Haus
gekommen seid.
a též při dobrém zdraví jste v město a v dům jeho přišli.
- Krit.:
- (grc) ἠδὲ deb.
- Hs.:
- (grc) δ’ M ante ἐπὶ
95
Οὐ γὰρ ἔγωγέ τί φημι κακωτέρον ἔμμεναι ἄλλοΟὐ γὰρ ἔγωγέ τί φημι κακώτερον ἔμμεναι ἄλλο
Denn ich behaupte, dass es nichts anderes
Schlimmeres gibt
Neboť pravím, že není nic věru zajisté horší,
- Krit.:
- (grc) κακώτερον deb.
- Sim.:
- (grc) οὐ γὰρ ἔγωγέ τι φημὶ κακώτερον ἔμμεναι ἄλλο] cf. Od.
8,138 (οὐ γὰρ ἔγωγέ τι φημὶ κακώτερον ἄλλο θαλάσσης). Vide etiam Astr. 14,96; Astr. 15,293
96
κόσμοιο γλαφυροῖο καὶ ἄλκιμον ἄνδρα κακούργειν.κόσμοιο γλαφυροῖο καὶ ἄλκιμον ἄνδρα κακουργεῖν.
als den hohlen Kosmos und einem wehrhaften
Mann Schlechtes zu tun.
nežli prázdný ten kosmos i silného oslabit muže.
- Krit.:
- (grc) κακουργεῖν deb.
- Hs.:
- (grc) γλαφυροῖο E: ζακενοῖο M a.c.
M f. 32r
97
Ἀλλὰ σὺ καὶ ἕταροι ἐπίβητ’ ἄκρην κολυβήθης,Ἀλλὰ σὺ καὶ ἕταροι, ἐπίβητ’ ἄκρην
κολυβήθρης,
Aber du und deine Gefährten, steigt auf den
Rand des Beckens,
Avšak ty a tví druzi teď z bazénu vystupte na břeh,
- Krit.:
- (grc) κολυβήθρης (= κολυμβήθρης) deb.
98
ὡς μὲν ἔγωγε τ’ ἐπισκοπέειν φύσεας ἐδυναίμηνὡς μὲν ἔγωγέ τ’ ἐπισκοπέειν φύσεας ἐδυναίμην
damit ich euer Wesen untersuchen kann
aby váš tělesný stav jsme zjistili, vyšetřit mohli,
- Krit.:
- (grc) ἔγωγέ τ’ deb.
99
καὶ ἕταρος, ὡς νῶϊν ἄναξ αὐτὸς ἐπίτελλεν.«καὶ ἕταρος, ὡς νῶϊν ἄναξ αὐτὸς ἐπίτελλεν.«
und mein Kollege, wie es der Herrscher selbst
uns beiden auftrug.“
já a tady můj druh, jak král nám učinit kázal.“
100
Ὣ φάτο, Φράντα μεταφρήζων μετέθηκε τὸ ῥῆμαὫς φάτο, Φράντα μεταφρήζων μετέθηκε τὸ ῥῆμα
So sprach er. Franta, der Dolmetscher,
übersetzte das Gesagte
Tak pravil: Franta překladatel řeč přeložil celou
- Krit.:
- (grc) ὣς deb.
101
φωνῇ ἅλις μεγάλῃ καὶ πάντες ῥήματ’ ἄκουον.φωνῇ ἅλις μεγάλῃ καὶ πάντες ῥήματ’ ἄκουον.
mit reichlich lauter Stimme und alle
vernahmen die Worte.
dosti mohutným hlasem a všichni slyšeli řeč tu.
102
Ἔνθ’ ἄλλοι μὲν πάντες ἴτυν λίμης ἐπίβησανἜνθ’ ἄλλοι μὲν πάντες ἴτυν λίμνης ἐπίβησαν
Da bestiegen die anderen alle den Rand des
Beckens,
Odtud ostatní všichni hned na břeh vystoupli lázně
- Krit.:
- (grc) λίμνης deb.
- Hs.:
- (grc) ἴτυν λίμνης ἐπίβησαν: ἔβησαν ἄκρα λοετροῦ M a.c.
103
οἱ ἕταροι καὶ ἐγὼν πεπιθόντες τοῖν θεράποντοιν.οἱ ἕταροι καὶ ἐγὼν πεπιθόντες τοῖν θεραπόντοιν.
meine Gefährten und ich, den zwei Ärzten
gehorchend.
druhové, jakož i já a poslechli lékařů obou.
- Krit.:
- (grc) θεραπόντοιν deb.
104
Μοῦνος ἰητὴρ πλοίοιό περ ἡμετέροιοΜοῦνος ἰητὴρ πλοίοιό περ ἡμετέροιο
Nur der Arzt unseres Schiffes
Jediný naopak lékař, jenž léčil na naší lodi
105
πολλὰ κατηρᾶτο φρεσὶ πικρῇσιν μελάνῃσιν,πολλὰ κατηρᾶτο φρεσὶ πικρῇσιν μελάνῃσιν,
fluchte sehr mit seinem bitteren, schwarzen
Verstand,
mnoho rozličně spílal svou černou, zahořklou myslí,
106
τοῖν γὰρ ἰητροῖν ἄμφοιν θέλεν αἰπὺν ὄλεθρον,τοῖν γὰρ ἰητροῖν ἀμφοῖν θέλεν αἰπὺν ὄλεθρον,
denn er wollte für die beiden Ärzte jähes
Verderben,
pro oba lékaře ony si žádal brzkou jim zkázu,
- Krit.:
- (grc) ἀμφοῖν deb.
107
οὕνεκ’ ἀτῑμήσαντέ γ’ ἰητῆρα κλυτοτέχνην.οὕνεκ’ ἀτῑμήσαντέ γ’ ἰητῆρα κλυτοτέχνην
weil sie den in seiner Kunst berühmten Arzt
missachteten
neboť ho zneuctili co lékaře schopností slavných,
- Sim.:
- (grc) ἰητῆρα κλυτοτέχνην] κλυτοτέχνης apud Homerum epithetum Vulcani dei artificis, vid.
Hom. Il.
1,571; 18,143 et al.
108
Αὐτώ περ σκοπέειν θελέτην καὶ ἐξετάλειν τε.αὐτώ περ σκοπέειν θελέτην καὶ ἐξετάζειν
τε.
und selbst alles untersuchen und prüfen wollten.
sami že vyšetřit chtěli a vyzkoumat zdravotní stav náš.
- Krit.:
- (grc) ἐξετάζειν deb.
T p. 42
E p. 42
109
Μακρὰ βόων ἠρᾶτο· ἐγὼ Φράντῃ δ’ ἐπίτελλονΜακρὰ βοῶν ἠρᾶτο· ἐγὼ Φράντῃ δ’ ἐπίτελλον
Laut schreiend fluchte er. Ich aber trug
Franta auf,
Mohutně křiče tu spílal, však já jsem Frantovi kázal
- Krit.:
- (grc) βοῶν deb.
- Sim.:
- (grc) μακρὰ βοῶν] cf. Il.
2,224 (αὐτὰρ ὃ μακρὰ βοῶν)
110
μή τι μεταφρήζειν τούτων ἀνδροῖν θεραπόντοινμή τι μεταφρήζειν τούτων ἀνδροῖν θεραπόντοιν
nichts davon den beiden Ärzten zu
übersetzen,
nic z toho nepřeložiti pro ty dva lékařské muže,
111
καὶ τάχα μειλίχιοις ἔπεσίν μιν ἦτορ ἔθελξα.καὶ τάχα μειλιχίοις ἔπεσίν μιν ἦτορ ἔθελξα.
und betörte sein Herz schnell mit
schmeichelnden Worten.
rychle pak laskavým slovem jsem jeho uklidnil mysl.
- Krit.:
- (grc) μειλιχίοις deb.
- Sim.:
- (grc) μειλιχίοις ἔπεσιν] cf. iuncturam Homericam μειλιχίοις ἐπέσσι(ν) (Il.
11,137; 21,339 et al.)
112
Τὼ μὲν ἄνδρε δύω σκοπεησαάτην κατὰ κόσμονΤὼ μὲν ἄνδρε δύω σκοπεησαάτην κατὰ κόσμον
Die beiden Männer aber schauten nach
Gebühr
Ti pak mužové dva nás zkoumali způsobem řádným,
113
πάντας ἐξείης σὺν ἐμοὶ καὶ ἰητῆρι.πάντας ἐξείης σὺν ἐμοὶ καὶ ἰητῆρι.
alle der Reihe nach zusammen mit mir und
meinem Arzt an.
jednoho po druhém všechny i mne i lékaře lodi.
114
Σφῶϊ προσευδήτην ἔπεα πτεροέντα τὰ πολλά,Σφῶϊ προσηυδήτην ἔπεα πτερόεντα τὰ πολλά,
Sie sprachen zueinander viele geflügelte
Worte,
Navzájem promlouvali tu perutná slova a mnohá
- Krit.:
- (grc) προσηυδήτην deb.(grc) πτερόεντα deb.
115
ἀλλ’ οὐ τῇ γλώσσῃ, τῇδ’ εἴωθαν ἀγορεύεινἀλλ’ οὐ τῇ γλώσσῃ, τῇ δ’ εἴωθαν ἀγορεύειν
aber nicht in der Sprache, in der alle
ale nikoliv řečí, jíž obvykle mluvili také
- Krit.:
- (grc) τῇ δ’ deb.
116
πάντες ἐν πλάνῃ· εἶχον δ’ ἰδίωμα παλαιὸνπάντες ἐν πλάνῃ· εἶχον δ’ ἰδίωμα παλαιὸν
auf diesem Planeten gewöhnlich sprechen. Sie
hatten eine alte, geheime
všichni na planetě této, neb řeč měli starou a zvláštní
117
κρυπτὸν, τῷ γε σοφοὶ μοῦνοι λέγον ἀλλήλοισιν,κρυπτόν, τῷ γε σοφοὶ μοῦνοι λέγον
ἀλλήλοισιν,
Sprache, in der nur die Weisen miteinander
sprachen,
tajnou, kterou tam pouze jen učenci navzájem mluví,
118
ὡς μὲν ἐν Γαίῃ πρότεροι γλώσσῃ Ῥωμαίῃ,ὡς μὲν ἐν Γαίῃ πρότεροι γλώσσῃ Ῥωμαίῃ,
wie sie es auf der Erde früher in der Sprache
der Römer taten,
tak jako na zemi kdysi to dělali latinskou řečí-
119
ἀλλὰ Φράντα μεταφρήζων μετέθηκε ἅπαντα,ἀλλὰ Φράντα μεταφρήζων μετέθηκε ἅπαντα,
doch Franta, der Dolmetscher, übersetze
alles,
avšak tlumočník Franta to přece přeložil všechno,
- Hs.:
- (grc) μετέθηκε E: -κεν M
M f. 32v
120
λάθρα τε ἡσυχίῃ φωνῇ, ὥς οἱ ἐπιτελλον·λάθρα τε ἡσυχίῃ φωνῇ, ὥς οἱ ἐπίτελλον·
heimlich und mit leiser Stimme, wie ich es
ihm auftrug.
tajně, tichým mi hlasem, neb tak jsem jemu dal rozkaz.
- Krit.:
- (grc) ἐπίτελλον deb.
121
»Οὐκ ἀρετᾷ κακὰ ἔργα περὶ κτίσεως πέλει ἀνδρῶν»Οὐκ ἀρετᾷ κακὰ ἔργα περὶ κτίσεως πέλει ἀνδρῶν
„Nicht gedeihen schlechte Werke in Hinblick
darauf, wie Statur dieser
„Nešpatná věru to věc, co týče se stavby těch mužů
- Sim.:
- (grc) οὐκ ἀρετᾷ κακὰ ἔργα] = Od.
8,329. Vide etiam Astr. 9,71; Astr. 18,66
122
τῶνδε· ἐπεὶ μέγαλοι καὶ εὔμορφοι κατὰ κόσμοντῶνδε· ἐπεὶ μεγάλοι καὶ εὔμορφοι κατὰ κόσμον
Männer ist, da sie groß und wohlgeformt nach
Gebühr sind,
cizích, neboť jsou velcí a urostlí, tak jak se sluší
- Krit.:
- (grc) μεγάλοι deb.
- Sim.:
- (grc) κατὰ κόσμον] = Il.
10,472 et al.
123
μηροὺς καὶ κνήμας στιβαρὰς δέτε χεῖρας ἕκαστοςμηροὺς καὶ κνήμας στιβαρὰς δέ τε χεῖρας ἕκαστος
ein jeder an Oberschenkeln, Waden und starken
Händen,
ve stehnech, jakož i lýtkách a silných nahoře pažích,
- Krit.:
- (grc) δέ τε deb.
- Sim.:
- (grc) 123-125: cf. Il.
17,386 (γούνατά τε κνήμαι τε πόδες θ’ ὑπένερθεν ἑκάστου); Od.
8,135 (μηρούς τε κνήμας τε καὶ ἄμφω χεῖρες ὕπερθεν / αὐχένα τε στιβαρὸν μέγα τε σθένος)
124
ὀρθὸν καὶ νῶτον καὶ αὐχένα ἠὲ καὶ ὤμοινὀρθὸν καὶ νῶτον καὶ αὐχένα ἠ〈δ〉ὲ καὶ ὤμω
mit geradem Rücken, Hals und auch zwei
breiten
rovného také hřbetu a krku a také i plecí
- Krit.:
- (grc) ἠδὲ deb.(grc) 124sq.: ὤμω / εὐρεῖ deb.
125
εὐροῖν καὶ στῆθος σθεναρόν· μέγα χάρμα ἴδεσθαι,εὐρεῖ καὶ στῆθος σθεναρόν· μέγα χάρμα
ἰδέσθαι,
Schultern sowie starker Brust. Es ist eine
große Freude zu schauen.
širokých, silných i prsou, to rozkoš je dívat se na ně.
- Krit.:
- (grc) ἰδέσθαι deb.
- Sim.:
- (grc) μέγα χάρμα ἰδέσθαι] cf. Il.
24,706 (μέγα χάρμα) et 6,82 (χάρμα γενέσθαι)
126
πρόσσωπον μὲν ἐϋκτίμενον στόμα καὶ ἰδὲ ῥῖναπρόσσωπον μὲν ἐϋκτίμενον στόμα καὶ ἰδὲ ῥῖνα
Sie haben ein wohlgeformtes Gesicht, Mund,
Nase,
Obličej tvořený dobře též mají, jak nos tak i ústa,
127
ἄμφοιν ὀφθαλμοῖν καὶ οὔατα καλὸς ἕκαστος.ἄμφω ὀφθαμὼ καὶ οὔατα καλὸς ἕκαστος.
zwei Augen und Ohren. Jeder ist daran
schön.
obě oči a uši a každý přímo je krásný.
- Krit.:
- (grc) ἄμφω ὀφθαλμὼ deb.
128
Πάντες πέντανδρές εἰσιν χερσίν τε πόδεσσινΠάντες πέντανδρές εἰσιν χερσίν τε πόδεσσιν
Alle fünf Männer sind an Händen und Füßen
Všichni jsou pětimužové co do rukou, jakož i nohou,
129
ἢ καὶ ἐϋκτίμενοι ἄνδρες οὐκ ἀνδρόγυνοί τε.ἢ καὶ ἐϋκτίμενοι ἄνδρες οὐκ ἀνδρόγυνοί τε.
wohlgeformt und es sind keine Schwächlinge.
dobře též stvoření muži a žádní androgynové.
130
Τούτων μὲν δέομεν γενεὴν ἐῢ ἐξορθοῦναιΤούτων μὲν δέομεν γενεὴν ἐῢ ἐξορθοῦναι
Diese brauchen wir, um unser Geschlecht
wieder gut
Pomocí těchto nám nutno si potomstvo vylepšit naše
131
ἡμετέρην· θεὸς αὐτὸς ἔπεμψεν οὐρανόθεν γάρ.«ἡμετέρην· θεὸς αὐτὸς ἔπεμψεν οὐρανόθεν γάρ.«
aufzurichten. Denn Gott selbst hat sie uns
vom Himmel gesandt."
vlastní. Bůh zajisté sám sem dolů s nebe je poslal.“
132
Ὣς τὼ μὲν ἔπεσίν περ ἀμειβέσθην πτεροέσσινὫς τὼ μὲν ἔπεσίν περ ἀμειβέσθην πτερόεσσιν
So erwiderten sie einander mit geflügelten
Worten
Tak oni v perutných slovech se střídali, mluvíce oba
- Krit.:
- (grc) τὼ deb.(grc) πτερόεσσιν deb.
133
γλώσσῃ δ’ ἀρχαίῃ, τὴν οὔτις ἐπίστατο ἀνδρῶνγλώσσῃ δ’ ἀρχαίῃ, τὴν οὔτις ἐπίστατο ἀνδρῶν
in ihrer alten Sprache, die keiner der gemeineren Männer
v onom jazyce starém, jejž neznal nikdo z těch mužů
134
κοινοτέρων πλάνῃ πλὴν αὐτῶν τῶν σοφομωρῶν,κοινοτέρων πλάνῃ πλὴν αὐτῶν τῶν σοφομώρων,
auf dem Planeten verstand bis auf die weisen
Dummköpfe,
obecných planety této, až na samy hlupomudrce,
- Krit.:
- (grc) σοφομώρων deb.
135
ἀλλὰ Φράντα μεταφρήζων μετέθηκε ἅπαντα.ἀλλὰ Φράντα μεταφρήζων μετέθηκε ἅπαντα.
aber Franta, der Dolmetscher, übersetzte
alles.
avšak tlumočník Franta to přece přeložil všechno.
- Hs.:
- (grc) μετέθηκε E: -κεν M
136
Μοὶ μὲν λισσομένῳ γε κατεκλάσθη φίλον ἦτορ,Μοὶ μὲν λισσομένῳ γε κατεκλάσθη φίλον ἦτορ,
Als ich es hörte, zerbrach mir mein liebes
Herz,
Mně pak, když jsem to slyšel, se milé zlomilo srdce
T p. 43
E p. 43
137
ὡς οἳ μὲν φανερῶς ἔθελον πλανήτῃ ἐρύκειν,ὡς οἳ μὲν φανερῶς ἔθελον πλανήτῃ ἐρύκειν,
da sie uns offensichtlich auf dem Planeten festhalten wollten
neboť zřejmě teď chtěli nás na své planetě zdržet
138
ὥσπερ δεσμώτας καὶ ὀχευτῆρας τε γυναικῶνὥσπερ δεσμώτας καὶ ὀχευτῆράς τε γυναικῶν
als Gefangene und als Bespringer der
Frauen,
svoje jakožto vězně a své k nám připouštět ženy,
- Krit.:
- (grc) ὀχευτῆράς τε deb.
139
ἐξορθοῦν γενεὴν τεκέειν δέτε φέρτερα τέκνα.ἐξορθοῦν γενεὴν τεκέειν δέ τε φέρτερα τέκνα.
um ihr Geschlecht auszubessern und bessere
Kinder zu gebären.
aby se vylepšil rod a lepší se rodily děti.
- Krit.:
- (grc) δέ τε deb.
140
Tοῦτά γε πάντα δέ μοι εἶπεν Φράντης μεταφρήζωνΤαῦτά γε πάντα δέ μοι εἶπεν Φράντης μεταφρήζων
Dies alles sagte mir der Dolmetscher
Franta
Toto všechno mi totiž z jich řečí přeložil Franta
- Krit.:
- (grc) ταῦτά M (recte)
- Hs.:
- (grc) μεταφρήζων E: -αθήτωρ M
M f. 35r
141
λάθρα τε ἡσυχίῃ φωνῇ, ὥς οἰ ἐπίτελλον.λάθρα τε ἡσυχίῃ φωνῇ, ὥς οἰ ἐπίτελλον.
heimlich und mit leiser Stimme, wie ich es
ihm auftrug.
tajně, tlumeným hlasem tak jak jsem jemu dal rozkaz.
142
Τῶν δ’ ἄλλων ἀνδρῶν ἑτάρων οὔτις γὰρ ἄκουσεν,Τῶν δ’ ἄλλων ἀνδρῶν ἑτάρων οὔτις γὰρ ἄκουσεν,
Von den anderen Gefährtenmännern aber hörte
es niemand,
Z ostatních mužů, mých druhů, to nikdo neslyšel věru
143
ἀλλὰ δ’ ἐγὼ τοῖσίν γ’ οὐκ εἴπα ἀχνύμενός περ,ἀλλὰ δ’ ἐγὼ τοῖσίν γ’ οὐκ εἶπα ἀχνύμενός περ,
aber ich sagte es ihnen nicht, obschon
betrübt,
a já jsme jim též nic neřek, ač starost mi svírala srdce
- Krit.:
- (grc) εἶπα deb.
144
εἰ μή κεν στῆσιν πειράζοντές γ’ ἀπόλοντοεἰ μή κεν στῆσιν πειράζοντές γ’ ἀπόλοντο
damit sie keinen Aufstand versuchten und
aby snad nezahynuli tu kdyby jim chtěli se vzbouřit
145
γυμνοί τ’ ἄνοπλοι· τάδε γ’ ἡσυχίην μὲν ὄφελλεν.γυμνοί τ’ ἄνοπλοι· τάδε γ’ ἡσυχίην μὲν ὄφελλεν.
nackt und unbewaffnet zugrunde gingen. Diese
Dinge brauchten Ruhe.
nazí a beze zbraní. To třeba je v tichosti držet.
