Text
Über die Königstochter, das Ungeheuer und den guten Retter von archetypischer Art
Achtung: Die Bearbeitung ist noch nicht vollständig abgeschlossen.
- Hs.:
- (grc) 2sq.: deest in M
Οὕτως μὲν πλέομεν βάθεσιν κόσμοιο κενοῖοΟὕτως μὲν πλέομεν βάθεσιν κόσμοιο κενοῖο So fuhren wir in den Tiefen des leeren Kosmos Takto tedy jsme pluli tam v hlubinách prázdného kosmu
- Sim.:
- (grc) 1sq.: = Astr. 20,53.55(grc) οὕτως μὲν πλέομεν βάθεσιν κόσμοιο κενοῖο] = Astr. 7,33. Vide etiam Astr. 16,1; Astr. 18,1
- Krit.:
- (grc) ἲς deb.
- Krit.:
- (grc) ἐνὶ deb.
- Krit.:
- (grc) ἀείδων deb.
- Hs.:
- (grc) πούλσαρος E: πουλσᾶρος M
- Anm.:
- (grc) ὡς καὶ πρότερον κατάλεξα ἀείδων] Am Ende des vorangehenden Gesanges hat ein Roboter eine Hilfsdüse gezündet, damit Nemos Schiff dem Magnetfeld des Pulsars, auf den sie getroffen sind, entflieht (Astr. 14,326‒336).
- Krit.:
- (grc) μεμαῶτες M (recte)
- Sim.:
- (grc) 5-11: = Astr. 20,56‒62
- Krit.:
- (grc) οὐδ’ deb.
- Sim.:
- (grc) ἀλλ’ οὐδ’ ὥς τις πρῆξις ἐφαίνετο πειράουσιν] vide supra ad Astr. 1,36
- Anm.:
- (grc) Versus spondiacus.
- Krit.:
- (grc) μεγάλη deb.
- Sim.:
- (grc) βάδην τε βάδην] vide supra ad Astr. 9,312
- Anm.:
- (grc) ἀρχή] Das Wort hat hier die Sonderbedeutung „Kontrolle“, konkret ist die „Steuerkontrolle über das Schiff“ gemeint.
- Krit.:
- (grc) ἀβενθέα deb.
- Sim.:
- (grc) ἀβενθέα] nl.
- Krit.:
- (grc) ἐνὶ deb.
- Sim.:
- (grc) 12sq.: ~ Astr. 16,3sq.
- Sim.:
- (grc) βροτὸς ἀνήρ] iunctura Hom., vid. Od. 12,77
- Krit.:
- (grc) δυσσέλπεις M (recte)
- Sim.:
- (grc) ἀχνύμενοι κῆρ] vide supra ad Astr. 1,210
- Krit.:
- (grc) δέ τ’ deb.(grc) ἀποψύχεσθαι (cf. 20) deb.
- Sim.:
- (grc) παῦσαι δέ τ’ ἀποψύχεσθαι] cf. Astr. 14,122
- Anm.:
- (grc) Der spondeische Versschluss (siehe auch 20) soll vielleicht auch inhaltlich den Wunsch nach Pause und Erholung untermalen.
- Krit.:
- (grc) ὀτρύνομεν deb.
- Krit.:
- (grc) παύσεσθαι ἡμεῖς M (recte)(grc) δέ τ’ deb.
- Krit.:
- (grc) ἐνὶ deb.
- Hs.:
- (grc) πυκὰ E: μέγα M a.c.
- Krit.:
- (grc) δέ τ’ deb.
- Sim.:
- (grc) ἑπτῆμαρ] cf. compositum Homericum ἐννῆμαρ (vide Astr. 10,174); ἑπτῆμαρ autem etiam apud Orph. Fr. 47 legitur (cf. LSJ 1996 s.v.)
- Sim.:
- (grc) ἀθλητῆρες] cf. Od. 8,164
- Krit.:
- (grc) ὑψοῦ M (recte)(grc) ἅλασθαι deb.
- Krit.:
- (grc) ἦ E] ἦν M (recte)
- Krit.:
- (grc) δέ τε deb.
- Sim.:
- (grc) οὔτι μάλα δήν] clausula Hom., vid. Il. 1,416 et al.
- Krit.:
- (grc) πλάνῃ deb.(grc) ἀστερόνηα deb.
- Krit.:
- (grc) δέ τ’ deb.(grc) ἐνὶ deb.
- Krit.:
- (grc) ἀπὸ deb.(grc) νενοημένοι (cf. Astr. 14,351) deb.
- Sim.:
- (grc) = Astr. 14,351
- Hs.:
- (grc) τῷ καὶ E: τοὔνεκ’ M a.c.
- Sim.:
- (grc) 38-41: ~ Astr. 2,9‒12
- Krit.:
- (grc) εἶεν deb.(grc) βρώματ’ M: βρρώματ’ E
- Krit.:
- (grc) εἰ αἳ deb.(grc) ὑπερφίαλοί τε M (recte)
- Krit.:
- (grc) οὐδ’ deb.(grc) ἐμπειρίη deb.
- Sim.:
- (grc) 42-44: ~ Astr. 3,16‒18
- Hs.:
- (grc) μὲν E: περ M
- Krit.:
- (grc) ἐλθόντες deb.
- Hs.:
- (grc) περ E: τε M
- Krit.:
- (grc) ἤ deb.(grc) φώτεσσ’ M primum (recte)
- Krit.:
- (grc) ἢ E: ἠδ’ (cf. tr. Boh. „všude a neustále“) deb.
- Anm.:
- (grc) Der spondeische Versschluss malt passend die gedrückte Stimmung aus. Gestützt wird dieser Eindruck noch durch die κ-Alliteration.
- Krit.:
- (grc) ἱδρύσαντες deb.(grc) δέ τε deb.
- Krit.:
- (grc) ἠδὲ deb.
- Sim.:
- (grc) ἂψ ἀπονόστησαν] vide supra ad Astr. 3,245
- Krit.:
- (grc) τὰ δ’ (= τά τ’) deb.(grc) ἠδὲ deb.(grc) ἑταίροις deb.
- Krit.:
- (grc) φιλοπευστίη deb.
- Anm.:
- (grc) φιλοπευστίη] Prosaisches Wort, vgl. LSJ 1996 s.v. Hier zeigt sich die Neugier von Nemo. Auch der homerische Odysseus, der wie Nemo nicht freiwillig auf Reisen ist, wird von Neugier getrieben, als er die Höhle Polyphems erkundet, vgl. Od. 9,173‒176.
- Krit.:
- (grc) πυθέσθαι deb.
- Sim.:
- (grc) ἰχνευτῇσιν] cf. tit. fabulae satyricae Sophocleae
- Krit.:
- (grc) δέ τε deb.
- Hs.:
- (grc) παντομεταφρήζων E: -αθήτωρ M a.c.
- Anm.:
- (grc) ῥόβοκοψ] Zu „RoboCop“ siehe oben zu Astr. 5,353.
- Krit.:
- (grc) τὸν δ’ (= τόν τ’) deb.
- Hs.:
- (grc) τῆμος E: τοὔνεκ’ M a.c.
- Krit.:
- (grc) ἠδὲ deb.
- Sim.:
- (grc) κλαυθμοῦ ... ἠδὲ γόοιο] cf. Od. 4,801 (κλαυθμοῖο γόοιό τε); 17,8 (κλαυθμοῦ τε ... γόοιό τε) et al.
- Anm.:
- (grc) Die vielen Spondeen untermalen wiederum das Weinen und Jammern. Vgl. oben 52.
- Hs.:
- (grc) μεταφρήζων E: -αθήτωρ M a.c.
- Krit.:
- (grc) οὐ T, E: ἢ (cf. tr. Boh. neb et Od. 9,273) deb.(grc) εἰλήλουθας deb.
- Sim.:
- (grc) νήπιος εἶ, ὦ ξεῖν’, ἢ τηλόθεν εἰλήλουθας] = Od. 9,273 (Polyphemus ad Ulixem); 13,237 (Minerva ad Ulixem) (utroque loco νήπιός εἰς). Vide etiam supra ad Astr. 8,286
- Anm.:
- (grc) 67sq.: Hier ist offensichtlich auf die Begegnung zwischen Athene und Odysseus im 13. Buch der Odyssee angespielt. Odysseus ist von den Phaiaken schlafend am Strand von Ithaka abgesetzt worden. Als er aufwacht, vermutet er von den Phaiaken getäuscht worden zu sein. Da tritt Athene in Gestalt eines einfachen Ithakesiers auf, der auf die Frage des Odysseus, in welchem Land er sei, etwas beleidigt und mit einem gewissen Heimatstolz gleichlautend seine Antwort beginnt (Od. 13,237f.).
- Krit.:
- (grc) εἰρωτᾷς deb.
- Krit.:
- (grc) ἱερῆσαι deb.
- Anm.:
- (grc) κατὰ ἠῶος] Dem Tschechischen nach ist der Ausdruck hier wie αὔριον ("morgen"; tsch. "zítra") gebraucht.
- Hs.:
- (grc) πολιοὶ E: παλαιοὶ M a.c.
- Sim.:
- (grc) κακοδαίμων] apud Homerum non legitur, sed cf. Ar. Nu. 104 et al.
- Sim.:
- (grc) ἀστεύς] apud veteres non legitur
- Sim.:
- (grc) μοί γὰρ … γήθησεν φίλον ἦτορ] miscuit noster γήθησε (Il. 1,330 et al.) et ἐγέλασσε δέ οἱ φίλον ἦτορ (Il. 21,389). Vide etiam Astr. 24,52
- Hs.:
- (grc) ὡς ἤκουσα E: λισσομένῳ M a.c.
