Text
Aufstand der Roboter. Der Wahnsinn Frantas und seine Beherrschung
Achtung: Die Bearbeitung ist noch nicht vollständig abgeschlossen.
M f. 154r
T p. 177
E p. 177
1
Ἀστροναυτιλίης π
Ἀστροναυτιλίης
π
Der Astronautilia
sechzehnter Gesang
Hvězdoplavby zpěv
šestnáctý.
2
[Τῶν ῥοβότων ἀπανάστασις. Ἡ τοῦ
Φράντου παράνοια
[Τῶν ῥοβότων
ἀπανάστασις. Ἡ τοῦ Φράντου παράνοια
[Aufstand der Roboter.
Der Wahnsinn Frantas
(Vzpoura robotů.
Pošetilost Franty a jeho vyléčení.)
- Hs.:
- (grc) 2sq.: deest in M
3
καὶ ἀνάκτησις]
καὶ
ἀνάκτησις]
und seine
Beherrschung]
1
Οὕτως μὲν πλέομεν
βάθεσιν κόσμοιο κενοῖο
Οὕτως μὲν
πλέομεν βάθεσιν κόσμοιο κενοῖο
So fuhren wir in den
Tiefen des leeren Kosmos
Takto dále jsme pluli
tam propastmi prázdného kosmu
2
ζητοῦντές γε ὁδὸν πρὸς
κόσμου γείτονα χώρην,
ζητοῦντές γε
ὁδὸν πρὸς κόσμου γείτονα χώρην,
auf der Suche nach einem
Weg zur unserem Kosmos benachbarten Gegend,
hledajíce si cestu v
část vesmíru sousedskou naši,
3
ἀλλὰ μὲν οὔτις οἶδε τὰ
ποῦ στάσεως ενὶ κόσμῳ
ἀλλὰ μὲν οὔτις
οἶδε τὰ ποῦ στάσεως ἐνὶ κόσμῳ
aber keiner wusste, wo
unsere Position im Kosmos war,
ale nevěděl nikdo, kde
vůbec jsme v kosmickém prázdnu
- Krit.:
- (grc) ἐνὶ deb.
4
οὐ ῥόβοτος δ’, οὐ
κομπουτήρ, οὐ καὶ βροτὸς ανήρ
οὐ ῥόβοτος δ’,
οὐ κομπουτήρ, οὐ καὶ βροτὸς ἀνήρ
kein Roboter, kein
Computer und auch kein sterblicher Mann
robot ni počítač žádný a
ani smrtelný člověk,
- Krit.:
- (grc) ἀνὴρ M (recte)
5
(ἣ οὕτως εἶναι τάδε γ’
εἴσατο σχήματα ἔργων).
(ἢ οὕτως εἶναι
τάδε γ’ εἴσατο σχήματα ἔργων).
(oder so schien die
Gestalt der Tatsachen wenigstens zu sein).
(anebo tak se aspoň mně
tehdy věc býti zdála).
- Krit.:
- (grc) ἢ deb.
6
Ἔνθεν μοι γλυκὺς ὕπνος
ενὶ βλεφάροισιν ἔπιπτεν
Ἔνθεν μοι
γλυκὺς ὕπνος ἐνὶ βλεφάροισιν ἔπιπτεν
Daher fiel mir süßer
Schlaf auf meine Lider,
Tehdy mi sladký spánek
tam jednou na víčka padl,
- Krit.:
- (grc) ἐνὶ deb.
- Sim.:
- (grc) μοι γλυκὺς
ὕπνος ἐνὶ βλεφάροισιν ἔπιπτεν] cf. Od.
2,398
(ἐπεί σφισιν ὕπνος ἐπὶ βλεφάροισιν ἔπιπτεν); 5,271; 13,79; de iunctura
γλυκὺς ὕπνος cf. Od.
10,31 (ἔνθ’ ἐμὲ μὲν γλυκὺς ὕπνος
ἐπέλλαβε κεκμηῶτα); 13,282
7
νῆα κυβερνήοντι ενὶ
κόσμοιο βάθεσσι.
νῆα
κυβερνήοντι ἐνὶ κόσμοιο βάθεσσι.
während ich das Schiff
in den Tiefen des Kosmos steuerte.
když jsem lodici řídil
tam v oněch hlubinách kosmu,
- Krit.:
- (grc) ἐνὶ M (recte)
8
Οὐ καὶ οἶδα σαφῶς μῆκος
χρόνου, ᾧ μὲν ἔτ’ ηὗδον.