146
Αὐτὰρ ἰήτρε δύω προσεφωνήτην ἐπέεσσινΑὐτὰρ ἰητρὲ δύω προσεφωνείτην ἐπέεσσιν
Doch die beiden Ärzte sprachen uns mit Worten
an
Avšak lékaři oba nám znovu pravili slovy,
- Krit.:
- (grc) ἰητρὲ deb.(grc) προσεφωνείτην deb.
147
ἢ καὶ ἀνωγήτην ξηραίνεσθαι ῥακέεσσινἢ καὶ ἀνωγήτην ξηραίνεσθαι ῥακέεσσιν
und befahlen uns, uns mit Lumpen
abzutrocknen,
vyzvali osušiti se tam k tomu vhodnými hadry,
148
εἵματά τ’ ἐνδῦναί τ’ ἴμεναι μακρόνδε δόμονδεεἵματά τ’ ἐνδῦναί τ’ ἴμεναι μακρόνδε δόμονδε
unsere Kleidung anzuziehen und zum großen Haus
obléknout zase si šaty a jít do velkého domu
149
τοῦ κοράμου πίνειν καὶ ἀμύμονα δαῖτα δάσασθαι.τοῦ κοράμου πίνειν καὶ ἀμύμονα δαῖτα δάσασθαι.
des Anführers zu gehen, um zu trinken und ein
untadeliges Mahl zu speisen.
vládcova, víno pít a bezvadnou hostinu kvasit.
150
Ἀλλὰ δ’ ἔπειτ’ ἐσθῆτα ἕλων ἔθελόν ἑ δύσεσθαι,Ἀλλὰ δ’ ἐπεί τ’ ἐσθῆτα ἑλὼν ἔθελόν ἑ δύσεσθαι,
Doch als ich mein Gewand nahm und es anziehen wollte,
Avšak když šaty jsem vzal a chtěl je na sebe obléct,
- Krit.:
- (grc) ἐπεί τ’ vel ἐπείτ’ deb.(grc) ἑλὼν deb.
- Hs.:
- (grc) γ’ M post ἐσθῆτα
151
φεῖσρον ἐν κάψῃσ’ οὐκ εἶχον, αἵτινες ἦσαν.φεῖσρον ἐν κάψῃσ’ οὐκ εἶχον, αἵτινες ἦσαν.
hatte ich den Phaser in keiner der Taschen,
die da waren.
fejzr jsem v kapsách svých neměl ať kterákoliv by to byla,
152
Αὐτίκα δ’ αὖτ’ ἕταροί μοι ὅμοιον πρῆγμα ἔειπον.Αὐτίκα δ’ αὖτ’ ἕταροί μοι ὅμοιον πρῆγμα ἔειπον.
Sofort sagten mir auch meine Gefährten
diegleiche Sache.
ihned tu druhové také mi stejnou věc oznamovali.
- Hs.:
- (grc) ῥ’ M ante ἔειπον
153
Τοὺς δ’ ἄμμες κοτέοντες ἐρωτῶμεν περὶ φείσρων.Τοὺς δ’ ἄμμες κοτέοντες ἐρωτῶμεν περὶ φείσρων.
Erzürnt fragten wir sie über unsere
Phaser,
Těch jsme s hněvem se ptali, co s našimi stalo se fejzry,
154
Οἳ μὲν ἀμειβόμενοι μείδησαν δ’ ἄμμι τ’ ἔειπονοἳ μὲν ἀμειβόμενοι μείδησαν δ’ ἄμμι τ’
ἔειπον
sie aber lächelten und sagten uns
erwidernd,
oni pak s úsměvem v odvět nám zdvořilou pravili řečí,
155
ἒκ φείσρους μὲν ἐνεγκέμεναι, σάφα τοὺς κατέχεσθαι,ἐκ φείσρους μὲν ἐνεγκέμεναι, σάφα τοὺς κατέχεσθαι,
dass sie die Phaser herausgenommen hätten und
nun sicher verwahren würden,
že nám odnesli fejzry a v bezpečnou úschovuvzali,
- Krit.:
- (grc) ἐκ deb.
156
μή τις κλεψείη τε πάλιν δόμεναι δέτ’ ἐξαῦτις,μή τις κλέψειέν· τε πάλιν δόμεναι δέ τ’ ἐξαῦτις,
damit sie keiner stehle, und dass sie wieder
zurückgeben,
aby je neukrad nikdo. A že nám zase je dají,
- Krit.:
- (grc) κλέψειέν τε deb.(grc) δέ τ’ deb.
157
ὅπποτέ κεν λείψῃ ναῦς πλανήτην πολυδῆμον,ὁππότε κεν λείψῃ ναῦς πλανήτην πολύδημον,
wenn unser Schiff den vielbevölkerten
Planeten verließe.
jakmile opustí loď tu jejich lidnatou hvězdu,
- Krit.:
- (grc) ὁππότε deb.(grc) πολύδημον deb.
158
ψευδόμενοι· ἡμῖν δὲ κατεκλάσθη φίλον ἦτορ.ψευδόμενοι· ἡμῖν δὲ κατεκλάσθη φίλον ἦτορ.
So sprachen sie lügend: Uns jedoch zerbrach
das liebe Herz.
lživě. A všechněm nám se milé zlomilo srdce.
159
Ἀλλ’ οὐ μέν τις πρῆξις ἐφαίνετο μυρομένοισιν.Ἀλλ’ οὐ μέν τις πρῆξις ἐφαίνετο μυρομένοισιν.
Doch es zeigte sich kein Gewinn für uns,
indem wir in Tränen zerflossen.
Ale tu žádná šance nám smutným nejevila se.
160
Βῆμεν ἴμεν δ’ ἀκέων καὶ ἀμηχανίη ἔχε θυμόν.Βῆμεν ἴμεν δ’ ἀκέων καὶ ἀμηχανίη ἔχε θυμόν.
Schweigend gingen wir und Ratlosigkeit hielt
unseren Sinn.
Vyšli jsme mlčíce všichni a bezradnost třímala mysl.
- Sim.:
- (grc) ἀμηχανίη δ’ ἔχε θυμόν] = Od.
9,295. Vide etiam Astr. 6,47; Astr. 7,200; Astr. 12,133; Astr. 14,342; Astr. 16,207; Astr. 21,171
- Hs.:
- (grc) Adnotatio, quae pertinet ad ἀκέων, invenitur in M(grc) τ’ M ante ἔχε
M f. 35v
161
Ἧμος μὲν βασιλῆά τ’ ἀφικόμεθ’ ἢ μέγαρόν τε,Ἦμος μὲν βασιλῆά τ’ ἀφικόμεθ’ ἢ μέγαρόν τε,
Als wir zum König und seinem Saal
kamen,
Když pak jsme ke králi přišli a také do jeho síně,
- Krit.:
- (grc) ἦμος deb.
162
ἡμεῖς ἐζόμενοι δάσαμεν κρέα καὶ μέθυ ἡδύ.ἡμεῖς ἑζόμενοι δάσαμεν κρέα καὶ μέθυ ἡδύ.
setzten wir uns und verzehrten Fleisch und
süßen Wein.
usadivše se jsme brali si maso a sladké i víno.
- Krit.:
- (grc) ἑζόμενοι deb.
- Sim.:
- (grc) = Astr. 2,196
163
Σκλῆροι μὲν φῶτες τετυκώμεθ’ ἐπιστάμενοί τεΣκληροὶ μὲν φῶτες τετυκώμεθ’ ἐπιστάμενοί τε
Wir waren harte Männer und kannten
byli jsme mužové tvrdí a také zkušení všichni
- Krit.:
- (grc) σκληροὶ deb.
164
παμπόλλων πολέμων· ἔμπειροι καὶ ἐτ’ ἀγώνωνπαμπόλλων πολέμων· ἔμπειροι καὶ ἔτ’ ἀγώνων
sehr viele Kriege. Wir waren auch erfahren in
kosmischen
ve všech rozličných bojích a v různých zkušení strastech
- Krit.:
- (grc) ἔτ’ deb.
T p. 44
E p. 44
165
κοσμιακῶν· οὐκ αὖ γε τύχη τις γάστερα εἷλοι.κοσμιακῶν· οὐκ αὖ γε τύχη τις γαστέρα εἵλοι.
Kämpfen. Kein Schicksal könnte unsere Esslust
nehmen.
vesmíru. Žádná věc nám nemohla vzíti chuť k jídlu.
- Krit.:
- (grc) γαστέρα M (recte)(grc) εἵλοι deb.
166
Ἀλλά γ’ ἐπεὶ βρώμης μὲν ὀνήσαμεν ἠὲ ποτῆτος,Ἀλλά γ’ ἐπεὶ βρώμης μὲν ὀνήσαμεν ἠ〈δ〉ὲ ποτῆτος,
Aber als wir Speise und Trank genossen hatten,
Avšak, když užili jsme již jídla, jakož i pití,
- Krit.:
- (grc) ἠδὲ deb.
- Sim.:
- (grc) ἀλλά γ’ ἐπεὶ βρώμης μὲν ὀνήσαμεν ἠδὲ ποτῆτος] cf. Od.
9,87; 10,58 (αὐτὰρ ἐπεὶ σίτοιό τ’ ἐπασσάμεθ’ ἠδὲ ποτῆτος)
167
τοῖσιν ἀνιστάμενος μετέφη βασιλεὺς πολύμητις·τοῖσιν ἀνιστάμενος μετέφη βασιλεὺς πολύμητις·
stand der listenreiche König auf und sprach
unter ihnen:
povstav uprostřed svých tu pravil jejich král lstivý:
168
»Κέκλυτέ μευ μύθων, ξεῖνοι φίλοι, ὄφρα τι εἴπω·»Κέκλυτέ μευ μύθων, ξεῖνοι φίλοι, ὄφρα τι εἴπω·
„Hört meine Worte, liebe Fremde, dass ich
etwas sage:
„Poslyšte nyní mou řeč, vy cizinci milí, co řeknu.
- Sim.:
- (grc) κέκλυτέ μευ μύθων, ξεῖνοι φίλοι, ὄφρα τι εἴπω] cf. Od.
18,43; 20,292 (κέκλυτέ μευ, μνηστῆρες ἀγήνορες, ὄφρα τι εἴπω)(grc) κέκλυτέ μευ μύθων] = Od.
10,189; 12,271.340
169
ὑμᾶς μὲν πεμφθέντας ἐκείδε θεοῖσιν ὀΐω,ὑμᾶς μὲν πεμφθέντας ἐκεῖσε θεοῖσιν ὀΐω,
Ich glaube, dass ihr von den Göttern hierher
gesandt seid,
O vás se domnívám já, že vás k nám poslali bozi
- Krit.:
- (grc) ἐκεῖσε deb.
170
ὡς ὑμεῖς μάλα ἐστὲ καλοὶ καὶ ἐϋκτίμενοί τε,ὡς ὑμεῖς μάλα ἐστὲ καλοὶ καὶ ἐϋκτίμενοί τε,
da ihr sehr schön und wohlgebaut seid,
neboť jste velice krásní a dobře urostlí všichni,
171
ἡμεῖς δυσγενέες δέτ’ ἀεικέλιοί τε κακοί τε.ἡμεῖς δυσγενέες δέ τ’ ἀεικέλιοί τε κακοί τε.
wir aber degeneriert, unansehnlich und
arm.
my však jsme degeneráti a ohyzdní, mizerní zcela,
- Krit.:
- (grc) δέ τ’ deb.
172
Οὔδ’ ἄρα μὲν φανερῶς τλῆμεν ἴεναι κατὰ ἄστυ,Οὐδ’ ἄρα μὲν φανερῶς τλῆμεν ἰέναι κατὰ ἄστυ,
Wir können es nicht offen wagen durch die Stadt zu gehen,
ani se neodvažujem se zjevně objevit v městě
- Krit.:
- (grc) οὐδ’ deb.(grc) ἰέναι deb.
173
ὥς ἐσμεν φύσεως· ἀλλ’ ἐνσκευαζόμενοί περὥς ἐσμεν φύσεως· ἀλλ’ ἐνσκευαζόμενοί
περ
wie wir von Natur aus sind, sondern zurecht
gemacht
tak jak jsme přirozeně; však dobře upravení jsme
174
πάντεσσιν κρύψεσσι κεκρυμμένοι ἀλλήλοισιν(vt)
πάντεσσιν
κρύψεσσι κεκρυμμένοι ἀλλήλοισιν (vt)
mit allenmöglichen
Verbergungskünsten voreinander verborgen
rozlišně zamaskovaní
jsme maskami před sebou vzájem,
175
αἰσχύνῃ· μάλα δύσμορφοί τοί ἐσμεν ἅπαντες.αἰσχύνῃ· μάλα δύσμορφοί τοί ἐσμεν ἅπαντες.
aus Scham. Wir sind alle sehr
entstellt.
pro hanbu.Velice totiž jsme zrůdní v zemi zde všichni.
176
Οὐ γὰρ ἐπαίτιοί ἐσμεν, ἐπεί εἰσιν προπάτωρες.Οὐ γὰρ ἐπαίτιοί ἐσμεν, ἐπεί εἰσιν προπάτωρες.
Wir sind daran aber nicht schuld, da unsere
Vorväter daran schuld sind,
Na tom však nemáme vinu, leč mají ji předkové naši,
177
Οἵδε παρήλθοντος καὶ ἀρχαίοιο αἰῶνοςοἳ δὲ παρηλθόντος καὶ ἀρχαίοιο
αἰῶνος
die in einem vergangenen und alten
Zeitalter
kteří za prošlého kdysi a nyní už dávného věku
- Krit.:
- (grc) παρελθόντος deb.
178
βόμβην μὲν κτῖσάν γε πυρηνιακὴν ἐΰτυκτονβόμβην μὲν κτῖσάν γε πυρηνιακὴν ἐΰτυκτον
eine gutgearbeitete Atombombe bauten,
atomnou sdělali bombu, jež velmi účinná byla,
179
ἄνερας ὁλλύμεναι καὶ ἄστεα ἦ περ ἅπανταἀνέρας ὀλλύμεναι καὶ ἄστεα ἦ περ ἅπαντα
um die Männer und Städte und alles
hubili muže a města a všechny ostatní věci
- Krit.:
- (grc) ἀνέρας deb.(grc) ὀλλύμεναι deb.
180
σμερδαλέως· μία βόμβη γ’ ὄλεσεν μέγα ἄστυ.σμερδαλέως· μία βόμβη γ’ ὄλεσεν μέγα ἄστυ.
schrecklich zu vernichten. Eine einzige Bombe
vernichtete eine große Stadt.
strašlivě. Jediná bomba tu velké zničila město.
181
Τῇσιν μὲν προπάτωρες ἐπ’ ἀλλήλοισιν ἔβαλλον.Τῇσιν μὲν προπάτωρες ἐπ’ ἀλλήλοισιν ἔβαλλον.
Damit warfen unsere Vorväter aufeinander.
Tyto předkové naši si navzájem házeli bomby.
M f. 36r
182
Πάσην μὲν χώρην ὄλεσάν τε διέφθαρκάν τεΠάσην μὲν χώρην ὄλεσάν τε διέφθαρκάν τε
Das ganze Land haben sie zerstört und
verwüstet,
Celou zničili zemi a celou zkazili také:
183
θηρία καὶ βοτάνην καὶ ἄστεα πουλυδομεῖαθηρία καὶ βοτάνην καὶ ἄστεα πουλυδόμεια
Tiere, Pflanzen und die Städte mit ihren
vielen Häusern,
zvířata i rostlinstvo, a města s mnohými domy,
- Krit.:
- (grc) πουλυδόμεια deb.
184
ἄνδρας θηλείας καὶ παῖδας ἠὲ γέροντας,ἄνδρας θηλείας καὶ παῖδας ἠ〈δ〉ὲ γέροντας,
Männer, Frauen, Kinder und Alte,
také ženy a muže i děti, jakož i starce,
- Krit.:
- (grc) ἠδὲ deb.
- Sim.:
- (grc) παῖδας ἠδὲ γέροντας] cf. eadem sede Il.
2,789 et al. (νέοι ἠδὲ γέροντες)
185
πάσας μὲν τέχνας τε σοφίην ἠὲ μάθημα.πάσας μὲν τέχνας τε σοφίην ἠ〈δ〉ὲ μάθημα.
alle Technik, Weisheit und Wissen.
všechnu znalost a vědu a také techniku všechnu.
- Krit.:
- (grc) ἠδὲ deb.
186
Παῦροι δ’ ἄνθρωποί γ’ ἐνταῦθα βίον ἐσάωσανΠαῦροι δ’ ἄνθρωποί γ’ ἐνταῦθα βίον ἐσάωσαν
Wenige Menschen retteten hier ihr Leben
Nemnoho tehdy lidí si stačilo zachránit život
187
τρώγλῃσιν δνοφέρῃσι κεκρυμμένοι ἤ γ’ ἰδὲ θῆρεςτρώγλῃσιν δνοφερῇσι κεκρυμμένοι ἤ γ’ ἰδὲ θῆρες
in finsteren Löchern versteckt und die
Haustiere,
skrytých ve tmavých děrách, a s nimi zvířata také
- Krit.:
- (grc) δνοφερῇσι deb.
188
οἰκεῖοι ὡς βοῦς, αἶγες, ὄιές τε καὶ ἵπποιοἰκεῖοι ὡς βοῦς, αἶγες, ὄιές τε καὶ ἵπποι
wie Rinder, Ziegen, Schafe und Pferde
domácí, jako krávy a kozy a ovce a koně,
189
καὶ ἄλλοι πολλοὶ δ’ αἴλουροι καὶ κύνες ἀργοί.καὶ ἄλλοι πολλοὶ δ’ αἴλουροι καὶ κύνες ἀργοί.
sowie viele andere Katzen und schnelle
Hunde.
a ještě rozličná jiná i kočky i rychlí též psové.
- Sim.:
- (grc) κύνες ἀργοί] iunctura Hom., vid. Il.
18,283; Od.
2,11. Vide etiam Astr. 6,227; Astr. 9,72.164.214
190
Ἀλλ’ ὡς μέν ῥ’ ἀνέδυσαν ὑπαὶ φάος ἠελίοιο,Ἀλλ’ ὡς μέν ῥ’ ἀνέδυσαν ὑπαὶ φάος ἠελίοιο,
Aber als sie wieder unter das Licht der Sonne
auftauchten,
Avšak, když vynořili se zas zpátky na světlo slunce,
191
αὐτίκα σφας αὐγαὶ λυγραὶ ἦρχον κάτα βάλλειν,αὐτίκα σφας αὐγαὶ λυγραὶ ἦρχον κατὰ βάλλειν,
begannen sie sofort verderbliche Strahlen zu
treffen,
ihned ty paprsky zhoubné se do nich trefovat začly,
- Krit.:
- (grc) κατὰ deb.
192
τὰς μὲν ῥηδιενεργείας καλέουσι σοφισταί.τὰς μὲν ῥηδιενεργείας καλέουσι σοφισταί.
die die Gelehrten "radioaktiv" nennen.
radioaktivními zvou tyto učení muži.
T p. 45
E p. 45
193
Ταίδε διέφθαρκαν τούτων χρομοσώματα πάνταΤαὶ δὲ διέφθαρκαν τούτων χρομοσώματα
πάντα
Diese zerstörten all ihre Chromosomen
Ty pak poničily jim chromosómy v nich všechny,
194
καί γε μεταλλάξεας παμπόλλας αἰτιόωσανκαί γε μεταλλάξεις παμπόλλας αἰτιόωσαν
und verursachten sehr viele Mutationen
mutace způsobily v těch tvorech velice četné
- Krit.:
- (grc) μεταλλάξεις M a.c. (recte)
- Sim.:
- (grc) αἰτιόωσαν] cf. eadem sede Il.
11,654 (αἰτιόῳτο); Od.
1,32 (αἰτιόωνται); 20,135 (αἰτιόῳο)
195
ἀνδράσι ἠὲ γυναιξὶ καὶ ἄλλοις θηρέσι πᾶσινἀνδράσι ἠ〈δ〉ὲ γυναιξὶ καὶ ἄλλοις θήρεσι πᾶσιν
bei Männern, Frauen und allen anderen
Tieren
v mužích jakož i ženách a v jiných zvířatech také,
- Krit.:
- (grc) ἠδὲ deb.(grc) θήρεσι deb.
- Sim.:
- (grc) ἀνδράσιν ἠδὲ γυναιξί] = Od.
19,408
- Hs.:
- (grc) ἀνδράσι E: -σιν M
196
ἠὲ φυτοῖς· μοῦνον τεράτων γε πανοπτικὸν ἦεν.ἠ〈δ〉ὲ φυτοῖς· μοῦνον τεράτων γε πανοπτικὸν ἦεν.
und Pflanzen. Es war nur noch ein Panoptikum
von Ungeheuern.
v rostlinách též. Náš svět se panoptikem stal oblud.
- Krit.:
- (grc) ἠδὲ deb.
197
Ταῦτά γε πάντα γένοντο δ’ ἐν ἀρχαῖοις ἐνιαυτοῖς.Ταῦτά γε πάντα γένοντο δ’ ἐν ἀρχαίοις ἐνιαυτοῖς.