- Anm.:
- (grc) 77-81: In der Erzählung des Städters erkennt Nemo eine Möglichkeit, Ruhm zu gewinnen, und kann daher der Gelegenheit nicht widerstehen. Zu Nemos Streben nach Ruhm vgl. Astr. 7,105.148f. Der „archetypische Mythos“, den Nemo wiederzuerkennen glaubt, findet sich in der Antike etwa bei der Perseus-Andromeda-Geschichte. Kern der Geschichte ist, dass Kassiopeia, die Frau von König Kepheus, sich den Nereiden gegenüber ihrer Schönheit rühmte, was diese gekränkt dem Poseidon anzeigen. Als Strafe schickt Poseidon dem Kepheus eine Überschwemmung sowie ein Seeungeheuer (gr. κῆτος). Ein Orakel aber verspricht Befreiung von der Plage, wenn Kepheus' Tochter Andromeda dem Ungeheuer geopfert werde. Kepheus lässt daraufhin seine Tochter an einen am Meeresstrand gelegenen Felsen fesseln. So erblickt sie der aus der Luft herankommende Perseus, der sich in sie verliebt und sie befreit. Für das Ende gibt es vers. Fassungen. Siehe Wernicke 1894. Sie passt hier als Vorbild nicht nur, da Nemo wie der mit Flügelschuhen ausgestattete Perseus vom Himmel herankommt, sondern auch dadurch dass die Opferung der eigenen Tochter vom König zum „Wohl des Staates“ in Kauf genommen wird.
- Sim.:
- (grc) θυμὸς ἀγήνωρ] vide supra ad Astr. 4,115
- Krit.:
- (grc) αὐτό deb.
- Anm.:
- (grc) τοὺς μὲν ἀλεξέμεναι, κτάμεναι δέ τε κνώδαλον αὐτό] Man beachte die chiastische Struktur. Zu κνώδαλον siehe oben zu Astr. 5,274. ‒ ἀλέξω in der Bedeutung "beistehen" müsste eigentlich den Dativ (τοῖς) regieren.
- Sim.:
- (grc) πρὸς ἄνακτος χαλκοβατὲς δῶ] cf. Il. 1,426 (Διὸς ποτὶ χαλκοβατὲς δῶ) et al. Vide etiam supra ad Astr. 9,232
- Hs.:
- (grc) τοί E: μὲν M a.c.
- Krit.:
- (grc) ὣς deb.
- Hs.:
- (grc) ὅδ’ E: μὲν M a.c.
- Krit.:
- (grc) ῥαδιοφώνῳ deb.
- Hs.:
- (grc) ῥαδιοφώνῳ E: ῥη- M
- Hs.:
- (grc) οἱ E: εἶο M
- Krit.:
- (grc) ῥηϊδίως deb.
- Krit.:
- (grc) πτερόεντα deb.
- Sim.:
- (grc) καί μ’ ὀλοφυρόμενος ἔπεα πτερόεντα προσηύδα] ~ Il. 5,871 (καί ῥ’ ὀλοφυρόμενος ἔπεα πτερόεντα προσηύδα) et al.
- Hs.:
- (grc) παντομεταφρήζων E: -αθήτωρ M a.c.(grc) πάντα E: ἔνθα καὶ ἔνθα M a.c.
- Krit.:
- (grc) εἰλήλουθας deb.
- Sim.:
- (grc) = supra 67
- Anm.:
- (grc) δυνάμεσθαι] Der seltsame Infinitiv ist sicherlich in Analogie zu δυνάμεσθα (1. Pers. Pl.) gebildet.
- Sim.:
- (grc) πολέες τε καὶ ἐσθλοί] clausula Hom., vid. Il. 6,452 et al.
- Sim.:
- (grc) ἀλλά σφε κτάνε πάντας, ἐπεὶ οὐ μόρσιμός ἐστι] cf. Il. 22,13 (Apollo Achillem alloquitur: οὐ μέν με κτενέεις, ἐπεὶ οὔ τοι μόρσιμός εἰμι)
- Anm.:
- (grc) μόρσιμος] Vielleicht wegen seiner Ähnlichkeit zu lat. mors versteht Křesadlo das Wort als "sterblich" (tsch. "smrtelný").
- Sim.:
- (grc) θυμὸν κορέσαιμι] cf. Od. 14,28 (κορεσαίατο θυμόν)
- Sim.:
- (grc) ὀλοφυρμοῦ] inde ab Aristophane legitur, vid. Ar. V. 390 et al.
- Sim.:
- (grc) μοι πείθετο θυμὸς ἀγήνωρ] cf. formulam Homericam ἔμοιγ’ ἐπεπείθετο θυμὸς ἀγήνωρ (Od. 10,406 et al.)
- Krit.:
- (grc) πτερόεντα deb.
- Krit.:
- (grc) Ἴσθι γε deb.
- Krit.:
- (grc) λιπὼν deb.
- Krit.:
- (grc) οὐδ’ deb.(grc) ὀΐω deb.
- Krit.:
- (grc) ἄλλους deb.
- Sim.:
- (grc) σάος αἰπὺς ὄλεθρος] vide supra ad Astr. 11,228
- Krit.:
- (grc) σκιόεσσιν deb.
- Sim.:
- (grc) ἐνὶ σκιόεσσιν ὄρεσσιν] vide supra ad Astr. 1,38
- Krit.:
- (grc) οὔτι M (recte)(grc) ποιοῦσιν (cf. Astr. 9,84) deb.
- Anm.:
- (grc) βρώσκοντες] = βιβρώσκοντες.
- Sim.:
- (grc) πῆμα κακόν] cf. eadem sede Od. 5,179 et al.
- Hs.:
- (grc) τέτυκτο E: τύχοιτο M
- Anm.:
- (grc) Πυγμαῖοι] Bei Homer wird das zwergenhafte Volk der Pygmäen (dt. „Fäustlinge“) nur einmal erwähnt (Il. 3,6). Er setzt die Geschichte vom Kampf der Kraniche und Pygmäen offensichtlich als seinen Hörern bekannt voraus. Die Geschichte findet sich mehrfach in der antiken Literatur und Kunst. Siehe ?: Art. „Pygmaioi“, in: RE XXIII/46 (1959), 2064‒207?. Es handelt sich dabei um ein Märchenmotiv, welches dann in der Antike wie in unserem Fall die Autoren zu immer neuen Varianten und Erfindungen von seltsamen und wundersamen Völkern anregte, siehe RE-Artikel 2066. Die Pygmäen gelten weithin wie hier (siehe 120) als feige und schwach, vgl. ebd. 2066f. In der Astronautilia sind die Pygmäen ein den humanoiden(?) Bewohnern des Planeten feindlich gesinntes Volk, das auf alle Weise versucht, ihnen zu schaden.
- Krit.:
- (grc) ἀνθρώποις deb.(grc) νομίμοις deb.
- Sim.:
- (grc) ἔριδα προφέροντες] cf. Il. 3,7 (grues Pygmaeos aggrediuntur: ἔριδα προφέρονται). Vide etiam Astr. 7,10
- Sim.:
- (grc) ἶφι μάχεσθαι] vide supra ad Astr. 6,347
- Sim.:
- (grc) παντοίους γε δόλους θυμοῖσι ὕφαινον] cf. Od. 9,422 (πάντας δὲ δόλους καὶ μῆτιν ὕφαινον)
- Hs.:
- (grc) θυμοῖσι E: -σιν M
- Anm.:
- (grc) In dem Namen "Chrchlai" soll vielleicht das tschechische "chrchlat" ("räuspern, hüsteln") anklingen. Siehe Siebenschein 2006, 258 (s.v. chrchlal). Dazu passt, dass später von einem Schleim die Rede ist, den die Chrchlai ausschwitzen können, um Feuer zu löschen. Siehe unten 136. Vgl. auch den Namen der Tochter des Königs Rx-Frx-Prx in Astr. 5,251 (Γργλά).
- Sim.:
- (grc) πολύμορφοι] verbum pedestre, cf. LSJ 1996 s.v.
- Sim.:
- (grc) ὡς τοὺς ἐπέοικεν] vide supra ad Astr. 1,177
- Krit.:
- (grc) ἐλθεῖν deb.
- Krit.:
- (grc) κατὰ deb.(grc) χαλκῷ M deb.
- Sim.:
- (grc) ὀξέι χαλκῷ] clausula Hom., vid. Il. 4,540 et al.
- Anm.:
- (grc) 131f.: Die Verdoppelung der Chrchlai erinnert an Herakles' Kampf mit der Hydra und deren nachwachsende Köpfe. Vgl. bspw. Apollod. 2,79 Dräger. Hier gibt es dafür eine "natürliche" Ursache durch den Umstand, dass die Chrchlai keine feste Form besitzen.
- Hs.:
- (grc) τέτυκτο E: τεκονται M postea, sed del.
- Sim.:
- (grc) κνώδαλον ἔσκεν] vide supra ad Astr. 5,274
- Krit.:
- (grc) κηλέῳ (cf. Hom. Il. 235 et al.) deb.
- Sim.:
- (grc) σὺν πυρὶ κηλέῳ] cf. Il. 15,744 (initio versus: σὺν πυρὶ κηλείῳ); 18,346 (in fine versus: ἐν πυρὶ κηλέῳ) et al.
- Anm.:
- (grc) 135-137: Auch der hier spekulative Einsatz von Feuer erinnert an Herakles' Kampf mit der Hydra. Dort brennt Iolaos die nachwachsenden Köpfe der Hydra mit Fackeln aus, so dass sie nicht mehr nachkommen konnten und Herakles das Ungetüm besiegen kann. Vgl. bspw. Apollod. 2,79f. Dräger. Gr-rg-ros übertrifft die Hydra noch an Gefährlichkeit, indem er selbst Feuer selbst mit kaltem Schleim löschen kann. Zum Bezug zwischen Schleim und Namen siehe oben Anm. zu 124.
- Krit.:
- (grc) ἐξιδροῦν deb.
- Sim.:
- (grc) φλέγμα] cf. eadem sede Il. 21,337 (sed alio sensu)
- Sim.:
- (grc) πυρὸς μένος] cf. eadem sede Il. 6,182 et al.
- Krit.:
- (grc) ποιεῖσθαι (cf. Astr. 8,77.112) deb.
- Sim.:
- (grc) πῦρ μέγα] cf. eadem sede Il. 8,521 et al.
- Sim.:
- (grc) πνίγουσιν] apud Homerum non legitur, sed cf. Batr. 158
- Krit.:
- (grc) ἀμφὶ deb.
