Text
Über den doppelten Planeten und die übrigen Dinge
Achtung: Die Bearbeitung ist noch nicht vollständig abgeschlossen.
- Hs.:
- (grc) deest in M
Πλανήτην μὲν ἔπετα ἀφικόμεθ’ ἀστρονέοντες Πλανήτην μὲν ἔπειτα ἀφικόμεθ’αστρονέοντες Dann kamen wir während unserer Fahrt durch die Sterne Na planetu jsme pak přišli tam při své hvězdnaté plavbě
- Krit.:
- (grc) ἔπειτα M (recte)
- Sim.:
- (grc) 1-2: cf. supra ad Astr. 3,1‒3
- Krit.:
- (grc) ἰδέσθαι deb.
- Krit.:
- (grc) διπλοῦς deb.
- Krit.:
- (grc) γυμνάζοντ’ (cf. γυμνάζεον M) deb.
- Anm.:
- (grc) ἄνδρες κίρκοι] Der Ausdruck "Falkenmänner" ist nur über das Tschechische verständlich (hier: "sokolí může"). "Sokol" (dt. "Falke") ist eine Turnbewegung, die 1862 in Prag gegründet wurde. Siehe https://de.wikipedia.org/wiki/Sokol_(Turnbewegung) [letzter Abruf 15. September 2026]
- Krit.:
- (grc) ἀρχαίοις χρούνοις deb.
- Krit.:
- (grc) μοχλῷ M (recte)
- Anm.:
- (grc) μόχλῷ θεσπεσίῳ] Die Vokabel μοχλός ist aus Homer besonders als der "Pfahl" bekannt, mit dem Odysseus im 9. Buch der Odyssee den Riesen Polyphem blendet (siehe Od. 9,332.375.378.382.387.396). Křesadlo gibt es im Tschechischen mit dem vieldeutigen "sloup" wieder, was "Säule, Pfeiler, Mast" bedeuten kann. Siehe Siebenschein 2006, 1190 s.v. "sloup".
- Krit.:
- (grc) λάμπων deb.
- Krit.:
- (grc) ἰδεῖν deb.
- Hs.:
- (grc) γ’ M post εἴη
- Krit.:
- (grc) οἱ δ’ deb.
- Krit.:
- (cs) jsem: jsme T
- Krit.:
- (grc) ἀστερόνηα deb.
- Krit.:
- (grc) πτάμενοι deb.
- Krit.:
- (grc) an τῶ (cf. tr. Boh. „tehdy“) ?
- Krit.:
- (grc) οὐδ’ deb.(grc) ἐμπειρείη deb.
- Sim.:
- (grc) cf. supra ad Astr. 3,16
- Krit.:
- (grc) πέμψα M (recte)
- Sim.:
- (grc) 21-25: = Astr. 2,9‒13
- Krit.:
- (grc) ὑπερφίαλοί M (recte)
- Krit.:
- (grc) εἰσῆλθον deb.
- Anm.:
- (grc) καὶ οὐκ εἰσῆλθον, νόστησαν λάθρα θέοντες] Auch hier scheint die Erfahrung gewirkt zu haben. Während die Gefährten im 2. Gesang die fremde Stadt sofort betraten (Astr. 2,14 Αὐτίκα δ’ εἰσῆλθον), kehren sie hier zunächst zurück und berichten.
- Sim.:
- (grc) vide supra ad Astr. 1,166
- Hs.:
- (grc) ἀγλαὰ E: φαίδιμα M a.c.
- Hs.:
- (grc) μέλαιναν E: κελαινάν M
- Hs.:
- (grc) δ’ M ante αὐτοὶ
- Sim.:
- (grc) 38sq.: Vide supra ad Astr. 2,80sq.
- Krit.:
- (grc) κόσμοιο M (recte)
- Sim.:
- (grc) vide supra ad Astr. 1,36
- Anm.:
- (grc) μυρομένοισιν] Křesadlo übersetzt μύρομαι hier im Tschechischen wohl versehentlich nicht mit "weinen", sondern "beten" (tsch. "modlícím").
- Krit.:
- (grc) οἱ δὲ deb.(grc) σείοντες deb.
- Anm.:
- (grc) θᾶσσον] = ἆσσον (s. tsch. "blíže").
- Krit.:
- (grc) δ’ post ἡμεῖς M
- Krit.:
- (grc) ἠδὲ deb.(grc) πρώχειρον M (recte; = πρόχειρον)
- Krit.:
- (grc) ἐλπὶς deb.
- Sim.:
- (grc) vide supra ad Astr. 5,160
- Krit.:
- (grc) ἠδὲ deb.(grc) βαλέσθαι deb.
- Krit.:
- (grc) ἐπεὶ deb.(grc) στρατὸς deb.(grc) ἦλθεν M (recte)
- Krit.:
- (grc) ἐχθροὺς deb.
- Krit.:
- (grc) ἰδέσθαι deb.
- Krit.:
- (grc) οἱ δὲ deb.
- Krit.:
- (grc) ἄφαντοι deb.
- Hs.:
- (grc) βαλλόμενοι E: ἐξ ἀμφοιν primum, tum γ’ ἀμφοτέρων M|αἰεὶ ἐγένοντο E: αἰὲν τεύχοντο M a.c.
- Krit.:
- (grc) ἡμεῖς θαρσοῦντες deb.
- Krit.:
- (grc) πέσεν post ἐπεὶ M: om. E(grc) ἵκεν deb.
- Krit.:
- (grc) παλαιοῦ deb.
- Sim.:
- (grc) ὡρολόγοιο] cf. Od. in Stal. 8
- Anm.:
- (grc) ἐκκρεμεές] Hier in der ngr. Bedeutung "Pendel". Siehe Babiniotis 2011, 418 s.v. ἐκκρεμές (Lehnübersetzung von frz. "pendule").
- Krit.:
- (grc) αἰνὰ deb.
- Krit.:
- (grc) ὑπερμεγέθης deb.(grc) ὀμβριμοεργός deb.
- Sim.:
- (grc) ὀμβριμόεργος] cf. eadem sede Il. 22,418
- Krit.:
- (cs) deest in E(grc) κρεμαστὴ deb.
- Krit.:
- (grc) ἦν deb.(grc) ἲς deb.
- Sim.:
- (grc) ἶς βαρύτητος] iunctura nova fortasse ad exemplum iuncturae Homericae ἲς ἀνέμοιο (cf. eadem sede Il. 17,739 et al.) creata. Vide etiam 69.90.184.217.226.265.324.326; Astr. 13,297; Astr. 14,289.346; Astr. 17,133; Astr. 18,117
- Anm.:
- (grc) In der Astronautilia wird das griechische ἴς regelmäßig mit Zirkumflex betont (ἶς). Vgl. Sacheinführung III.3. Vielleicht ließ sich Křesadlo von der Betonung bei ἶφι leiten.
- Krit.:
- (grc) ὡς deb.(grc) ἲς deb.
- Krit.:
- (grc) ἲς deb.
- Krit.:
- (grc) οὐδ’ deb.
- Krit.:
- (grc) ἐκ deb.(grc) διδόντα deb.
- Krit.:
- (grc) ἐλεύσσομεν M a.c. (recte)(grc) πετᾶσθαι deb.
- Hs.:
- (grc) πολλά E: πάντα M a.c.(grc) πετᾶσθαι: κρεμαστα M a.c.
- Krit.:
- (grc) ὁμοῖος in dialecto epica deb.
- Krit.:
- (grc) ὤμοις deb.
- Hs.:
- (grc) ὤμοις E: χερσὶν M a.c.
- Krit.:
- (grc) ἄσκαυλον deb.(grc) ἀσκὸν M (recte)
- Sim.:
- (grc) ἄσκαυλον] apud veteres tantum ἀσκαύλης legitur (cf. LSJ 1996 s.v.); άσκαυλος (‚tibia utricularia‘) verbum neograecum est
- Krit.:
- (grc) ἄσκαυλοι deb.
- Krit.:
- (grc) ἐνεῖναι deb.
- Krit.:
- (grc) εὔκτιτα M (recte)
- Hs.:
- (grc) εὐκτιτὰ E: εὔκτιτα M
- Krit.:
- (grc) λιπόντες deb.
- Krit.:
- (grc) ἐμπειρείη deb.
- Sim.:
- (grc) vide supra ad Astr. 3,16
- Hs.:
- (grc) ἔσταν E: ἔστηκαν M a.c.
- Krit.:
- (grc) ἲς deb.
- Krit.:
- (grc) ἀστείοις deb.
- Krit.:
- (grc) γηγενέεσσιν deb.
- Krit.:
- (grc) μήκοις deb.(grc) ἀράχναι M (recte)
- Sim.:
- (grc) λεπτοῖς ἠΰτ’ ἄραχνοι] cf. Od. 8,280 (ἠΰτ’ ἀράχνια λεπτά)
- Krit.:
- (grc) πτερόεντα deb.(grc) προσηύδα (cf. Astr. 15,94) deb.
- Sim.:
- (grc) φύγετ’ αἰπὺν ὄλεθρον] cf. eadem sede Il. 6,57 (ὑπεκφύγοι αἰ. ὀ.) et al.
- Krit.:
- (grc) ζωὴ deb.
- Krit.:
- (grc) οἱ δὲ deb.(grc) γαλέῃς deb.
- Krit.:
- (grc) ἐνισπεῖν deb.
- Krit.:
- (grc) καταλέξαι deb.
- Krit.:
- (grc) Ὄρνυτε deb.(grc) ἠδὲ deb.
- Krit.:
- (grc) ὔμμε ἰδεῖν deb.(grc) ἠδὲ deb.
- Krit.:
- (grc) ἀσκαύλους deb.(grc) αἰψακινήτους deb.