Dies alles geschah in alten Jahren.
Toto všechno se stalo už kdysi za dávných časů.
- Krit.:
- (grc) ἀρχαίοις deb.
198
Ῥηδιενεργεῖαι δ’ αὐγαὶ οὐ πλεῖν τρυπανῶσιν,Ῥηδιενεργεῖαι δ’ αὐγαὶ οὐ πλεῖν τρυπανῶσιν,
Die radioaktiven Strahlen durchbohren uns
nicht mehr,
Radioaktivní více už paprsky nevrtají nás,
199
ἀλλά γε ἡ γενεὴ δυσμόρφη βεβλαμένη τε.ἀλλά γε ἡ γενεὴ δυσμόρφη βεβλαμένη τε.
aber unser Geschlecht ist entstellt und
geschädigt.
ale celý náš rod je zrůdný a pokažený teď.
200
Ὑμεῖς δ’ αὖτε καλοὶ ἄνδρες περ ἐϋκτίμενοί τεὙμεῖς δ’ αὖτε καλοὶ ἄνδρες περ ἐϋκτίμενοί τε
Ihr jedoch seid schöne und wohlgestaltete Männer,
Vy pak krásní jste muži a všichni dobrěho vzrůstu,
201
ἠΰες καὶ μεγάλοι εὔμορφοι χάρμα ἴδεσθαιἠΰες καὶ μεγάλοι εὔμορφοι χάρμα ἰδέσθαι
gut, groß und von schöner Gestalt, eine
Freude anzuschauen,
výborní, vysokých postav, zě radost na vás je hledět,
- Krit.:
- (grc) ἰδέσθαι deb.
202
ἠΰτ’ ἀγάλματά ἐστι παλαιὰ πυρηνιακῶν πρίν.ἠΰτ’ ἀγάλματά ἐστι παλαιὰ πυρηνιακῶν πρίν.
wie es die alten Standbilder vor dem atomaren
Zeitalter sind.
takoví, jako jsou sochy z dob před tím jaderným věkem.
- Hs.:
- (grc) δ’ M ante ἐστι
M f. 36v
203
Τοὔνεκα λισσόμενος ὑμῶν ἐΰτυκτα κάρηναΤοὔνεκα λισσόμενος ὑμῶν ἐΰτυκτα κάρηνα
Deshalb bitte ich flehentlich eure schönen
Häupter
Proto nyní vás prosím a vaše souměrné hlavy,
204
γούνουμαι ἐπέεσσι μένειν λαόν τε σαῶσαιγουνοῦμαι ἐπέεσσι μένειν λαόν τε σαῶσαι
und flehe euch inniglich mit Worten an, zu
bleiben und mein Volk zu retten
slovy velice snažně tu zůstat a zachránit národ,
- Krit.:
- (grc) γουνοῦμαι deb.
205
καὶ τὰς θῡγατέρας γῆμαι ἀνδρῶν, οἳ ἄριστοικαὶ τὰς θῡγατέρας γῆμαι ἀνδρῶν, οἳ ἄριστοι
und die Töchter der Männer zu heiraten, die
die besten,
za ženy dcery i pojmout těch mužů nejlepších našich,
206
ἡμετέρῃ χώρῃ πολὺ καρτεροὶ ἀφνειοί τε,ἡμετέρῃ χώρῃ πολὺ καρτεροὶ ἀφνειοί τε,
sehr mächtig und reich in unserem Land
sind,
kteří na naší zemi jsou mocní a bohatí rovněž,
207
καὶ τεκέειν κλυτὰ τέκνα ἀμύμονα χάρμα ἴδεσθαι.καὶ τεκέειν κλυτὰ τέκνα ἀμύμονα χάρμα ἰδέσθαι.
und herrliche Kinder zu zeugen, eine Freude
zu schauen.
slavné pak zplodit jim děti a bezvadné, radost je vidět.
- Krit.:
- (grc) ἰδέσθαι deb.
208
Ὑμῖν μὲν δύναμίς γ’ ἔσται ὄλβος τῐμή τεὙμῖν μὲν δύναμίς γ’ ἔσται ὄλβος τῐμή τε
Ihr werdet Macht, Reichtum und Ehre
Patřit bude vám moc a majetek, a také úcta
209
ἡμετέρῃ γαίῃ ὡς ἀνδράσι ἡγεμόνευσιν,ἡμετέρῃ γαίῃ ὡς ἀνδράσι ἡγεμονεῦσιν,
in unserem Land haben wie
Anführermänner.
v naší krajině tady, jak mužům, kteří jsou vládci,
- Krit.:
- (grc) ἡγεμονεῦσιν deb.
- Hs.:
- (grc) ἀνδράσι ἡγεμονεῦσιν: -σιν ἡγεμόνεσσιν M
210
ἐρχομένους κατὰ ἄστυ θεοὺς ὣς εἰσόψονται.ἐρχομένους κατὰ ἄστυ θεοὺς ὣς εἰσόψονται.
Wenn ihr durch die Stadt geht, werden sie euch wie Götter betrachten.
že když půjdete městem jak na bohy hleděti budou.
- Sim.:
- (grc) θεοὺς ὣς εἰσόψονται] cf. eadem sede Il.
12,312 (θεοὺς ὣς εἰσορόωσι)
211
Εἴ κεν μὴ δ’ ἐθέλοιτε μένειν θυμῷ ἀέκοντι,Εἴ κεν μὴ δ’ ἐθέλοιτε μένειν θυμῷ ἀέκοντι,
Und wenn ihr aber nicht bleiben wollt mit
unwilligem Herzen,
Jestliže s neochotným tu nechcete zůstati srdcem,
212
ὕμμε βίηφι ἐρύσσαι ἀναγκάζεσθαι ὀΐω.ὔμμε βίηφι ἐρύσσαι ἀναγκάζεσθαι ὀΐω.
denke ich, dass ihr mit Gewalt gezwungen
werdet, uns zu retten.
myslím, že donutit vás a zdržet budeme muset.
- Krit.:
- (grc) ὔμμε deb.
- Sim.:
- (grc) αἴθοπα οἶνον] cf. supra ad Astr. 2,76
213
Καῖρος μὲν μέγας ἐστὶ γάμων ἐσθλῶν δέτ’ ἀφορμή.Καιρὸς μὲν μέγας ἐστὶ γάμων ἐσθλῶν δέ τ’ ἀφορμή.
Es ist ein hervorragender Zeit- und
Startpunkt für gute Ehen.
Velice vhodná je doba a začátek pro skvělé sňatky,
- Krit.:
- (grc) Καιρὸς deb.(grc) δέ τ’ deb.
214
Οὔδ’ ἄρα τοὺς ἐθέλοιμί γ’ ἐμῆς χειρὸς διαφῦξαι.«Οὐδ’ ἄρα τοὺς ἐθέλοιμί γ’ ἐμῆς χειρὸς διαφύξαι.«
Und ich möchte nicht, dass sie meiner Hand
entgleiten.“
a to bych věru nechtěl by z mojí teď uniklo ruky.“
- Krit.:
- (grc) οὐδ’ deb.(grc) διαφύξαι deb.
215
Ὣς φάτο, Φράντα μεταφρήζων μετέθηκε τὸ ῥῆμα.Ὣς φάτο, Φράντα μεταφρήζων μετέθηκε τὸ ῥῆμα.
So sprach er. Franta, der Dolmetscher,
übersetzte das Gesagte.
Tak pravil. Tlumočník Franta nám řeč jeho přeložil celou.
- Sim.:
- (grc) ὣς φάτο] = Il.
1,188 et al.
216
Ὑμῖν λισσομένοισι κατεκλάσθη φίλον ἦτορἩμῖν λισσομένοισι κατεκλάσθη φίλον ἦτορ
Als wir es hörten, zerbrach uns das liebe
Herz,
Nám, jak slyšeli jsme to se milé zlomilo srdce,
- Krit.:
- (grc) ἡμῖν deb.
217
ὥστε βιασθεῖσιν γῆμαι κούρας τερατώδεις.ὥστε βιασθεῖσιν γῆμαι κούρας τερατώδεις.
weil wir gezwungen wurden, monströse Mädchen
zu heiraten.
jakožto donuceným si vzíti obludné děvy.
218
Λάθρα περ ἀχνύμενοι δέτ’ ἐπεύχεσθαι μεμάαμεν,Λάθρα περ ἀχνύμενοι δέ τ’ ἐπεύχεσθαι μεμάαμεν,
Heimlich wollten wir betrübt beten,
Tajně tu vzdychajíce jsme pokoušeli se modlit,
- Krit.:
- (grc) δέ τ’ deb.
219
εἴ κέν τις θεὸς ζώῃ εἰν κόσμοιο βάθεσσιν,εἴ κέν τις θεὸς ζώῃ εἰν κόσμοιο βάθεσσιν,
ob irgendein Gott in den Tiefen des Kosmos
lebe,
jestli by nějaký bůh snad živ byl v hlubinách kosmu,
220
ἀλλ’ οὐδ’ ὥς τις πρῆξις ἐφαίνετο εὐχομένοισιν.ἀλλ’ οὐδ’ ὥς τις πρῆξις ἐφαίνετο εὐχομένοισιν.
aber nicht einmal so erschien uns Betenden
eine Handlungsmöglichkeit.
leč i tak žádná šance se modlícím neobjevila.
T p. 46
E p. 46
221
Ἑζόμενοι ἀκέων δὲ ποτάζομεν αἴθοπα οἶνον.Ἑζόμενοι ἀκέων δὲ ποτάζομεν αἴθοπα οἶνον.
Wir setzten uns und tranken still den
glänzenden Wein.
Tehdy sedíce tiše jsme pili jiskrné víno.
M f. 37r
222
Ποῦ δ’ ἀρχήν γε λάβοιμι, τίδε πρότερον καταλέξωΠοῦ δ’ ἀρχήν γε λάβοιμι, τί δὲ πρότερον καταλέξω
Wo soll ich anfangen und was soll ich als
Erstes erzählen
Odkud počátek vezmu a co mám povědět nejdřív
- Krit.:
- (grc) τί δὲ deb.
223
νυμφείων περ ἀεικελίων, τὰ γὰρ ἄμμι ὄρουσεν;νυμφείων περ ἀεικελίων, τὰ γὰρ ἄμμι ὄρουσεν;
von der schändlichen Hochzeit, die sich uns
erhob?.
o oněch ohavných sňatcích, jež nyní nám nastály všechněm?
224
Ὣς οἱ ἀνδράσι πᾶσιν ἔδωκαν εἷμα φαεινὸνὩς οἳ ἀνδράσι πᾶσιν ἔδωκαν εἷμα φαεινὸν
Wie sie allen Männern ein glänzendes
Gewand,
Jak oni mužům všechněm tu dali zářivé roucho
- Krit.:
- (grc) ὡς οἳ deb.
225
ξεῖνόν τ’ ἀλλοδαπόν τ’, ὡς ἦθός ἐστι γάμοιο,ξεῖνόν τ’ ἀλλοδαπόν τ’, ὡς ἦθός ἐστι γάμοιο,
fremd und ungewöhnlich, gaben, wie es ihre
Art zu heiraten ist,
cizí a přepodivné, jak u nich je při svatbě zvykem
226
καὶ ἧκαν νηόνδε δόμονδε θεῶν περικαινῶνκαὶ ἧκαν νηόνδε δόμονδε θεῶν περικαινῶν
und sie uns zum Tempel, zum Haus ganz neuer
Götter, schickten,
a jak nás do chrámu vedli, do domu podivných božstev
- Krit.:
- (grc) περικαίνων deb.
227
νυμφέα νυμφῆσαι, γῆμαι κούρας τερατώδεις.νυμφέα νυμφῆσαι, γῆμαι κούρας τερατώδεις.
um die Hochzeit zu feiern und die monströsen
Mädchen zu heiraten.
svatbu v místě tom slavit a vzít si obludné děvy.
228
Οὔδε τε τῶν νύμφων τινα πρὶν ἴδεν ὀφθαλμοῖσινΟὐδέ τε τῶν νυμφῶν τινα πρὶν ἴδεν ὀφθαλμοῖσίν
Aber keiner von den Bräutigamen sah vorher
mit seinen Augen
Ani některou z nevěst však napřed očima nezřel
- Krit.:
- (grc) οὐδέ deb.(grc) νυμφῶν deb.(grc) 228sq.: ὀφθαλμοῖσίν / τις vel -σιν / τὶς deb.
- Sim.:
- (grc) ἴδεν ὀφθαλμοῖσιν] = Il.
5,770 et al. Vide etiam Astr. 11,169; Astr. 12,33.290; Astr. 16,10.210; Astr. 22,81
229
τίς τῶν νυμφώνων· χαλεπόν ῥα γελώϊον ἦεν.τις τῶν νυμφώνων· χαλεπόν ῥα γελώϊον ἦεν.
eine von den Bräuten. Es war schwierig und
lächerlich.
nikdo ze ženichů. To ošklivé bylo a směšné.
230
Βῆμεν ἴμεν πρὸς νηὸν εγὼ ἱμάντι τε καὶ ἧγονΒῆμεν ἴμεν πρὸς νηὸν ἐγὼ ἱμάντι τε καὶ ἦγον
Wir ging zum Tempel und ich führte mit der
Leine
Šli jsme do toho chrámu a já jsme na šňůře vedl
- Krit.:
- (grc) ἐγὼ deb.(grc) ἦγον deb.
231
Φράντην θαυμαστὸν πάντων μεταθήτορα γλώσσων,Φράντην θαυμαστὸν πασῶν μεταθήτορα γλωσσῶν,
Franta, den wunderbaren Übersetzer aller Sprachen,
podivuhodného Frantu, jenž všech jest tlumočník řečí,
- Krit.:
- (grc) πασῶν (cf. 84) deb.(grc) γλωσσῶν deb.
232
ὡς ἡμῖν γε μεταθήσῃ ἔπεα πτεροένταὡς ἡμῖν γε μεταθήσῃ ἔπεα πτερόεντα
damit er uns die geflügelten Worte
aby nám perutná slova tam překládal , jež budou říkat
- Krit.:
- (grc) πτερόεντα deb.
- Sim.:
- (grc) ἔπεα πτερόεντα] iunctura Homerica (sed numquam in fine versus legitur), vid. Il.
1,201 et al.
233
ἱεροφαντάων σπονδὰς εὐχάς τε λόγους τε,ἱεροφαντάων σπονδὰς εὐχάς τε λόγους τε,
der Priester, die Gelübde, Gebete und Reden
übersetze,
hierofantové; sliby a modlitby, jakož i řeči
234
οἷά γε τώνδε τ’ ἔσονται, ἕως φανερῶς ἐπέοικενοἷά γε τῶνδέ τ’ ἔσονται, ἕως φανερῶς ἐπέοικεν
die Teil davon sein werden, wie es sich
offensichtlich
a jež u toho budou, jak zřejměvždycky se sluší
- Krit.:
- (grc) τῶνδέ deb.
235
πᾶσιν νυμφείοισιν ενὶ κόσμοιο βάθεσσιν.πᾶσιν νυμφείοισιν ἐνὶ κόσμοιο βάθεσσιν.
bei allen Hochzeiten in den Tiefen des Kosmos
gehört.
činiti při všech svatbách tam ve všech hlubinách kosmu.
- Krit.:
- (grc) ἐνὶ deb.
236
Ἀλλ’ οἳ οὐκ ἔθελον Φράντην ἐάσαι ενὶ νηῷ,Ἀλλ’ οἳ οὐκ ἔθελον Φράντην ἐάσαι ἐνὶ νηῷ,
Aber sie wollten Franta nicht in den Tempel lassen,
Avšak nechtěli Frantu nám dovnitř pustiti chrámu,
- Krit.:
- (grc) ἐνὶ deb.
237
ὡς ὅγε θηρίον ᾖ καὶ θηρία οὔποτ’ ἔασαν.ὡς ὅγε θηρίον ᾖ καὶ θηρία οὔποτ’ ἔασαν.
da er ein Tier sei und sie Tiere niemals
zuließen.
neboťpouhé jest zvíře a zvířata nesmějí dovnitř.
238
Οὔδ’ ἄρ’ ἐγὼ δυνάμην πείθειν φάντων ἱερὸν κῆρ,Οὐδ’ ἄρ’ ἐγὼ δυνάμην πείθειν φαντῶν ἱερὸν κῆρ,
Und ich konnte das heilige Herz der Priester
nicht überzeugen,
Aniž jsem přesvědčit mohl těch žreců posvátné hlavy,
- Krit.:
- (grc) οὐδ’ deb.(grc) φαντῶν deb.
239
ὡς ὅδε δ’ ἦν γεγονὼς τέχνησί τε οὔδε φύσει περὡς ὅδε δ’ ἦν γεγονὼς τέχνῃσί τε οὐδὲ φύσει περ
dass er mit Technik geschaffen sei und nicht
von der Natur
že je stvoření vědou a nikoli přírodou Franta,
- Krit.:
- (grc) τέχνῃσί τε M (recte)(grc) οὐδὲ deb.
240
καὶ οὕτως οὐ θήρ, μούνως θηρέσσιν ἐοικὼςκαὶ οὕτως οὐ θήρ, μούνως θήρεσσιν ἐοικὼς
und dass er so kein Tier sei, sondern nur ein
Tieren ähnlicher
takže není to zvíře, však pouze je podoben zvěři,
- Krit.:
- (grc) θήρεσσιν deb.
241
θηροΐδης πλαστός, τὸν ῥόβοτον καλέουσι.θηροΐδης πλαστός, τὸν ῥόβοτον καλέουσι.
hergestellter Theroid, den man Roboter
nennt.
theroid vyrobený, jejž také robotem zovou.
242
Εἰς τέλος οὐκ ἔασαν γ’ ἤλθειν νηόνδ’ ἱερόνδε,Εἰς τέλος οὐκ ἔασάν γ’ ἠλθεῖν νηόνδ’ ἱερόνδε,
Schließlich ließen sie ihn nicht in den
heiligen Tempel gehen,
Nakonec nenechali ho ve chrám posvátný vstoupit,
- Krit.:
- (grc) ἔασάν γ’ deb.(grc) ἐλθεῖν deb.
243
ἀλλά γε νυμφέα πάντ’ ἔξω νηοῦ τετελέσθη.ἀλλά γε νυμφέα πάντ’ ἔξω νηοῦ τετελέσθη.
sondern alle Hochzeitszeremonien wurden
außerhalb des Tempels gemacht.
ale svatební obřad se venku před chrámem konal.
M f. 37v
244
Οὔδ’ ἄρα ταὶ νύμφαι δύσμορφοι ἄμμι φάνοντο,Οὐδ’ ἄρα ταὶ νύμφαι δύσμορφοι ἄμμι φάνοντο,
Die Bräute aber schienen uns nicht
entstellt,
Ale nevěsty nám se zrůdné nezdály vůbec
- Krit.:
- (grc) οὐδ’ deb.
245
ὡς εἶπεν βασιλεύς, ἀλλ’ οὐ χαριτός γε δέοντοὡς εἶπεν βασιλεύς, ἀλλ’ οὐ χάριτός γε δέοντο
wie der König gesagt hatte, sondern sie
entbehrten keines Reizes,
tak, jak pověděl král, leč věru jim nechyběl půvab.
- Krit.:
- (grc) χάριτός γε M (recte)
246
καλαὶ ἐϋκτίμεναι ὡς ἀστέρα φιλμοφάεινακαλαὶ ἐϋκτίμεναι ὡς ἀστέρα φιλμοφάεινα
waren schön und wohlgebaut wie glänzende
Filmstars,
Krásné a ztepilé byly tak jak filmové hvězdy,
- Krit.:
- (grc) φιλμοφάεινα M (recte)
247
εὐωποὶ ἐραταί· γήθησε γὰρ ἄμμι φίλον κῆρ.εὐωποὶ ἐραταί· γήθησε γὰρ ἄμμι φίλον κῆρ.
schönäugig und lieblich. Da freute sich uns
das liebe Herz.
žádoucí, krásných lící: tu milé v nás plesalo srdce.
- Sim.:
- (grc) γήθησε γὰρ ἄμμι φίλον κῆρ] cf. Od.
7,269 (γήθησε δέ μοι φίλον ἦτορ)
248
Ἐννέα μὲν κοῦραι ἦσαν ἑτάροις ἀραρυῖαιἘννέα μὲν κοῦραι ἦσαν ἑτάροις ἀραρυῖαι
Neun Mädchen waren mit den Gefährten
verbunden,
Devět bylo to dívek, jež našim přidali druhům
T p. 47
E p. 47
249
παῖδες ἀφνειῶν ἀνδρῶν, ἀλλ’ ἡ δεκάτη τεπαῖδες ἀφνειῶν ἀνδρῶν, ἀλλ’ ἡ δεκάτη τε
Kinder von reichen Männern, aber das
zehnte
děti to bohatých mužů, leč ona desátá děva
- Hs.:
- (grc) τε E: περ M
250
ἦεν ἐμὴ θυγάτηρ Ῥξ-Φρξ-Πρξ-ὸς βασιλῆος.ἦεν ἐμὴ θυγάτηρ Ῥξ-Φρξ-Πρξ-ὸς βασιλῆος.
war meins, die Tochter von König
Rx-Frx-Prx.