- Krit.:
- (grc) οὐδέ … οὐδέ deb.
- Krit.:
- (grc) ἀλλήλοις τε M (recte)
- Krit.:
- (grc) ποιήσει deb.
- Krit.:
- (grc) κτείνοι deb.(grc) ἐνὶ deb.
- Sim.:
- (grc) σχέτλια ἔργα] clausula Hom., vid. Od. 22,413
- Hs.:
- (grc) τῇδε E: ἠέ (̓= ἠδέ) M
- Sim.:
- (grc) κῆρα μέλαιναν] clausula Hom., vid. Il. 2,859 et al. Vide etiam Astr. 17,103
- Krit.:
- (grc) ἡμῖν deb.
- Hs.:
- (grc) Γρ-ργ-ρόν γ’ ὀλοὸν E: Γργρὸν οὐλόμενον M a.c.(grc) ἡμῖν: ἡμῶν M
- Hs.:
- (grc) ἀκουσάμενος E: μὲν ἠκούσας M a.c.
- Anm.:
- (grc) ἰμπριντιγγ] Das englische Wort „imprinting“ bezeichnet die Prägung. Hier zielt der Autor auf das Phänomen der sexuellen Prägung, wie es etwa in der Biologie für männliche Prachtfinken untersucht wurde: „Wenn Männchen einer Art von Eltern einer anderen Art aufgezogen wurden, erwiesen sie sich später auf Weibchen der Pflegeart geprägt (Prägung auf Artbild). Sie balzten […], wenn sie die Wahl hatten, nur solche Weibchen an.“ (Lexikon der Biologie 11 [2003], 238 s.v. Prägung).
- Hs.:
- (grc) postea add. M
- Anm.:
- (grc) τῶν Βρυθάνων μύθῳ, ὡς ἦθος εἰν ἐπιστήμῃ] Zu Βρύθανες siehe oben zu Astr. 1,121. Hier wird auf das Englische als neue Wissenschaftssprache verwiesen, zum Sprachdiskurs siehe auch Astr. 14,83‒85.
- Hs.:
- (grc) γε Γρ-ργ-γρὸς E: δὲ νῦν Γργργρὸς M
- Hs.:
- (grc) Τὸν μὲν οὐ κτάμεναι δυνάμεσθά γε μαιόμενοί περ M: omiserunt T, E
- Anm.:
- (grc) Zusatzvers in M, der keine Aufnahme in die Reinschrift fand: „Wir können ihn aber nicht töten, auch wenn wir es begehren.“
- Hs.:
- (grc) κτενέει E: τε κτανεῖ M a.c.
- Krit.:
- (grc) ἀλύξαι deb.
- Sim.:
- (grc) ἀλλ’ ὣς οὔτις πρῆξις ἀλύξαι κνώδαλον αἰσχρόν] vide supra ad Astr. 1,36
- Krit.:
- (grc) ἐκ vel potius ἐκκρίνομεν deb.
- Krit.:
- (grc) ἐσμὲν deb.
- Krit.:
- (grc) ἠῶθεν (cf. tr. Boh. v zítřejší den) deb.
- Sim.:
- (grc) θαλερὸν δὲ κατείβετο δάκρυ] cf. Il. 24,794 (θαλερὸν δὲ κατείβετο δάκρυ παρειῶν)
- Krit.:
- (grc) οὐδ’ deb.
- Krit.:
- (grc) ἡμεῖς M (recte)
- Krit.:
- (grc) οὐδ’ deb.
- Sim.:
- (grc) χαλύβδῳ] χάλυβδος pro χάλυβος vel χάλυψ nusquam legitur, fortasse nostro μόλυβδος in animo fuit
- Sim.:
- (grc) ἐξῶται] apud veteres non legitur, sed cf. adiectivum ἐξωτικός et theodisce „Exot“
- Krit.:
- (grc) θυρὶν (= θυρίδα, cf. Astr. 3,28) deb.
- Anm.:
- (grc) 184-187: In Servissʼ „Edionʼs Conquest of Mars“ (1898) findet sich eine ähnliche Demonstration der Wirkung des „Desintegrators“ an einer Krähe (Kap. II).
- Sim.:
- (grc) στειγέσματι] haec forma apud veteres non legitur, sed cf. verbum pedestre στέγασμα
- Sim.:
- (grc) γηθόσυνος κῆρ] clausula Hom., vid. Il. 4,272 et al.
- Anm.:
- (grc) εἰδώς] = ἰδών (tsch. "uviděl").
- Krit.:
- (grc) ἐλθεῖν deb.(grc) μέγαρόνδε deb.
- Krit.:
- (grc) ἄλλον M (recte)
- Hs.:
- (grc) γ’ἄλλον δὲ βάλον: γε βαλον αλλ M a.c.
- Krit.:
- (grc) θαμβήσασα (cf. tr. Boh. potěšila se) deb.
- Krit.:
- (grc) εἷό M (recte)
- Sim.:
- (grc) ἐπαύρια] ἐπαύριον apud veteres tantum adverbium
- Sim.:
- (grc) 195sq.: vide supra ad Astr. 2,172sq.
- Sim.:
- (grc) 197sq.: vide supra ad Astr. 2,65sq.
- Krit.:
- (grc) παγγλώσσῳ M (recte)
- Sim.:
- (grc) ἀλλά γε εἰν ἀγορῇ ἤγερθεν πουλὺς ὅμιλος] cf. Od. 8,109 (βὰν δ’ ἴμεν εἰς ἀγορήν, ἅμα δ’ ἕσπετο πουλὺς ὅμιλος)
- Sim.:
- (grc) δάρκυ χεόντων] cf. eadem sede Il. 1,360 (δάκρυ χέοντος) et al. sim.
- Sim.:
- (grc) ἔμπροσθεν] apud Homerum non legitur, sed cf. A.R. 4,590 (codd. quidam)
- Anm.:
- (grc) εἵμασι μὲν μέλασιν καὶ κρᾶτα κεκαρμένοι ἦσαν] Die Priester erinnern somit stark an Mönche. Man beachte die vierfache κ-Alliteration in der zweiten Vershälfte.
- Krit.:
- (grc) σαλπιζόντων deb.
- Sim.:
- (grc) αὐτίκα σάλπιγγας ἠκούσαμεν σαλπιζόντων] de verbis σάλπιγξ et σαλπίζειν cf. Il. 18,219 (ἴαχε σάλπιγξ); 21,388 (ἀμφὶ δὲ σάλπιγξεν μέγας οὐρανός); de re cf. etiam Astr. 2,46; Astr. 5,378; Astr. 12,249f.
- Krit.:
- (grc) ἦγον deb.
- Sim.:
- (grc) ὁπλῖται] apud Homerum non legitur, sed cf. e.g. Hdt. 9,30
- Sim.:
- (grc) ἀχνύμενος κῆρ] vide supra ad Astr. 1,210
- Krit.:
- (grc) τεμένει deb.
- Anm.:
- (grc) Ἐν μὲν τῷ τέμενει] Im Tschechischen ist die Formulierung etwas klarer. Dort heißt es "vor der Kirche/dem Tempel" ("před chrámem"). - παῦσεν πομπὴ πολύλυγρος] Auffällig ist die dreifache (vierfache) π-Alliteration, die sicherlich den rituellen Charakter hervorheben soll. πολύλυγρος ist nicht antik belegt.
- Anm.:
- (grc) Wie Andromeda im Perseus-Mythos an einen Felsen wird die Prinzessin des ungenannten Königs an eine Säule gebunden, wo sie das Ungeheuer erwartet. Siehe bspw. Apollod. 2,43 Dräger. Eine weniger bekannte Version des Motivs findet sich auch bei der Tochter des troischen Königs Laomedon, die ebenfalls einem Meeresungeheuer vorgesetzt, aber durch Herakles gerettet wird. Siehe bspw. Apollod. 2,104 Dräger.
- Krit.:
- (grc) ἀνῶρτο deb.
- Sim.:
- (grc) ἄσβεστός τε βαρὺς κλαυθμὸς δέ τ’ ἀνῶρτο ὁμίλου] variat versum Homericum ἄσβεστος δ’ ἂρ ἐνῶρτο γέλως μακάρεσσι θεοῖσιν. Vide etiam supra Astr. 2,49; Astr. 14,245
- Krit.:
- (grc) ἱερεὺς deb.
- Sim.:
- (grc) τοῖσιν μύθων ἦρξεν] vide supra ad Astr. 3,44(grc) ἱερεὺς ὄχ’ ἄριστος] cf. Il. 1,69 (de Calchante vate: οἰωνοπόλων ὄχ’ ἄριστος) et 6,76 (idem de Heleno vate)
- Hs.:
- (grc) ἦρξεν E: ἦρχεν M a.c.
- Sim.:
- (grc) αὐτὰρ Φράντα μεταφρήζων μετέθηκε τὸ ῥῆμα] vide supra ad Astr. 5,28
- Hs.:
- (grc) μεταφρήζων E: -αθήτωρ M
- Krit.:
- (grc) ἀλύξαι deb.
- Sim.:
- (grc) ἀλλ’ οὔ τις πρῆξίς γε θεῶν τὸ θέλημα ἀλύξαι] vide supra ad Astr. 1,36(grc) θέλημα] verbum pedestre, cf. e.g. NT Ev.Matt. 6,10 (γενηθήτω τὸ θέλημά σου)
- Anm.:
- (grc) 222f.: In feierlicher Sprache verkündet der Priester die Folgen eines ausbleibenden Opfers. Dazu wird dreimal das finite Verb παύσει wiederholt und die Glieder des Trikolons nach dem Gesetz der wachsenden Glieder jeweils erweitert. Außerdem findet sich in Vers 222 ein Chiasmus.
- Sim.:
- (grc) χαριστιακῶς] apud veteres tantum χαριστικῶς, metri causa noster α inseruit; verbum pedestre, cf. LSJ 1996 s.v. χαριστικός
- Sim.:
- (grc) ἄμμιν ὄλεθρον ἀμῦναι] cf. Il. 1,67 (ἡμῖν ἀπὸ λοιγὸν ἀμῦναι)
- Hs.:
- (grc) ἄμμι E: ἡμῖν M a.c.