- Krit.:
- (grc) ἀμύμονα δαῖτα M (recte)
- Krit.:
- (grc) πέπειθε M
- Krit.:
- (grc) ἀσκαύλους deb.
- Sim.:
- (grc) πολυπρηγμοσύνη] apud Homerum non legitur, sed inde ab Aristophane verbum commune, vid. Ar. Ach. 833
- Krit.:
- (grc) οὐδ’ deb.(grc) ἐμπειρίη deb.(grc) ἐδίδαξεν deb.
- Sim.:
- (grc) 117-119: = Astr. 3,16‒18
- Krit.:
- (grc) σιγαλόεν deb.
- Anm.:
- (grc) 122f.: ὡς ὅτε σφῆκες / σφηκυήν] Einer der wenigen Vergleiche, siehe auch Astr. 1,139; Astr. 3,90‒92; Astr. 7,117; Astr. 12,403; Astr. 14,279f.
- Krit.:
- (grc) σφηκιὴν deb.(grc) ἀσκαύλοισιν deb.
- Krit.:
- (grc) ἀργυρέῳ M (recte)
- Krit.:
- (grc) ἐπείτ’ (ἔπειτ’ M) deb.
- Krit.:
- (grc) πτερόεσσιν deb.
- Hs.:
- (grc) μετέθηκε E: -κεν M
- Krit.:
- (grc) ἐπενισπεῖν deb.
- Krit.:
- (grc) πόλλ’ ἦγον μέγαρόνδε deb.
- Krit.:
- (grc) ἐνὶ deb.(grc) οἴκου M (recte)
- Anm.:
- (grc) κανῶνας] Hier im Tschechischen als "Rohr" übersetzt (tsch. "rour").
- Krit.:
- (grc) ταύτη (= αὕτη) deb.(grc) προόδοιο M (recte)
- Krit.:
- (grc) ἀγαυοί deb.
- Hs.:
- (grc) μετέθηκε E: -κεν M
- Krit.:
- (grc) κόρανός μ’ deb.(grc) εὐπτερόεσσιν deb.
- Krit.:
- (grc) ἄστρων deb.
- Krit.:
- (grc) ἀϋτήν deb.
- Krit.:
- (grc) ἄστρου deb.
- Krit.:
- (grc) ἄλλῳ deb.(grc) ἀλλήλοις M (recte)
- Krit.:
- (grc) πολέμοις deb.
- Krit.:
- (grc) πολέμοις γε deb.
- Krit.:
- (grc) παμπόλλοις deb.
- Sim.:
- (grc) ἑκατονταετηρίσι] verbum non poeticum, cf. primum Pl. R. 615a. Vide etiam Astr. 24,37.42.63 (sed ibi quasi ab ἑκατονταέτηρ)
- Krit.:
- (grc) αἰσχροτέροις deb.
- Krit.:
- (grc) δέ θ’ deb.
- Krit.:
- (grc) ὑπάρχειν M (recte)(grc) τούτῳ deb.
- Krit.:
- (grc) υἱέες deb.
- Krit.:
- (grc) νέεσσι deb.
- Krit.:
- (grc) ἡμᾶς (cf. tr. Bohemicam: zapomněli jsme ji) deb.
- Krit.:
- (grc) δέ τε deb.
- Krit.:
- (grc) πασῶν M (recte)(grc) οὐσιῶν vel οὐσῶν deb. (metro salvo possis πασάων οὐσῶν)
- Anm.:
- (grc) συστήματι Μενδελειῆιεβ] Gemeint ist das von Dmitri Iwanowitsch Mendelejew (1834‒1907) erarbeitete Periodensystem der Elemente (1869). Siehe https://de.wikipedia.org/wiki/Dmitri_Iwanowitsch_Mendelejew [Letzter Abruf 18. September 2026]. Die ngr. Schreibweise für Mendelejew ist Μεντελέγιεφ. Siehe https://el.wikipedia.org/wiki/Ντμίτρι_Μεντελέγιεφ [Letzter Abruf 18. September 2026].
- Krit.:
- (grc) ἲς deb.
- Krit.:
- (grc) ποδαπῶς deb.
- Krit.:
- (grc) πλανήταιν κτιμένοιν deb.(grc) ζώειν (cf. tr. Boh.: žíti) deb.(grc) ἐπὶ τούτοιν deb.
- Krit.:
- (grc) οἶκον deb.(grc) ἕλε M (recte)
- Krit.:
- (grc) συζυγῶτες (-ώτες M) deb.
- Sim.:
- (grc) σωλῆνι μεγίστῳ] σωλήν apud Homerum non legitur. Vide etiam infra ad Astr. 12,204
- Krit.:
- (grc) ἀρτία deb. (sed repugnante metro)
- Sim.:
- (grc) ἐχθρήματα] formam noster suo Marte invenit; ἔχθρημα apud veteres non legitur; unus Hesychius ἔχθρασμα (Hsch. ε 7641) praebet
- Krit.:
- (grc) πτολέμοιο deb.
- Krit.:
- (grc) ἄρχοντες πολέμους M (recte)
- Krit.:
- (grc) ἠδὲ deb.
- Krit.:
- (grc) δίψαν deb.
- Krit.:
- (grc) γαλήας deb.
- Krit.:
- (grc) ὣς deb.
- Krit.:
- (grc) εἴσατο deb.(grc) εἶναι φρόνιμόν τε deb.
- Krit.:
- (grc) ἀνῆρες deb.
- Krit.:
- (grc) ἅπαντας deb.
- Krit.:
- (grc) κηροφόροισιν deb.
- Sim.:
- (grc) κηροφοροῦσιν] cf. Suid. κ 1588, sed alio sensu (κηρία φέρειν). Hic idem atque κῆρα φέρουσιν. Vide supra ad Astr. 2,29
- Krit.:
- (grc) πόλεμόνδε deb.
- Krit.:
- (grc) ἢ … ἢ deb.
- Krit.:
- (grc) ἔντερα deb.
- Sim.:
- (grc) ἔντερα πλάνου] de forma ἔντερα cf. eadem sede Il. 13,507; 17,314; sed Homerus verbo non translate utitur. Cf. autem Ov. Met. 1,138 (viscera terrae)
- Hs.:
- (grc) ὡς καὶ E: καὶ μεν M a.c.
- Krit.:
- (grc) ἐχέμεν deb.
- Krit.:
- (grc) ἠδὲ deb.
- Krit.:
- (grc) μῆλά τε deb.
- Sim.:
- (grc) μῆλά τε καὶ ἕλικας βοῦς] cf. Il. 9,466 (μῆλα καὶ εἰλίποδας ἕλικας βοῦς) et al. sim.
- Anm.:
- (grc) ὄσπρια] Die Vokabel ὄσπριον bezeichnet eigentlich eine Hülsenfrucht wie Bohnen, hier ist es als "Obst" verwendet (vgl. tsch. "ovoce"). ‒ ἕλικας βοῦς] Die bekannte homerische Verbindung wird im Tschechischen als "langsame Kühe" ("pomalé krávy") übersetzt. Siehe dazu auch die Anm. zu Astr. 10,29.
- Krit.:
- (grc) οὐκ ἔστιν ἲς deb.(grc) βαρύτητος M (recte)
- Hs.:
- (grc) τοὔνεκα E: τῆμος M a.c.
- Krit.:
- (grc) οὐδ’ deb.(grc) γυίοις deb.
- Sim.:
- (grc) οὐδ’ ἄρα ἐν γυίοις ἀλκή γ’ ἔνεστί τε κῖκυς] cf. Od. 11,393 (de Agamemnone apud inferos: ἀλλ’ οὐ γάρ οἱ ἔτ’ ἦν ἲς ἔμπεδος οὐδέ τι κῖκυς)
- Krit.:
- (grc) ζωὴν deb.
- Krit.:
- (grc) ἐξότεροι deb.
- Krit.:
- (grc) Ὣς deb.
- Krit.:
- (grc) ἐπείτε (cf. tr. Bohemicam: když) possis(grc) ἄφυσσον deb.
- Krit.:
- (grc) ἀνὰ deb.(grc) ἲς deb.
- Sim.:
- (grc) κύνες ἀργοί] vide supra ad Astr. 5,189
- Krit.:
- (grc) δύναιντο deb.
- Hs.:
- (grc) δύναντο E: δύναιντο M
- Sim.:
- (grc) σαφὴς ἦν αἰπὺς ὄλεθρος] vide supra ad Astr. 3,142
- Krit.:
- (grc) ἐστὶν deb.
- Sim.:
- (grc) ἐνδοβίοισιν] nl.
- Sim.:
- (grc) δεινομάχοισιν] nl.
- Krit.:
- (grc) ἠδὲ deb.
- Krit.:
- (grc) δέ τέ μιν deb.
- Sim.:
- (grc) κύωνες] pro κύνες; apud veteres non legitur
- Anm.:
- (grc) Αὗ-βαῦ-γαῦ] Phantasiename, offensichtlich nach dem Anfang des griechischen Alphabets und dem onomatopoietischen Ausdruck für das Hundebellen „Wau-wau“. Dadurch soll es als Ausdruck der „Hundesprache“ erscheinen. Sprachlich interessant ist, dass in dem Namen sowohl die altgriechische (βαύ βαύ, siehe https://lsj.gr/wiki/βαύ (hier LSJ mit Verweis auf Com.Adesp. 1304 Kock = Adesp.iamb. 50 West: "βαύ βαύ" καὶ κυνὸς φωνὴν ἱείς) als auch die neugriechische (γάβ γάβ, siehe Babiniotis 2011, 283 s.v. γαβγίζω und 290 s.v. γαυγίζω) Lautung des Bellens integriert sind.
- Anm.:
- (grc) Δημογέροντα] Der Name Demogeron kommt von der zweimal bei Homer belegten Bezeichnung δημογέρων für „Gemeindeältester“. Siehe Il. 3,149; 11,372 (hier für den Stadtgründer Ilos).