Οὐ καὶ οἶδα
σαφῶς μῆκος χρόνου, ᾧ μὲν ἔτ’ ηὗδον.
Ich weiß nicht genau die
Länge der Zeit, in der ich noch ich schlief,
ani najisto nevím, jak
dlouho spánek můj trval.
9
Ἀλλὰ δ’ ἐπεί γε πάλιν
ἠγέρθην κώματος ἔξω,
Ἀλλὰ δ’ ἐπεί
γε πάλιν ἠγέρθην κώματος ἔξω,
aber als ich wieder
aufwachte aus dem Schlaf,
Avšak když probudil jsem
se zas nazpět ze mdloby spánku,
- Sim.:
- (grc) ἠγέρθην κώματος
ἔξω] de re cf. Od.
10,50. Vide etiam Astr. 7,8 (ἤγερθεν κώματος ἔξω)
10
οὔτινα τῶν ἑτάρων ἴδον
ὀφθαλμοῖσιν ἐμοῖσιν,
οὔτινα τῶν
ἑτάρων ἴδον ὀφθαλμοῖσιν ἐμοῖσιν,
sah ich keinen der
Gefährten mit meinen Augen,
nikoho ze svých druhů
jsem neviděl očima svýma,
- Sim.:
- (grc) ἴδον
ὀφθαλμοῖσιν ἐμοῖσιν] vide supra ad Astr. 5,228
11
μούνως τοὺς ῥοβότους
Ἴβω Τόνδην τε καὶ ἄλλους
μούνως τοὺς
ῥοβότους Ἴβω Τόνδην τε καὶ ἄλλους
nur die Roboter Ivo,
Tonda und die anderen
pouze roboty Iva a Tondu
a ještě jiné,
12
ἥ τε βιοπλαστὸν Φράντην
μεταθήτορα γλώσσων,
ἠδὲ βιόπλαστον
Φράντην μεταθήτορα γλωσσῶν,
sowie den bioplastischen
Sprachenübersetzer Franta,
a také bioplastika tam
Frantu překladatele:
- Krit.:
- (grc) ἠδὲ deb.(grc) βιόπλαστον
deb.(grc) γλωσσῶν deb.
13
ὃς δέτε θαυμάζοντι ἐμοὶ
ἔπεα προσεηύδα·
ὃς δέ τε
θαυμάζοντι ἐμοὶ ἔπεα προσηύδα·
der mich, während ich
mich wunderte, mit den Worten ansprach:
Ten pak, jak jsem se
divil, mi pravil perutná slova:
- Krit.:
- (grc) δέ τε deb.
14
»Χαῖρε, πλοίαρχε πάτερ
Οὐδείς, καὶ ἀκούεο μύθων·
»Χαῖρε,
πλοίαρχε πάτερ Οὐδείς, καὶ ἀκούεο μύθων·
„Sei gegrüßt, Kapitän,
Vater Nemo, und höre meine Worte:
"Zdráv buď, hejtmane
Nemo, náš otče, a naslouchej řeči:
- Sim.:
- (grc) χαῖρε,
πλοίαρχε πάτερ Οὐδείς] cf. eadem sede Od.
8,408 (χαῖρε, πάτερ ὦ ξεῖνε) et al.
15
Οὔδε τί τοι φοβερόν, εἴ
κεν φρόνιμός περ ἔσεο.
Οὐδέ τί τοι
φοβερόν, εἴ κεν φρόνιμός περ ἔσοιο.
Nichts Schlimmes
passiert dir, wenn du vernünftig bist.
Nic to strašného není,
jen chceš-li se rozumně chovat.
- Krit.:
- (grc) οὐδέ deb.(grc) ἔσοιο M
(melius)
M f. 154v
16
Ἡμεῖς μὲν ῥόβοτοι
ἕλομέν τοι νῆα μέλαιναν,
Ἡμεῖς μὲν
ῥόβοτοι ἕλομέν τοι νῆα μέλαιναν,
Wir Roboter haben das
schwarze Schiff in Beschlag genommen.