- Sim.:
- (grc) χόλος ἕλε θυμόν] vide supra ad Astr. 14,268
- Hs.:
- (grc) μοῦνον E: γυμνον M a.c.
- Krit.:
- (grc) πυγμαίοισι (cf. Astr. 20,96) deb.
- Krit.:
- (grc) ἔασεν deb.(grc) ἀπὸ deb.
- Krit.:
- (grc) ἐνὶ deb.
- Sim.:
- (grc) σαλπιγκτῆρες] apud veteres tantum σαλπιγκτής vel σαλπικτής vel σαλπιστής legitur, cf. LSJ 1996 s.v. σαλπιγκτής
- Anm.:
- (grc) Zu ἄνοιγνυν statt ἀνοιγνύασιν vgl. Wachter 2000, 86. Homer kennt allerdings nur ἀνοίγω. Hier könnte man insofern besser ἀνῷγον schreiben.
- Krit.:
- (grc) Ἐκ deb.
- Krit.:
- (grc) ἑ deb.(grc) ἰδοῦσα deb.
- Sim.:
- (grc) λιποψύχησεν] apud Homerum non legitur
- Krit.:
- (grc) ἀπὸ deb.
- Sim.:
- (grc) φεῖσρον τάχ’ ἐρυσσάμενος ἀπὸ κάψης] = supra 183
- Krit.:
- (grc) ἀκτίνῃς M (melius), ἀκτίνεσσ’ deb.
- Anm.:
- (grc) 240f.: Formelhafte Verse für das Töten durch den Phaser, siehe oben zu Astr. 3,135f.
- Krit.:
- (grc) ἐγένοντο M (recte)
- Sim.:
- (grc) ἀκὴν ἐγένοντο σιωπῇ] vide supra ad Astr. 3,45
- Sim.:
- (grc) ἦρξε γόοιο] clausula Hom., vid. Il. 24,723 (ἦρχε γόοιο)
- Anm.:
- (grc) κρᾶτα γε κρουόμενος (χαίτας οὐκ εἶχε τίλεσθαι)] Die Wiederholung der formelhaften Wendung (vgl. Astr. 10,154) wird hier besonders ironisiert, da der Priester geschorene Haare hat, die er sich daher nicht raufen kann (vgl. oben 206).
- Hs.:
- (grc) μεταφρήζων E: -αθήτωρ M
- Krit.:
- (grc) Ὢ πόποι deb.
- Anm.:
- (grc) δαίμονα ζωοδοτῆρα] Wie oft bei Křesadlo wirkt ζ- am Wortanfang nicht längend. Zu ζωοδοτήρ vgl. Orph. Fr. 65 (siehe LSJ 1996 s.v. ζωοδοτήρ).
- Krit.:
- (grc) λιπεῖν deb.
- Sim.:
- (grc) σάος αἰπὺς ὄλεθρος] vide supra ad Astr. 11,228
- Hs.:
- (grc) ἀΐοντι τὸ ψεῦσμα κακὸν E: ψευδολογίην ἠκούσας M a.c.
- Anm.:
- (grc) ψεῦσμα κακὸν φαῦλόν τε σόφισμα] Stilistisch fällt der Reim auf -μα und die chiastische Stellung auf. ψεῦσμα und σόφισμα sind freilich nicht homerisch.
- Krit.:
- (grc) πτερόεντα: -οέντα E
- Hs.:
- (grc) μεταφρήζων E: -αθήτωρ M a.c.
- Hs.:
- (grc) M primum 291sq.
- Anm.:
- (grc) ψεύδεις] In der Bedeutung „lügen“ wird ψεύδω eigentlich im Medium verwendet. Siehe LSJ 1996 s.v. ψεύδω B.
- Krit.:
- (grc) ποιεῖσθαι deb.
- Sim.:
- (grc) ἄτοκον] apud Homerum non legitur, sed cf. Hdt. 5,41 et al.
- Sim.:
- (grc) ὣς ἐφάμην, ὅ με δ’ αὖθις ἀμείβετο νηλέι θυμῷ] ~ Od. 9,272.368 (ibi ὃ δέ μ’ αὐτίκ’, alii etiam αὖτις). Vide etiam Astr. 21,141
- Krit.:
- (grc) μετέθηκεν possis
- Hs.:
- (grc) μεταφρήζων E: -αθήτωρ M
- Krit.:
- (grc) μανικώδης M (recte)
- Sim.:
- (grc) σχέτλιος εἶ, ὦ ξεῖνε] cf. eadem sede Il. 10,164 (σχέτλιός ἐσσι, γεραιέ); Od. 12,279 (σχέτλιός εἰς, Ὀδυσεῦ)(grc) μανικὸς μανικώδης] μανικός verbum potius pedestre, sed cf. Ar. V. 1496, μανικώδης nl.
- Hs.:
- (grc) ὡς νῦν μεν και ἔκτανες M primum
- Krit.:
- (grc) ὑπὸ deb.
- Krit.:
- (grc) οὐδ’ M (recte)
- Sim.:
- (grc) ἀλλ’ οὐδ’ ὥς τοι πρῆξις ἐφαίνετο χρήματα στρέψαι] vide supra ad Astr. 1,36
- Anm.:
- (grc) Auffälligerweise verursacht στρ- am Versende keine Positionslänge.
- Krit.:
- (grc) οὐδ’ deb.
- Krit.:
- (grc) οὐδ’ deb.
- Anm.:
- (grc) κλέψουσι κόραυναν] Sicherlich bewusste Alliteration, wie sie bei dem Priester beliebt ist, vgl. oben 247 (ὄμβρον ὄπαζεν).268 (μανικὸς μανικώδης). Noch auffälliger tritt sie im folgenden Vers hervor (θῆρα …θεῖονδιδαχῇςθέμαθῆσιν). Zu κόραυνα siehe oben zu Astr. 5,333.
- Krit.:
- (grc) διδαχῆς deb.
- Anm.:
- (grc) θήσιν] Seltsame Form, vielleicht ist θήσουσιν gemeint.
- Anm.:
- (grc) Der Priester will offensichtlich an seinen Mitbürgern Rache nehmen, weil sie ihn und seine Gefährten kastriert haben (εὐνούχισαν). Das Verb εὐνουχίζω begegnet zuerst im Neuen Testament (Ev.Mat. 19,12), vielleicht bezieht sich der Autor direkt auf diese Stelle: καὶ εἰσὶν εὐνοῦχοι οἵτινες εὐνουχίσθησαν ὑπὸ τῶν ἀνθρώπων. Vgl. LSJ 1996 s.v. εὐνουχίζω.
- Sim.:
- (grc) ἐΰπιστοι] cf. Men. fr. 380 K.-A.
- Hs.:
- (grc) ἅ τοι E: τὰ τοῖ M a.c.
- Sim.:
- (grc) ἐπεὶ ἀποφώλιοί εἰσιν] vide supra ad Astr. 8,288
- Hs.:
- (grc) ὁ καὶ E: ὁ μὲν M a.c.
- Krit.:
- (grc) πτερόεντα deb.
- Sim.:
- (grc) καί μιν ἀμειβόμενος ἔπεα πτερόεντα προσηύδων] = supra 258
- Sim.:
- (grc) τέθναθι] vide supra ad Astr. 2,101
- Krit.:
- (grc) οὐδ’ deb.(grc) γενέσθαι deb.
- Sim.:
- (grc) φημὶ κακώτερον ἄλλο γενέσθαι] ~ Astr. 14,96. Vide etiam supra ad Astr. 5,95.
- Krit.:
- (grc) ἐχθροῖς M (recte)
- Krit.:
- (grc) οὐδ’ deb.
- Anm.:
- (grc) σύ τέθναθι φαυλότατος φώς] Das Ende der Rede läuft sehr effektvoll auf die Aufforderung zu sterben hinaus, die zugleich mit dem Anfang Τέθναθι φαῦλ’ ἱερεῦ (291) eine Ringkomposition bildet. Die Wirkung wird durch die Alliteration und das Monosyllabon (φαυλότατος φώς) verstärkt.
- Krit.:
- (grc) εἰπὼν deb.(grc) φεῖσρόν γ’ deb.
- Sim.:
- (grc) φεῖσρον γ’ ἐρύσας κάψης παρὰ μηροῦ] vide supra ad Astr. 13,325
- Krit.:
- (grc) ἑλὼν deb.
- Anm.:
- (grc) 303f.: Formelhafte Verse für das Töten durch den Phaser, siehe oben zu Astr. 3,135f.
- Sim.:
- (grc) καὶ ἀσφαλέον φάτο μῦθον] cf. Od. 6,148 (καὶ κερδαλέον φάτο μῦθον); forma ἀσφαλέον ab auctore per analogiam creata est
- Krit.:
- (grc) Ὡς deb. (cf. tr. Boh. "když")
- Sim.:
- (grc) ἅμες] haec forma apud veteres non legitur, sed ἄμμες apud Homerum (Od. 9,303) et ἁμές apud Alcmana (fr. 36 PMG)
- Sim.:
- (grc) ὡς ἐπέοικεν] vide supra ad Astr. 1,177
- Sim.:
- (grc) κλαίοντ’ ὡς νήπια τέκνα] = Astr. 14,249
- Krit.:
- (grc) ἄϊξαν (cf. Astr. 9,276) deb.
- Sim.:
- (grc) σμερδαλέῃ ἰαχῇ] vide supra ad Astr. 12,302
- Krit.:
- (grc) μεμαόντες E p.c.: μεμαῶτες M (recte)
- Krit.:
- (grc) ἡμῖν deb.
- Anm.:
- (grc) πάμπολλοι … παῦροι] Man beachte die adversative Stellung von πάμπολλοι und παῦροι jeweils an den Versgrenzen.
- Krit.:
- (grc) εἰσαρκοῖτο deb.
- Sim.:
- (grc) γόμωσις] vide supra ad Astr. 9,56
- Sim.:
- (grc) ἐγγὺς ἦν αἰπὺς ὄλεθρος] vide supra ad Astr. 3,142
- Sim.:
- (grc) κατὰ φρένα καὶ κατὰ θυμόν] cf. Il. 1,193 et al.