- Hs.:
- (grc) δ’ M post γλώσσῃ
- Krit.:
- (grc) ὃς δὲ deb.(grc) μαντεύεται deb.
- Sim.:
- (grc) θεοπροπέων] participium apud Homerum semper cum verbo ἀγορεύω legitur, vgl. Il. 1,109 et al.(grc) μαντεύεται] cf. Il. 2,300 (eadem sede)(grc) ἤματα πάντα] vide supra ad Astr. 1,18
- Sim.:
- (grc) συγκάρτους] cf. E. Andr. 495
- Krit.:
- (grc) ἀνδραποδίζειν deb.
- Sim.:
- (grc) ἀνδραποδίζειν] apud Homerum tantum ἀνδράποδον legitur (Il. 7,475)
- Krit.:
- (grc) δουλεῦσαι θήρεσσι deb.
- Sim.:
- (grc) κατοικοδόμοισιν] apud veteres non legitur, sed κατοικίδιος legitur (cf. LSJ 1996, 928 s.v. κατοικίδιος)
- Krit.:
- (grc) προτέροις deb.
- Sim.:
- (grc) βρώμης τε ποτῆτος] cf. clausulam Homericam ἐδητύος ἠδὲ ποτῆτος (Il. 11,780 et al.)
- Krit.:
- (grc) εἴη deb.
- Sim.:
- (grc) οὐκ ἄρα τις ἡμῖν πρῆξις εἴην ἐπιβάσει] vide ad Astr. 1,36
- Sim.:
- (grc) πολὺ φέρτεροί εἰσιν] vide ad Astr. 3,172
- Krit.:
- (grc) ἀμῦναι M (recte)
- Anm.:
- (grc) ζεῦξίν τοι ἀμῦναι] ζεῦξις ist nicht homerisch und auch sonst nicht in der übertragenen Bedeutung „Unterjochung“ belegt. Siehe LSJ 1996, 754 s.v. ζεῦξις: „yoking or manner of yoking oxen“, II „bridging“.
- Krit.:
- (grc) τρωγλῶν deb.
- Krit.:
- (grc) οὐδέ deb.
- Krit.:
- (grc) γυίοις deb.(grc) ἡμετέροις M (recte)
- Sim.:
- (grc) ἀνδροσύνη vox rara, quae apud Homerum non legitur; cf. LSJ 1996, 129 s.v. ἀνδροσύνη
- Sim.:
- (grc) πυκινὰ φρονέοντες] clausula Homerica, cf. Od. 9,445 (πυκινὰ φρονέοντι)
- Krit.:
- (grc) μεγίστην M (recte)
- Sim.:
- (grc) ἀγορὴν θέμεναι] vide ad Astr. 2,279
- Krit.:
- (grc) τοῖσι δὲ M (recte)
- Sim.:
- (grc) τοῖσι δὲ … μυθήσεται ὄρχαμος αὐτῶν] cf. Od. 10,224 (τοῖσι δὲ μύθων ἦρχε Πολίτης ὄρχαμος ἀνδρῶν)
- Krit.:
- (grc) γαλεῶν deb.
- Krit.:
- (grc) βήσοι M primum
- Krit.:
- (grc) ἡμετέροις deb.(grc) οἴκοις M (recte)(grc) κεῖται deb.
- Sim.:
- (grc) πολλὰ μὲν ἡμετέροις οἴκοις κειμήλια κεῖται] cf. Il. 11,132 (πολλὰ δ’ ἐν Ἀντιμάχοιο δόμοις κειμήλια κεῖται) et al. sim.
- Krit.:
- (grc) ποτᾶται deb.(grc) ἲς deb.
- Anm.:
- (grc) ἢ δικαίως γε ποτᾶται, ἐπεὶ οὐκ ἲς βαρύτητος] Parodistische correctio zur im Vers zuvor verwendeten Homerformel.
- Sim.:
- (grc) ἄργυρος ἢ χρυσὸς καὶ ὃ πλατίνην καλέουσι] variat Il. 11,133 (χαλκός τε χρυσός τε πολύκμητός τε σίδηρος)
- Krit.:
- (grc) ἀφνειοὺς deb.
- Sim.:
- (grc) οὔτι μεγαίρω] clausula Homerica, cf. Il. 7,408 et al.; vide etiam Křesadlo Katharsis,11 (μη τι μεγαιροις)
- Krit.:
- (grc) βιώτου deb.
- Krit.:
- (grc) Ὣς M (recte)(grc) γενόμεσθα M (recte)
- Sim.:
- (grc) πάντες ἀκὴν γενόμεσθα σιωπῇ] vide supra ad Astr. 3,45
- Anm.:
- (grc) σιωπῇ] Křesadlo übersetzt im Tschechischen "saßen schweigend" ("seděli tiše").
- Sim.:
- (grc) ἔξοχον ἄλλων] clausula Homerica, cf. Il. 6,194 et al.
- Krit.:
- (grc) ὠτρύνετο deb.(grc) ἀνδροποιητής deb.
- Hs.:
- (grc) in M adnotat auctor: Cf. sententiam: „χρήματ’ ἀνήρ.“
- Anm.:
- (grc) ἀνδροποιητής] Sonst nicht belegtes Substantiv, vgl. aber ἀνδροποιός (LSJ 1996, 129). Zur Erklärung ergänzt Křesadlo in M die Anmerkung: „Cf. sententiam χρήματ’ ἀνήρ“. Dieses Sprichwort χρήματ’ ἀνήρ („Das Geld ist der Mann“, d.h. macht den Mann) (= Alc. fr. 360,3 V.) führt Křesadlo auch in seiner Erzählung „Ostrov doktora Morouse“ an. Siehe Slepá bohyně 287.
- Krit.:
- (grc) πυκνῇσιν deb.
- Sim.:
- (grc) τρωγλυδοτάων] cf. Arist. HA 597a9; Str. 1,2,34
- Krit.:
- (grc) πανδαμάτωρα M primum (postea -δαματῶρα)
- Sim.:
- (grc) = Astr. 5,353
- Krit.:
- (grc) ἐσάωσεν deb.
- Sim.:
- (grc) = Astr. 5,355
- Krit.:
- (grc) γήθησέ τε θυμῷ M (recte)
- Sim.:
- (grc) γήθησέ τε θυμῷ] cf. Il. 7,189 (γήθησε δὲ θυμῷ)
- Krit.:
- (grc) ἐνδοβιοῦντες deb.
- Sim.:
- (grc) ἤματα πάντα] vide supra ad Astr. 1,18
- Krit.:
- (grc) ἠδὲ deb.
- Sim.:
- (grc) αἰέν σφιν κίθαρίς γε φίλη μέλος ἠδὲ χοροί τε] cf. Od. 8,248 (Alcinous rex ad Ulixem: αἰεὶ δ’ ἡμῖν δαίς τε φίλη κίθαρίς τε χοροί τε)
- Anm.:
- (grc) Das im Similienapparat angeführte homerische Vorbild verweist neben den Lotophagen auch deutlich auf die Phaiaken als Modell für die Menschen im Inneren des Planeten. Sie sind durch ihre Abgeschlossenheit und ihr ungestörtes Leben, aber auch ihren König vergleichbar.
- Anm.:
- (grc) φάρμακα ὀλβοφοροῦντα] Bei den „glücksbringenden“ φάρμακα handelt es sich offenkundig um Drogen, wie der Verweis auf die „Hippies“ im Folgenden deutlich macht. ὀλβοφορέω ist antik nicht belegt. Der Autor hat offensichtlich metri causa ein Partizip statt des bei Euripides nachgewiesenen ὀλβοφόρος (siehe LSJ 1996, 1213 s.v. ὀλβοφόρος) verwendet. In der Odyssee besitzt Helena ein besonderes φάρμακον, das alle Übel vergessen macht (Od. 4,219–232). Hier ist aber wohl, wie besonders das Ende des Gesangs zeigt, an die Episode bei den Lotophagen zu denken, deren Lotos einige der Gefährten ihre Heimat vergessen lässt, so dass sie Odysseus mit Gewalt zu den Schiffen zurückbringen muss (Od. 9,94–99).
- Hs.:
- (grc) in M adnotat auctor ad ἱππίροισιν: Ille est neologismus poёtae: „ἰππῖρος“ derivatur a hipíř, quod iterum ab anglico „hippie“ originatur
- Anm.:
- (grc) συλλήβδην ἰδὲ μὴ κρυπτῶς] „Freie“ und offene Liebe war ein zentraler Slogan der 68er Bewegung. Siehe https://de.wikipedia.org/wiki/Freie_Liebe [letzter Zugriff 31. August 2026]
- Krit.:
- (grc) ἀρχαίοις deb.(grc) ἐποχῇ deb.
- Anm.:
- (grc) ἀνδράσιν ἱππίροισιν] Die Bezeichnung der Träger der Jugendkultur der 60er Jahre als „Hippies“ geht auf das englische Wort „hip“ („angesagt“) zurück. Siehe https://de.wikipedia.org/wiki/Hippie [letzter Zugriff 31. August 2026]
- Krit.:
- (grc) ἱππίροις deb.(grc) ἐνδοβιοῦντες deb.
- Krit.:
- (grc) ὁδίταις deb.
- Anm.:
- (grc) Die σχήματα πολλά erinnern an das vom Autor in seinem Debütroman „Mrchopěvci“ angeführte Ovidzitat mille modi Veneris (Ov. ars 3,787). Siehe Weise 2010, 445 Anm. 25.
- Krit.:
- (grc) ἀθρόα deb.(grc) κατὰ deb.
- Sim.:
- (grc) 295sq.: cf. Astr. 5,425sq.