Rx-Frx-Prxa to krále mi byla souzena dcera.
251
Γργλὰ δέ οἱ ὄνομ’ ἔσκε, καλὴ μάλα φαίνετο κούρηΓργλὰ δέ οἱ ὄνομ’ ἔσκε, καλὴ μάλα φαίνετο κούρη
Grgla war ihr Name und sie schien ein sehr
schönes Mädchen,
Grgla bylo jí jméno a krásná zdála se dívka
252
εὔμορφος, μεγάλη, ξανθαὶ κατέχυντο δ’ ἔθειραι.εὔμορφος, μεγάλη, ξανθαὶ κατέχυντο δ’ ἔθειραι.
wohlgestaltet, groß und blonde Haare ergossen
sich herab.
ztepilá, velkého vzrůstu a plavých bohatých vlasů.
- Sim.:
- (grc) ξανθαὶ κατέχυντο ἔθειραι] cf. Il.
22,315 (καλαὶ περισσείοντο ἔθειραι)
253
Τὴν δέ με βλεψάμενον ἀσπαστὸν ἔην ἐϋνάζειν.Τὴν δέ με βλεψάμενον ἀσπαστὸν ἔην ἐϋνάζειν.
Als ich sie sah, war es mir willkommen, sie
zu betten.
S tou, když na ni jsem zřel mi bylo vítané ležet.
- Sim.:
- (grc) ἀσπαστὸν ἔην ἐϋνάζειν] cf. Od.
7,343 (ἀσπαστὸν ἐείσατο κοιμηθῆναι) (= 8,295); 23,239 (ἀσπαστὸς ἔην πόσις εἰσοροώσῃ); 5,119 (παρ’ ἀνδράσιν εὐνάζεσθαι)
254
Καὶ μετὰ τῆς τελετῆς δάσαμεν μὲν ἀμύμονα δαῖταΚαὶ μετὰ τὴν τελετὴν δάσαμεν μὲν ἀμύμονα δαῖτα
Und nach der Zeremonie verzehrten wir ein
untadeliges Mahl
A když obřad se skončil tu měli jsme hostinu skvělou
- Krit.:
- (grc) μετὰ τὴν τελετὴν (cf. tr. Bohemicam: když obřad se skončil) deb.
255
κοιράμου εἰν μέγαροις κρέα δ’ ἄσπετα καὶ μέθυ ἡδύκοιράμου εἰν μεγάροις, κρέα δ’ ἄσπετα καὶ
μέθυ ἡδύ,
in den Sälen des Königs, unzähliges Fleisch
und süßen Wein,
ve vládce síni: to masa spoustu i sladkého vína.
- Krit.:
- (grc) μεγάροις deb.
256
πάντες δ’ ἑζόμενοι νυμφῶνες εἰν δυάδεσσιπάντες δ’ ἑζόμενοι νυμφῶνες εἰν δυάδεσσι
und alle Bräutigame saßen zu zweit
Všichni tu ženichové vždy v dvojicích s ženami svými
- Sim.:
- (grc) νυμφῶνες] cf. NT Ev.Matt. 9,15 (sed alio sensu); hic pro voce νυμφίος(grc) δυάδεσσι] vox pedestris, cf. LSJ 1996 s.v. δυάς
257
σὺν νύμφῃσι ἑῇσιν, ἀτὰρ ἄλλοι περὶ ἡμᾶς.σὺν νύμφῃσι ἑῇσιν, ἀτὰρ ἄλλοι περὶ ἡμᾶς.
mit ihren Bräuten, aber die übrigen um uns
herum.
u stolu seděli spolu a kolem ostatní hosté.
- Hs.:
- (grc) νύμφῃσι E: -σιν M
258
Ἀλλά γ’ ἐπεὶ βρώμης τε ποτήτεος ἐξ ἔρον ἕντο,Ἀλλά γ’ ἐπεὶ βρώμης τε ποτήτεος ἐξ ἔρον ἕντο,
Aber als wir das Verlangen nach Speise und
Trank gestillt hatten,
Ale když jídla a pití jsme dosyta vzali si každý
- Sim.:
- (grc) ἀλλά γ’ ἐπεὶ βρώμης τε ποτήτεος ἐξ ἔρον ἕντο] cf. Il.
1,469 (αὐτὰρ ἐπεὶ πόσιοις καὶ ἐδήτυος ἐξ ἔρον ἕντο) et al.
259
λάθρα δ’ ἀνιστάμενοί περ ἐμοὶ ἐρίηρες ἑταῖροιλάθρα δ’ ἀνιστάμενοί περ ἐμοὶ ἐρίηρες ἑταῖροι
standen meine trauten Gefährten heimlich
auf
počali druhové dobří se nenápadně tu zvedat
260
φραῦδοι ἔπειτ’ ἐγένοντό τε σὺν νύμφῃσιν ἑῇσιν,φροῦδοι ἔπειτ’ ἐγένοντό τε σὺν νύμφῃσιν ἑῇσιν,
und verschwanden dann mit ihren
Bräuten,
zmizeli na to všichni i se svými nevěstami,
- Krit.:
- (grc) φροῦδοι deb.
261
ἀσπαστὸν γὰρ τοῖσιν ὀΐσατο κοιμηθῆναι.ἀσπαστὸν γὰρ τοῖσιν ὀΐσατο κοιμηθῆναι.
denn es schien ihnen willkommen, sich
schlafen zu legen.
neboť se kýžené zdálo jim s nimi na lůžku ležet.
- Sim.:
- (grc) ἀσπαστὸν γὰρ τοῖσιν ὀΐσατο κοιμηθῆναι] vide supra ad 253
262
Αὐτὰρ ἐγὼ σὺν παιδί τ’ ἐμῇ διέφηνα καὶ αὐτός.Αὐτὰρ ἐγὼ σὺν παιδί τ’ ἐμῇ διέφηνα καὶ αὐτός.
Doch auch ich selbst verschwand mit meinem
Mädchen.
Avšak já se svou dívkou jsem rovněž po jídle zmizel.
M f. 38r
263
Βῆμεν ἴμεν θαλάμονδε βασιλείῳ ἐνὶ οἴκῳ.Βῆμεν ἴμεν θάλαμόνδε βασιλείῳ ἐνὶ οἴκῳ.
Wir gingen ins Schlafgemach im Haus des Königs.
vyšli jsme do ložnice, to v samém královském domě,
- Krit.:
- (grc) θάλαμόνδε deb.
- Sim.:
- (grc) βῆμεν ἴμεν θάλαμόνδε] cf. Od.
21,8 (βῆ δ’ ἴμεναι θάλαμόνδε)
- Hs.:
- (grc) γ’ M ante ἐνὶ
264
Αὖθι δ’ αφικόμενοι ἄπο δ’ ἤρξαμεν εἵματα δῦσαι.Αὖθι δ’ ἀφικόμενοι ἀπὸ δ’ ἤρξαμεν εἵματα δῦσαι.
Und als wir hier angekommen waren, begannen
wir die Kleider auszuziehen.
a když do ní jsme vešli, tu oba jsme začli se svlékat.
- Krit.:
- (grc) ἀφικόμενοι deb.(grc) ἀπὸ deb.
- Hs.:
- (grc) δῦσαι E: δῦναι M
265
Ἀσπαστός περ ἔρως μ’ ἕλ’ ἐμῇ φιλότητι μιγῆναιἈσπαστός περ ἔρως μ’ ἕλ’ ἐμῇ φιλότητι μιγῆναι
Willkommene Begierde ergriff mich, mich in
Liebe mit meiner
Velice silná žádost mne pojala v lásce se spojit
266
νύμφῃ ἐϋπλοκάμῳ, τὴν γὰρ παράκοιτιν ἔθηκαν.νύμφῃ ἐϋπλοκάμῳ, τὴν γὰρ παράκοιτιν ἔθηκαν.
flechtenschönen Braut zu vereinen, die sie ja
zu meiner Lagergenossin gemacht hatten.
s dívkou pletenců krásných, již dnes mi za ženu dali.
- Sim.:
- (grc) νύμφῃ ἐϋπλοκάμῳ] = Od.
1,86; 5,30 (utroque loco de dea Calypso)
267
Ἦρξε δὲ γυμνωθῆναι, ἔγωγε τέθηπα γυναῖκα.Ἦρξε δὲ γυμνωθῆναι, ἔγωγε τέθηπα γυναῖκα.
Sie begann sich zu entblößen, ich bestaunte
die Frau.
Začala z šatů se svlékat a já se na ženu díval.
- Sim.:
- (grc) ἔγωγε τέθηπα γυναῖκα] cf. Od.
6,168 (Ulixes ad Nausicaam: ὡς σέ, γύναι, ἄγαμαί τε τέθηπά τε)
268
Ἀλλὰ δ’ ἔπειτ’ ἔκδυσε τὰ εἵματα σιγαλοέντα,Ἀλλὰ δ’ ἐπείτ’ ἔκδυσε τὰ εἵματα σιγαλόεντα,
Doch als sie die glänzenden Gewänder ausgezogen hatte,
Avšak když lesknavé šaty si svlékla ze svého těla,
- Krit.:
- (grc) ἐπείτ’ deb.(grc) σιγαλόεντα deb.
269
ἤρξατό ῥ’ ἐκδῦσαί γε δέμας αὐτὸν ἐΰτυκτον.ἤρξατό ῥ’ ἐκδῦσαί γε δέμας αὐτὸν ἐΰτυκτον.
begann sie auch ihre wohlgefertigte Gestalt
selbst auszuziehen.
počala svlékat si ještě svou postavu dobrého vzrůstu;
- Hs.:
- (grc) ἐκδῦσαι E: -ῦναι M
270
Πλαστὸν δ’ ἦν τέχνῃσι τετυγμένον· δύσατο δ’ αὐτὴΠλαστὸν δ’ ἦν τέχνῃσι τετυγμένον· δύσατο δ’ αὐτὴ
Sie war künstlich mit Technik gefertigt. Sie
selbst tauchte
uměle sdělána byla, a z ní se nořila sama
271
σώματος ἐξ αἰσχρὴ δύσμορφος δυσγενεής τε.σώματος ἐξ αἰσχρὴ δύσμορφος δυσγενεής τε.
aus dem Körper schändlich, hässlich und
degeneriert auf.
z tohoto těla strašná a degenerovaně zrůdná.
272
Ὀφθαλμὸν μοῦνον δ’ ὡς Κύκλωψ εἶχε μετώπῳὈφθαλμὸν μοῦνον δ’ ὡς Κύκλωψ εἶχε μετώπῳ
Ein einziges Auge hatte sie wie ein Zyklop
mitten
Oko měla jen jedno tam na čele jakožto Kyklóps
273
μέσσῳ· ῥῖνε δύω καὶ ὀδόντας ἠΰτε κάρποςμέσσῳ· ῥῖνε δύω καὶ ὀδόντας ἠΰτε κάπρος
auf der Stirn, zwei Nasen und Zähne wie ein
Eber,
uprostřed; nosy dva a tesáky, jako má kanec
- Krit.:
- (grc) κάπρος deb.
274
μακροὺς καὶ ὀξέας· αἰσχρὸν μέγα κνώδαλον ἦεν.μακροὺς καὶ ὀξέας· αἰσχρὸν μέγα κνώδαλον ἦεν.
groß und scharf. Ein hässliches, großes
Ungeheuer war sie.
velké a velice ostré, a strašná to obluda byla.
- Sim.:
- (grc) αἰσχρὸν μάλα κνώδαλον ἦεν] variat noster hemistichium Homericum μάλα γὰρ μέγα θηρίον
ἦεν (Od.
10,171.180; cf. supra ad Astr. 1,79); de verbo κνώδαλον cf. Od.
17,317. Hemistichium repetitur in 285.334
275
Σώματι κυφὴ ἔην μαζοὺς πίσυρας μὲν ἔχουσαΣώματι κυφὴ ἔην μαζοὺς πίσυρας μὲν ἔχουσα
Am Körper war sie krumm und hatte vier Brüste
V těle pak hrbatá byla a čtvero měla i prsů
276
καὶ ἕνα τῶν μηρῶν δολιχωτέρον ἤδ’ ἕτερόν τε.καὶ ἕνα τῶν μηρῶν δολιχώτερον ἢ δ’ ἕτερόν τε.
und ein Schenkel war länger als der andere.
jedno pak z obou stehen zas druhého o mnoho delší.
- Krit.:
- (grc) δολιχώτερον deb.(grc) ἢ δ’ deb.
T p. 48
E p. 48
277
Ξάνθαι τῆςδε κόμαι ψεύδεις τε τετυγμέναι ἦσαν,Ξανθαὶ τῆσδε κόμαι ψευδεῖς τε τετυγμέναι ἦσαν,
Ihre blonden Haare waren falsch und künstlich
gefertigt.
Její zlaté i vlasy byl podvod a techniky dílo:
- Krit.:
- (grc) ξανθαὶ deb.(grc) τῆσδε deb.(grc) ψευδεῖς deb.
- Hs.:
- (grc) τῆσδε E: τῇδε M
278
λισσὸν μὲν τὸ κάρα, ψεδνὴ δ’ ἄνα δέδραμε λάχνη.λισσὸν μὲν τὸ κάρα, ψεδνὴ δ’ ἀνὰ δέδραμε λάχνη.
Ihr Kopf war kahl, darauf wuchs dünnes Haar
empor.
plešatou měla hlavu a řídké na ní jen chmýří.
- Krit.:
- (grc) ἀναδέδρομε deb.
- Sim.:
- (grc) λισσὸν μὲν τὸ κάρα, ψεδνὴ δ’ ἀναδέδρομε λάχνη] cf. Il.
2,219 (de Thersite: φοξὸς ἔην κεφαλὴν, ψεδνὴ δ’ ἐπενήνοθε λάχνη)
279
Ἣ μὲν ἐρωτομένη περ ἐμεῦ πότι χεῖρας ἰάλλενἫ μὲν ἐρωτομένη περ ἐμεῦ ποτὶ χεῖρας ἴαλλεν
In Liebe erregt streckte sie ihre Hände zu
mir
Ona tu rozvášněná své ke mně natáhla ruce,
- Krit.:
- (grc) ποτὶ deb.(grc) ἴαλλεν deb.
280
καὶ κυνέειν ἐθέλουσα δ’ ἐτόρησεν πυκὰ χείλη,καὶ κυνέειν ἐθέλουσα δ’ ἐτόρνευσεν πυκνὰ χείλη,
und mit der Absicht, mich zu küssen, spitzte
sie ihre vollen Lippen,
a chtějíc také mne líbat své tučné špulila pysky.
- Krit.:
- (grc) ἐτόρνωσεν (ἐτόρνησεν M) deb.(grc) πυκνὰ deb.
281
αὐτὰρ ἐγὼ ἰάχων ἐχθήμασι θρώσκον ὀπίσσω.αὐτὰρ ἐγὼ ἰάχων ἐχθρήμασι θρῶσκον ὀπίσσω.
doch ich schrie vor Hass und sprang
zurück.
Avšak já, odporem vzkřiknuv, jsem ihned uskočil nazpět.
- Krit.:
- (grc) ἐχθρήμασι M(grc) θρῶσκον deb.
- Hs.:
- (grc) ἐγὼ E: -ὼν M
M f. 38v
282
Ἦρξε διωκέμεναί με διὰ θαλάμον ἐΰτυκτονἮρξε διωκέμεναί με διὰ θάλαμον ἐΰτυκτον
Sie fing an, mich durch das wohlgebaute
Schlafgemach zu verfolgen
Počala tedy mne honit po výstavné ložnici ona,
- Krit.:
- (grc) θάλαμον deb.
283
ἁρπᾶξαί με θέλουσά τε καὶ φιλότητι μιγῆναι.ἁρπάξαι με θέλουσά τε καὶ φιλότητι μιγῆναι.
und wollte mich fangen und sich in Liebe
vereinen.
chtěla mě jistě i chytit a se mnou spojit se v lásce.
- Krit.:
- (grc) ἁρπάξαι deb.
284
Τὴν μὲν ἐπεσσυμένην χερσὶν στιβαρῇσιν ἔπληξαΤὴν μὲν ἐπεσσυμένην χερσὶν στιβαρῇσιν ἔπληξα
Als sie heraneilte, schlug ich sie mit
starken Händen,
tu, jak na mě již sáhla jsem pádnýma rukama tloukl
- Sim.:
- (grc) χερσὶν στιβαρῇσιν] iunctura Hom., vid. Il.
12,397 et al.
285
ἀρνύμενος ψυχήν· αἰσχρὸν μάλα κνώδαλον ἦεν.ἀρνύμενος ψυχήν· αἰσχρὸν μάλα κνώδαλον ἦεν.
um mein Leben zu retten. Sie war ein sehr
schimpfliches Ungetüm.
zachraňuje svůj život, neb strašná to obluda byla.
- Sim.:
- (grc) ἀρνύμενος ψυχήν] cf. Od.
1,5 (ἀρνύμενος ἥν τε ψυχήν)
286
Ἥδε μέγαλ’ ἰάχησέ τε καὶ ἐκάλησε τοκῆαἫ δὲ μεγάλ’ ἰάχησέ τε καὶ ἐκάλησε τοκῆα
Sie schrie laut und rief ihren Vater,
Ona tu mohutněvzkřikla a svého volala otce,
- Krit.:
- (grc) ἣ δὲ deb.(grc) μεγάλ’ (μεγάλλ’ M) deb.
- Sim.:
- (grc) μεγάλ’ ἰάχησε] cf. Il.
1,482 (μεγάλ’ ἴαχε) et al.
287
θᾶσσον ἴμεν θαλάμονδέ τ’ ἀλεξαμέναι δέτε κούρῃ.θᾶσσον ἴμεν θαλάμονδέ τ’ ἀλεξάμεναι δέ τε κούρῃ.
dass er schnell ins Schlafgemach komme und
der Tochter helfe.
aby v ložnici přišel a svoji ochránil dceru.
- Krit.:
- (grc) θάλαμόνδε τ’ deb.(grc) ἀλεξάμεναι deb.(grc) δέ τε deb.
288
Αὐτίκ’ ἄναξ ἐπέφην’ ἀνάδυς στολὴν θαλαμείην,Αὐτίκ’ ἄναξ ἐπέφην’ ἀναδὺς στολὴν θαλαμείην,
Sofort erschien der Herrscher, in einen
Schlafrock geschlüpft,
Ihned tu vládce se zjevil, jsa oděn v jakýsi župan,
- Krit.:
- (grc) ἀναδὺς deb.
- Hs.:
- (grc) στολὴν E: στωλὴν M a.c.
289
σῶμα διαστρέψας χώλαινε ποσὶν ἀνίσοισιν,σῶμα διαστρέψας χώλαινε ποσὶν ἀνίσοισιν,
und hinkte, da er am Körper verrenkt war, mit
ungleichen Füßen,
zkroucené měl však tělo a kulhal nestejnou nohou,
290
ἀλλὰ μὲν εἰν κεφαλῇ δὲ τετυγμένον εἶχε πρόσωπον.ἀλλὰ μὲν εἰν κεφαλῇ δὲ τετυγμένον εἶχε πρόσωπον.
aber auf dem Kopf hatte er eine hergestellte
Maske.
avšak na hlavě své měl umělý obličej zřejmě.
291
Σὺν δέτε φῶτε δύω φοιτᾶθον ὅπλα φέροντε.Σὺν δέ τε φῶτε δύω φοιτᾶσθον ὅπλα φέροντε.
Mit ihm kamen zwei Männer, die Waffen
trugen.
S ním dva tam kráčeli muži a v rukou nesli si zbraně.
- Krit.:
- (grc) δέ τε deb.(grc) φοιτᾶσθον deb.
292
Ἥδε πολὺ κλαίουσα φίλον πατέρα προσέειπεν,Ἥδε πολὺ κλαίουσα φίλον πατέρα προσέειπεν,
Sie weinte sehr und sprach zu ihrem lieben
Vater,
Ona vsák s velikým pláčem tak k svému as mluvila otci,
293
ἀλλά γε τοῖς, τὰ ἕπονται, ὁμοῖον ῥῆμά γ’ ἔνισπεν·ἀλλά γε τοῖς, τὰ ἕπονται, ὁμοῖον ῥῆμά γ’ ἔνισπεν·
aber sie sagte eine Rede, die dem, was jetzt
folgt, ähnlich war:
a tomu co nyní přijde řeč podobnou mluvila zřejmě:
- Hs.:
- (grc) postea add. M
294
»Τέθναθι, Ρξ-Φρξ-Πρξ, ὃς γὰρ τετόκας τέρας εἶναι,»Τέθναθι, Ρξ-Φρξ-Πρξ, ὃς γὰρ τέτοκας τέρας εἶναι,
„Stirb, Rx-Frx-Prx, der du mich gezeugt hast,
ein Monster zu sein,
„Zemři, ty Rx-Frx-Prxi, jenž jako monstrum s mne zplodil,
- Krit.:
- (grc) τέτοκας M (recte)
- Sim.:
- (grc) τέθναθι] vide supra ad Astr. 2,101
295
τέθναθί ῥ’ ἐξαῦτις ἢ κάκτανε Οὐδένα φῶτα,τέθναθί ῥ’ ἐξαῦτις ἢ κάκτανε Οὐδένα φῶτα,
stirb auf der Stelle oder töte den Mann
Nemo,
zemři na tom místě, neb zabij člověka Nema,
- Sim.:
- (grc) 295sq.: cf. Il.