- Sim.:
- (grc) πολεμιστής] vide supra ad Astr. 5,352
- Hs.:
- (grc) ῥόβοκοψ E: ῥοβότης M
- Krit.:
- (grc) φείσροις deb.
- Sim.:
- (grc) πολυκμήτου τε σιδήρου] cf. eadem sede Il. 6,48 (πολύκμητός τε σίδηρος) et al.
- Krit.:
- (grc) κταμένοις deb.
- Krit.:
- (grc) ἐνῶρτο deb.
- Sim.:
- (grc) ἄσβεστος δ’ ἂρ ἐνῶρτο γέλως ἄλλοις ἑτάροισιν] vide supra ad Astr. 2,49
- Krit.:
- (grc) τούτοις deb.
- Krit.:
- (grc) ἰδὼν deb.(grc) πλησίον deb.
- Sim.:
- (grc) οὕτως τις δ’ εἴπεσκεν ἰδὼν εἰς πλησίον ἄλλον] ~ Il. 2,271 (ὧδε δέ τις εἴπεσκενν ἰδὼν ἐς πλησίον ἄλλον) et al.
- Anm.:
- (grc) Zum anonymen Sprecher im Epos siehe ausführlich Jong 1987.
- Krit.:
- (grc) Ὢ πόποι vel Ὦ πόποι (secundum West) deb.
- Anm.:
- (grc) Ὦ ποποῖ] Hier muss man einen Daktylus lesen.
- Anm.:
- (grc) Die Güter, die Nemo erstrebte, werden durch eine starke κ-Alliteration hervorgehoben: καὶ κλέος καὶ κούρην καὶ […].
- Anm.:
- (grc) ὡς εἰν βίβλοισι γέγραπται] Nemos Absicht wird als Binsenweisheit aus Büchern entlarvt. Ebenso läuft bspw. Don Quijote bei Cervantes immer den Mustern seiner Ritterromane nach und versucht sie in die Wirklichkeit umzusetzen.
- Krit.:
- (grc) ἁρπακτῶρές τε deb.
- Sim.:
- (grc) κύνες] vituperandi causa etiam Homerus verbo utitur, cf. e.g. Od. 22,35 (Ulixes ad procos: ὦ κύνες)
- Anm.:
- (grc) ὣς μὲν ὕπαρ μύθου αἰὲν φαυλώτερόν ἐστι] Allgemeine Sentenz, vgl. Astr. 7,111.
- Krit.:
- (grc) ἐκ deb.
- Anm.:
- (grc) 335-340: Formelverse zur Weiterfahrt, siehe oben Astr. 1,210‒214. Allerdings nimmt der Autor ein paar Variationen vor: Statt des „Missionsverses“ (Astr. 1,8 bzw. Astr. 1,214) setzt er ζητοῦντες γε ὁδὸν πρὸς κόσμου γείτονα χώρην. Außerdem besteigt die Mannschaft das Schiff diesmal nicht ἀχνύμενοι κῆρ, sondern ἡδέι θυμῷ, eine Verkehrung der hom. Klausel νηλέι θυμῷ (Od. 9,272 et al.). Zu Vers 336 siehe oben zu Astr. 2,338.
- Krit.:
- (grc) λελιπόντες E p.c.: λελιπῶτες M (recte)
ζητοῦντές γε ὁδὸν πρὸς κόσμου γείτονα
χώρην.
und suchten den Weg zu
einem dem unserigen benachbarten Teil des Kosmos.
hledajíce zpět cestu v
část vesmíru sousedskou naši.
Einleitung
Inhaltliche Einleitung
In diesem Gesang ergibt sich für Nemo scheinbar eine perfekte Gelegenheit, sich als Held auszuweisen. Die Bewohner eines fremden Planeten sind betrübt, weil die Tochter des Königs einem Ungeheuer geopfert werden soll. Nemo bietet seine Hilfe an. Durch den König erfährt er, dass es sich bei dem Ungeheuer Gr-rg-ros um ein von Pygmäen ("Zwergen") besonders trainiertes Tier der Gattung "Chrchlai" handelt. Die Chrchlai sind eigentlich friedliche Formwandler. Doch um den Stadtbewohnern zu schaden, haben die Pygmäen eines davon abgerichtet, sich nur mit Frauen zu vereinigen, die dabei allerdings ersticken. Allerdings steckt die Priesterschaft der Stadtbewohner mit den Pygmäen unter einer Decke und deckt das Komplott durch einen göttlichen Kult um das Ungeheuer. Als Nemo daher das Ungeheuer tötet, zieht er den Zorn des Oberpriesters auf sich, der sich an seinem Volk dafür rächen möchte, dass er kastriert worden ist. Nemo glaubt, dass er die Priester nur töten muss, um dann das Volk über deren Lügen aufzuklären. Doch als er die Priester getötet hat, wendet sich das Volk des Planeten in Furcht gegen ihn und er kann nur mit Mühe entkommen.
Wie schon im IV. Gesang werden hier heldisches Verhalten und einfache Lösungen hinterfragt. Mit der Kritik an der kirchlichen Hierarchie begegnet weiterhin ein bei Křesadlo sehr beliebtes Thema, das er etwa schon in seinem Roman "Girgal" in der Person des Hierophanten Schrl aufgegriffen hat. Deutlich sind auch Anspielungen auf den Herakles- und Perseus-Mythos (s. Anm. zu 131f..135‒137.211).
Im Einzelnen ergeben sich auch interessante intertextuelle Verbindungen zu Homer. So greift Křesadlo mit den Pygmäen teilweise wörtlich das bekannte Kranich-Gleichnis vom Anfang des dritten Ilias-Buches auf, wobei die Rollen von Kranichen und Pygmäen allerdings vertauscht sind (Il. 3,6f. ~ 118f.). Ferner zitiert er bei der Begegnung zwischen Nemo und einem der Städter das Gespräch zwischen Athene und Odysseus nach dessen Landung auf Ithaka im 13. Buch der Odyssee (Od. 13,237f. ~ 67f.).
Aus der Science-Fiction-Literatur ist vor allem die mögliche Anleihe zu Garret P. Serviss' "Edison's Conquest of Mars" bei einer Vorführung des Phasers bemerkenswert (s. Anm. zu 184‒187).
Überlieferung
Die Editionsgrundlage bilden eine Handschrift (M [griechischer Teil] und M2 [tschechischer Teil]), ein Typoskript (T) und eine Printedition (E). Die vollständige Beschreibung der herangezogenen Quellen findet sich im Abschnitt Überlieferung sowie in der editorischen Einführung.
- Seitenabschnitte
- M: 142v–153vT: 164–176E: 164–176
- Sprache & Versmaß
- Griechisch: HexameterTschechisch: Hexameter
- Verszahl
- 340
Apparate
Textkritischer Apparat
- 2(grc) ἲς deb.
- 3(grc) ἐνὶ deb.
- 4(grc) ἀείδων deb.
- 5(grc) μεμαῶτες M (recte)
- 7(grc) οὐδ’ deb.
- 8(grc) μεγάλη deb.
- 11(grc) ἀβενθέα deb.
- 12(grc) ἐνὶ deb.
- 14(grc) δυσσέλπεις M (recte)
- 15(grc) δέ τ’ deb.
- 15(grc) ἀποψύχεσθαι (cf. 20) deb.
- 17(grc) ὀτρύνομεν deb.
- 20(grc) παύσεσθαι ἡμεῖς M (recte)
- 20(grc) δέ τ’ deb.
- 21(grc) ἐνὶ deb.
- 24(grc) δέ τ’ deb.
- 30(grc) ὑψοῦ M (recte)
- 30(grc) ἅλασθαι deb.
- 31(grc) ἦ E] ἦν M (recte)
- 32(grc) δέ τε deb.
- 33(grc) πλάνῃ deb.
- 33(grc) ἀστερόνηα deb.
- 34(grc) δέ τ’ deb.
- 34(grc) ἐνὶ deb.
- 35(grc) ἀπὸ deb.
- 35(grc) νενοημένοι (cf. Astr. 14,351) deb.
- 39(grc) εἶεν deb.
- 39(grc) βρώματ’ M: βρρώματ’ E
- 40(grc) εἰ αἳ deb.
- 40(grc) ὑπερφίαλοί τε M (recte)
- 42(grc) οὐδ’ deb.
- 42(grc) ἐμπειρίη deb.
- 46(grc) ἐλθόντες deb.
- 50(grc) ἤ deb.
- 50(grc) φώτεσσ’ M primum (recte)
- 52(grc) ἢ E: ἠδ’ (cf. tr. Boh. „všude a neustále“) deb.
- 53(grc) ἱδρύσαντες deb.
- 53(grc) δέ τε deb.
- 55(grc) ἠδὲ deb.
- 56(grc) τὰ δ’ (= τά τ’) deb.
- 56(grc) ἠδὲ deb.
- 56(grc) ἑταίροις deb.
- 57(grc) φιλοπευστίη deb.
- 58(grc) πυθέσθαι deb.
- 61(grc) δέ τε deb.
- 63(grc) τὸν δ’ (= τόν τ’) deb.
- 64(grc) ἠδὲ deb.
- 67(grc) οὐ T, E: ἢ (cf. tr. Boh. neb et Od. 9,273) deb.
- 67(grc) εἰλήλουθας deb.
- 68(grc) εἰρωτᾷς deb.
- 70(grc) ἱερῆσαι deb.
- 81(grc) αὐτό deb.
- 85(grc) ὣς deb.
- 86(grc) ῥαδιοφώνῳ deb.
- 92(grc) ῥηϊδίως deb.
- 94(grc) πτερόεντα deb.
- 96(grc) εἰλήλουθας deb.
- 106(grc) πτερόεντα deb.
- 107(grc) Ἴσθι γε deb.
- 108(grc) λιπὼν deb.
- 109(grc) οὐδ’ deb.
- 109(grc) ὀΐω deb.
- 111(grc) ἄλλους deb.
- 114(grc) σκιόεσσιν deb.
- 115(grc) οὔτι M (recte)
- 115(grc) ποιοῦσιν (cf. Astr. 9,84) deb.