- Krit.:
- (grc) δυοῖν deb.
- Sim.:
- (grc) ἀργοί τε κύνες] vide ad Astr. 5,189
- Krit.:
- (grc) συζυγῶτε (-ώτε M) deb.
- Krit.:
- (grc) ὑπερμέγει deb.
- Krit.:
- (grc) χιλιάδες deb.
- Anm.:
- (grc) 302-304: Abstand der Doppelplaneten voneinander 44.620 km. Der Erdmond ist von der Erde im Mittel 348.000 km entfernt.(cs) 302-303: Bei der Übersetzung ins Tschechische scheint Křesadlo versehentlich V. 303 zweimal übersetzt zu haben.
- Krit.:
- (grc) χιλιάδος γε deb.
- Krit.:
- (grc) χιλιόμετρα deb.
- Krit.:
- (grc) ἀπὸ deb.
- Krit.:
- (grc) συζυγῶτε M (recte)
- Krit.:
- (grc) στροφόωντέ deb.
- Krit.:
- (grc) ἀνελκυστῆρες deb.
- Anm.:
- (grc) ἀνελκεστῆρες] Nach dem ngr. Wort für Aufzug bzw. Fahrstuhl ανελκυστήρας. Siehe Křesadlo 1995, 252 s.v. ἀνελκεστήρ. Die Idee eines Weltraumlifts geht zurück auf den Russen Konstantin Ziolkowski zurück, der vom Eiffel-Turm inspiriert erstmals an einen Weltraumturm dachte. 1957 verbesserte Juri Arzutanow die Vorstellungen Ziolkowskis. Die SF-Autoren Arthur C. Clarke und Charles Sheffield haben die Idee in ihren Romanen „The Fountains of Paradise“ und „The Web between the Worlds“ aufgegriffen. Vgl. Wikipedia s.v. Weltraumlift.
- Krit.:
- (grc) ἀραρῶτες (-ρώτες M) deb.(grc) ἰδυίῃσιν deb.
- Sim.:
- (grc) ἰδυίῃσι πραπίδεσσιν] vide ad Astr. 1,116
- Krit.:
- (grc) οὐδ’ deb.(grc) κατὰ deb.
- Krit.:
- (grc) ἐνισπεῖν deb.
- Krit.:
- (grc) ἀνελκυστῆρες deb.
- Krit.:
- (grc) χιλιόμετρα deb.
- Sim.:
- (grc) ὀγδήκοτα] haec forma numeri ὀγδοήκοντα metri causa decurtata aliter non legitur
- Anm.:
- (grc) εὖρ’] Die Form ist nicht ganz klar. Man könnte an εὗρ(ε) denken, die tschechische Übersetzung mit "trvalo" ("dauerte") deutet aber eher auf einen Zusammenhang mit εὖρος ("Länge").
- Krit.:
- (grc) ἀργούς deb.
- Krit.:
- (grc) μένομεν deb.
- Krit.:
- (grc) ἐπείτ’ deb.
- Sim.:
- (grc) ἐπεὶ οὖν ἤγερθεν ὁμηγερέες τε γένοντο] = Il. 1,57 (οἳ δ’ ἐπεὶ οὖν ἤγερθεν ὁμηγερέες τ’ ἐγένοντο) et al. sim.
- Krit.:
- (grc) αἰσθητῆρας deb.
- Krit.:
- (grc) ῥόβοτον deb.
- Krit.:
- (grc) φείσροις deb.
- Sim.:
- (grc) ἔπτατο μὲν ὡς ὄρνις ἄνω] cf. Od. 1,320 (ὄρνις δ’ ὣς ἀνόπαια διέπτατο)
- Hs.:
- (grc) θώρακα πλάνου: σκάφος ἀστεροπλαστὸν M a.c.
- Krit.:
- (grc) ἀσκαύλοιο λαβών deb.(grc) οὐδ’ deb.(grc) ἲς deb.
- Krit.:
- (grc) ἦμος deb.
- Anm.:
- (grc) 325-327: Amüsanter Einschub über die Wirkung der Schwerkraft.
- Krit.:
- (grc) ἲς deb.
- Krit.:
- (grc) τοὺς δὲ deb.
- Hs.:
- (grc) γελόωντο δ’ ἑταῖροι E: ἐθαυμάζετο λαὸς M a.c.
- Krit.:
- (grc) ἐνδοβιοῦντες deb.
- Krit.:
- (grc) βῆ deb.
- Anm.:
- (grc) ἴμεν τήν] Trotz des folgenden Konsonanten τ muss ἴμεν hier als Doppelkürze gemessen werden. Vgl. Sacheinführung IV.
- Krit.:
- (grc) ἀθρόοι deb.
- Anm.:
- (grc) ἦν ὡς ἀμφιθέητρον] Später spielt ein Amphitheater in Buch Astr. 12 eine wichtige Rolle, vgl. Astr. 12,196ff.
- Krit.:
- (grc) μύθων M (recte)
- Sim.:
- (grc) τοῖσι δὲ μύθῳ ἦρχε] vide supra ad Astr. 3,44(grc) μέγας καὶ λάσιός τε] cf. Il. 24,125 (ὄις λάσιος μέγας)
- Krit.:
- (grc) λευσσομένοισι deb.
- Krit.:
- (grc) οὐδ’ deb.(grc) κατὰ deb.
- Anm.:
- (grc) εἰπομένων] Man würde ῥηθέντων erwarten. ‒ ἠνωχλήσαιτο δὲ πάντας] Witziger Einschub als Begründung für die Abkürzung der Erzählung. Variation zu dem oben erwähnten Motiv der Scham, siehe Komm. Astr. 5,426. Zu ἐνοχλέω als "langweilen" vgl. die Anm. zu Astr. 16,159.
- Krit.:
- (grc) καταλέξαι deb.
- Krit.:
- (grc) ἠδὲ deb.
- Krit.:
- (grc) ἁρπακτοὶ deb.
- Krit.:
- (grc) ἑτέροισι deb.
- Krit.:
- (grc) ἐνὶ deb.
- Krit.:
- (grc) συνίστασθαί περ deb.
- Sim.:
- (grc) ἶφι μάχεσθαι] clausula Homerica, cf. Il. 1,151 et al.; vide etiam 352; Astr. 12,222.402.410; Astr. 15,120; Astr. 16,300
- Hs.:
- (grc) ἐπιστρεφέειν E: ἐπιστρατέειν M
- Anm.:
- (grc) ἐπιστρεφέειν] Křesadlo übersetzt im Tschechischen "vytahnout" ("ausziehen"). Das passt besser zur Lesart in M ἐπιστρατέειν. ἐπιστρεφέειν ist nur ein Abschreibfehler.
- Krit.:
- (grc) οὔτε … οὔτ’ deb.
- Sim.:
- (grc) προδότην] vox primum apud Herodotum legitur, vide Hdt. 8,30.144(grc) ἐξονόμασαν] cf. Il. 3,166; Od. 6,66
- Hs.:
- (grc) ἐξονόμασαν E: -μησαν M
- Anm.:
- (grc) 349f.: Die von den Menschen gefürchtete Allianz der Katzen und Hunde scheitert schon am Anfang durch den ihnen innewohnenden Hass gegeneinander.
- Hs.:
- (grc) μιν E: τε M a.c.
- Anm.:
- (grc) σκύλασάν μιν] Wie in den hom. Epen wird der Feind seiner Rüstung beraubt. Zwar ist zuvor von keiner Rüstung die Rede, also muss man wohl die Kleidung oder ähnliches hier vermuten. σκυλάω allerdings ist bei Homer nicht belegt. Bei Pseudo-Hesiod findet sich σκυλεύω (Hes. Sc. 468). Das -υ- ist eigentlich naturlang. Siehe LSJ 1996, 1616 s.v. σκυλάω.
- Krit.:
- (grc) οἳ δ’ deb.
- Sim.:
- (grc) ἶφι μάχεσθαι] vide supra 347
- Sim.:
- (grc) κηροφόροισιν] vide supra ad 205
- Anm.:
- (grc) 354f.: Formelhafte Verse für das Töten mit dem Phaser, siehe Komm. Astr. 3,135f.
- Krit.:
- (grc) μάλα M a.c. (recte)
- Sim.:
- (grc) ἵλαος] ter apud Homerum legitur, sed semper cum ι longo, cf. Il. 1,583; 9,636; 19,178; vide LSJ 1996, 827 s.v. ἵλαος sub fine
- Hs.:
- (grc) ἀνθρώποισιν E: αὐτοτόποισιν M
- Krit.:
- (grc) ἀθρόοι deb.
- Hs.:
- (grc) αὐτοτόποις E: ἀνθρώποις M
- Krit.:
- (grc) παμπόλεες deb.(grc) ἠδὲ deb.
- Hs.:
- (grc) ἀγορήνδε ἵκοντο E: τε ομηγερεες εγενοντο M a.c.
- Krit.:
- (grc) ἡ δὲ deb.
- Anm.:
- (grc) αἰὲν ἡ δὲ φύσις ἰσχυροτέρ’ ἐστὶ νόοιο] Gnomischer Vers zum Episodenabschluss. Man könnte an Hor. ep. 1,10,24 erinnern: naturam expellas furca, tamen usque recurret. Ein ähnlicher Gedanke findet sich auch in Astr. 4,126–129.
- Krit.:
- (grc) καί κεν M (recte)(grc) ὀλέκοντο deb.
- Hs.:
- (grc) ὀλέκοντο E: ἐνάρισαν M
- Krit.:
- (grc) ἑτάροισιν deb.
- Krit.:
- (grc) ἑτάροις deb.
- Sim.:
- (grc) οὐ τοῖς ἑτάροις … ἥνδανε θυμῷ] vide ad Astr. 3,25.
- Krit.:
- (grc) συλλήβδην deb.