6,164sq. (uxor Proeti de Bellerophonte ad maritum: τεθναίης, ὦ Προῖτ’, ἢ κάκτανε Βελλεροφόντην,
/ ὃς μ’ ἔθελεν φιλότητι μιγήμεναι οὐκ ἐθέλουσῃ)
296
ὃς δέ μ’ ἀτίμησεν φιλότητι μίγειν ἐθελούσηνὃς δέ μ’ ἀτίμησεν φιλότητι μιγεῖν ἐθελούσην
der mich entehrte, als ich mich in Liebe
vereinen wollte
který mne urazil těžce, když v lásce jsem chtěla se spojit,
- Krit.:
- (grc) μιγεῖν deb.
- Hs.:
- (grc) μιγεῖν: μίξεσθ’ M a.c.
297
ἠέ ῥα καὶ πλῆξεν κεφαλὴν χερσὶν στιβαρῇσινἠ〈δ〉έ ῥα καὶ πλῆξεν κεφαλὴν χερσὶν στιβαρῇσιν
und auch meinen Kopf mit starken Händen
schlug,
dokonce do hlavy tloukl mne svými pádnými pěstmi,
- Krit.:
- (grc) ἠδέ deb.
298
νύμφην καὶ κούρην εὐρὺ κρείοντος ἄνακτος.νύμφην καὶ κούρην εὐρὺ κρείοντος ἄνακτος.
mich, die Braut und die Tochter des weithin
herrschenden Königs.
nevěstu svou a dceru i krále jenž široko vládne
- Sim.:
- (grc) εὐρὺ κρείοντος ἄνακτος] cf. formulam Homericam εὐρὺ κρείων Ἀγαμέμνων (Il.
1,102 et al.)
299
Τεθναμέναι δέον ἐστίν, ἐπεὶ ἀσέβησε δυνάστην.«Τεθνάμεναι δέον ἐστίν, ἐπεὶ ἀσέβησε δυνάστην.«
Er muss sterben, weil er den Herrscher
beleidigt hat.“
– musí zajisté zemřít, neb znectil samého vládce!“
- Krit.:
- (grc) τεθνάμεναι deb.
- Sim.:
- (grc) δυνάστην] apud Homerum non legitur, sed cf. e.g. S. Ant.
608; Hdt. 2,32,3
300
Ὣς φάτο καὶ βασιλεὺς ἱερῷ κεχολώσατο θυμῷὫς φάτο καὶ βασιλεὺς ἱερῷ κεχολώσατο θυμῷ
So sprach sie und der König erzürnte in
seinem heiligen Herzen
Takto as řekla; a král se v posvátném rozhněval srdci,
- Sim.:
- (grc) ἐχολώσατο θυμῷ] clausula Hom., vid. Il.
15,155
301
καὶ μ’ ἐπίτελλε δυοῖν φύλακοιν εἰργμόνδε βάλεσθαι.καί μ’ ἐπίτελλε δυοῖν φυλάκοιν εἰργμόνδε βαλέσθαι.
und befahl den beiden Wächtern mich ins
Gefängnis zu werfen.
nařídil oběma strážcům by do vězení mne hned vrhli.
- Krit.:
- (grc) καί μ’ deb.(grc) φυλάκοιν deb.(grc) βαλέσθαι deb.
- Hs.:
- (grc) ἐπίτελλε E: ἐτέλησε M a.c.
M f. 39r
302
Τώδε λαβέσθην σφόδρα καὶ ἥγετον εἰς φυλακήνδε.Τὼ δὲ λαβέσθην σφόδρα καὶ ἤγετον εἰς
φυλακήνδε.
Die beiden ergriffen mich heftig und führten
mich ins Gefängnis.
Ti se mne chopili prudce a do basy pryč jsou mne vedli,
- Krit.:
- (grc) ἤγετον deb.
303
Αὐτὰρ ἄναξ χεῖρ’ ἀμφιβάλων ἐκορέσσατο κούρην.Αὐτὰρ ἄναξ χεῖρ’ ἀμφιβαλὼν ἐκορέσσατο κούρην.
Doch der Herrscher legte seine Hände um die
Tochter und tröstete sie.
avšak král obejmuv dceru ji nyní konejšil slovy.
- Krit.:
- (grc) ἀμφιβαλὼν deb.
304
Τώδε μ’ ἐφελκομένω βάλετον αἰσχρῷ ἐνὶ ἄντρῳΤὼ δέ μ’ ἐφελκομένω βάλετον αἰσχρῷ ἐνὶ ἄντρῳ
Die beiden schlepten mich und warfen mich in
eine schändliche Höhle,
Ti však, vyvlekše mne, mne v jeskyni hodili hnusnou,
- Krit.:
- (grc) τὼ δέ (cf. tr. Boh.: ti však) deb.
T p. 49
E p. 49
305
ὑγρῷ καὶ δνοφέρῳ τε κακώδεϊ, οὐκ ἀγαθῷ περ.ὑγρῷ καὶ δνοφερῷ τε κακώδεϊ, οὐκ ἀγαθῷ περ.
die nass, dunkel, übelriechend und nicht gut
war.
vlhkou věru a temnou a smrdutou, vůbec ne pěknou.
- Krit.:
- (grc) δνοφερῷ deb.
- Sim.:
- (grc) ὑγρῷ καὶ δνοφερῷ τε κακώδεϊ, οὐκ ἀγαθῷ περ] cf. Astr. 21,77
306
Ἔνθα δ’ ἐγὼ στενάχων περ ἔμεινον ἠόα δῖαν.Ἔνθα δ’ ἐγὼ στενάχων περ ἔμεινον ἠόα δῖαν.
Dort erwartete ich, obschon seufzend, die
helle Morgenröte.
Odtud sténaje já jsem čekal na jasnou zoru.
307
Ἥδ’ ἄρα μοι νύμφης τέρψις ἦν καὶ ὑμεναίων.Ἥδ’ ἄρα μοι νύμφης τέρψις ἦν καὶ ὑμεναίων.
Dies also war das Vergnügen an der Braut und
der Hochzeit.
Takovou věru jsem rozkoš měl z nevěsty v svatební noci.
308
Ἦμος δ’ ἠριγένεια φάνη ῥοδοδάκτυλος ἠώςἮμος δ’ ἠριγένεια φάνη ῥοδοδάκτυλος ἠώς
Als aber die frühgeborene rosenfingrige
Morgenröte erschien
Zora když s ránem se rodíc se zjevila růžových prstů,
309
(ξείνη καὶ χαλεπή, οὔπως ὡς μητέρι Γαίῃ),(ξείνη καὶ χαλεπή, οὔπως ὡς μητέρι Γαίῃ),
(eine fremd und schlechte, überhaupt nicht
wie auf Mutter Erde),
(cizácká a jaksi špatná, ne tak, jak na matce Zemi)
310
ἤλθετον ἄνδρε δύω γε δικαστῶν εἶδος ἔχοντεἤλθετον ἄνδρε δύω γε δικαστῶν εἶδος ἔχοντε
kamen zwei Männer, die das Aussehen von
Richtern hatten,
přišli mužové dva, již soudců vzezření měli,
311
καὶ μὲν φωνήσαντέ τι μύθεσθαι μεμάητην.καὶ μὲν φωνήσαντέ τι μυθεῖσθαι μεμαήτην.
und wollten, indem sie Laute von sich gaben,
etwas sagen.
vydávajíce zvuky se sdělit snažili něco.
- Krit.:
- (grc) μυθεῖσθαι deb.(grc) μεμαήτην deb.
312
Ἀλλὰ δ’ ἐγὼ μὲν οὔτι ῥ’ ἐπίστασθαι κράτος εἶχον.Ἀλλὰ δ’ ἐγὼ μὲν οὔτι ῥ’ ἐπίστασθαι κράτος εἶχον.
Aber ich hatte gar nicht die Fähigkeit, sie
zu verstehen.
Avšak já neměl jsem schopnost jim vůbec rozumět něco.
313
Τοῖσι δὲ χερσὶν ἐμῇς σήμαινον ἤδ’ ἐμιμούμηνΤοῖσι δὲ χερσὶν ἐμῇς σήμαινον ἠδ’ ἐμιμούμην
Mit meinen Händen gab ich Zeichen und machte
Miene,
Tem jsem rukama svýma a tváří znamení dával,
- Krit.:
- (grc) ἠδ’ deb.
314
Φράντην πάγγλωσσόν μοι ἐνέγκειν εἰς φυλακήνδε,Φράντην πάγγλωσσόν μοι ἐνεγκεῖν εἰς φυλακήνδε,
dass sie mir den allsprachigen Franta ins
Gefängnis brächten,
aby mi přivedli v basu všech řečí znalého Frantu,
- Krit.:
- (grc) ἐνεγκεῖν deb.
315
ὡς ἀλλήλοισιν ὃ μεταφρήσειε τὸ ῥῆμα.ὡς ἀλλήλοισιν ὃ μεταφρήσειε τὸ ῥῆμα.
damit er uns einander das Gesagte
übersetze.
aby oběma stranám vždy všechny překládal řeči.
316
Τὼ μὲν ἐπισταμένω ἄπ’ ἄρ’ ἠλυθέτην κριτὰ ἄνδρεΤὼ μὲν ἐπισταμένω ἀπ’ ἄρ’ ἠλυθέτην κριτὰ ἄνδρε
Die beiden Richtermänner verstanden und
gingen fort.
Oni to pochopili a odešli soudní ti muži
- Krit.:
- (grc) ἀπ’ deb.
317
καὶ πάλιν ἐρχομένω κομψὸν ἠνέγκατο Φράντηνκαὶ πάλιν ἐρχομένω κομψὸν ἠνέγκατο Φράντην
Und als sie zurückkamen, brachte einer den
listigen
a potom, přišedše zpátky, mi chytrého přinesli Frantu,
318
εἶς· προσεφωνεέτην ἦτορ πτεροέσσιν ἔπεσσιν,εἶς· προσεφωνεέτην ἦτορ πτερόεσσιν ἔπεσσιν,
Franta: Sie sprachen zu meinem Herzen mit
geflügelten Worten,
oslovili pak srdce mi slovy i perutnatými,
- Krit.:
- (grc) πτερόεσσιν deb.
319
ἀλλὰ δὲ Φράντα μεταφρήζων μετέθηκα τὸ ῥῆμα·ἀλλὰ δὲ Φράντα μεταφρήζων μετέθηκε τὸ ῥῆμα·
doch Franta, der Dolmetscher, übersetzte das
Gesagte.
avšak tlumočník Franta ty všechny přeložil řeči.
- Krit.:
- (grc) μετέθηκε M (recte)
M f. 39v
320
»Σοὶ μὲν νῦν, ὦ ξεῖνε, δίκη, κρίσις ἠέδ’ ἀγών περ»Σοὶ μὲν νῦν, ὦ ξεῖνε, δίκη, κρίσις ἠδὲ δ’ ἀγών περ
„Du wirst jetzt, Fremder, einen Prozess und
einen Kampf
„Tobě, teď, cizinče, začne se proces, soud tvůj a zápas
- Krit.:
- (grc) ἠδὲ δ’ deb.
321
ἔσσεται εἰν αὐλῇ, τῇ κρίνομεν ὥστε δικασταί,ἔσσεται εἰν αὐλῇ, τῇ κρίνομεν ὥστε δικασταί,
in der Halle haben, in der wir als Richter
urteilen,
v aule, ve které vždycky my soudíme, jakožto soudci,
322
ὡς ὅτ’ ἀτιμήσας κούρην κρατεροῖο ἄνακτοςὡς ὅτ’ ἀτίμησας κούρην κρατεροῖο ἄνακτος
weil du die Tochter des mächtigen Herrschers
entehrt hast,
proto, že zneuctil jsi tu dceru mocného krále
- Krit.:
- (grc) ἀτίμησας deb.
- Hs.:
- (grc) ἀτίμησας: ἀτιμήσαις M
323
σὴν ἄλοχον, τῇ περ εὕδειν πάρα οὐκ ἐθέλησαιςσὴν ἄλοχον, τῇ περ εὕδειν πάρα οὐκ ἐθελήσαις
deine Gemahlin, bei der du nicht schlafen
wolltest
svoji ženu, s níž prý jsi nechtěl manželsky ležet,
- Krit.:
- (grc) ἐθελήσαις deb.
324
‒ αὐτῆς μὲν πόσις ὤν· τόδ’ ὀχεύειν καὶ δέον ἐστί ‒‒ αὐτῆς μὲν πόσις ὤν· τὸ δ’ ὀχεύειν καὶ δέον ἐστί ‒
‒ obwohl du ihr Gatte bist: Auch das Begatten
ist deine Pflicht!
ačkoliv jsi její muž a povinnost tvá je tak činit.
- Krit.:
- (grc) τὸ δ’ deb.
325
Τὴν γὰρ καὶ πλῆξαις, τῷ μὲν βασιλῆ’ ἀσέβησαις.Τὴν γὰρ καὶ πλήξαις, τῷ μὲν βασιλῆ’ ἀσεβήσαις.
Denn du sollst sie auch geschlagen haben,
womit du den König beleidigt hast:
Tu jsi prý uhodil také a tím jsi zneuctil krále.
- Krit.:
- (grc) πλήσαις deb.(grc) ἀσεβήσαις deb.
326
Τούτων μὲν θάνατος τίσις ἐστίν, ἀλλά σοι ἔσταιΤούτων μὲν θάνατος τίσις ἐστίν, ἀλλά σοι ἔσται
Die Strafe für diese Dinge ist der Tod. Aber
du wirst
Toho jest pokuta smrt, však nicméně dáme ti dobrý
327
ὁρθὴ δ’ ἰσονόμη κρίσις, ὡς ἠμᾶς ἐπέοικεν.ὀρθὴ δ’ ἰσονόμη κρίσις, ὡς ἡμᾶς ἐπέοικεν.
ein gerechtes Verfahren nach gleichen
Gesetzen haben, wie es sich für uns geziemt.
poctivý, nestranný soud, tak jak to u nás je zvykem.
- Krit.:
- (grc) ὀρθὴ deb.(grc) ἡμᾶς deb.
328
Ὥρᾱ σοί γε δύω μὲν ἔσει παρασκευάζεσθαιὭρᾱ σοί γε δύω μὲν ἔσει παρασκευάζεσθαι
Du wirst jetzt zwei Stunden Zeit haben, um
deine Verteidigung
Nyní máš hodiny dvě v nichž můžeš připravit sobě
329
σὴν δ’ ἀπολουγίην, πρίν γ’ αὐλῇ βῆμ’ ἐπιβῆναι.«σὴν δ’ ἀπολουγίην, πρίν γ’ αὐλῇ βῆμ’ ἐπιβῆναι.«
vorzubereiten, bevor du die Rednerbühne in
der Aula besteigst.“
obhajobu své při, než na soudní řečniště vstoupíš.“
330
Ὣς φάτ’ ἀνὴρ κρῑτής, ἄμφω λιπέτην δέτε τρώγλην,Ὣς φάτ’ ἀνὴρ κρῑτής, ἄμφω λιπέτην δέ τε τρώγλην,
So sagte der Richtermann und beide verließen
das Loch.
Tak pravil muž jeden sudí a oba vyšli pak z díry.
- Krit.:
- (grc) δέ τε deb.
331
ἀλλὰ δέ μοι πεπιθόντι κατεκλάσθη φίλον ἦτορ.ἀλλὰ δέ μοι πεπυθόντι κατεκλάσθη φίλον ἦτορ.
aber als ich dies erfuhr, zerbrach mir mein
liebes Herz.
Ale mně, jak jsem to slyšel se milé zlomilo srdce.
- Krit.:
- (grc) πεπυθόντι deb.
332
Εὐμήθης λόγος ἦν, ὡς κεκτάμεναι μεμάωντο,Εὐμηθὴς λόγος ἦν, ὡς κεκτάμεναι μεμάωντο,
Es war eine leicht begreifliche Rechnung,
dass sie mich töten wollten,
Bylo napřed už jisté, že chtějí mne popravit jistě,
- Krit.:
- (grc) εὐμηθὴς (= εὐμαθὴς) deb.(grc) κακτάμεναι deb.
T p. 50
E p. 50
333
οὕνεκα Ῥξ-Φρξ-Πρξ-ὶ κοραύνην οὐκ ἐπίβησαοὕνεκα Ῥξ-Φρξ-Πρξ-ὶ κοραύνην οὐκ ἐπίβησα
weil ich die Tochter des Rx-Frx-Prx nicht bestiegen habe
jelikož na Rx-Frx-Prxe jsem dceru nemohl vlézti
- Sim.:
- (grc) κοραύνην] cf. Ar. Av.
1678
334
τοῦ στυγέως ἕνεκεν· αἰσχρὸν μάλα κνώδαλον ἦεν.τοῦ στυγέως ἕνεκεν· αἰσχρὸν μάλα κνώδαλον ἦεν.
aus Abscheu. Sie war ein sehr schimpfliches
Ungetüm.
pro velmi silný odpor, neb strašná to obluda byla.
335
Καὶ βαρέα στενάχων περ ἐπεύχεσθαι μεμάηκα,Καὶ βαρέα στενάχων περ ἐπεύχεσθαι μεμάηκα,
Und ich seufzte tief und wollte beten,
A tu, sténaje těžce, jsem také zkoušel se modlit,
- Sim.:
- (grc) 335sq.: cf. Astr. 2,80sq.(grc) βαρέα στενάχων] iunctura Hom., vid. Il.
8,334 (βαρέα στενάχοντα) et al.
336
εἴ κέν τις ζώῃ θεὸς εἰν κόσμοιο βάθεσσιν.εἴ κέν τις ζώῃ θεὸς εἰν κόσμοιο βάθεσσιν.
ob irgendein Gott in den Tiefen des Kosmos
lebe.
jestli by nějaký bůh snad živ byl v hlubinách kosmu.
337
Αὐτίκα δή μοι πρῆξις ἔφηνεν μυρομένῳ περ·Αὐτίκα δή μοι πρῆξις ἔφηνεν μυρομένῳ περ·
Sofort erschien mir beim Weinen eine
Handlungsmöglichkeit.
Ihned mi vysvitla možnost, byť velmi jsem smutkem byl zkrušen:
- Sim.:
- (grc) Αὐτίκα δή μοι πρῆξις ἔφηνεν μυρομένῳ] vide supra ad Astr. 1,36 (sed ibi et alibi sententia negatur)
338
Φράντα πολύγλωσσος μὲν ἔχεν καὶ ῥαδιόφωνον,Φράντα πολύγλωσσος μὲν ἔχεν καὶ ῥαδιόφωνον,
Der polyglotte Franta hatte auch ein
Radiofon,
Neboť polyglot Franta měl radiofón přímo v sobě,
- Hs.:
- (grc) ῥαδιόφωνον E: ῥη- M
339
τῷ μὲν σύνταξός τοι ἔην σὺν νηῒ μελαίνῃτῷ μὲν συντακτός τοι ἔην σὺν νηῒ μελαίνῃ
durch das er mit unserem schwarzen Schiff
verbunden war
kterým direktně spojen s tou naší černou byl lodí,
- Krit.:
- (grc) συντακτός deb.
- Hs.:
- (grc) τοι E: περ M
340
καὶ σὺν κομπουτῆρι, ὃ μέν ῥ’ ἦν νηῒ μέγιστοςκαὶ σὺν κομπουτῆρι, ὃ μέν ῥ’ ἦν νηῒ μέγιστος
und mit dem Computer, der in unserem Schiff
der größte war,
a také s počítačem, jenž v lodi byl největší ze všech,
341
ἄρχων τῶν πάντων ῥοβότων σύστημά τε πρῶτον.ἄρχων τῶν πάντων ῥοβότων σύστημά τε
πρῶτον·
der Herrscher über alle Roboter und das
Hauptsystem:
vládce robotů všech a jako systém byl hlavní,
M f. 40r
342
Καίσαρά μιν πάντες μὲν ἐπίκλησιν καλέοντο.Καίσαρά μιν πάντες μὲν ἐπίκλησιν
καλέοντο.
Caesar nannten ihn alle mit Namen.
kterémuž proto Císař jsme všichni říkali
plavci.
343
Τῷ περ Φράντα μεταφρήζων συνταγμένος ἦεν.Τῷ περ Φράντα μεταφρήζων συνταγμένος ἦεν.
Mit diesem war der Dolmetscher Franta
verbunden.
S tímto tlumočník Franta byl řečí radiem spojen.
344
Καὶ γὰρ ἐμοὶ ἰδὲ καὶ ἑτάροις ἦν ῥαδιόφωνοι,Καὶ γὰρ ἐμοὶ ἰδὲ καὶ ἑτάροις ἦν ῥαδιόφωνοι,
Auch ich und meine Gefährten hatten
Radiofone,
Také já, jakož i druzi jsme měli své radiofóny,
- Hs.:
- (grc) ῥαδιόφωνοι E: ῥη- M
345
ἀλλὰ δὲ τοὺς λίπομεν ὀπίσω ἐν νηῒ μελαίνῃἀλλὰ δὲ τοὺς λίπομεν ὀπίσω ἐν νηῒ μελαίνῃ
aber wir ließen sie im schwarzen Schiff zurück,
leč jsme je nechali vzadu tam uvnitř černavé lodi,
346
νήπιοι· αὐτὰρ Φράντα γ’ ἔχεν »νευρωμένον« ἔνδον,νήπιοι· αὐτὰρ Φράντα γ’ ἔχεν »νευρωμένον« ἔνδον,
wir Toren. Doch Franta hatte einen
"neuronalen" in sich,
hlupáci. Avšak Franta měl přístroj zabudovaný
- Sim.:
- (grc) νήπιοι] cf. eadem sede Od.