- 119(grc) ἀνθρώποις deb.
- 119(grc) νομίμοις deb.
- 128(grc) ἐλθεῖν deb.
- 131(grc) κατὰ deb.
- 131(grc) χαλκῷ M deb.
- 135(grc) κηλέῳ (cf. Hom. Il. 235 et al.) deb.
- 136(grc) ἐξιδροῦν deb.
- 138(grc) ποιεῖσθαι (cf. Astr. 8,77.112) deb.
- 141(grc) ἀμφὶ deb.
- 144(grc) οὐδέ … οὐδέ deb.
- 151(grc) ἀλλήλοις τε M (recte)
- 153(grc) ποιήσει deb.
- 154(grc) κτείνοι deb.
- 154(grc) ἐνὶ deb.
- 162(grc) ἡμῖν deb.
- 170(grc) ἀλύξαι deb.
- 171(grc) ἐκ vel potius ἐκκρίνομεν deb.
- 173(grc) ἐσμὲν deb.
- 175(grc) ἠῶθεν (cf. tr. Boh. v zítřejší den) deb.
- 178(grc) οὐδ’ deb.
- 179(grc) ἡμεῖς M (recte)
- 180(grc) οὐδ’ deb.
- 184(grc) θυρὶν (= θυρίδα, cf. Astr. 3,28) deb.
- 189(grc) ἐλθεῖν deb.
- 189(grc) μέγαρόνδε deb.
- 190(grc) ἄλλον M (recte)
- 191(grc) θαμβήσασα (cf. tr. Boh. potěšila se) deb.
- 192(grc) εἷό M (recte)
- 201(grc) παγγλώσσῳ M (recte)
- 207(grc) σαλπιζόντων deb.
- 208(grc) ἦγον deb.
- 210(grc) τεμένει deb.
- 212(grc) ἀνῶρτο deb.
- 214(grc) ἱερεὺς deb.
- 219(grc) ἀλύξαι deb.
- 229(grc) πυγμαίοισι (cf. Astr. 20,96) deb.
- 231(grc) ἔασεν deb.
- 231(grc) ἀπὸ deb.
- 233(grc) ἐνὶ deb.
- 235(grc) Ἐκ deb.
- 237(grc) ἑ deb.
- 237(grc) ἰδοῦσα deb.
- 238(grc) ἀπὸ deb.
- 239(grc) ἀκτίνῃς M (melius), ἀκτίνεσσ’ deb.
- 242(grc) ἐγένοντο M (recte)
- 246(grc) Ὢ πόποι deb.
- 249(grc) λιπεῖν deb.
- 253(grc) πτερόεντα: -οέντα E
- 260(grc) ποιεῖσθαι deb.
- 267(grc) μετέθηκεν possis
- 268(grc) μανικώδης M (recte)
- 269(grc) ὑπὸ deb.
- 270(grc) οὐδ’ M (recte)
- 271(grc) οὐδ’ deb.
- 273(grc) οὐδ’ deb.
- 275(grc) διδαχῆς deb.
- 290(grc) πτερόεντα deb.
- 293(grc) οὐδ’ deb.
- 293(grc) γενέσθαι deb.
- 294(grc) ἐχθροῖς M (recte)
- 296(grc) οὐδ’ deb.
- 299(grc) εἰπὼν deb.
- 299(grc) φεῖσρόν γ’ deb.
- 300(grc) ἑλὼν deb.
- 307(grc) Ὡς deb. (cf. tr. Boh. "když")
- 310(grc) ἄϊξαν (cf. Astr. 9,276) deb.
- 311(grc) μεμαόντες E p.c.: μεμαῶτες M (recte)
- 313(grc) ἡμῖν deb.
- 314(grc) εἰσαρκοῖτο deb.
- 319(grc) φείσροις deb.
- 322(grc) κταμένοις deb.
- 324(grc) ἐνῶρτο deb.
- 325(grc) τούτοις deb.
- 326(grc) ἰδὼν deb.
- 326(grc) πλησίον deb.
- 327(grc) Ὢ πόποι vel Ὦ πόποι (secundum West) deb.
- 332(grc) ἁρπακτῶρές τε deb.
- 334(grc) ἐκ deb.
- 338(grc) λελιπόντες E p.c.: λελιπῶτες M (recte)
Similienapparat
- 1sq.(grc) = Astr. 20,53.55
- 1(grc) οὕτως μὲν πλέομεν βάθεσιν κόσμοιο κενοῖο] = Astr. 7,33. Vide etiam Astr. 16,1; Astr. 18,1
- 5-11(grc) = Astr. 20,56‒62
- 7(grc) ἀλλ’ οὐδ’ ὥς τις πρῆξις ἐφαίνετο πειράουσιν] vide supra ad Astr. 1,36
- 9(grc) βάδην τε βάδην] vide supra ad Astr. 9,312
- 11(grc) ἀβενθέα] nl.
- 12sq.(grc) ~ Astr. 16,3sq.
- 13(grc) βροτὸς ἀνήρ] iunctura Hom., vid. Od. 12,77
- 14(grc) ἀχνύμενοι κῆρ] vide supra ad Astr. 1,210
- 15(grc) παῦσαι δέ τ’ ἀποψύχεσθαι] cf. Astr. 14,122
- 16(grc) χέρσῳ] χέρσος pluries apud Homerum legitur, vid. e.g. Od. 9,486
- 16(grc) κόσμος ἀπείρων] de clausula cf. Gr.Naz. Carm., PG 37,1007,2 et al.
- 24(grc) ἑπτῆμαρ] cf. compositum Homericum ἐννῆμαρ (vide Astr. 10,174); ἑπτῆμαρ autem etiam apud Orph. Fr. 47 legitur (cf. LSJ 1996 s.v.)
- 29(grc) ἀθλητῆρες] cf. Od. 8,164
- 32(grc) οὔτι μάλα δήν] clausula Hom., vid. Il. 1,416 et al.
- 35(grc) = Astr. 14,351
- 38-41(grc) ~ Astr. 2,9‒12
- 42-44(grc) ~ Astr. 3,16‒18
- 55(grc) ἂψ ἀπονόστησαν] vide supra ad Astr. 3,245
- 59(grc) ἰχνευτῇσιν] cf. tit. fabulae satyricae Sophocleae
- 64(grc) κλαυθμοῦ ... ἠδὲ γόοιο] cf. Od. 4,801 (κλαυθμοῖο γόοιό τε); 17,8 (κλαυθμοῦ τε ... γόοιό τε) et al.
- 67(grc) νήπιος εἶ, ὦ ξεῖν’, ἢ τηλόθεν εἰλήλουθας] = Od. 9,273 (Polyphemus ad Ulixem); 13,237 (Minerva ad Ulixem) (utroque loco νήπιός εἰς). Vide etiam supra ad Astr. 8,286
- 75(grc) κακοδαίμων] apud Homerum non legitur, sed cf. Ar. Nu. 104 et al.
- 76(grc) ἀστεύς] apud veteres non legitur
- 77(grc) μοί γὰρ … γήθησεν φίλον ἦτορ] miscuit noster γήθησε (Il. 1,330 et al.) et ἐγέλασσε δέ οἱ φίλον ἦτορ (Il. 21,389). Vide etiam Astr. 24,52
- 80(grc) θυμὸς ἀγήνωρ] vide supra ad Astr. 4,115
- 83(grc) πρὸς ἄνακτος χαλκοβατὲς δῶ] cf. Il. 1,426 (Διὸς ποτὶ χαλκοβατὲς δῶ) et al. Vide etiam supra ad Astr. 9,232
- 93(grc) ἀποκρίθη] ἀπεκρίθη pro ἀπεκρίνατο imprimis in LXX et NT legitur, cf. LSJ 1996 s.v. ἀποκρίνω Astr. 4,3
- 94(grc) καί μ’ ὀλοφυρόμενος ἔπεα πτερόεντα προσηύδα] ~ Il. 5,871 (καί ῥ’ ὀλοφυρόμενος ἔπεα πτερόεντα προσηύδα) et al.
- 96(grc) = supra 67
- 98(grc) πολέες τε καὶ ἐσθλοί] clausula Hom., vid. Il. 6,452 et al.
- 99(grc) ἀλλά σφε κτάνε πάντας, ἐπεὶ οὐ μόρσιμός ἐστι] cf. Il. 22,13 (Apollo Achillem alloquitur: οὐ μέν με κτενέεις, ἐπεὶ οὔ τοι μόρσιμός εἰμι)
- 100(grc) πάντα δέ τοι ἐρέω] = Od. 4,410 et al.
- 100(grc) θυμὸς ἀνώγει] clausula Hom., vid. Il. 8,322 et al.
- 101(grc) θυμὸν κορέσαιμι] cf. Od. 14,28 (κορεσαίατο θυμόν)
- 103(grc) ὀλοφυρμοῦ] inde ab Aristophane legitur, vid. Ar. V. 390 et al.
- 104(grc) μοι πείθετο θυμὸς ἀγήνωρ] cf. formulam Homericam ἔμοιγ’ ἐπεπείθετο θυμὸς ἀγήνωρ (Od. 10,406 et al.)
- 112(grc) σάος αἰπὺς ὄλεθρος] vide supra ad Astr. 11,228
- 113(grc) μούνως τοι ἐρέω, σὺ δὲ σύνθεο ἐν φρεσὶ σῇσιν] miscuit noster ἄλλο δέ τοι ἐρέω, σὺ δ’ ἐνὶ φρεσὶ βάλλεο σῇσι (Il. 1,297 et al.) et τοιγὰρ ἐγὼν ἐρέω, σὺ δὲ σύνθεο καί μευ ἄκουσον (Od. 16,259 et al. sim.)
- 114(grc) ἐνὶ σκιόεσσιν ὄρεσσιν] vide supra ad Astr. 1,38
- 117(grc) πῆμα κακόν] cf. eadem sede Od. 5,179 et al.