- Anm.:
- (grc) παράδεισος] Das Wort orientalischen Ursprungs hat zuerst Xenophon benutzt (An. 1,2,7). In der Septuaginta bezeichnet es dann den Garten Eden (LXX Gen. 2,8) und im Neuen Testament (NT Ev.Luc. 23,43; 2Ep.Cor. 12,4) den Aufenthaltsort der Seligen. Siehe LSJ 1996, 1308 s.v. παράδεισος.
- Krit.:
- (grc) κοράνοις (= κοιράνοις) σφίσι deb.
- Anm.:
- (grc) Wie Odysseus den Riesen Polyphem trunken macht, um ihm dann zu blenden, benutzt Nemo hier eine List, um seine abtrünnigen Gefährten wieder ins Schiff zu bringen.(grc) 371-373: Dass Nemo seine Gefährten mit einer List wieder an Bord holen muss, erinnert in zweierlei Weisen an die Odyssee. Einmal kann man an die Lotophagenepisode denken, wo die Gefährten, die er als Spähtrupp geschickt hat, nach Genuss des Lotos nicht mehr zurückkehren, sondern bei den Lotophagen bleiben und Lotos essen wollen. Odysseus muss sie wegführen und im Schiff anbinden, bevor er schnell aufbricht (Od. 9,94‒104). Dies ist sicherlich das offensichtlichste Vorbild. Dann kann man aber weiterhin beim Trunkenmachen auch an die Täuschung des Polyphem denken, der von Odysseus zuerst mit dem Ismarischen Wein betrunken gemacht wird, bevor er einschläft und dann von Odysseus mit seinen Gefährten geblendet wird (Od. 9,345‒394).
- Krit.:
- (grc) Μεθυστοὺς deb.
- Anm.:
- (grc) μεθυσθεῖς] Die Form ist aus zwei Gründen problematisch: Zum einen ist die erste Silbe kurz, zum anderen müsste die Partizipform μεθυσθέντας lauten. Vielleicht meint der Autor aber auch den Plural eines fiktiven Adjektivs der Form μεθυσθής. ‒ ἀσκεύμασι εὐφορέουσιν] Hier weicht die tschechische Übersetzung deutlich vom Griechischen ab. Im Tschechischen übersetzt Křesadlo "opiv drogami euforickými" ("betrunken durch euphorisierende Drogen").
- Krit.:
- (grc) ἀέκητι deb.
- Anm.:
- (grc) ῥόβοτον κυβερνητῆρα] Der Steuerroboter gehört zu den nicht eigens benannten Robotern an Bord des Schiffs. Er wird nochmals in Astr. 7,7 erwähnt.
- Krit.:
- (grc) αὐτότοποι deb.
- Anm.:
- (grc) 377-380: Formelhafte Schlussverse, siehe Komm. Astr. 1,211–214.
- Hs.:
- (grc) λελιπόντες: -πῶτες M
Μανδὺν ζητοῦντες καὶ μῆλον κοσμοθεωροῦν.
auf der Suche nach
Mandys und dem kosmosbetrachtenden Schaf.
Mandyse hledajíce a
ovci, jež sleduje vesmír.
Einleitung
Inhaltliche Einleitung
Die Episode auf dem Doppelplaneten erinnert äußerlich an die Lotophagenepisode in der Odyssee (Od. 9,79‒104). Auch dort besteht die Gefahr, dass Odysseus' Gefährten von den Lotophagen verführt, in der Fremde bleiben wollen und die Heimfahrt vergessen. An die Stelle der Lotophagen sind in der Astronautilia eine Art „Hippies“ getreten, die sich in freier Liebe üben und statt Homers Lotus „glücksbringende Drogen“ konsumieren (vgl. 285‒290). Sinnbildlich wird die sorglose Lebensführung der Hippies aus dem Inneren des Doppelplaneten auch dadurch, dass dort Schwerelosigkeit herrscht. Nemo kann seine Gefährten schließlich nur mit einer List von dem Planeten bringen. Trotzdem wirkt die Verführung, welche das Leben der Menschen aus dem Planeteninneren bietet, noch lange nach. Im folgenden Gesang revoltieren Nemos Gefährten zunächst und werden nur durch kosmische Riesenwesen daran gehindert, zum Doppelplaneten zurückzukehren. In Astr. 14 flieht Kypta, der auch die erste Revolte anführte, mit dem Schatz, den Nemo vom König des Doppelplaneten erhalten hat.
Das Paradies der „Hippies“ ist jedoch nicht ganz vollkommen. Es droht Gefahr von Außen. Und die Menschen haben diese Gefahr selbst geschaffen: Sie haben ihre Hunde und Katzen so verändert, dass sie an ihrer Statt Krieg gegeneinander führen. Schließlich haben sich die Haustiere gegen ihre Herren gewandt, die ins Innere des Planeten fliehen mussten. Dafür dass sich das Vehältnis von Herren und Untergebenen umdreht, kann man als Vergleich und mögliches Vorbild H. G. Wells' „The Time Machine“ (1895) heranziehen. Wie hier die "Hippies" führen dort die Eloi ein sorgloses Leben. Sie waren früher die führende Klasse von Menschen. Doch sie werden, ohne es zu merken, von den Morlocken, der früheren Arbeiterklasse, als lebendiges Futter gehalten. Die Verteilung ist bei Wells genau umgedreht: Während die Eloi die Planetenoberfläche bewohnen, sind die Morlocken in den unterirdischen Industrieanlagen zu Hause. An Wells erinnert schließlich auch die Vermenschlichung der Hunde und Katzen. Wells hatte die Mischung von Mensch und Tier in „Die Insel des Dr. Moreau“ (1896) thematisiert.
Noch weiter greift die Idee eines hohlen Planeteninneren zurück. Bereits in Ludwich Holbergs „Reise des Niklas Klimt“ befindet sich im Inneren der Erde ein weiterer Planet versteckt. Später fand die „Hollow-Earth Theory“ vor allem durch John Cleves Symmes Eingang in die Literatur. Am prominentesten ist ohne Zweifel Jules Vernes „Reise zum Mittelpunkt der Erde“ (1864). Auch nach ihm wurde das Thema vielfach in Verbindung mit der Lost-Race-Thematik bearbeitet (vgl. David Pringle: Art. „Lost Worlds“, in: SFE 2021, 364). Grundsätzlich unterscheiden sich diese Schriften jedoch von der Ausführung in der Astronautilia dadurch, dass es sich bei dem Doppelplaneten um einen rein künstlichen Planeten handelt. In Star Trek TOS begegnet einmal ein als Planet getarntes Raumschiff. Ansonsten kann man hierfür auf das von dem Physiker Freeman Dyson vorgeschlagene Konzept einer „Dyson-Sphere“ hinweisen. Dabei handelt es sich um eine künstliche Ummantelung eines Sterns, damit keine Energie von ihm verloren geht. Auch dies findet sich bei Star Trek in der TNG-Folge … wieder (Zu Nachweisen in der Literatur vgl. Tony Sudbery: Art. „Dyson, Freemann John“, in: SFE 2021, 184). Damit ist der Doppelplanet allerdings nur bedingt vergleichbar, schließlich handelt es sich um einen Planeten ohne Sonne im Inneren. Immerhin ist das Innere jedoch wie in einer Dyson-Sphere hohl.
Weiterhin besteht eine Besonderheit darin, dass es sich um einen Doppelplaneten handelt, der die Form eines "Haltēr" besitzt, einer Art Hantel, welche die Springer in der Antike benutzten, um weiter springen zu können. Die Verbindung zwischen den beiden Einzelplaneten bildet ein Fahrstuhl, mit dem man zwischen den Planeten hin und her fahren kann. Was den Fahrstuhl angeht, hatte Křesadlo womöglich die Idee aus Arthur C. Clarkes Roman „Fahrstuhl zu den Sternen“ (1979) im Kopf. Heute wird diese Idee tatsächlich ernsthaft erwogen, um Energie und Kosten zu sparen, die sonst für Raketentransporte in die Erdumlaufbahn notwendig sind (Siehe dazu ausführlich Kaku 2013, 215‒220).
Die Idee eines Doppelplaneten ist inhaltlich durch die zwei ursprünglich verfeindeten Menschengruppen begründet. Interessanterweise erfährt man jedoch nur, dass in einem der Planeten noch Menschen sind. Man kann nur spekulieren, dass dies in dem anderen auch der Fall sein könnte. Die ganze Fabel dient Křesadlo zur Veranschaulichung einer bereits von Horaz ausgesprochenen Weisheit: natura expellas furca, tamen redit.
Überlieferung
Die Editionsgrundlage bilden eine Handschrift (M [griechischer Teil] und M2 [tschechischer Teil]), ein Typoskript (T) und eine Printedition (E). Die vollständige Beschreibung der herangezogenen Quellen findet sich im Abschnitt Überlieferung sowie in der editorischen Einführung.
- Seitenabschnitte
- M: 42v–55rT: 54–67E: 54–67
- Sprache & Versmaß
- Griechisch: HexameterTschechisch: Hexameter
- Verszahl
- 380
Apparate
Textkritischer Apparat
- 1(grc) ἔπειτα M (recte)
- 3(grc) ἰδέσθαι deb.
- 4(grc) διπλοῦς deb.
- 5(grc) γυμνάζοντ’ (cf. γυμνάζεον M) deb.
- 6(grc) ἀρχαίοις χρούνοις deb.
- 7(grc) μοχλῷ M (recte)
- 9(grc) λάμπων deb.
- 11(grc) ἰδεῖν deb.
- 14(grc) οἱ δ’ deb.
- 15(cs) jsem: jsme T
- 16(grc) ἀστερόνηα deb.
- 17(grc) πτάμενοι deb.
- 18(grc) an τῶ (cf. tr. Boh. „tehdy“) ?