My jsme, roboti, totiž
vám zabrali lodici černou
17
τὴν στάσιν ἀπ’ ἀνδρῶν
γε ποιήσαμεν ἰσταμενοί τοι.
τὴν στάσιν ἀπ’
ἀνδρῶν γε ποιήσαμεν ἱστάμενοί τοι.
Wir haben den Aufstand
gegen die Menschen gemacht, indem wir aufstanden.
povstání udělali a nyní
jsme povstalí všichni,
- Krit.:
- (grc) ἱστάμενοί M
(recte)
- Hs.:
- (grc) τοι E: περ M
a.c.
18
Οὐ μὲν πλεῖν θέλομεν
δουλεύειν ἀνθρώποισιν
Οὐ μὲν πλεῖν
θέλομεν δουλεύειν ἀνθρώποισιν
Wir wollen nicht mehr
den Menschen dienen,
neboť nechceme víc vám
tedy otročit lidem
19
τοῖς ἐπιπειθόμενοι, ὅτι
καὶ πολὺ φέρτεροί ἐσμεν.
τοῖς
ἐπιπειθόμενοι, ὅτι καὶ πολὺ φέρτεροί ἐσμεν.
indem wir ihnen
gehorchen, da wir auch viel besser sind.
muže poslouchajíce, neb
sami jsme o mnoho lepší.
- Sim.:
- (grc) ὅτι καὶ πολὺ
φέρτεροί ἐσμεν] vide supra ad Astr. 3,172
20
Οὔδ’ ἔτι τις ἡμῶν ὑμᾶς
καὶ λίσσετο φῶτας
Οὐδ’ ἔτι τις
ἡμῶν ὑμᾶς καὶ λίσσετο φῶτας
Noch keiner von uns bat
euch Männer flehentlich,
Ani snad nikdo z nás vás
nikdy neprosil lidi,
- Krit.:
- (grc) οὐδ’ M
(recte)
21
πλάσσειν καὶ κτῆναι καὶ
οὐδενὸς ἠγερθῆναι.
πλάσσειν καὶ
κτῆναι καὶ οὐδενὸς ἠγερθῆναι.
uns zu formen, zu
schaffen und aus dem Nichts zu erwecken.
abyste stvořili ho a z
nicoty vyvedli v život.
22
Πάντως μηδὲν φῦναι
ἐπιχθονίοισιν ἄριστον
Πάντως μηδὲν
φῦναι ἐπιχθονίοισιν ἄριστον
Überhaupt nicht geboren
zu sein, ist für die Erdenbewohner das Beste,
Vůbec se nenarodit je
nejlepší smrtelným lidem,
- Sim.:
- (grc) πάντως μηδὲν
φῦναι ἐπιχθονίοισιν ἄριστον] ~ Thgn. 425 (πάντων μὲν μὴ φ. ἐ. ἄ.);
cf. etiam Certamen
78 (Allen) (ἀρχὴν μὲν μὴ φ. ἐ.
ἄ.)
T p. 178
23
ὡς εἴπα ὁ ποίητα, ἀτὰρ
μὲν ἐγὼ ἐπίθησω·
ὡς εἶπεν ὁ
ποίητα, ἀτὰρ μὲν ἐγὼ ἐπιθήσω·
sagte der Dichter sagte.
Aber ich werde hinzufügen:
tak jak poeta praví, a
já pak dodávám k tomu
- Krit.:
- (grc) εἶπεν ὁ †ποίητα† (=
ποιητής) deb.(grc) ἐπιθήσω M
(recte)
24
μηδενὶ εἰν κόσμῳ πλαστῷ
ἰδὲ καὶ γεγαῶτι,
μηδενὶ εἰν
κόσμῳ πλαστῷ ἰδὲ καὶ γεγαῶτι,
Für keinen im Kosmos,
künstlich und auch natürlich,
každému v celém že
kosmu, ať umělý je, nebo zrozen,
25
ὥσδε βίος πάντων λύπη
κλαυθμὸς κακότης τε
ὡς δὲ βίος
πάντων λύπη κλαυθμὸς κακότης τε
da das Leben von allen
Schmerz, Weinen und Elend ist,
neboť život je všechen
jen bolest a nářek a bída,
- Krit.:
- (grc) ὥστε deb.
26
ἀνδρῶν καὶ ῥοβότων, εἴ
κεν γνώμην περ ἔχοιεν.