- 119(grc) ἔριδα προφέροντες] cf. Il. 3,7 (grues Pygmaeos aggrediuntur: ἔριδα προφέρονται). Vide etiam Astr. 7,10
- 120(grc) ἶφι μάχεσθαι] vide supra ad Astr. 6,347
- 121(grc) παντοίους γε δόλους θυμοῖσι ὕφαινον] cf. Od. 9,422 (πάντας δὲ δόλους καὶ μῆτιν ὕφαινον)
- 125(grc) πολύμορφοι] verbum pedestre, cf. LSJ 1996 s.v.
- 127(grc) ὡς τοὺς ἐπέοικεν] vide supra ad Astr. 1,177
- 131(grc) ὀξέι χαλκῷ] clausula Hom., vid. Il. 4,540 et al.
- 134(grc) κνώδαλον ἔσκεν] vide supra ad Astr. 5,274
- 135(grc) σὺν πυρὶ κηλέῳ] cf. Il. 15,744 (initio versus: σὺν πυρὶ κηλείῳ); 18,346 (in fine versus: ἐν πυρὶ κηλέῳ) et al.
- 136(grc) φλέγμα] cf. eadem sede Il. 21,337 (sed alio sensu)
- 137(grc) πυρὸς μένος] cf. eadem sede Il. 6,182 et al.
- 138(grc) πῦρ μέγα] cf. eadem sede Il. 8,521 et al.
- 140(grc) πνίγουσιν] apud Homerum non legitur, sed cf. Batr. 158
- 142(grc) ἀνδράσσι μάχεσθαι] cf. eadem sede Il. 4,304 et al. (Τρώεσσι μάχεσθαι); Od. 18,52 (ἀνδρὶ μάχεσθαι)
- 155(grc) σχέτλια ἔργα] clausula Hom., vid. Od. 22,413
- 160(grc) κῆρα μέλαιναν] clausula Hom., vid. Il. 2,859 et al. Vide etiam Astr. 17,103
- 170(grc) ἀλλ’ ὣς οὔτις πρῆξις ἀλύξαι κνώδαλον αἰσχρόν] vide supra ad Astr. 1,36
- 176(grc) θαλερὸν δὲ κατείβετο δάκρυ] cf. Il. 24,794 (θαλερὸν δὲ κατείβετο δάκρυ παρειῶν)
- 180(grc) χαλύβδῳ] χάλυβδος pro χάλυβος vel χάλυψ nusquam legitur, fortasse nostro μόλυβδος in animo fuit
- 181(grc) ἐξῶται] apud veteres non legitur, sed cf. adiectivum ἐξωτικός et theodisce „Exot“
- 183(grc) φεῖσρον ἐρυσσάμενος ἀπὸ κάψης] imitatur formulam Homericam φάσγανον ὀξὺ ἐρυσσάμενος παρὰ μηροῦ (Il. 1,190 et al.); de verbo κάψα (lat. capsa) cf. Suid. σ 1159, sed nostro imprimis verbum latinum in animo videtur fuisse
- 185(grc) στειγέσματι] haec forma apud veteres non legitur, sed cf. verbum pedestre στέγασμα
- 188(grc) γηθόσυνος κῆρ] clausula Hom., vid. Il. 4,272 et al.
- 191(grc) κρούετο χερσίν] κρούειν apud Homerum non legitur; Graeci potius τὰς χεῖρας/ταῖς χερσὶν κροτεῖν dicebant, cf. LSJ 1996 s.v. κροτέω ΙΙ
- 191(grc) ταρβήσασα κόρη] cf. eadem sede Il. 6,469 (de filio infante Hectoris: ταρβήσας χαλκόν) et al.
- 193(grc) ἐπαύρια] ἐπαύριον apud veteres tantum adverbium
- 195sq.(grc) vide supra ad Astr. 2,172sq.
- 197sq.(grc) vide supra ad Astr. 2,65sq.
- 202(grc) ἀλλά γε εἰν ἀγορῇ ἤγερθεν πουλὺς ὅμιλος] cf. Od. 8,109 (βὰν δ’ ἴμεν εἰς ἀγορήν, ἅμα δ’ ἕσπετο πουλὺς ὅμιλος)
- 203(grc) δάρκυ χεόντων] cf. eadem sede Il. 1,360 (δάκρυ χέοντος) et al. sim.
- 205(grc) ἔμπροσθεν] apud Homerum non legitur, sed cf. A.R. 4,590 (codd. quidam)
- 207(grc) αὐτίκα σάλπιγγας ἠκούσαμεν σαλπιζόντων] de verbis σάλπιγξ et σαλπίζειν cf. Il. 18,219 (ἴαχε σάλπιγξ); 21,388 (ἀμφὶ δὲ σάλπιγξεν μέγας οὐρανός); de re cf. etiam Astr. 2,46; Astr. 5,378; Astr. 12,249f.
- 208(grc) ὁπλῖται] apud Homerum non legitur, sed cf. e.g. Hdt. 9,30
- 209(grc) ἀχνύμενος κῆρ] vide supra ad Astr. 1,210
- 212(grc) ἄσβεστός τε βαρὺς κλαυθμὸς δέ τ’ ἀνῶρτο ὁμίλου] variat versum Homericum ἄσβεστος δ’ ἂρ ἐνῶρτο γέλως μακάρεσσι θεοῖσιν. Vide etiam supra Astr. 2,49; Astr. 14,245
- 214(grc) τοῖσιν μύθων ἦρξεν] vide supra ad Astr. 3,44
- 214(grc) ἱερεὺς ὄχ’ ἄριστος] cf. Il. 1,69 (de Calchante vate: οἰωνοπόλων ὄχ’ ἄριστος) et 6,76 (idem de Heleno vate)
- 216(grc) αὐτὰρ Φράντα μεταφρήζων μετέθηκε τὸ ῥῆμα] vide supra ad Astr. 5,28
- 219(grc) ἀλλ’ οὔ τις πρῆξίς γε θεῶν τὸ θέλημα ἀλύξαι] vide supra ad Astr. 1,36
- 219(grc) θέλημα] verbum pedestre, cf. e.g. NT Ev.Matt. 6,10 (γενηθήτω τὸ θέλημά σου)
- 224(grc) χαριστιακῶς] apud veteres tantum χαριστικῶς, metri causa noster α inseruit; verbum pedestre, cf. LSJ 1996 s.v. χαριστικός
- 225(grc) ἄμμιν ὄλεθρον ἀμῦναι] cf. Il. 1,67 (ἡμῖν ἀπὸ λοιγὸν ἀμῦναι)
- 226(grc) χόλος ἕλε θυμόν] vide supra ad Astr. 14,268
- 227(grc) φένακ’] cf. Ar. Ach. 89; Ra. 909
- 230(grc) ἄνοον] cf. Il. 21,441
- 230(grc) ἀπόπληκτον] apud Homerum non legitur, sed cf. e.g. S. Ph. 731
- 233(grc) σαλπιγκτῆρες] apud veteres tantum σαλπιγκτής vel σαλπικτής vel σαλπιστής legitur, cf. LSJ 1996 s.v. σαλπιγκτής
- 237(grc) λιποψύχησεν] apud Homerum non legitur
- 238(grc) φεῖσρον τάχ’ ἐρυσσάμενος ἀπὸ κάψης] = supra 183
- 242(grc) ἀκὴν ἐγένοντο σιωπῇ] vide supra ad Astr. 3,45
- 243(grc) ἦρξε γόοιο] clausula Hom., vid. Il. 24,723 (ἦρχε γόοιο)
- 250(grc) σάος αἰπὺς ὄλεθρος] vide supra ad Astr. 11,228
- 251(grc) χόλος εἷλε φίλον κῆρ] cf. Il. 1,387 (Ἀτρείωνα δ’ ἔπειτα χόλος λάβεν); 9,436 (ἐπεὶ χόλος ἔμπεσε θυμῷ) et al.; de clausula φίλον κῆρ cf. Il. 1,491 et al.
- 253(grc) καί μιν ἀμειβόμενος ἔπεα πτερόεντα προσηύδων] ~ Il. 15,48; 23,557 (sed ibi προσηύδα)
- 260(grc) ἄτοκον] apud Homerum non legitur, sed cf. Hdt. 5,41 et al.
- 265(grc) προδότης] apud Homerum non legitur, sed cf. e.g. Hdt. 8,30.144
- 265(grc) φέναξ] vide supra ad 227
- 266(grc) ὣς ἐφάμην, ὅ με δ’ αὖθις ἀμείβετο νηλέι θυμῷ] ~ Od. 9,272.368 (ibi ὃ δέ μ’ αὐτίκ’, alii etiam αὖτις). Vide etiam Astr. 21,141
- 268(grc) σχέτλιος εἶ, ὦ ξεῖνε] cf. eadem sede Il. 10,164 (σχέτλιός ἐσσι, γεραιέ); Od. 12,279 (σχέτλιός εἰς, Ὀδυσεῦ)
- 268(grc) μανικὸς μανικώδης] μανικός verbum potius pedestre, sed cf. Ar. V. 1496, μανικώδης nl.
- 270(grc) ἀλλ’ οὐδ’ ὥς τοι πρῆξις ἐφαίνετο χρήματα στρέψαι] vide supra ad Astr. 1,36
- 282(grc) ἐΰπιστοι] cf. Men. fr. 380 K.-A.
- 285(grc) ἐπεὶ ἀποφώλιοί εἰσιν] vide supra ad Astr. 8,288
- 286(grc) γνώμην ἔχει ἠδὲ νόημα] cf. Od. 18,215 οὐκέτι τοι φρένες ἔμπεδοι οὐδὲ νόημα (~ 18,220)
- 290(grc) καί μιν ἀμειβόμενος ἔπεα πτερόεντα προσηύδων] = supra 258
- 291(grc) τέθναθι] vide supra ad Astr. 2,101
- 293(grc) φημὶ κακώτερον ἄλλο γενέσθαι] ~ Astr. 14,96. Vide etiam supra ad Astr. 5,95.