1,8
347
ὥς περ ταῦτα καλοῦσι σοφοὶ ἠλεκτρικοὶ ἄνδρες.ὥς περ ταῦτα καλοῦσι σοφοὶ ἠλεκτρικοὶ ἄνδρες.
wie diese Dinge die weisen Elektrikermänner
nennen.
jak to tak nazývají ti učení elektrikáři.
348
Αὐτὰρ ἐγὼ Φράντῃ μεταθήτορι νῦν ἐπιτέλλονΑὐτὰρ ἐγὼ Φράντῃ μεταθήτορι νῦν ἐπίτελλον
Aber ich trug dem Übersetzer Franta jetzt
auf,
Avšak překladateli jsem Frantovi přikázal nyní
- Krit.:
- (grc) ἐπίτελλον deb.
349
κομπουτῆρα μέγαν συντάξαι
ῥηδιόφωνῳ(vt)
κομπουτῆρα
μέγαν συντάξαι ῥηδιοφώνῳ(vt)
den großen Hauptcomputer
mit dem Radiofon zu kontaktieren
aby se s počítačem tím
velkým radiem spojil
- Krit.:
- (grc) ῥηδιοφώνῳ deb.
350
τὸν πρῶτον καί οἱ τεῖλαι ῥόβοτόν γ’ ἀποπέμψαιτὸ[ν] πρῶτον καί οἱ τεῖλαι ῥόβοτόν γ’ ἀποπέμψαι
und ihm aufzutragen, den Roboter zu
schicken
předním, a aby mu řekl by robota za námi poslal
- Krit.:
- (grc) τὸ πρῶτον deb.
351
εἰς αὐλὴν κρίσεως, ὅ γ’ Ἴβω μὲν οὔνομ’ ἔχεσκεν.εἰς αὐλὴν κρίσεως, ὅ γ’ Ἴβω μὲν οὔνομ’ ἔχεσκεν.
in die Gerichtshalle, der den Namen Ivo
hatte.
dovnitř do soudní síně, jenž jménem se nazýval Ivo.
352
Ἄγριος ἦν ῥόβοτος πολεμιστὴς ὁπλοφορευτής,Ἄγριος ἦν ῥόβοτος πολεμιστὴς ὁπλοφορευτής,
Er war ein wilder Roboter, ein Kämpfer, ein
Waffenträger,
Divoký tento byl robot a válečník, nositel zbraní
- Sim.:
- (grc) πολεμιστής] cf. Il.
5,571 et al.(grc) ὁπλοφορευτής] nl., sed apud veteres ὀπλοφόρος legitur
353
τῷ γε τύπῳ, τὸν μὲν ΡΟΒΟΚΟΠ κλήσιν καλέουσι,τῷ γε τύπῳ, τὸν μὲν ΡΟΒΟΚΟΠ κλῆσιν καλέουσι,
von der Art, die man ROBOKOP mit Namen
nennt,
(onoho robot to typu, jejž ROBOKOP muži svou jménem)
- Krit.:
- (grc) κλῆσιν deb.
- Sim.:
- (grc) κλῆσιν καλέουσι] cf. Il.
18,487 (ἐπίκλησιν καλέουσι) et al. Vide etiam Astr. 6,277; Astr. 8,119; Astr. 10,11; Astr. 12,23.240; Astr. 13,130; Astr. 14,171.255; Astr. 16,119; Astr. 19,95.146; Astr. 20,72
- Hs.:
- (grc) postea add. M
354
πολλοῖσίν γ’ ἀραρὼς φείσροισιν δεινοτόκοισιν.πολλοῖσίν γ’ ἀραρὼς φείσροισιν δεινοτόκοισιν.
mit vielen Schrecken hervorbringenden Phasern
versehen.
mnohými vybaven fejzry byl robot, původci hrůzy.
- Sim.:
- (grc) δεινοτόκοισιν] nl., sed cf. e.g. μογοστόκος (Il.
16,187 et al.)
355
Τῷ μὲν Ἴβω γ’ ὄνομ’ ἔσκεν, ἐπεί ῥα σιδήρεος ἦεν.Τῷ μὲν Ἴβω γ’ ὄνομ’ ἔσκεν, ἐπεί ῥα σιδήρεος ἦεν.
Er hatte den Namen Ivo, da er aus Eisen
(ͅŽelezný) war.
Ten pak jméno měl Ivo že byl i želený zcela.
356
Τὸν μὲν Ἴβω Φράντῃ πέμψαι αὐλήνδ’ ἐπίτελλονΤὸν μὲν Ἴβω Φράντῃ πέμψαι αὐλήνδ’ ἐπίτελλον
Diesen Ivo in die Halle zu schicken, trug ich
Franta auf,
Iva do síně poslat jsem nyní Frantovi kázal,
357
τεῖλαι τῷδ’ ἄρχοντι ῥοβούτων νηῒ μελαίνῃ.τεῖλαι τῷ δ’ ἄρχοντι ῥοβούτων νηῒ μελαίνῃ.
dem Herrscher der Roboter im schwarzen Schiff
aufzutragen.
aby v černavé lodi to vyřídil robotů vládci.
- Krit.:
- (grc) τῷ δ’ deb.
358
Ἀγγελίην ἀπόπεμψε, ἀπόκρισις καὶ πάλιν ἦλθενἈγγελίην ἀπόπεμψε, ἀπόκρισις καὶ πάλιν ἦλθεν
Er schickte die Nachricht und die Antwort kam
zurück,
Poselství odevzdal hned a nazpět odpověď přišla,
- Sim.:
- (grc) ἀπόκρισις] verbum potius pedestre, sed cf. Thgn. 1167
359
ὡς ὥρᾱ γε δύω μέτα τὸν ῥόβοτον ἀποπέμψαι.ὡς ὥρᾱ γε δύω μέτα τὸν ῥόβοτον ἀποπέμψαι.
dass er in zwei Stunden den Roboter
schickt.
že o hodinách dvou nám do síně robota pošle.
360
Οὕτως ἐλπόμενοί περ ἐμείναμεν ὀξὺν ἀγῶνα.Οὕτως ἐλπόμενοί περ ἐμείναμεν ὀξὺν ἀγῶνα.
So erwarteten wir hoffnungsvoll den harten Prozess.
Takto v naději dobré jsme čekali na přísný proces.
T p. 51
E p. 51
361
Ἀλλ’ ὡς μὲν ὥρᾱ γε δύω ἐξοιχνησαίτην,Ἀλλ’ ὡς μὲν ὥρᾱ γε δύω ἐξοιχνησαίτην,
Aber als die zwei Stunden vergangen
waren,
Avšak když hodiny dvě již byly docela přešly
362
ἦλθε φύλαξ φυλακήνδε φέρειν αὐλήν κρισέοςδεἦλθε φύλαξ φυλακήνδε φέρειν αὐλὴν κρίσεόςδε
kam ein Wächter, um uns vom Gefängnis in die
Gerichtshalle zu bringen,
vešel do basy strážce, by do soudní odvedlsíně
- Krit.:
- (grc) αὐλὴν κρίσεόςδε deb.
363
ἔμμε τε καὶ Φράντην μεταθήτορα, ὥσπερ ἀνάγκη.ἐμμέ τε καὶ Φράντην μεταθήτορα, ὥσπερ ἀνάγκη.
mich und Franta, den Übersetzer, wie es notwendig war.
mě i všepřekladatele, jak toho se jevila nutnost.
- Krit.:
- (grc) ἐμμέ τε (= ἐμέ τε) deb.
M f. 40v
364
Βῆμεν ἴμεν ποτὶ πύργον, ὃς αὐλῆς τῆς τέγος ἦενΒῆμεν ἴμεν ποτὶ πύργον, ὃς αὐλῆς τῆς τέγος ἦεν
Wir gingen zu einem Turm, der das Dach der Halle war.
Kráčeli jsme směrem k věži, jež byla i vrcholem soudu,
365
καὶ μὲν ἐσελθομένοι γε καθήμεθα εἰν ἕδρῃσινκαὶ μὲν ἐσελθόμενοί γε καθήμεθα εἰν ἕδρῃσιν
Und als wir hineingegangen waren, setzten wir uns auf die Stühle,
a pak jsme vstoupili dovnitř a na židle posadili se,
- Krit.:
- (grc) ἐσελθόμενοί γε deb.
366
ἀνδοφύλαξ καὶ ἐγὼ καὶ Φράντα ρόβως πολυτέχνης.ἀνδροφύλαξ καὶ ἐγὼ καὶ Φράντα ῥόβως πολυτέχνης.
der Bewächter der Männer, ich und Franta, der
kunstreiche Roboter.
strážce mužů a já a Franta, přemoudrý robot.
- Krit.:
- (grc) ἀνδροφύλαξ deb.(grc) ῥόβως deb.
367
Καὶ βραδέως πίμπλαντο δόμοι πολλοῖσι βροτοῖσι,Καὶ βραδέως πίμπλαντο δόμοι πολλοῖσι βροτοῖσι,
Und langsam füllten sich die Häuser mit
vielen Sterblichen,
V krátkém pak čase se naplnil dům ten mnohými lidmi,
- Sim.:
- (grc) πίμπλαντο] cf. Od.
10,248 (δακρυόφον π.); 20,349
368
ἀνδράσι ἠὲ γυναιξὶ νέοισί τε καὶ γεραοῖσιν,ἀνδράσι ἠ〈δ〉ὲ γυναιξὶ νέοισί τε καὶ γεραοῖσιν,
Männern und Frauen, Jungen und Alten.
ženami, také muži, a mladými jakož i starci.
- Krit.:
- (grc) ἠδὲ deb.
- Sim.:
- (grc) ἀνδράσιν ἠδὲ γυναιξίν] vide supra ad 195
369
ἀλλὰ δέτ’ εἲς ἧκόν περ ἐμοὺς ἐρίηρας ἑταίρουςἀλλὰ δέ τ’ εἰς ἧκόν περ ἐμοὺς ἐρίηρας ἑταίρους
Aber sie brachten auch meine trauten
Gefährten
Ale dovnitř též vedli i moje věrné tam druhy,
- Krit.:
- (grc) δέ τ’ deb.(grc) εἰς deb.
370
πάντας ἐξείης ὑπ’ ἀνδράσι ὁπλοφόροισινπάντας ἐξείης ὑπ’ ἀνδράσι ὁπλοφόροισιν
alle der Reihe nach hinein mit
waffentragenden Männern,
jednoho za druhým, však pod ozbrojenými i strážci,
371
καὶ φανερῶς ἕνεκέν γε θεωρίης παρ’ ἐμείης,καὶ φανερῶς ἕνεκέν γε θεωρίης παρ’ ἐμείης,
offensichtlich um der Anschauung von mir
willen,
zajisté na podívanou, by zvěděli, co že se stane,
372
ὥστε τίσιν μάθοιεν ἐμὴν κούρας τε φίλοιεν.ὥστε τίσιν μάθοιεν ἐμὴν κούρας τε φιλοῖεν.
damit sie meine Strafe erführen und ihre
Mädchen gut behandeln.
jaký mne stihne trest, by svých si hleděli dívek.
- Krit.:
- (grc) φιλοῖεν deb.
373
Ὕστεροι αὖτις ἔσηλθον ἀγαυνοὶ ἀνδροδίκασταιὝστεροι αὖτις ἐσῆλθον ἀγαυ[ν]οὶ ἀνδροδικασταὶ
Später kamen dann die ehrfurchtgebietenden
Richtermänner hinein,
Nakonec potom přišli i vznešení soudcové lidu
- Krit.:
- (grc) ἐσῆλθον deb.(grc) ἀνδροδικασταὶ deb.
374
σεμνοί· κάθιξον δέτ’ ἐν ὑψηλοῖσι θρόνοισι,σεμνοί· καθῖζον δέ τ’ ἐν ὑψηλοῖσι θρόνοισι,
die erhabenen: Und sie setzten sich auf hohe
Throne,
slavnostní. Usedli pak si tam na vysoká křesla.
- Krit.:
- (grc) καθῖζον deb.(grc) δέ τ’ deb.
375
ἀλλά γε ὡς πύματος Ῥξ-Φρξ-Πρξ αὐτὸς ἔφηνεἀλλά γε ὡς πύματος Ῥξ-Φρξ-Πρξ αὐτὸς ἔφηνε
aber als Letzter erschien Rx-Frx-Prx
selbst
Jakožto poslední pak sám Rx-Frx-Prx král se tam zjevil
376
μαρτυρέειν μεμαώς· Γργλὴ σύν οἱ τρέχε κούρημαρτυρέειν μεμαώς· Γργλὴ σύν οἱ τρέχε κούρη
mit der Absicht, Zeuge zu sein. Grgla, seine
Tochter, lief mit ihm,
hodlaje dosvědčovat. S ním dovnitř běžela Grgla,
377
σφόδρα δ’ ἀγαλλομένη ψευδὲς κάλλος φορέουσα.σφόδρα δ’ ἀγαλλομένη ψευδὲς κάλλος φορέουσα.
heftig prunkend, da sie falsche Schönheit
trug.
velice prudce záříc, neb lživou nesla svou krásu.
378
Δμῶς μέν τις σάλπιγξεν ἀνὴρ προχορήματος ἀρχὴνΔμὼς μέν τις σάλπιγξεν ἀνὴρ προχορήματος ἀρχὴν
Ein bediensteter Mann blies die Trompete als
Anfang des Prozesses
Jakýsi zatroubil sluha pak procesu začátek znače
- Krit.:
- (grc) δμὼς deb.
- Sim.:
- (grc) προχορήματος] = προχωρήματος (sed alio sensu); noster verbum latinum processus in sermonem Graecum transtulisse videtur
379
καὶ κρίσεος· πάντες δέτ’ ἀκὴν ἐγένοντο σιωπῇ.καὶ κρίσεος· πάντες δέ τ’ ἀκὴν ἐγένοντο σιωπῇ.
und des Gerichts. Alle wurden still in
Schweigen.
soudního. Oni pak všichni hned umlkli, seděli tiše.
- Krit.:
- (grc) δέ τ’ deb.
M f. 41r
380
Τοῖσιν μὲν κρῑτὴς παλαιώτερος ἦρξεν ἀγῶνα,Τοῖσιν μὲν κρῑτὴς παλαιώτερος ἦρξεν ἀγῶνα,
Ein älterer Richter von ihnen begann den
Prozess,
Z těch pak nejvyšší soudce tam soudní zahájil proces,
381
ἀλλ’ οὐκ αὖ δέκ’ ἔπη εἶπεν ὀπὶ κραζομένῃ περἀλλ’ οὐκ αὖ δέκ’ ἔπη εἶπεν ὀπὶ κραζομένῃ περ
aber kaum hatte er mit krächzender Stimme
zehn Worte gesprochen,
ale neřekl ani slov deset svým krákavým hlasem,
382
καὶ ῥοβοτος πολεμιστὰ φάνη θύρῃς μεγάλῃσινκαὶ ῥόβοτος πολεμιστὰ φάνη θύρῃς μεγάλῃσιν
da erschien der Kampfroboter in den großen
Türen
když tu se válečný robot byl zjevil ve velkých dveřích,
- Krit.:
- (grc) ῥόβοτος M (recte)
383
καὶ μὲν χεῖρ’ αἴρων βάλεν ἀκτῖν’ ἀρχιδικάστηνκαὶ μὲν χεῖρ’ αἴρων βάλεν ἀκτῖν’ ἀρχιδικαστὴν
und er hob seine Hand und traf den
Hauptrichter mit einem Strahl
a tu, pozvednuv ruku, hned střelil hlavního soudce
- Krit.:
- (grc) ἀρχιδικαστὴν deb.
384
φείσρου δ’ ἐκ λυγροῦ· ὅδ’ ἄφαντος ἔφυ διαφαίνων.φείσρου δ’ ἐκ λυγροῦ· ὃ δ’ ἄφαντος ἔφυ
διαφαίνων.
aus seinem verderblichen Phaser. Der wurde
durchsichtig und verschwand.
ze svého trudného fejzru. Ten zprůhledněl a potom zmizel.
385
Πάντας γὰρ φοβερὸς μὲν ἕλε τρόμος, αὐτὰρ ἑταῖροιΠάντας γὰρ φοβερὸς μὲν ἕλε τρόμος, αὐτὰρ ἑταῖροι
Alle befiel ein furchtsames Zittern, doch
meine Gefährten
Všech se strachový třes hned zmocnil, druhové avšak
- Sim.:
- (grc) πάντας γὰρ φοβερὸς μὲν ἕλε τρόμος] cf. Il.
19,14 (Μυρμιδόνας δ’ ἄρα πάντας ἕλε τρόμος); 22,136 (Ἕκτορα, ὡς ἐνόησεν, ἕλε τρόμος)
386
χείρεσσι κρότεον ῥόβοτον καὶ ἠϋκομίζαν.χείρεσσι κρότεον ῥόβοτον καὶ ἐγκομίαζον.
beklatschten mit ihren Händen den Roboter und
priesen ihn.
tleskali robotovi a také ho chválili nahlas.
- Krit.:
- (grc) ἐγκομίαζον (cf. ἠυκομίαζον Μ) (= ἐνεκωμίαζον) deb.
387
Μοῦνος μὲν βασιλεὺς αὐτῶν ῥόβοτον προσέειπενΜοῦνος μὲν βασιλεὺς αὐτῶν ῥόβοτον προσέειπεν
Als Einziger von ihnen sprach der König zu
dem Roboter
Jediný ze všech král tu robota oslovil slovy,
388
νεικομένοις ἔπεσιν· ὅδ’ αὖ βάλε σιγαλοέντανεικομένοις ἔπεσιν· ὃ δ’ αὖ βάλε
σιγαλόεντα
mit scheltenden Worten. Der aber traf den
glänzenden
nadávaje mu řečí. Ten střelil na jeho skvostný
- Krit.:
- (grc) σιγαλόεντα deb.
T p. 52
E p. 52
389
τὸν θρόνον· ὃς μὲν ἄφαντος ἔφυ, ὃ πέσεν δὲ χαμᾶζε·τὸν θρόνον· ὃς μὲν ἄφαντος ἔφυ, ὃ πέσεν δὲ χαμᾶζε·
Thron: Er verschwand, der König fiel zu
Boden:
trůn; ten hned po dním zmizel a král se posadil na zem.
- Sim.:
- (grc) δὲ χαμᾶζε] = Il.
14,497 et al.
390
τῇδε καθιζόμενος βασιλεὺς ἀκέων τρέμε γυῖα.τῇδε καθιζόμενος βασιλεὺς ἀκέων τρέμε γυῖα.
Hier saß nun der König und zitterte
schweigend an den Gliedern.
Zde pak na zemi seděl král mlčky a celý se třásl.
391
Αὐτὰρ ἐγὼ μὲν ἀνιστάμενος πάντας προσέειπονΑὐτὰρ ἐγὼ μὲν ἀνιστάμενος πάντας προσέειπον
Doch ich aber stand auf und sprach zu
allen
Avšak já ze židle povstav jsem nyní oslovil všechny,
- Sim.:
- (grc) αὐτὰρ ἐγὼ μὲν ἀνιστάμενος πάντας προσέειπον] cf. Il.
1,58 (τοῖσι δ’ ἀνιστάμενος μετέφη ποδὰς ὠκὺς Ἀχιλλεύς) et al.
392
καὶ ἡμῖν φείσρους δομέναι πάλιν καρτερ’ ἔτελλον,καὶ ἡμῖν φείσρους δόμεναι πάλιν καρτέρ’ ἔτελλον,
und trug ihnen kraftvoll auf, uns die Phaser
zurückzugeben,
perutnými jsem slovy jim nařídil vrátit nám fejzry,
- Krit.:
- (grc) δόμεναι deb.(grc) καρτέρ’ deb.
393
εἰ μὴ τὸν κόραμον κτάμεναι ἡμᾶς γε θέλοιεν.εἰ μὴ τὸν κόραμον κτάμεναι ἡμᾶς γε θέλοιεν.
wenn sie nicht wollen, dass wir ihren König töteten.
jestliže nechtějí bychom jim krále zabili ihned.
394
Αὐτίκα τις φυλάκων ἔφερεν φείσρους πολυπίκρουςΑὐτίκα τις φυλάκων ἔφερεν φείσρους πολυπίκρους
Sofort brachte einer der Wächter die sehr
bitteren Phaser
Hbitě ze strážců jeden nám hořké donesl fejzry
395
καὶ μὲν ἐμοὶ καὶ τοῖς ἕταροις εἰν χερσὶν ἔθηκεν.καὶ μὲν ἐμοὶ καὶ τοῖς ἑτάροις εἰν χερσὶν ἔθηκεν.
und legte sie mir und meinen Gefährten in die
Hände.
a je tu do rukou mně a také druhům mým vložil.
- Krit.:
- (grc) ἑτάροις deb.