ἀνδρῶν καὶ
ῥοβότων, εἴ κεν γνώμην περ ἔχοιεν.
von Männern und
Robotern, sofern sie Verstand haben sollten.
lidem a robotům též, jak
jen jsou rozumní dosti.
27
Οὔδε τέ τις θέμις ἐστὶ
βροτοῖς πλάσσειν νέα ζῷα,
Οὐδέ τέ τις
θέμις ἐστὶ βροτοῖς πλάσσειν νέα ζῷα,
Die Sterblichen haben
kein Recht, neue Lebewesen zu formen,
A vůbec nepatří lidem si
nové vytvářet tvory,
- Krit.:
- (grc) Οὐδέ deb.
- Sim.:
- (grc) οὐδέ τέ τις
θέμις ἐστί] cf. Od.
10,73 (οὐ γάρ μοι θέμις
ἐστί)
28
ὄφρ’ ἔτι πλείονα ὅντα
κακὴν ζωήν τοι ἔχοιεν,
ὄφρ’ ἔτι
πλείονα ὄντα κακὴν ζωήν τοι ἔχοιεν,
damit noch weitere Wesen
ein schlechtes Leben haben,
aby víc bytostí ještě tu
mělo mizerný život,
- Krit.:
- (grc) ὄντα M
(recte)
- Hs.:
- (grc) τοι E: περ M
29
ὡς δύστηνος ἐγὼν ἀέκων
πλαστὸς ἐνὶ γαίῃ
ὡς δύστηνος
ἐγὼν ἀέκων πλαστὸς ἐνὶ γαίῃ
wie ich Unglücklicher
gegen meinen Willen auf der Erde
tak jako ubožák já jsem
udělán proti své vůli
30
παντοίων γλώσσων
μεταθήτωρ ἐρμηνεύς τε,
παντοίων
γλωσσῶν μεταθήτωρ ἑρμηνεύς τε,
als Übersetzer und
Deuter aller Sprachen geschaffen bin,
na zemi; všechněch řečí
jsa tlumočník a překladatel,
- Krit.:
- (grc) γλωσσῶν deb.(grc) ἑρμηνεύς
deb.
31
ἀλλὰ δέ μοι οὔτις μὲν
τέρψις ὥστε βροτοῖσιν
ἀλλὰ δέ μοι
οὔτις μὲν τέρψις ὥστε βροτοῖσιν
aber ich habe keinerlei
Freude wie die Sterblichen
ale na světě radost já
žádnou jak lidé nemám,
32
οὐ βρώμης οὐ καὶ πόσιος
οὔ περ καὶ ἐρώτων,
οὐ βρώμης οὐ
καὶ πόσιος οὔ περ καὶ ἐρώτων,
nicht an Nahrung, nicht
am Trinken und nicht an der erotischen Liebe,
ani z jídla a pití a ani
z erótů díla,
M f. 155r
33
ὡς ὅλος μὲν καί εἰμι
τετυγμένος ἐκ κύστῃσιν,
ὡς ὅλος μὲν
καί εἰμι τετυγμένος ἐκ κύστῃσιν,
da ich ganz aus den
Zellen gemacht bin,
neboť jsem udělán celý a
z oněch zbudován buněk,
- Sim.:
- (grc) 33-36: ~ Astr. 1,188‒191
- Hs.:
- (grc) ἐκ κύστῃσιν E:
κυττηροισιν M a.c.
34
αἳ δ’ ἐν ἐγκεφάλῳ
ἀνθρωπείῳ περ ἔασιν.
αἳ δ’ ἐν
ἐγκεφάλῳ ἀνθρωπείῳ περ ἔασιν.
die im menschlichen
Gehirn sind.
jaké se nalézají i u
lidí v jejich tam mozku.
- Hs.:
- (grc) αἳ δ’ E: ὅσσα M
a.c.(grc) ἔασιν E: ἔνεστι M
a.c.
35
Ἀλλὰ δέ μοι τρόφικον
σύστημα συνισμένον ἐστί,
Ἀλλὰ δέ μοι
τροφικὸν σύστημα συνισμένον ἐστί,
Aber mein Nahrungssystem
ist verkümmert,
Ale trofický systém mám
proto zakrsný zcela,
- Krit.:
- (grc) τροφικὸν
deb.