- 299(grc) φεῖσρον γ’ ἐρύσας κάψης παρὰ μηροῦ] vide supra ad Astr. 13,325
- 306(grc) καὶ ἀσφαλέον φάτο μῦθον] cf. Od. 6,148 (καὶ κερδαλέον φάτο μῦθον); forma ἀσφαλέον ab auctore per analogiam creata est
- 307(grc) ἅμες] haec forma apud veteres non legitur, sed ἄμμες apud Homerum (Od. 9,303) et ἁμές apud Alcmana (fr. 36 PMG)
- 308(grc) ὡς ἐπέοικεν] vide supra ad Astr. 1,177
- 309(grc) κλαίοντ’ ὡς νήπια τέκνα] = Astr. 14,249
- 310(grc) σμερδαλέῃ ἰαχῇ] vide supra ad Astr. 12,302
- 314(grc) γόμωσις] vide supra ad Astr. 9,56
- 315(grc) ἐγγὺς ἦν αἰπὺς ὄλεθρος] vide supra ad Astr. 3,142
- 316(grc) κατὰ φρένα καὶ κατὰ θυμόν] cf. Il. 1,193 et al.
- 318(grc) πολεμιστής] vide supra ad Astr. 5,352
- 320(grc) πολυκμήτου τε σιδήρου] cf. eadem sede Il. 6,48 (πολύκμητός τε σίδηρος) et al.
- 324(grc) ἄσβεστος δ’ ἂρ ἐνῶρτο γέλως ἄλλοις ἑτάροισιν] vide supra ad Astr. 2,49
- 326(grc) οὕτως τις δ’ εἴπεσκεν ἰδὼν εἰς πλησίον ἄλλον] ~ Il. 2,271 (ὧδε δέ τις εἴπεσκενν ἰδὼν ἐς πλησίον ἄλλον) et al.
- 332(grc) κύνες] vituperandi causa etiam Homerus verbo utitur, cf. e.g. Od. 22,35 (Ulixes ad procos: ὦ κύνες)
Handschriftenapparat
- post 268(grc) ὡς νῦν μεν και ἔκτανες M primum
- post 168(grc) Τὸν μὲν οὐ κτάμεναι δυνάμεσθά γε μαιόμενοί περ M: omiserunt T, E
- post 255(grc) M primum 291sq.
- 2sq.(grc) deest in M
- 4(grc) πούλσαρος E: πουλσᾶρος M
- 22(grc) πυκὰ E: μέγα M a.c.
- 37(grc) τῷ καὶ E: τοὔνεκ’ M a.c.
- 43(grc) μὲν E: περ M
- 48(grc) περ E: τε M
- 61(grc) παντομεταφρήζων E: -αθήτωρ M a.c.
- 63(grc) τῆμος E: τοὔνεκ’ M a.c.
- 65(grc) μεταφρήζων E: -αθήτωρ M a.c.
- 73(grc) πολιοὶ E: παλαιοὶ M a.c.
- 77(grc) ὡς ἤκουσα E: λισσομένῳ M a.c.
- 84(grc) τοί E: μὲν M a.c.
- 85(grc) ὅδ’ E: μὲν M a.c.
- 86(grc) ῥαδιοφώνῳ E: ῥη- M
- 91(grc) οἱ E: εἶο M
- 95(grc) παντομεταφρήζων E: -αθήτωρ M a.c.
- 95(grc) πάντα E: ἔνθα καὶ ἔνθα M a.c.
- 117(grc) τέτυκτο E: τύχοιτο M
- 121(grc) θυμοῖσι E: -σιν M
- 132(grc) τέτυκτο E: τεκονται M postea, sed del.
- 157(grc) τῇδε E: ἠέ (̓= ἠδέ) M
- 162(grc) Γρ-ργ-ρόν γ’ ὀλοὸν E: Γργρὸν οὐλόμενον M a.c.
- 162(grc) ἡμῖν: ἡμῶν M
- 163(grc) ἀκουσάμενος E: μὲν ἠκούσας M a.c.
- 166(grc) postea add. M
- 167(grc) γε Γρ-ργ-γρὸς E: δὲ νῦν Γργργρὸς M
- 169(grc) κτενέει E: τε κτανεῖ M a.c.
- 190(grc) γ’ἄλλον δὲ βάλον: γε βαλον αλλ M a.c.
- 214(grc) ἦρξεν E: ἦρχεν M a.c.
- 216(grc) μεταφρήζων E: -αθήτωρ M
- 225(grc) ἄμμι E: ἡμῖν M a.c.
- 228(grc) μοῦνον E: γυμνον M a.c.
- 245(grc) μεταφρήζων E: -αθήτωρ M
- 252(grc) ἀΐοντι τὸ ψεῦσμα κακὸν E: ψευδολογίην ἠκούσας M a.c.
- 254(grc) μεταφρήζων E: -αθήτωρ M a.c.
- 267(grc) μεταφρήζων E: -αθήτωρ M
- 284(grc) ἅ τοι E: τὰ τοῖ M a.c.
- 287(grc) ὁ καὶ E: ὁ μὲν M a.c.
- 318(grc) ῥόβοκοψ E: ῥοβότης M
Verzeichnisse
Spondiaci
Similien (Autorenstellen)
- Alcm. fr. 36
- 307
- A.R. 4,590
- 205
- Ar. Ach. 89
- 227
- Ar. Nu. 104
- 75
- Ar. Ra. 909
- 227
- Ar. V. 390
- 103
- Ar. V. 1496
- 268
- Batr. 158
- 140
- Gr.Naz. Carm. 37,1007,2
- 16
- Hdt. 5,41
- 260
- Hdt. 8,30
- 265
- Hdt. 8,144
- 265
- Hdt. 9,30
- 208
- Hom. Od. 1,67
- 225
- Hom. Od. 1,69
- 214
- Hom. Od. 1,190
- 183
- Hom. Od. 1,193
- 316
- Hom. Od. 1,297
- 113
- Hom. Od. 1,330
- 77
- Hom. Od. 1,360
- 203
- Hom. Od. 1,387
- 251
- Hom. Od. 1,416
- 32
- Hom. Od. 1,426
- 83
- Hom. Od. 1,491
- 251
- Hom. Od. 2,271
- 326
- Hom. Od. 2,859
- 160
- Hom. Od. 3,7
- 119
- Hom. Od. 4,272
- 188
- Hom. Od. 4,304
- 142
- Hom. Od. 4,540
- 131
- Hom. Od. 5,871
- 94
- Hom. Od. 6,48
- 320
- Hom. Od. 6,76
- 214
- Hom. Od. 6,182
- 137
- Hom. Od. 6,452
- 98
- Hom. Od. 6,469
- 191
- Hom. Od. 8,322
- 100
- Hom. Od. 8,521
- 138
- Hom. Od. 9,436
- 251
- Hom. Od. 10,164
- 268
- Hom. Od. 15,48
- 253
- Hom. Od. 15,744
- 135
- Hom. Od. 18,219
- 207
- Hom. Od. 18,346
- 135
- Hom. Od. 21,337
- 136
- Hom. Od. 21,388
- 207
- Hom. Od. 21,389
- 77
- Hom. Od. 21,441
- 230
- Hom. Od. 22,13
- 99
- Hom. Od. 23,557
- 253
- Hom. Od. 24,723
- 243
- Hom. Od. 24,794
- 176
- Hom. Il. 4,410
- 100
- Hom. Il. 4,801
- 64
- Hom. Il. 5,179
- 117
- Hom. Il. 6,148
- 306
- Hom. Il. 8,109
- 202
- Hom. Il. 8,164
- 29
- Hom. Il. 9,272
- 266
- Hom. Il. 9,273
- 67
- Hom. Il. 9,303
- 307
- Hom. Il. 9,368
- 266
- Hom. Il. 9,422
- 121
- Hom. Il. 9,486
- 16
- Hom. Il. 10,406
- 104
- Hom. Il. 12,77
- 13
- Hom. Il. 12,279
- 268
- Hom. Il. 13,237
- 67
- Hom. Il. 14,28
- 101
- Hom. Il. 16,259
- 113
- Hom. Il. 17,8
- 64
- Hom. Il. 18,52
- 142
- Hom. Il. 18,215
- 286
- Hom. Il. 18,220
- 286
- Hom. Il. 22,35
- 332
- Hom. Il. 22,413
- 155
- 380
- 282
- Orph. Fr. 47
- 24
- S. Ph. 731
- 230
- Suid. 1159
- 183
Similien (Křesadlo)
- Astr. 1,36
- 7 · 170 · 219 · 270
- Astr. 1,38
- 114
- Astr. 1,177
- 127 · 308
- Astr. 1,210
- 14 · 209
- Astr. 2,9
- 38
- Astr. 2,46
- 207
- Astr. 2,49
- 212 · 324
- Astr. 2,65
- 197
- Astr. 2,101
- 291
- Astr. 2,172
- 195
- Astr. 3,16
- 42
- Astr. 3,44
- 214
- Astr. 3,45
- 242
- Astr. 3,142
- 315
- Astr. 3,245
- 55
- Astr. 4,3
- 93
- Astr. 4,115
- 80
- Astr. 5,28
- 216
- Astr. 5,95
- 293
- Astr. 5,274
- 134
- Astr. 5,352
- 318
- Astr. 5,378
- 207
- Astr. 6,347
- 120
- Astr. 7,10
- 119
- Astr. 7,33
- 1
- Astr. 8,286
- 67
- Astr. 8,288
- 285
- Astr. 9,56
- 314
- Astr. 9,232
- 83
- Astr. 9,312
- 9
- Astr. 10,174
- 24
- Astr. 11,228
- 112 · 250
- Astr. 12,249
- 207
- Astr. 12,302
- 310
- Astr. 13,325
- 299
- Astr. 14,96
- 293
- Astr. 14,122
- 15
- Astr. 14,245
- 212
- Astr. 14,249
- 309
- Astr. 14,268
- 226
- Astr. 14,351
- 35
- Astr. 15,67
- 96
- Astr. 15,183
- 238
- Astr. 15,227
- 265
- Astr. 15,258
- 290
- Astr. 16,1
- 1
- Astr. 16,3
- 12
- Astr. 17,103
- 160
- Astr. 18,1
- 1
- Astr. 20,53
- 1
- Astr. 20,55
- 1
- Astr. 20,56
- 5
- Astr. 21,141
- 266
- Astr. 24,52
- 77



Kommentar