- Hs.:
- (grc) τοῖς deest in M
396
Νῦν ὁπλισ〈σ〉άμενοι ἔχομεν βασιλῆά τε λαόν.Νῦν ὁπλισ〈σ〉άμενοι ἔχομεν βασιλῆά τε λαόν.
Jetzt hatten wir mit unseren Waffen den König und das Volk in unserer Gewalt.
Nyní, ozbrojení, jsme drželi krále i lidi.
397
Αὐτὰρ ἔγωγε τὸ βῆμ’ ἐπιβὰς πάντας προσέειπον·Αὐτὰρ ἔγωγε τὸ βῆμ’ ἐπιβὰς πάντας προσέειπον·
Doch ich stieg auf die Rednerbühne und sprach
zu allen:
Avšak na řečniště jsem vystoup a oslovil všechny:
398
»Κέκλυτέ μευ μύθων, κακά περ πάσχοντες ἅπαντες.»Κέκλυτέ μευ μύθων, κακά περ πάσχοντες ἅπαντες.
„Hört meine Worte, die ihr Schlimmes erleidet.
„Poslyšte nyní mou řeč, vy všichni, byť trpíte strasti,
- Sim.:
- (grc) κέκλυτέ μευ μύθων, κακά περ πάσχοντες ἅπαντες] ~ Od.
10,189 et al. (κέκλυτέ μευ μύθων, κακά περ πάσχοντες ἑταῖροι)
399
Ἄμμε γὰρ οὐ θυμὸς ὀλέσαι ὑμᾶς περ ἀνώγει.Ἄμμε γὰρ οὐ θυμὸς ὀλέσαι ὑμᾶς περ ἀνώγει.
Denn unser Sinn heißt uns nicht, euch
vernichten.
srdce či mysl nás vůbec snad nepobízí vás tu zhubit.
M f. 41v
400
Μούνως οὐ θέλομεν μεῖναι σὺν ὕμμι πολῖταιςΜούνως οὐ θέλομεν μεῖναι σὺν ὔμμι πολίταις
Wir wollen nur nicht bei euch Bürgern
bleiben
Pouze tu, občané, s vámi na místě nechceme zůstat,
- Krit.:
- (grc) ὔμμι πολίταις deb.
401
ἠὲ καὶ εὐνάζειν κούρῃσιν ἀνεικελίῃσιν,ἠ〈δ〉ὲ καὶ εὐνάζειν κούρῃσιν ἀ[ν]εικελίῃσιν,
und mit euren unansehnlichen Mädchen
schlafen,
a také s ohyzdnými se děvčaty spáti nám nechce,
- Krit.:
- (grc) ἠδὲ deb.(grc) ἀεικελίῃσιν deb.
402
ἀλλὰ καὶ ἡμῖν πρῆξις ενὶ διαστήμασι κόσμου.ἀλλὰ καὶ ἡμῖν πρῆξις ἐνὶ διαστήμασι κόσμου.
sondern auch wir haben ein Geschäft in den
Räumen des Kosmos.
avšak čeká nás práce tam v prázdných prostorách kosmu.
- Krit.:
- (grc) ἐνὶ deb.
403
Γνῶμεν, ὅπως ἐθέλοιτ’ ἡμᾶς τεκέειν κλυτὰ τέκναΓνῶμεν, ὅπως ἐθέλοιτ’ ἡμᾶς τεκέειν κλυτὰ τέκνα
Wir wissen, dass ihr wollt, dass wir
stattliche Kinder
víme, že byste chtěli by slavné jsme zplodili děti
- Sim.:
- (grc) κλυτὰ τέκνα] cf. Il.
19,400 (τηλεκλυτὰ τέκνα)
404
κούρῃς ὑμετέρῃσι, ἐπεὶ ὑμῶν προπάτωρεςκούρῃς ὑμετέρῃσι, ἐπεὶ ὑμῶν προπάτωρες
mit euren Töchtern zeugen, da eure
Vorväter
v manželství vašim dcerám; to proto, že předkové vaši
- Sim.:
- (grc) προπάτωρες] verbum non Homericum, quod primum legitur apud Pi. N.
4,89, tum sensu ‚proavorum‘ apud Hdt. 2,169 (cf. LSJ 1996 s.v. προπάτωρ)
- Hs.:
- (grc) ὑμετέρῃσι E: -σιν M
405
βόμβῃσίν γε πυρηνιακῇς ζάφθαρκαν ἅπανταβόμβῃσίν γε πυρηνιακῇς ζάφθαρκαν ἅπαντα
mit Atombomben alles vernichtet haben,
bombami nukleárními vám tady zkazili všechno
406
θηρία καὶ βοτάνην καὶ ἄνδρας ἠὲ γυναῖκαςθηρία καὶ βοτάνην καὶ ἄνδρας ἠ〈δ〉ὲ γυναῖκας
Tiere, Pflanzen, Männer und Frauen
zvířata, rostliny také a také muže i ženy
- Krit.:
- (grc) ἠδὲ deb.
407
παμπόλλους· μοῦνον τεράτων δὲ πανοπτικόν ἐστι.παμπόλλους· μοῦνον τεράτων δὲ πανοπτικόν ἐστι.
in sehr großer Zahl: Es gibt nur noch ein
Panoptikum von Ungeheuern.
všechny: Celý váš svět se panoptikem stal oblud.
- Sim.:
- (grc) πανοπτικόν] apud veteres non legitur
408
Ὑμεῖς συμπηθοῦμεν ἰδ’ οὐκ ἐχθράζομεν ὕμμι,Ὑμῖν συμπηθοῦμεν ἰδ’ οὐκ ἐχθράζομεν ὔμμι,
Wir sympathisieren mit euch und sind euch
nicht feindlich,
Sympatizujeme s vámi a ani už nehněváme se,
- Krit.:
- (grc) ὑμῖν M (recte)(grc) ὔμμι deb.
409
ὡς καταρυκέμεναι μεμάατε γυναιξί τε ζεῦξαι,ὡς κατερυκέμεναι μεμάατε γυναιξί τε ζεῦξαι,
weil ihr uns zurückhalten und mit euren
Frauen verbinden wolltet,
že jste nás zadržet chtěli a s ženami vašimi spojit,
- Krit.:
- (grc) κατερυκέμεναι M (recte)
410
ἀλλά γε ἄμμιν ὁδὸς κεῖται κόσμοιο κενοῖο.ἀλλά γε ἄμμιν ὁδὸς κεῖται κόσμοιο κενοῖο.
aber vor uns liegt ein Weg durch den leeren
Kosmos.
avšak před námi leží tu cesta prázdnotou kosmu.
411
Ἄλλο δὲ νῦν ἐρέω καὶ φέρτερον εἶναι ὀΐω·Ἄλλο δὲ νῦν ἐρέω καὶ φέρτερον εἶναι ὀΐω·
Etwas anderes werde ich sagen und ich denke,
dass es besser ist.
Něco vám jiného povím, a myslím, že to je lepší.
412
Ἀνὴρ ἰητήρ περ ἔνεστιν ἐμοῖς ἐτάροισινἈνὴρ ἰητήρ περ ἔνεστιν ἐμοῖς ἑτάροισιν
Unter meinen Gefährten ist ein ärztlicher
Mann,
Mezi soudruhy mými se nachází také muž lékař,
- Krit.:
- (grc) ἑτάροισιν deb.
413
πάνσοφος καὶ εἰδὼς πυκινὰ φρεσὶ χρήματα πολλὰπάνσοφος καὶ εἰδὼς πυκινὰ φρεσὶ χρήματα πολλὰ
allweise und in seinem Verstand vieler
komplizierter Dinge
přemoudrý, který ví v své mysli složité věci
414
τῆς φύσεως· ὃ μὲν οἶδε φυλάσσειν σπέρματα φωτὸςτῆς φύσεως· ὃ μὲν οἶδε φυλάσσειν σπέρματα φωτὸς
über die Natur kundig. Der weiß die Spermien
eines Mannes
z přírodních věd: Ten ví, jak mužské uchovat sperma
415
ψύχεϊ ἠΰτε καινὰ διαὶ μακροῖο χρόνοιοψύχεϊ ἠΰτε καινὰ διαὶ μακροῖο χρόνοιο
durch Kälte lange Zeit aufzubewahren, als
wären sie neu,
v chladu jakožto nové po dlouhé velice časy
416
καί τε τετηκότα δ’ αὖ θορέειν θήλεσσι γυναιξίν.καί τε τετηκότα δ’ αὖ θορέειν θήλεσσι γυναιξίν.
und, wenn sie wieder aufgetaut sind, den
weiblichen Frauen zu injizieren.
a když roztaje pak, jak do žen zase je vstříknout.
T p. 53
E p. 53
417
Οὕτος ὑμετέρους μὲν ἰητῆρας τὰ δίδαξει.Οὗτος ὑμετέρους μὲν ἰητῆρας τὰ διδάξει.
Dieser wird eure Ärzte dies lehren.
Tento lékaře vaše ty činit naučí věci.
- Krit.:
- (grc) οὗτος deb.(grc) διδάξει deb.
M f. 42r
418
Ἡμεῖς σπέρματα πολλὰ πεπηγμένα δ’ αὖτι λίποντεςἩμεῖς σπέρματα πολλὰ πεπηγμένα δ’ αὖθι λιπόντες
Wir werden viel gefrorenes Sperma hier
zurücklassen
My pak spermatu mnoho tu zmrzlého nechavše v zemi
- Krit.:
- (grc) αὖθι deb.(grc) λιπόντες deb.
419
πτησόμεθ’ εἰς κόσμον· ἑτέροισι καλὴ φάνε βουλή·πτησόμεθ’ εἰς κόσμον· ἑτέροισι καλὴ φάνε βουλή·
und dann in den Kosmos fliegen. Für beide
Seiten scheint der Rat schön:
do kosmu odletíme. To pro obě strany je rada:
- Sim.:
- (grc) καλὴ φάνε βουλή] cf. Il.
2,5 et al. (ἀρίστη φαίνετο βουλή)
420
ἄμμι πορευέμεναι, ὑμῖν κλυτὰ τέκνα τέκεσθαι.«ἄμμι πορευέμεναι, ὑμῖν κλυτὰ τέκνα τεκέσθαι.«
für uns zu reisen, für euch stattliche Kinder
zu gebären.“
Pro ná cestovat dál a pro vás slavné mít děti.“
- Krit.:
- (grc) τεκέσθαι deb.
421
Ὣς ἐφάμην, ὁ μεταφρήζων μετέθηκε τὸ ῥῆμα.Ὣς ἐφάμην, ὁ μεταφρήζων μετέθηκε τὸ ῥῆμα.
So sprach ich und der Dolmetscher übersetzte
das Gesagte.
Takto tedy jsem pravil a tlumočník přeložil řeč tu.
422
Ἔνθ’ αὐτοὶ πάντες τοι ἐπευφήμησαν ἄριστοιἜνθ’ αὐτοὶ πάντες τοι ἐπευφήμησαν ἄριστοι
Da stimmten alle Besten zu,
Tehdy předáci všichni se spolu ve věci shodli
- Sim.:
- (grc) vide supra ad Astr. 3,68
- Hs.:
- (grc) τοι E: περ M
423
σπέρματα δεξαμέναι, ἐάσαι δέτε νῆα πορεύειν,σπέρματα δεξάμεναι, ἐάσαι δέ τε νῆα πορεύειν,
das Sperma zu empfangen und uns mit dem
Schiff reisen zu lassen,
od nás přijmouti sperma a nechat naši loď odjet
- Krit.:
- (grc) δεξάμεναι deb.(grc) δέ τε deb.
424
πρόφρονες ὡς φεῖσροι μὲν ἐϋφρονσύνῃσιν ἄλεξον.πρόφρονες ὡς φεῖσροι μὲν ἐϋφρονσύνῃσιν ἄλεξον.
bereitwillig, weil die Phaser dem Wohlwollen
halfen.
ochotně, neboť fejzry té přátelské pomohly shodě.
425
Τοῦ μύθου λοιποῦ κάτα δ’ οὐ λέξαιμι ἕκασταΤοῦ μύθου λοιποῦ κατὰ δ’ οὐ λέξαιμι ἕκαστα
Von der restlichen Geschichte könnte ich
nicht alle
Ze zbytku vyprávění pak nebudu povídat všechno,
- Krit.:
- (grc) κατὰ deb.
- Sim.:
- (grc) κατὰ δ’ οὐ λέξαιμι ἕκαστα] cf. Od.
3,361 (εἴπω τε ἕκαστα); 12,16 (τὰ ἕκαστα διείπομεν). Vide etiam Od.
12,34sq. (ἐξερέεινεν ἕκαστα· / αὐτὰρ ἐγὼ τῇ πάντα κατὰ μοῖραν κατέλεξα) (oppositio in imitando)
426
τεχνικὰ ἰητρῶν ἀνδρῶν πυκά· αἰδέομαι γάρ.τεχνικὰ ἰητρῶν ἀνδρῶν πυκ〈ν〉ά· αἰδέομαι γάρ.
komplizierten technischen Details der
ärztlichen Männer erzählen. Denn ich schäme mich.
techniku lékařů těch tam složitou, neboť se stydím.
- Krit.:
- (grc) πυκνά deb.
- Sim.:
- (grc) αἰδέομαι γάρ] = Od.
6,221; 18,184. Vide etiam Astr. 6,296
427
Εἰς τέλος εὐξέστην ἐπιβήσαμεν ἠΰα νῆαΕἰς τέλος εὐξέστην ἐπιβήσαμεν ἠΰα νῆα
Schließlich bestiegen wir das wohlpolierte,
gute Schiff,
Nakonec na leštěnou jsme vstoupili lodici dobrou
- Krit.:
- (cs) Nakonec: {Na konec E}
428
ἄσμενοι ἐκ θαλάμοιο κοραύνων δυσγενεάων.ἄσμενοι ἐκ θαλάμοιο κοραυνῶν δυσγενεάων.
dem Schlafgemach der degenerierten Frauen
entronnen.
těsně unikše tehdy tam z lůžka ohyzdných děvic.
- Krit.:
- (grc) κοραυνῶν deb.
- Sim.:
- (grc) alludit ad Od.
9,63. Vide etiam supra ad Astr. 2,338(grc) κοραύνων] forma comica pro κόρη, cf. Ar. Av.
1678
429
Αὐτίκα πύραυλος δ’ ἔλασεν καλεργέα νῆα,Αὐτίκα πύραυλος δ’ ἔλασεν καλεργέα νῆα,
Sofort trieb die Rakete das schöngebaute
Schiff,
Ihned tu raketný pohon nám pohnal lodici dobrou,
- Sim.:
- (grc) 429-432: cf. Astr. 2,337‒342
430
ἐπτάμεθ’ εἰς κόσμον ξεῖνον πλάνην λελιπόντες.ἐπτάμεθ’ εἰς κόσμον ξεῖνον πλάνην λελιπόντες.
wir flogen in den Kosmos und verließen den
fremden Planeten.
vzhůru jsme ve vesmír vzlétli a planetu nechali cizí.
- Hs.:
- (grc) λελιπόντες E: -πῶτες M
431
Ἔνθεν μὲν πλέομεν βάθεσιν κόσμοιο κενοῖοἜνθεν μὲν πλέομεν βάθεσιν κόσμοιο κενοῖο
Von dort fuhren wir in den Tiefen des leeren
Kosmos
Odtud poté jsme pluli dál propastmi prázdného kosmu
432
Μανδὺν ζητοῦντες καὶ μῆλον
κοσμοθεωροῦν.
Μανδὺν ζητοῦντες καὶ μῆλον κοσμοθεωροῦν.
auf der Suche nach
Mandys und dem kosmosbetrachtenden Schaf.
Mandyse hledajíce a
ovci, jež sleduje vesmír.
Einleitung
Inhaltliche Einleitung
Das Thema des fünften Gesangs ist eine Post-Doomsday-Zivilisation, die sich, als Folge
eines
atomaren Krieges genetisch degeneriert, mithilfe von Nemo und seiner Besatzung
wieder gesundes Genmaterial besorgen möchte. Hier werden also vor allem das
schwere Erbe und die Folgen eines atomaren Krieges für kommende Generationen
erörtert. Křesadlo greift damit eine zentrale Thematik der Science Fiction des
20. Jahrhunderts auf, die seit den ersten Atombombenversuchen im Genre präsent
ist (Strahlenbedingte Mutationen erörtert aber zuvor schon etwa Stanley G.
Weinbaum in „Proteous Island“ [1936]). Zur Abfassungszeit des Epos, Anfang der
90er Jahre, lag die Katastrophe im Atomkraftwerk Tschernobyl aus dem Jahr 1986
nur wenige Jahre zurück. In der Science Fiction treten durch Strahlung
veränderte Menschen/Wesen häufig als Mutanten auf, die von den „Normalen“
bekämpft werden. (Vgl. Brian Stableford: Art. „Mutants“, in: SFE 2021, 414f.; Peter
Nicholls: Art. „Holocaust and After“, in: SFE 2021, 290-292 hier bes. 291) In der Astronautilia brauchen die Mutanten allerdings nicht
bekämpft zu werden, da alle Bewohner des Planeten verstrahlt sind. Stattdessen
wird von den Planetenbewohnern eine Massenhochzeit eingefädelt, die Nemo und
seine Crew an den Planeten binden und gesunde Kinder hervorbringen soll. Dieser
Plan scheitert, als die Tochter des Königs, die mit Nemo verheiratet wurde, in
der Hochzeitsnacht ihre wahre, häßliche Gestalt enthüllt. Nemo schlägt sie im
Affekt und wird angeklagt. In einem Schauprozess soll er verurteilt werden, wird
aber schließlich von dem hier erstmals auftretenden Kampfroboter Ivo gerettet.
Gerichtsszenen aller Art sind etwa in der Science-Fiction-Serie Star Trek sehr
beliebt. Auch dort handelt es sich vielfach um Schauprozesse (vgl. z.B. TNG 1
Encounter at Farpoint). Der Kampfroboter ist explizit von der Figur RoboCop des
gleichnamigen Films inspiriert (siehe dazu Anm. zu 353).
Überlieferung
Die Editionsgrundlage bilden eine Handschrift (M [griechischer Teil] und M2 [tschechischer
Teil]), ein Typoskript (T) und eine Printedition (E). Die vollständige Beschreibung
der herangezogenen Quellen findet sich im Abschnitt Überlieferung sowie in der editorischen Einführung.
- Seitenabschnitte
- M: 29v–42rT: 38–53E: 38–53
- Sprache & Versmaß
- Griechisch: HexameterTschechisch: Hexameter
- Verszahl
- 433
Apparate
Similienapparat
- 1-3(grc) = Astr. 3,1‒3
- 10(grc) μνήσαντ’ ἄνδρεσσιν ὄλεθρον] cf. Od.
3,194; 10,115 (ἐμνήσατο λυγρὸν ὄλεθρον)
- 15(grc) ὅνδε δόμονδε] clausula Hom., vid. Il.
16,445 et al.
- 17(grc) vide supra ad Astr. 3,13
- 22(grc) ἐν θρόνῳ ἀργυρέῳ] cf. iuncturam Homericam θρόνου (-ον) ἀργυροήλου (-ον) (Il.18,389; Od.
8,65 et al.)
- 23(grc) ἄνδρες ἠδὲ γυναῖκες] cf. eadem sede formulam ἀνέρες ἠδὲ γυναῖκες (Il.
15,683; Od.
15,163)
- 23(grc) ἕζετο κύδεϊ γαίων] cf. formulam Homericam καθέζετο κύδεϊ γαίων (Il.
1,405 et al.). Vide etiam Astr. 7,236; Astr. 16,170; Od. in Stal. 13
- 27(grc) προσέφη πτερόεσσιν ἔπεσσιν] cf. Il.
13,768 (προσέφη αἰσχροῖς ἐπέεσσιν); Od.
9,282 (π. δολίοις ἐπέεσσι)
- 29-32(grc) vide supra ad Astr. 2,132‒135
- 35(grc) πόλεος ἀπονόσφιν ἐούσης] cf. eadem sede Od.
18,268 (ἐμεῦ ἀπονόσφιν ἐόντος)
- 37(grc) φυξάνορα φῶρα] adiectivum φυξάνωρ apud veteres non legitur (sed φυξανορία, vide LSJ 1996 s.v.); noster ad exemplum adiectivi Homerici ῥηξήνωρ finxit. Nota quoque alliterationem!
- 45(grc) κουφότερον] cf. Od.
8,201
- 54(grc) ἱκέται δέ τοι εὐχόμεθ’ εἶναι] cf. iuncturam Homericam ξεῖνοι … εὐχόμεθ’ εἶναι (Il.
6,231; Od.
1,187; 15,196)
- 57(grc) ἄμμιν ἐῢ φρονέων] cf. iuncturam Homericam ὅ σφιν ἐῢ φρονέων (Il.
1,73.253 et al.)
- 66(grc) θερμὰ λόετρα] iunctura Hom., Il.
14,6; 22,444
- 85(grc) ἔδραμε νόστησέν τε] cf. etiam 71
- 90(grc) χαῖρε, ξεῖνε πάτερ] cf. Od.