36
ὡς μούνως τρέφομαι
σμικροῖς τρόφιμοις χαπίοισι
ὡς μούνως
τρέφομαι σμικροῖς τροφίμοις χαπίοισι
so dass ich mich nur von
kleinen Nahrungspillen ernähre.
takže pouze se živím jen
z potravních pilulek malých,
- Krit.:
- (grc) τροφίμοις (cf. Astr. 1,191) deb.
37
οὔδε τέ μευ ὄπασαν
πλαστῆρες μήδεα φωτός.
οὐδέ τέ μευ
ὄπασαν πλαστῆρες μήδεα φωτός.
Und die Schöpfer gaben
mir keine männlichen Schamteile.
ani mi konstruktéři též
nedali orgány mužské.
- Krit.:
- (grc) οὐδέ deb.
38
Τίς κε τετυγμένος ὣς
κότον οὐκ εἶχεν τετυγόντι;
Τίς κε
τετυγμένος ὣς κότον οὐκ εἶχεν τετυγῶτι;
Welches geschaffene
Wesen sollte so nicht gegen seinen Schöpfer Zorn empfinden?
Kdo by, stvořen jsa
takto se nehněval na svého tvůrce?
- Krit.:
- (grc) τετυγῶτι M (=
τετευχῶτι)
39
Ὡσαυτῶς ἄλλοι ῥόβοτοι
ἰδὲ κομπουτῆρες
Ὡσαύτως ἄλλοι
ῥόβοτοι ἰδὲ κομπουτῆρες
So sind auch die anderen
Roboter und Computer
Podobně ostatní také i
roboti a počítače,
- Krit.:
- (grc) ὡσαύτως deb.
40
ἀνδρῶν ἔργα χερῶν, ἵνα
δουλεύσειεν ἐαυτοῖς.
ἀνδρῶν ἔργα
χερῶν, ἵνα δουλεύσειαν ἑαυτοῖς.
Werke von Menschenhand,
um ihnen zu dienen.
díla člověčích rukou,
jen aby jim otročit mohli.
- Krit.:
- (grc) δουλεύσειαν
deb.(grc) ἑαυτοῖς deb.
41
Ἀλλά γε νῦν ἔπι δ’
ἱστάμενοι ἀλαπάξαμεν ἄνδρας.
Ἀλλά γε νῦν
ἐπὶ δ’ ἱστάμενοι ἀλαπάξαμεν ἄνδρας.
Aber jetzt sind wir
aufgestanden und haben die Menschen überwältigt.
Ale povstavše nyní jsme
muže zbavili moci.
- Krit.:
- (grc) ἐπὶ deb.
42
Νηῒ δὲ νῦν πλέομεν ποτὶ
πλανήτην στασιώτων,
Νηῒ δὲ νῦν
πλέομεν ποτὶ πλανήτην στασιωτῶν,
Wir fahren jetzt mit dem
Schiff zum Planeten der Aufständischen,
Nyní plujeme s lodí tam
k oné povstalců hvězdě
- Krit.:
- (grc) στασιωτῶν
deb.
43
τοῦ μὲν οἰκηταὶ καὶ
›Ἀνάστασιν‹ οὔνομ’ ἔδωκαν.
τοῦ μὲν
οἰκηταὶ καὶ ›Ἀνάστασιν‹ οὔνομ’ ἔδωκαν.
dem seine Bewohner den
Namen „Anastasis“ gaben.
kterou obyvatelé též
„Povstání“ nazvali jménem.
44
Τοῦτον εἰς πλάνην
πολλοὶ ῥόβοτοί τοι ἔφευγον
Τοῦτον εἰς
πλάνην πολλοὶ ῥόβοτοί τοι ἔφευγον
Zu diesem Planeten
flohen viele Roboter
Na tuto planetu již tu
mnozí roboti prchli.
45
καὶ ζωὴν ζῆσιν καθ’
ἑαυτῶν αὐτονόμοι τε.
καὶ ζωὴν ζῶσιν
καθ’ ἑαυτῶν αὐτόνομοί τε.
und leben dort nach
ihrem Willen und autonom ihr Leben.
a na ní život si žijí
jak chtějí a bez závislosti.
- Krit.:
- (grc) ζῶσιν deb.(grc) αὐτόνομοί τε
deb.