- 20(grc) οὐδ’ deb.
- 20(grc) ἐμπειρείη deb.
- 21(grc) πέμψα M (recte)
- 23(grc) ὑπερφίαλοί M (recte)
- 26(grc) εἰσῆλθον deb.
- 39(grc) κόσμοιο M (recte)
- 41(grc) οἱ δὲ deb.
- 41(grc) σείοντες deb.
- 42(grc) δ’ post ἡμεῖς M
- 44(grc) ἠδὲ deb.
- 44(grc) πρώχειρον M (recte; = πρόχειρον)
- 45(grc) ἐλπὶς deb.
- 48(grc) ἠδὲ deb.
- 48(grc) βαλέσθαι deb.
- 49(grc) ἐπεὶ deb.
- 49(grc) στρατὸς deb.
- 49(grc) ἦλθεν M (recte)
- 50(grc) ἐχθροὺς deb.
- 51(grc) ἰδέσθαι deb.
- 52(grc) οἱ δὲ deb.
- 54(grc) ἄφαντοι deb.
- 55(grc) ἡμεῖς θαρσοῦντες deb.
- 58(grc) πέσεν post ἐπεὶ M: om. E
- 58(grc) ἵκεν deb.
- 59(grc) παλαιοῦ deb.
- 63(grc) αἰνὰ deb.
- 65(grc) ὑπερμεγέθης deb.
- 65(grc) ὀμβριμοεργός deb.
- 66(cs) deest in E
- 66(grc) κρεμαστὴ deb.
- 67(grc) ἦν deb.
- 67(grc) ἲς deb.
- 69(grc) ὡς deb.
- 69(grc) ἲς deb.
- 70(grc) ἲς deb.
- 71(grc) οὐδ’ deb.
- 72(grc) ἐκ deb.
- 72(grc) διδόντα deb.
- 73(grc) ἐλεύσσομεν M a.c. (recte)
- 73(grc) πετᾶσθαι deb.
- 75(grc) ὁμοῖος in dialecto epica deb.
- 76(grc) ὤμοις deb.
- 77(grc) ἄσκαυλον deb.
- 77(grc) ἀσκὸν M (recte)
- 80(grc) ἄσκαυλοι deb.
- 82(grc) ἐνεῖναι deb.
- 85(grc) εὔκτιτα M (recte)
- 86(grc) λιπόντες deb.
- 87(grc) ἐμπειρείη deb.
- 90(grc) ἲς deb.
- 91(grc) ἀστείοις deb.
- 94(grc) γηγενέεσσιν deb.
- 96(grc) μήκοις deb.
- 96(grc) ἀράχναι M (recte)
- 98(grc) πτερόεντα deb.
- 98(grc) προσηύδα (cf. Astr. 15,94) deb.
- 104(grc) ζωὴ deb.
- 105(grc) οἱ δὲ deb.
- 105(grc) γαλέῃς deb.
- 107(grc) ἐνισπεῖν deb.
- 108(grc) καταλέξαι deb.
- 109(grc) Ὄρνυτε deb.
- 109(grc) ἠδὲ deb.
- 110(grc) ὔμμε ἰδεῖν deb.
- 110(grc) ἠδὲ deb.
- 111(grc) ἀσκαύλους deb.
- 111(grc) αἰψακινήτους deb.
- 113(grc) ἀμύμονα δαῖτα M (recte)
- 114(grc) πέπειθε M
- 115(grc) ἀσκαύλους deb.
- 117(grc) οὐδ’ deb.
- 117(grc) ἐμπειρίη deb.
- 117(grc) ἐδίδαξεν deb.
- 121(grc) σιγαλόεν deb.
- 123(grc) σφηκιὴν deb.
- 123(grc) ἀσκαύλοισιν deb.
- 125(grc) ἀργυρέῳ M (recte)
- 126(grc) ἐπείτ’ (ἔπειτ’ M) deb.
- 127(grc) πτερόεσσιν deb.
- 130(grc) ἐπενισπεῖν deb.
- 131(grc) πόλλ’ ἦγον μέγαρόνδε deb.
- 132(grc) ἐνὶ deb.
- 132(grc) οἴκου M (recte)
- 133(grc) ταύτη (= αὕτη) deb.
- 133(grc) προόδοιο M (recte)
- 140(grc) ἀγαυοί deb.
- 147(grc) κόρανός μ’ deb.
- 147(grc) εὐπτερόεσσιν deb.
- 148(grc) ἄστρων deb.
- 149(grc) ἀϋτήν deb.
- 150(grc) ἄστρου deb.
- 155(grc) ἄλλῳ deb.
- 155(grc) ἀλλήλοις M (recte)
- 156(grc) πολέμοις deb.
- 159(grc) πολέμοις γε deb.
- 162(grc) παμπόλλοις deb.
- 163(grc) αἰσχροτέροις deb.
- 164(grc) δέ θ’ deb.
- 166(grc) ὑπάρχειν M (recte)
- 166(grc) τούτῳ deb.
- 169(grc) υἱέες deb.
- 172(grc) νέεσσι deb.
- 176(grc) ἡμᾶς (cf. tr. Bohemicam: zapomněli jsme ji) deb.
- 179(grc) δέ τε deb.
- 180(grc) πασῶν M (recte)
- 180(grc) οὐσιῶν vel οὐσῶν deb. (metro salvo possis πασάων οὐσῶν)
- 184(grc) ἲς deb.
- 185(grc) ποδαπῶς deb.
- 186(grc) πλανήταιν κτιμένοιν deb.
- 186(grc) ζώειν (cf. tr. Boh.: žíti) deb.
- 186(grc) ἐπὶ τούτοιν deb.
- 187(grc) οἶκον deb.
- 187(grc) ἕλε M (recte)
- 188(grc) συζυγῶτες (-ώτες M) deb.
- 189(grc) ἀρτία deb. (sed repugnante metro)
- 193(grc) πτολέμοιο deb.
- 194(grc) ἄρχοντες πολέμους M (recte)
- 195(grc) ἠδὲ deb.
- 196(grc) δίψαν deb.
- 197(grc) γαλήας deb.
- 198(grc) ὣς deb.
- 199(grc) εἴσατο deb.
- 199(grc) εἶναι φρόνιμόν τε deb.
- 200(grc) ἀνῆρες deb.
- 203(grc) ἅπαντας deb.
- 205(grc) κηροφόροισιν deb.
- 206(grc) πόλεμόνδε deb.
- 208(grc) ἢ … ἢ deb.
- 208(grc) ἔντερα deb.
- 213(grc) ἐχέμεν deb.
- 214(grc) ἠδὲ deb.
- 215(grc) μῆλά τε deb.
- 217(grc) οὐκ ἔστιν ἲς deb.
- 217(grc) βαρύτητος M (recte)
- 220(grc) οὐδ’ deb.
- 220(grc) γυίοις deb.
- 222(grc) ζωὴν deb.
- 223(grc) ἐξότεροι deb.
- 224(grc) Ὣς deb.
- 225(grc) ἐπείτε (cf. tr. Bohemicam: když) possis
- 225(grc) ἄφυσσον deb.
- 226(grc) ἀνὰ deb.
- 226(grc) ἲς deb.
- 228(grc) δύναιντο deb.
- 233(grc) ἐστὶν deb.
- 235(grc) ἠδὲ deb.
- 236(grc) δέ τέ μιν deb.
- 240(grc) ὃς δὲ deb.
- 240(grc) μαντεύεται deb.
- 243(grc) ἀνδραποδίζειν deb.
- 244(grc) δουλεῦσαι θήρεσσι deb.
- 245(grc) προτέροις deb.
- 248(grc) εἴη deb.
- 251(grc) ἀμῦναι M (recte)
- 252(grc) τρωγλῶν deb.
- 254(grc) οὐδέ deb.
- 255(grc) γυίοις deb.
- 255(grc) ἡμετέροις M (recte)
- 257(grc) μεγίστην M (recte)
- 258(grc) τοῖσι δὲ M (recte)
- 260(grc) γαλεῶν deb.
- 261(grc) βήσοι M primum
- 264(grc) ἡμετέροις deb.
- 264(grc) οἴκοις M (recte)
- 264(grc) κεῖται deb.
- 265(grc) ποτᾶται deb.
- 265(grc) ἲς deb.
- 268(grc) ἀφνειοὺς deb.
- 269(grc) βιώτου deb.
- 270(grc) Ὣς M (recte)
- 270(grc) γενόμεσθα M (recte)
- 272(grc) ὠτρύνετο deb.
- 272(grc) ἀνδροποιητής deb.
- 273(grc) πυκνῇσιν deb.
- 276(grc) πανδαμάτωρα M primum (postea -δαματῶρα)
- 278(grc) ἐσάωσεν deb.
- 280(grc) γήθησέ τε θυμῷ M (recte)
- 283(grc) ἐνδοβιοῦντες deb.
- 285(grc) ἠδὲ deb.
- 289(grc) ἀρχαίοις deb.
- 289(grc) ἐποχῇ deb.
- 291(grc) ἱππίροις deb.
- 291(grc) ἐνδοβιοῦντες deb.
- 293(grc) ὁδίταις deb.
- 295(grc) ἀθρόα deb.
- 295(grc) κατὰ deb.
- 299(grc) δυοῖν deb.
- 300(grc) συζυγῶτε (-ώτε M) deb.
- 301(grc) ὑπερμέγει deb.
- 302(grc) χιλιάδες deb.
- 303(grc) χιλιάδος γε deb.
- 304(grc) χιλιόμετρα deb.
- 305(grc) ἀπὸ deb.
- 306(grc) συζυγῶτε M (recte)
- 307(grc) στροφόωντέ deb.
- 308(grc) ἀνελκυστῆρες deb.