1,123 (χαῖρε, ξεῖνε); 8,408 (χαῖρε, πάτερ ὦ ξεῖνε) et al. Vide etiam Astr. 16,14.46; Astr. 21,182; Astr. 24,167
- 95(grc) οὐ γὰρ ἔγωγέ τι φημὶ κακώτερον ἔμμεναι ἄλλο] cf. Od.
8,138 (οὐ γὰρ ἔγωγέ τι φημὶ κακώτερον ἄλλο θαλάσσης). Vide etiam Astr. 14,96; Astr. 15,293
- 107(grc) ἰητῆρα κλυτοτέχνην] κλυτοτέχνης apud Homerum epithetum Vulcani dei artificis, vid. Hom. Il.
1,571; 18,143 et al.
- 109(grc) μακρὰ βοῶν] cf. Il.
2,224 (αὐτὰρ ὃ μακρὰ βοῶν)
- 111(grc) μειλιχίοις ἔπεσιν] cf. iuncturam Homericam μειλιχίοις ἐπέσσι(ν) (Il.
11,137; 21,339 et al.)
- 121(grc) οὐκ ἀρετᾷ κακὰ ἔργα] = Od.
8,329. Vide etiam Astr. 9,71; Astr. 18,66
- 122(grc) κατὰ κόσμον] = Il.
10,472 et al.
- 123-125(grc) cf. Il.
17,386 (γούνατά τε κνήμαι τε πόδες θ’ ὑπένερθεν ἑκάστου); Od.
8,135 (μηρούς τε κνήμας τε καὶ ἄμφω χεῖρες ὕπερθεν / αὐχένα τε στιβαρὸν μέγα τε σθένος)
- 125(grc) μέγα χάρμα ἰδέσθαι] cf. Il.
24,706 (μέγα χάρμα) et 6,82 (χάρμα γενέσθαι)
- 160(grc) ἀμηχανίη δ’ ἔχε θυμόν] = Od.
9,295. Vide etiam Astr. 6,47; Astr. 7,200; Astr. 12,133; Astr. 14,342; Astr. 16,207; Astr. 21,171
- 162(grc) = Astr. 2,196
- 166(grc) ἀλλά γ’ ἐπεὶ βρώμης μὲν ὀνήσαμεν ἠδὲ ποτῆτος] cf. Od.
9,87; 10,58 (αὐτὰρ ἐπεὶ σίτοιό τ’ ἐπασσάμεθ’ ἠδὲ ποτῆτος)
- 168(grc) κέκλυτέ μευ μύθων, ξεῖνοι φίλοι, ὄφρα τι εἴπω] cf. Od.
18,43; 20,292 (κέκλυτέ μευ, μνηστῆρες ἀγήνορες, ὄφρα τι εἴπω)
- 168(grc) κέκλυτέ μευ μύθων] = Od.
10,189; 12,271.340
- 184(grc) παῖδας ἠδὲ γέροντας] cf. eadem sede Il.
2,789 et al. (νέοι ἠδὲ γέροντες)
- 189(grc) κύνες ἀργοί] iunctura Hom., vid. Il.
18,283; Od.
2,11. Vide etiam Astr. 6,227; Astr. 9,72.164.214
- 194(grc) αἰτιόωσαν] cf. eadem sede Il.
11,654 (αἰτιόῳτο); Od.
1,32 (αἰτιόωνται); 20,135 (αἰτιόῳο)
- 195(grc) ἀνδράσιν ἠδὲ γυναιξί] = Od.
19,408
- 210(grc) θεοὺς ὣς εἰσόψονται] cf. eadem sede Il.
12,312 (θεοὺς ὣς εἰσορόωσι)
- 212(grc) αἴθοπα οἶνον] cf. supra ad Astr. 2,76
- 215(grc) ὣς φάτο] = Il.
1,188 et al.
- 228(grc) ἴδεν ὀφθαλμοῖσιν] = Il.
5,770 et al. Vide etiam Astr. 11,169; Astr. 12,33.290; Astr. 16,10.210; Astr. 22,81
- 232(grc) ἔπεα πτερόεντα] iunctura Homerica (sed numquam in fine versus legitur), vid. Il.
1,201 et al.
- 247(grc) γήθησε γὰρ ἄμμι φίλον κῆρ] cf. Od.
7,269 (γήθησε δέ μοι φίλον ἦτορ)
- 252(grc) ξανθαὶ κατέχυντο ἔθειραι] cf. Il.
22,315 (καλαὶ περισσείοντο ἔθειραι)
- 253(grc) ἀσπαστὸν ἔην ἐϋνάζειν] cf. Od.
7,343 (ἀσπαστὸν ἐείσατο κοιμηθῆναι) (= 8,295); 23,239 (ἀσπαστὸς ἔην πόσις εἰσοροώσῃ); 5,119 (παρ’ ἀνδράσιν εὐνάζεσθαι)
- 256(grc) νυμφῶνες] cf. NT Ev.Matt. 9,15 (sed alio sensu); hic pro voce νυμφίος
- 256(grc) δυάδεσσι] vox pedestris, cf. LSJ 1996 s.v. δυάς
- 258(grc) ἀλλά γ’ ἐπεὶ βρώμης τε ποτήτεος ἐξ ἔρον ἕντο] cf. Il.
1,469 (αὐτὰρ ἐπεὶ πόσιοις καὶ ἐδήτυος ἐξ ἔρον ἕντο) et al.
- 261(grc) ἀσπαστὸν γὰρ τοῖσιν ὀΐσατο κοιμηθῆναι] vide supra ad 253
- 263(grc) βῆμεν ἴμεν θάλαμόνδε] cf. Od.
21,8 (βῆ δ’ ἴμεναι θάλαμόνδε)
- 266(grc) νύμφῃ ἐϋπλοκάμῳ] = Od.
1,86; 5,30 (utroque loco de dea Calypso)
- 267(grc) ἔγωγε τέθηπα γυναῖκα] cf. Od.
6,168 (Ulixes ad Nausicaam: ὡς σέ, γύναι, ἄγαμαί τε τέθηπά τε)
- 274(grc) αἰσχρὸν μάλα κνώδαλον ἦεν] variat noster hemistichium Homericum μάλα γὰρ μέγα θηρίον ἦεν (Od.
10,171.180; cf. supra ad Astr. 1,79); de verbo κνώδαλον cf. Od.
17,317. Hemistichium repetitur in 285.334
- 278(grc) λισσὸν μὲν τὸ κάρα, ψεδνὴ δ’ ἀναδέδρομε λάχνη] cf. Il.
2,219 (de Thersite: φοξὸς ἔην κεφαλὴν, ψεδνὴ δ’ ἐπενήνοθε λάχνη)
- 284(grc) χερσὶν στιβαρῇσιν] iunctura Hom., vid. Il.
12,397 et al.
- 285(grc) ἀρνύμενος ψυχήν] cf. Od.
1,5 (ἀρνύμενος ἥν τε ψυχήν)
- 286(grc) μεγάλ’ ἰάχησε] cf. Il.
1,482 (μεγάλ’ ἴαχε) et al.
- 294(grc) τέθναθι] vide supra ad Astr. 2,101
- 295sq.(grc) cf. Il.
6,164sq. (uxor Proeti de Bellerophonte ad maritum: τεθναίης, ὦ Προῖτ’, ἢ κάκτανε Βελλεροφόντην,
/ ὃς μ’ ἔθελεν φιλότητι μιγήμεναι οὐκ ἐθέλουσῃ)
- 298(grc) εὐρὺ κρείοντος ἄνακτος] cf. formulam Homericam εὐρὺ κρείων Ἀγαμέμνων (Il.
1,102 et al.)
- 299(grc) δυνάστην] apud Homerum non legitur, sed cf. e.g. S. Ant.
608; Hdt. 2,32,3
- 300(grc) ἐχολώσατο θυμῷ] clausula Hom., vid. Il.
15,155
- 305(grc) ὑγρῷ καὶ δνοφερῷ τε κακώδεϊ, οὐκ ἀγαθῷ περ] cf. Astr. 21,77
- 333(grc) κοραύνην] cf. Ar. Av.
1678
- 335sq.(grc) cf. Astr. 2,80sq.
- 335(grc) βαρέα στενάχων] iunctura Hom., vid. Il.
8,334 (βαρέα στενάχοντα) et al.
- 337(grc) Αὐτίκα δή μοι πρῆξις ἔφηνεν μυρομένῳ] vide supra ad Astr. 1,36 (sed ibi et alibi sententia negatur)
- 346(grc) νήπιοι] cf. eadem sede Od.
1,8
- 352(grc) πολεμιστής] cf. Il.
5,571 et al.
- 352(grc) ὁπλοφορευτής] nl., sed apud veteres ὀπλοφόρος legitur
- 353(grc) κλῆσιν καλέουσι] cf. Il.
18,487 (ἐπίκλησιν καλέουσι) et al. Vide etiam Astr. 6,277; Astr. 8,119; Astr. 10,11; Astr. 12,23.240; Astr. 13,130; Astr. 14,171.255; Astr. 16,119; Astr. 19,95.146; Astr. 20,72
- 354(grc) δεινοτόκοισιν] nl., sed cf. e.g. μογοστόκος (Il.
16,187 et al.)
- 358(grc) ἀπόκρισις] verbum potius pedestre, sed cf. Thgn. 1167
- 367(grc) πίμπλαντο] cf. Od.
10,248 (δακρυόφον π.); 20,349
- 368(grc) ἀνδράσιν ἠδὲ γυναιξίν] vide supra ad 195
- 378(grc) προχορήματος] = προχωρήματος (sed alio sensu); noster verbum latinum processus in sermonem Graecum transtulisse videtur
- 385(grc) πάντας γὰρ φοβερὸς μὲν ἕλε τρόμος] cf. Il.
19,14 (Μυρμιδόνας δ’ ἄρα πάντας ἕλε τρόμος); 22,136 (Ἕκτορα, ὡς ἐνόησεν, ἕλε τρόμος)
- 389(grc) δὲ χαμᾶζε] = Il.
14,497 et al.
- 391(grc) αὐτὰρ ἐγὼ μὲν ἀνιστάμενος πάντας προσέειπον] cf. Il.
1,58 (τοῖσι δ’ ἀνιστάμενος μετέφη ποδὰς ὠκὺς Ἀχιλλεύς) et al.
- 398(grc) κέκλυτέ μευ μύθων, κακά περ πάσχοντες ἅπαντες] ~ Od.
10,189 et al. (κέκλυτέ μευ μύθων, κακά περ πάσχοντες ἑταῖροι)
- 403(grc) κλυτὰ τέκνα] cf. Il.
19,400 (τηλεκλυτὰ τέκνα)
- 404(grc) προπάτωρες] verbum non Homericum, quod primum legitur apud Pi. N.
4,89, tum sensu ‚proavorum‘ apud Hdt. 2,169 (cf. LSJ 1996 s.v. προπάτωρ)
- 407(grc) πανοπτικόν] apud veteres non legitur
- 419(grc) καλὴ φάνε βουλή] cf. Il.
2,5 et al. (ἀρίστη φαίνετο βουλή)
- 422(grc) vide supra ad Astr. 3,68
- 425(grc) κατὰ δ’ οὐ λέξαιμι ἕκαστα] cf. Od.
3,361 (εἴπω τε ἕκαστα); 12,16 (τὰ ἕκαστα διείπομεν). Vide etiam Od.
12,34sq. (ἐξερέεινεν ἕκαστα· / αὐτὰρ ἐγὼ τῇ πάντα κατὰ μοῖραν κατέλεξα) (oppositio in imitando)
- 426(grc) αἰδέομαι γάρ] = Od.
6,221; 18,184. Vide etiam Astr. 6,296
- 428(grc) alludit ad Od.
9,63. Vide etiam supra ad Astr. 2,338
- 428(grc) κοραύνων] forma comica pro κόρη, cf. Ar. Av.
1678
- 429-432(grc) cf. Astr. 2,337‒342
Handschriftenapparat
- 2(grc) deest in M
- 16(grc) ἀνδράσι αὐτοτόποισιν E: -σιν αὐτοτόποισι M
- 20(grc) μέγαρόνδ’: μέγαρον ῥ’ M
- 25(grc) γ’ E: δ’ M
- 45(grc) εὐραπτῆρα E: σμικροτερην M a.c.
- 48(grc) νυν E: περ M
- 52(grc) τοι E: δέτ’ M
- 57(grc) γ’ M ante ἐνὶ
- 58a(grc) M habet, omiserunt T, E
- 58(grc) δ’ M ante ἔσεσθαι
- 87(grc) ἐγὼ E: -ὼν M
- 94(grc) δ’ M ante ἐπὶ
- 96(grc) γλαφυροῖο E: ζακενοῖο M a.c.
- 102(grc) ἴτυν λίμνης ἐπίβησαν: ἔβησαν ἄκρα λοετροῦ M a.c.
- 119(grc) μετέθηκε E: -κεν M
- 135(grc) μετέθηκε E: -κεν M
- 140(grc) μεταφρήζων E: -αθήτωρ M
- 150(grc) γ’ M post ἐσθῆτα
- 152(grc) ῥ’ M ante ἔειπον
- 160(grc) Adnotatio, quae pertinet ad ἀκέων, invenitur in M
- 160(grc) τ’ M ante ἔχε
- 195(grc) ἀνδράσι E: -σιν M
- 202(grc) δ’ M ante ἐστι
- 209(grc) ἀνδράσι ἡγεμονεῦσιν: -σιν ἡγεμόνεσσιν M
- 249(grc) τε E: περ M
- 257(grc) νύμφῃσι E: -σιν M
- 263(grc) γ’ M ante ἐνὶ
- 264(grc) δῦσαι E: δῦναι M
- 269(grc) ἐκδῦσαι E: -ῦναι M
- 277(grc) τῆσδε E: τῇδε M
- 281(grc) ἐγὼ E: -ὼν M
- 288(grc) στολὴν E: στωλὴν M a.c.
- 293(grc) postea add. M
- 296(grc) μιγεῖν: μίξεσθ’ M a.c.
- 301(grc) ἐπίτελλε E: ἐτέλησε M a.c.
- 322(grc) ἀτίμησας: ἀτιμήσαις M
- 338(grc) ῥαδιόφωνον E: ῥη- M
- 339(grc) τοι E: περ M
- 344(grc) ῥαδιόφωνοι E: ῥη- M
- 353(grc) postea add. M
- 395(grc) τοῖς deest in M
- 404(grc) ὑμετέρῃσι E: -σιν M
- 422(grc) τοι E: περ M
- 430(grc) λελιπόντες E: -πῶτες M
Verzeichnisse
Spondiaci
- διέφθαρκάν τε
- 182
- εἰν ἕδρῃσιν
- 365
- εἰσόψονται
- 210
- εὐραπτῆρα
- 45
- κικλήσκουσιν
- 36
- κοιμηθῆναι
- 261
- νόστησέν τε
- 85
- παρασκευάζεσθαι
- 328
- ἀλλήλοισιν
- 117 · 174
- ἐξοιχνησαίτην
- 361
- ἐξορθοῦναι
- 130
- ἰητῆρι
- 113
- ὀφθαλμοῖσιν
- 228
- Ῥξ-Φρξ-Πρξ-ὸς
- 91
- Ῥωμαίῃ
- 118
Neologismen
- δεινοτόκος
- 354
- σοφόμωρος
- 134
- φιλμοφάεινος
- 246
- ὁπλοφορευτής
- 352
Similien (Autorenstellen)
- Ar. Av. 1678
- 333 · 428
- Hdt. 2,32,3
- 299
- Hdt. 2,169
- 404
- Hom. Od. 1,58
- 391
- Hom. Od. 1,73
- 57
- Hom. Od. 1,102
- 298
- Hom. Od. 1,188
- 215
- Hom. Od. 1,201
- 232
- Hom. Od. 1,253
- 57
- Hom. Od. 1,405
- 23
- Hom. Od. 1,469
- 258
- Hom. Od. 1,482
- 286
- Hom. Od. 1,571
- 107
- Hom. Od. 2,5
- 419
- Hom. Od. 2,219
- 278
- Hom. Od. 2,224
- 109
- Hom. Od. 2,789
- 184
- Hom. Od. 5,571
- 352
- Hom. Od. 5,770
- 228
- Hom. Od. 6,82
- 125
- Hom. Od. 6,164
- 295
- Hom. Od. 6,231
- 54
- Hom. Od. 8,334
- 335
- Hom. Od. 10,472
- 122
- Hom. Od. 11,137
- 111
- Hom. Od. 11,654
- 194
- Hom. Od. 12,312
- 210
- Hom. Od. 12,397
- 284
- Hom. Od. 13,768
- 27
- Hom. Od. 14,6
- 66
- Hom. Od. 14,497
- 389
- Hom. Od. 15,155
- 300
- Hom. Od. 15,683
- 23
- Hom. Od. 16,187
- 354
- Hom. Od. 16,445
- 15
- Hom. Od. 17,386
- 123
- Hom. Od. 18,143
- 107
- Hom. Od. 18,283
- 189
- Hom. Od. 18,389
- 22
- Hom. Od. 18,487
- 353
- Hom. Od. 19,14
- 385
- Hom. Od. 19,400
- 403
- Hom. Od. 21,339
- 111
- Hom. Od. 22,136
- 385
- Hom. Od. 22,315
- 252
- Hom. Od. 22,444
- 66
- Hom. Od. 24,706
- 125
- Hom. Il. 1,5
- 285
- Hom. Il. 1,8
- 346
- Hom. Il. 1,32
- 194
- Hom. Il. 1,86
- 266
- Hom. Il. 1,123
- 90
- Hom. Il. 1,187
- 54
- Hom. Il. 2,11
- 189
- Hom. Il. 3,194
- 10
- Hom. Il. 3,361
- 425
- Hom. Il. 5,30
- 266
- Hom. Il. 5,119
- 253
- Hom. Il. 6,168
- 267
- Hom. Il. 6,221
- 426
- Hom. Il. 7,269
- 247
- Hom. Il. 7,343
- 253
- Hom. Il. 8,65
- 22
- Hom. Il. 8,135
- 123
- Hom. Il. 8,138
- 95
- Hom. Il. 8,201
- 45
- Hom. Il. 8,295
- 253
- Hom. Il. 8,329
- 121
- Hom. Il. 8,408
- 90
- Hom. Il. 9,63
- 428
- Hom. Il. 9,87
- 166
- Hom. Il. 9,282
- 27
- Hom. Il. 9,295
- 160
- Hom. Il. 10,58
- 166
- Hom. Il. 10,115
- 10
- Hom. Il. 10,171
- 274
- Hom. Il. 10,180
- 274
- Hom. Il. 10,189
- 168 · 398
- Hom. Il. 10,248
- 367
- Hom. Il. 12,16
- 425
- Hom. Il. 12,34
- 425
- Hom. Il. 12,271
- 168
- Hom. Il. 12,340
- 168
- Hom. Il. 15,163
- 23
- Hom. Il. 15,196
- 54
- Hom. Il. 17,317
- 274
- Hom. Il. 18,43
- 168
- Hom. Il. 18,184
- 426
- Hom. Il. 18,268
- 35
- Hom. Il. 19,408
- 195
- Hom. Il. 20,135
- 194
- Hom. Il. 20,292
- 168
- Hom. Il. 20,349
- 367
- Hom. Il. 21,8
- 263
- Hom. Il. 23,239
- 253
- Pi. N. 4,89
- 404
- S. Ant. 608
- 299
- Thgn. 1167
- 358
Similien (Křesadlo)
- Astr. 1,36
- 337
- Astr. 1,79
- 274
- Astr. 2,76
- 212
- Astr. 2,80
- 335
- Astr. 2,101
- 294
- Astr. 2,132
- 29
- Astr. 2,196
- 162
- Astr. 2,337
- 429
- Astr. 2,338
- 428
- Astr. 3,1
- 1
- Astr. 3,13
- 17
- Astr. 3,68
- 422
- Astr. 5,71
- 85
- Astr. 5,195
- 368
- Astr. 5,253
- 261
- Astr. 5,285
- 274
- Astr. 5,334
- 274
- Astr. 6,47
- 160
- Astr. 6,227
- 189
- Astr. 6,277
- 353
- Astr. 6,296
- 426
- Astr. 7,200
- 160
- Astr. 7,236
- 23
- Astr. 8,119
- 353
- Astr. 9,71
- 121
- Astr. 9,72
- 189
- Astr. 9,164
- 189
- Astr. 9,214
- 189
- Astr. 10,11
- 353
- Astr. 11,169
- 228
- Astr. 12,23
- 353
- Astr. 12,33
- 228
- Astr. 12,133
- 160
- Astr. 12,240
- 353
- Astr. 12,290
- 228
- Astr. 13,130
- 353
- Astr. 14,96
- 95
- Astr. 14,171
- 353
- Astr. 14,255
- 353
- Astr. 14,342
- 160
- Astr. 15,293
- 95
- Astr. 16,10
- 228
- Astr. 16,14
- 90
- Astr. 16,46
- 90
- Astr. 16,119
- 353
- Astr. 16,170
- 23
- Astr. 16,207
- 160
- Astr. 16,210
- 228
- Astr. 18,66
- 121
- Astr. 19,95
- 353
- Astr. 19,146
- 353
- Astr. 20,72
- 353
- Astr. 21,77
- 305
- Astr. 21,171
- 160
- Astr. 21,182
- 90
- Astr. 22,81
- 228
- Astr. 24,167
- 90
Kommentar