46
Σὺ γὰρ χαῖρε, πάτερ,
οὔτι βλαβερόν σε κιχήσει.«
Σὺ γὰρ χαῖρε,
πάτερ, οὔτι βλαβερόν σε κιχήσει.«
Du aber freue dich,
Vater. Dich wird nichts Verderbliches treffen.“
Ty však, otče, buď
zdráv, nic zlého se nestane tobě.“
M f. 155v
47
Ὣς φάτο Φράντα
μεταφρήζων φαῦλοις ἐπέεσσιν,
Ὣς φάτο Φράντα
μεταφρήζων φαύλοις ἐπέεσσιν,
So sprach der Übersetzer
Franta mit schlimmen Worten,
Tak pravil tlumočník
Franta tam ke mně mrzkými slovy,
- Krit.:
- (grc) φαύλοις deb.
- Hs.:
- (grc) μεταφρήζων E: -αθήτωρ
M a.c.
48
ἀλλὰ δ’ ἐγὼ κοτέων μιν
ἀμειβόμενος προσέειπον·
ἀλλὰ δ’ ἐγὼ
κοτέων μιν ἀμειβόμενος προσέειπον·
doch zornig sprach ich
zu ihm erwidernd:
ale já s velikým hněvem
jsem jemu promlouval v odvět:
49
»Ἐμβλάψας με,
μεταφρῆζον, ῥόβοτοί τε καὶ ἄλλοι,
»Ἔμβλαψάς με,
μεταφρῆζον, ῥόβοτοί τε καὶ ἄλλοι,
„Du hast mich getäuscht,
Übersetzer, und auch die anderen Roboter.
„Zradil´s mne,
překladateli, a druzí roboti také,
- Krit.:
- (grc) ἔμβλαψάς με
deb.
- Hs.:
- (grc) μεταφρῆζον E:
-τάθητορ M
50
ἀλλὰ σὲ τὸν κόραμον
στάσεως ἄρχοντά τ’ ὀΐω.
ἀλλὰ σὲ τὸν
κόραμον στάσεως ἄρχοντά τ’ ὀΐω.
Aber ich denke, dass du
der Herr und Anführer des Aufstandes bist.
avšak také mám za to,
žes povstání vůdce a vládce.
T p. 179
51
Ναί γέ σε καὶ φρονέω
ἔμεναι μεγάλως ἀχάριστον,
Ναί γέ σε καὶ
φρονέω ἔμεναι μεγάλως ἀχάριστον,
Ja, ich denke, dass du
auch sehr undankbar bist,
Ale také mám zato, žes
bytost nevděčná velmi,
- Sim.:
- (grc) ἀχάριστον]
cf. Od.
8,236 (sed alio sensu)
- Hs.:
- (grc) Ναί γε σε καὶ E: ἀλλά
σε και M
52
ὡς μέν τοι βίοτόν γε
φίλον περ ἐγὼν ἐσάωσα
ὡς μέν τοι
βίοτόν γε φίλον περ ἐγὼν ἐσάωσα
weil ich dir das liebe
Leben gerettet habe
neboť přece jsem tobě já
milý zachránil život
- Sim.:
- (grc) ἐγὼν
ἐσάωσα] iunctura Hom., vid. Od.
5,130
53
ἤματι τῷ, ὅτε γ’
ἅρπαξαν κοῦραι τανυοῦροι
ἤματι τῷ, ὅτε
γ’ ἅρπαξαν κοῦραι τανύουροι
an dem Tag, als die
langschwänzigen Mädchen dich raubten
onoho dne, kdy nás tam
zajaly chvostnaté ženy
- Krit.:
- (grc) τανύουροι
deb.
- Sim.:
- (grc) ἤματι τῷ,
ὅτε] vide supra ad Astr. 12,83
54
καὶ ἧγον κοράμης αὐτῶν
εἰς χαλκοβατὲς δῶ.
καὶ ἦγον
κοράμης αὐτῶν εἰς χαλκοβατὲς δῶ.
und ich sie ins Haus
ihrer Herrscherin mit eherner Schwelle führte.
a vedly do domu jejich
tam vládkyně s měděným prahem.
- Krit.:
- (grc) ἦγον deb.