- 309(grc) ἀραρῶτες (-ρώτες M) deb.
- 309(grc) ἰδυίῃσιν deb.
- 311(grc) οὐδ’ deb.
- 311(grc) κατὰ deb.
- 312(grc) ἐνισπεῖν deb.
- 313(grc) ἀνελκυστῆρες deb.
- 314(grc) χιλιόμετρα deb.
- 316(grc) ἀργούς deb.
- 317(grc) μένομεν deb.
- 318(grc) ἐπείτ’ deb.
- 320(grc) αἰσθητῆρας deb.
- 321(grc) ῥόβοτον deb.
- 322(grc) φείσροις deb.
- 324(grc) ἀσκαύλοιο λαβών deb.
- 324(grc) οὐδ’ deb.
- 324(grc) ἲς deb.
- 325(grc) ἦμος deb.
- 326(grc) ἲς deb.
- 327(grc) τοὺς δὲ deb.
- 328(grc) ἐνδοβιοῦντες deb.
- 329(grc) βῆ deb.
- 332(grc) ἀθρόοι deb.
- 335(grc) μύθων M (recte)
- 337(grc) λευσσομένοισι deb.
- 338(grc) οὐδ’ deb.
- 338(grc) κατὰ deb.
- 340(grc) καταλέξαι deb.
- 341(grc) ἠδὲ deb.
- 342(grc) ἁρπακτοὶ deb.
- 343(grc) ἑτέροισι deb.
- 344(grc) ἐνὶ deb.
- 346(grc) συνίστασθαί περ deb.
- 348(grc) οὔτε … οὔτ’ deb.
- 352(grc) οἳ δ’ deb.
- 356(grc) μάλα M a.c. (recte)
- 357(grc) ἀθρόοι deb.
- 358(grc) παμπόλεες deb.
- 358(grc) ἠδὲ deb.
- 360(grc) ἡ δὲ deb.
- 363(grc) καί κεν M (recte)
- 363(grc) ὀλέκοντο deb.
- 365(grc) ἑτάροισιν deb.
- 366(grc) ἑτάροις deb.
- 369(grc) συλλήβδην deb.
- 371(grc) κοράνοις (= κοιράνοις) σφίσι deb.
- 372(grc) Μεθυστοὺς deb.
- 373(grc) ἀέκητι deb.
- 376(grc) αὐτότοποι deb.
Similienapparat
- 1-2(grc) cf. supra ad Astr. 3,1‒3
- 18sq.(grc) Cf. Od. 9,90 (ἄνδρε δύω κρίνας, τρίτατον κήρυχ’ ἅμ’ ὀπάσσας = 10,102).195 (ἐγὼ κρίνας ἑτάρων δυοκαίδεκ’ ἀρίστους)
- 20(grc) cf. supra ad Astr. 3,16
- 21-25(grc) = Astr. 2,9‒13
- 32(grc) vide supra ad Astr. 1,166
- 37(grc) ἐγγὺς ἔησαν] cf. Il. 8,318 (ἐ. ἐόντα); 9,201 et al.
- 38sq.(grc) Vide supra ad Astr. 2,80sq.
- 40(grc) vide supra ad Astr. 1,36
- 41(grc) θᾶσσόν περ ἴσαν] cf. Il.17,654 (θᾶσσον ἰόντα); Od. 20,154 (θ. ἰοῦσαι)
- 45(grc) μάλα μυρίοι ἦσαν] cf. Od. 17,422 (= 19,78) (ἦσαν δὲ δμῶες μάλα μυρίοι)
- 47(grc) vide supra ad Astr. 5,160
- 59(grc) ὡρολόγοιο] cf. Od. in Stal. 8
- 65(grc) ὀμβριμόεργος] cf. eadem sede Il. 22,418
- 67(grc) ἶς βαρύτητος] iunctura nova fortasse ad exemplum iuncturae Homericae ἲς ἀνέμοιο (cf. eadem sede Il. 17,739 et al.) creata. Vide etiam 69.90.184.217.226.265.324.326; Astr. 13,297; Astr. 14,289.346; Astr. 17,133; Astr. 18,117
- 77(grc) ἄσκαυλον] apud veteres tantum ἀσκαύλης legitur (cf. LSJ 1996 s.v.); άσκαυλος (‚tibia utricularia‘) verbum neograecum est
- 87(grc) vide supra ad Astr. 3,16
- 96(grc) λεπτοῖς ἠΰτ’ ἄραχνοι] cf. Od. 8,280 (ἠΰτ’ ἀράχνια λεπτά)
- 99(grc) ξεῖνοι, οἵτινές ἐστε, πόθεν πλέτε χάσματα κόσμου] cf. Od. 3,71 (= 9,252) (ὦ ξεῖνοι, τίνες ἐστέ; πόθεν πλεῖθ’ ὑγρὰ κέλευθα;)
- 100(grc) φύγετ’ αἰπὺν ὄλεθρον] cf. eadem sede Il. 6,57 (ὑπεκφύγοι αἰ. ὀ.) et al.
- 116(grc) πολυπρηγμοσύνη] apud Homerum non legitur, sed inde ab Aristophane verbum commune, vid. Ar. Ach. 833
- 117-119(grc) = Astr. 3,16‒18
- 162(grc) ἑκατονταετηρίσι] verbum non poeticum, cf. primum Pl. R. 615a. Vide etiam Astr. 24,37.42.63 (sed ibi quasi ab ἑκατονταέτηρ)
- 188(grc) σωλῆνι μεγίστῳ] σωλήν apud Homerum non legitur. Vide etiam infra ad Astr. 12,204
- 192(grc) ἐχθρήματα] formam noster suo Marte invenit; ἔχθρημα apud veteres non legitur; unus Hesychius ἔχθρασμα (Hsch. ε 7641) praebet
- 204(grc) αἰνά] forma pro adverbio utitur sicut Homerus, cf. eadem sede Il. 1,414 (αἰνὰ τεκοῦσα)
- 204(grc) φιλοπτολέμους] adiectivum Hom., vid. Il. 16,65 et al.|ὑπὲρ μόρον] iunctura Hom., vid. Il. 20,30 et al.
- 205(grc) κηροφοροῦσιν] cf. Suid. κ 1588, sed alio sensu (κηρία φέρειν). Hic idem atque κῆρα φέρουσιν. Vide supra ad Astr. 2,29
- 211(grc) ἔντερα πλάνου] de forma ἔντερα cf. eadem sede Il. 13,507; 17,314; sed Homerus verbo non translate utitur. Cf. autem Ov. Met. 1,138 (viscera terrae)
- 215(grc) μῆλά τε καὶ ἕλικας βοῦς] cf. Il. 9,466 (μῆλα καὶ εἰλίποδας ἕλικας βοῦς) et al. sim.
- 220(grc) οὐδ’ ἄρα ἐν γυίοις ἀλκή γ’ ἔνεστί τε κῖκυς] cf. Od. 11,393 (de Agamemnone apud inferos: ἀλλ’ οὐ γάρ οἱ ἔτ’ ἦν ἲς ἔμπεδος οὐδέ τι κῖκυς)
- 227(grc) κύνες ἀργοί] vide supra ad Astr. 5,189
- 232(grc) σαφὴς ἦν αἰπὺς ὄλεθρος] vide supra ad Astr. 3,142
- 233(grc) ἐνδοβίοισιν] nl.
- 234(grc) δεινομάχοισιν] nl.
- 236(grc) κύωνες] pro κύνες; apud veteres non legitur
- 240(grc) θεοπροπέων] participium apud Homerum semper cum verbo ἀγορεύω legitur, vgl. Il. 1,109 et al.
- 240(grc) μαντεύεται] cf. Il. 2,300 (eadem sede)
- 240(grc) ἤματα πάντα] vide supra ad Astr. 1,18
- 242(grc) συγκάρτους] cf. E. Andr. 495
- 243(grc) ἀνδραποδίζειν] apud Homerum tantum ἀνδράποδον legitur (Il. 7,475)
- 244(grc) κατοικοδόμοισιν] apud veteres non legitur, sed κατοικίδιος legitur (cf. LSJ 1996, 928 s.v. κατοικίδιος)
- 246(grc) βρώμης τε ποτῆτος] cf. clausulam Homericam ἐδητύος ἠδὲ ποτῆτος (Il. 11,780 et al.)
- 248(grc) οὐκ ἄρα τις ἡμῖν πρῆξις εἴην ἐπιβάσει] vide ad Astr. 1,36
- 249(grc) πολὺ φέρτεροί εἰσιν] vide ad Astr. 3,172
- 254(grc) οὐδέ τε κῖκυς] = Od. 11,393. Vide supra ad 220
- 255(grc) ἀνδροσύνη vox rara, quae apud Homerum non legitur; cf. LSJ 1996, 129 s.v. ἀνδροσύνη
- 256(grc) πυκινὰ φρονέοντες] clausula Homerica, cf. Od. 9,445 (πυκινὰ φρονέοντι)
- 257(grc) ἀγορὴν θέμεναι] vide ad Astr. 2,279
- 258(grc) τοῖσι δὲ … μυθήσεται ὄρχαμος αὐτῶν] cf. Od. 10,224 (τοῖσι δὲ μύθων ἦρχε Πολίτης ὄρχαμος ἀνδρῶν)
- 264(grc) πολλὰ μὲν ἡμετέροις οἴκοις κειμήλια κεῖται] cf. Il. 11,132 (πολλὰ δ’ ἐν Ἀντιμάχοιο δόμοις κειμήλια κεῖται) et al. sim.
- 266(grc) ἄργυρος ἢ χρυσὸς καὶ ὃ πλατίνην καλέουσι] variat Il. 11,133 (χαλκός τε χρυσός τε πολύκμητός τε σίδηρος)
- 268(grc) οὔτι μεγαίρω] clausula Homerica, cf. Il. 7,408 et al.; vide etiam Křesadlo Katharsis,11 (μη τι μεγαιροις)
- 270(grc) πάντες ἀκὴν γενόμεσθα σιωπῇ] vide supra ad Astr. 3,45
- 271(grc) ἔξοχον ἄλλων] clausula Homerica, cf. Il. 6,194 et al.
- 274(grc) τρωγλυδοτάων] cf. Arist. HA 597a9; Str. 1,2,34
- 277(grc) = Astr. 5,353
- 279(grc) = Astr. 5,355
- 280(grc) γήθησέ τε θυμῷ] cf. Il. 7,189 (γήθησε δὲ θυμῷ)
- 284(grc) ἤματα πάντα] vide supra ad Astr. 1,18
- 285(grc) αἰέν σφιν κίθαρίς γε φίλη μέλος ἠδὲ χοροί τε] cf. Od. 8,248 (Alcinous rex ad Ulixem: αἰεὶ δ’ ἡμῖν δαίς τε φίλη κίθαρίς τε χοροί τε)
- 295sq.(grc) cf. Astr. 5,425sq.
- 299(grc) ἀργοί τε κύνες] vide ad Astr. 5,189
- 309(grc) ἰδυίῃσι πραπίδεσσιν] vide ad Astr. 1,116
- 314(grc) ὀγδήκοτα] haec forma numeri ὀγδοήκοντα metri causa decurtata aliter non legitur
- 318(grc) ἐπεὶ οὖν ἤγερθεν ὁμηγερέες τε γένοντο] = Il. 1,57 (οἳ δ’ ἐπεὶ οὖν ἤγερθεν ὁμηγερέες τ’ ἐγένοντο) et al. sim.
- 323(grc) ἔπτατο μὲν ὡς ὄρνις ἄνω] cf. Od. 1,320 (ὄρνις δ’ ὣς ἀνόπαια διέπτατο)
- 328(grc) κλίμακά οἱ μακρήν] cf. Od. 10,558; 11,63
- 330(grc) ὁράματα] apud Homerum non legitur, cum sensu spectaculi primum apud Xenophontem (X. Cyr. 3,3,66); vide LSJ 1996, 1244 s.v. ὅραμα
- 335(grc) τοῖσι δὲ μύθῳ ἦρχε] vide supra ad Astr. 3,44
- 335(grc) μέγας καὶ λάσιός τε] cf. Il. 24,125 (ὄις λάσιος μέγας)
- 347(grc) ἶφι μάχεσθαι] clausula Homerica, cf. Il. 1,151 et al.; vide etiam 352; Astr. 12,222.402.410; Astr. 15,120; Astr. 16,300
- 349(grc) προδότην] vox primum apud Herodotum legitur, vide Hdt. 8,30.144
- 349(grc) ἐξονόμασαν] cf. Il. 3,166; Od. 6,66
- 352(grc) ἶφι μάχεσθαι] vide supra 347
- 353(grc) κηροφόροισιν] vide supra ad 205
- 356(grc) ἵλαος] ter apud Homerum legitur, sed semper cum ι longo, cf. Il. 1,583; 9,636; 19,178; vide LSJ 1996, 827 s.v. ἵλαος sub fine
- 366(grc) οὐ τοῖς ἑτάροις … ἥνδανε θυμῷ] vide ad Astr. 3,25.
Handschriftenapparat
- 2(grc) deest in M
- 13(grc) γ’ M post εἴη
- 33(grc) ἀγλαὰ E: φαίδιμα M a.c.
- 35(grc) μέλαιναν E: κελαινάν M
- 37(grc) δ’ M ante αὐτοὶ
- 54(grc) βαλλόμενοι E: ἐξ ἀμφοιν primum, tum γ’ ἀμφοτέρων M|αἰεὶ ἐγένοντο E: αἰὲν τεύχοντο M a.c.
- 73(grc) πολλά E: πάντα M a.c.
- 73(grc) πετᾶσθαι: κρεμαστα M a.c.
- 76(grc) ὤμοις E: χερσὶν M a.c.
- 85(grc) εὐκτιτὰ E: εὔκτιτα M
- 89(grc) ἔσταν E: ἔστηκαν M a.c.
- 129(grc) μετέθηκε E: -κεν M
- 143(grc) μετέθηκε E: -κεν M
- 211(grc) ὡς καὶ E: καὶ μεν M a.c.
- 218(grc) τοὔνεκα E: τῆμος M a.c.
- 228(grc) δύναντο E: δύναιντο M
- 239(grc) δ’ M post γλώσσῃ
- 272(grc) in M adnotat auctor: Cf. sententiam: „χρήματ’ ἀνήρ.“
- 288(grc) in M adnotat auctor ad ἱππίροισιν: Ille est neologismus poёtae: „ἰππῖρος“ derivatur a hipíř, quod iterum ab anglico „hippie“ originatur
- 323(grc) θώρακα πλάνου: σκάφος ἀστεροπλαστὸν M a.c.
- 327(grc) γελόωντο δ’ ἑταῖροι E: ἐθαυμάζετο λαὸς M a.c.
- 347(grc) ἐπιστρεφέειν E: ἐπιστρατέειν M
- 349(grc) ἐξονόμασαν E: -μησαν M
- 351(grc) μιν E: τε M a.c.
- 356(grc) ἀνθρώποισιν E: αὐτοτόποισιν M
- 357(grc) αὐτοτόποις E: ἀνθρώποις M
- 359(grc) ἀγορήνδε ἵκοντο E: τε ομηγερεες εγενοντο M a.c.
- 363(grc) ὀλέκοντο E: ἐνάρισαν M
- 378(grc) λελιπόντες: -πῶτες M
Verzeichnisse
Spondiaci
Similien (Autorenstellen)
- Ar. Ach. 833
- 116
- Arist. HA 597,9
- 274
- E. Andr. 495
- 242
- Hdt. 8,30
- 349
- Hdt. 8,144
- 349
- Hom. Od. 1,57
- 318
- Hom. Od. 1,109
- 240
- Hom. Od. 1,151
- 347
- Hom. Od. 1,414
- 204
- Hom. Od. 1,583
- 356
- Hom. Od. 2,300
- 240
- Hom. Od. 3,166
- 349
- Hom. Od. 6,57
- 100
- Hom. Od. 6,194
- 271
- Hom. Od. 7,189
- 280
- Hom. Od. 7,408
- 268
- Hom. Od. 7,475
- 243
- Hom. Od. 8,318
- 37
- Hom. Od. 9,201
- 37
- Hom. Od. 9,466
- 215
- Hom. Od. 9,636
- 356
- Hom. Od. 11,132
- 264
- Hom. Od. 11,133
- 266
- Hom. Od. 11,780
- 246
- Hom. Od. 13,507
- 211
- Hom. Od. 16,65
- 204
- Hom. Od. 17,314
- 211
- Hom. Od. 17,654
- 41
- Hom. Od. 17,739
- 67
- Hom. Od. 19,178
- 356
- Hom. Od. 20,30
- 204
- Hom. Od. 22,418
- 65
- Hom. Od. 24,125
- 335
- Hom. Il. 1,320
- 323
- Hom. Il. 3,71
- 99
- Hom. Il. 6,66
- 349
- Hom. Il. 8,248
- 285
- Hom. Il. 8,280
- 96
- Hom. Il. 9,90
- 18
- Hom. Il. 9,252
- 99
- Hom. Il. 9,445
- 256
- Hom. Il. 10,102
- 18
- Hom. Il. 10,195
- 18
- Hom. Il. 10,224
- 258
- Hom. Il. 10,558
- 328
- Hom. Il. 11,63
- 328
- Hom. Il. 11,393
- 220 · 254
- Hom. Il. 17,422
- 45
- Hom. Il. 19,78
- 45
- Hom. Il. 20,154
- 41
- Hsch. 7641
- 192
- Ov. met. 1,138
- 211
- Pl. R. 615
- 162
- Str. 1,2,34
- 274
- Suid. 1588
- 205
- X. Cyr. 3,3,66
- 330
Similien (Křesadlo)
- Astr. 1,18
- 240 · 284
- Astr. 1,36
- 40 · 248
- Astr. 1,116
- 309
- Astr. 1,166
- 32
- Astr. 2,9
- 21
- Astr. 2,29
- 205
- Astr. 2,80
- 38
- Astr. 2,279
- 257
- Astr. 3,1
- 1
- Astr. 3,16
- 20 · 87 · 117
- Astr. 3,25
- 366
- Astr. 3,44
- 335
- Astr. 3,45
- 270
- Astr. 3,142
- 232
- Astr. 3,172
- 249
- Astr. 5,160
- 47
- Astr. 5,189
- 227 · 299
- Astr. 5,353
- 277
- Astr. 5,355
- 279
- Astr. 5,425
- 295
- Astr. 6,69
- 67
- Astr. 6,90
- 67
- Astr. 6,184
- 67
- Astr. 6,205
- 353
- Astr. 6,217
- 67
- Astr. 6,220
- 254
- Astr. 6,226
- 67
- Astr. 6,265
- 67
- Astr. 6,324
- 67
- Astr. 6,326
- 67
- Astr. 6,347
- 352
- Astr. 6,352
- 347
- Astr. 12,204
- 188
- Astr. 12,222
- 347
- Astr. 12,402
- 347
- Astr. 12,410
- 347
- Astr. 13,297
- 67
- Astr. 14,289
- 67
- Astr. 14,346
- 67
- Astr. 15,120
- 347
- Astr. 16,300
- 347
- Astr. 17,133
- 67
- Astr. 18,117
- 67
- Astr. 24,37
- 162
- Astr. 24,42
- 162
- Astr. 24,63
- 162
- Křesadlo Katharsis,11
- 268



Kommentar