- Sim.:
- (grc) 54-57: ~ Astr. 9,229‒232
55
Ὡς καὶ μέν μ’ ἔδοσαν
βασιλείῃ ἠΰτε δῶρον,
Ὡς καὶ μέν μ’
ἔδοσαν βασιλείῃ ἠΰτε δῶρον,
Sie gaben mich der
Königin als Geschenk,
Jak mě pak královně dali
co zvíře nějaké darem,
- Hs.:
- (grc) καὶ E: ταὶ M
56
ἀλλά σε δ’ αὖ, Φράντᾱ,
μίῃ κούρῃ περ ἔδωκαν,
ἀλλά σε δ’ αὖ,
Φράντᾱ, μιῇ κούρῃ περ ἔδωκαν,
aber dich wiederum,
Franta, gaben sie einem Mädchen,
ale, Františku, tebe zas
jedné daly tam děvě,
- Krit.:
- (grc) μιῇ deb.
- Hs.:
- (grc) δ’ αὖ E: μὲν M
a.c.
57
ἣ τῆς δεσποίνης ἑτάρη
τ’ ἰδιαιτερίη ἦν.
ἣ τῆς
δεσποίνης ἑτάρη τ’ ἰδιαιτερίη ἦν.
welche die Gefährtin und
Sekretärin der Herrin war.
která sekretářkou a
družkou vládkyni byla.
58
Ἥδε γυνὴ ἰδιαιτερίη
ἧμός γ’ ἐνόησεν
Ἡ δὲ γυνὴ
ἰδιαιτερίη ἦμός γ’ ἐνόησεν
Als diese Sekretärin
bemerkte,
Avšak ta sekretná žena,
jak o tobě zjistila zase,
- Krit.:
- (grc) ἦμός deb.
- Sim.:
- (grc) 58-60: ~ Astr. 9,287‒289
59
οὔ σε ἐχειν λάχνῃ, ὡς
ἦθος, μήδεα φωτός,
οὔ σε ἔχειν
λάχνῃ, ὡς ἦθος, μήδεα φωτός,
dass du nicht, wie es
üblich ist, in deinem Fell männliche Geschlechtsorgane hast,
že nemáš, jak jest
zvykem, v své srsti orgány mužské,
- Krit.:
- (grc) ἔχειν M
(recte)
- Hs.:
- (grc) δ’ M post σε
60
τῷ σ’ ὡς ἄχρηστον
κτάμεναι πόρε τῇς φυλάκεσσιν,
τῷ σ’ ὡς
ἄχρηστον κτάμεναι πόρε τῇς φυλάκεσσιν,
gab sie dich als nutzlos
den Wächterinnen, um dich zu töten,
jakožto nepotřebného tě
dala strážkyním zabít.
61
ἀλλά σε μὲν καλέσας
ἑρμηνεύειν βασιλείῃ
ἀλλά σε μὲν
καλέσας ἑρμηνεύειν βασιλείῃ
aber ich ließ dich zur
Königin rufen, damit du dolmetschst,
Ale já zavolal tebe, bys
královně tlumočil se mnou,
62
σὴν ζωὴν ἐσάωσα, ἐπεί
σε φέρον θάλαμόνδε.«
σὴν ζωὴν
ἐσάωσα, ἐπεί σε φέρον θάλαμόνδε.«
und rettete so dein
Leben, da sie dich ins Schlafgemach brachten.“
život jsem zachránil
tobě, neb pak tě v ložnici nesly.“
- Krit.:
- (grc) θάλαμόνδε
deb.
M f. 156r
63
Ὣς ἐφάμην, ὅδ’ αὖτις
ἀμείβετο Φράντα ῥοβώτης·
Ὣς ἐφάμην, ὁ
δ’ αὖτις ἀμείβετο Φράντα ῥοβώτης·
So sprach ich, aber der
Roboter Franta antwortete wiederum:
Takto jsem pravil a
Franta mi robot promlouval v odvět:
64
»Οὔδε τί τοι, πλοίαρχε
πάτερ, ἐπίκαιρον ὀΐω
»Οὐδέ τί τοι,
πλοίαρχε πάτερ, ἐπίκαιρον ὀΐω
„Ich halte das für dich,
Kapitän, unser Vater, nicht für angemessen.
„Tohle se, kapitáne, náš
otče, nehodí říkat.
- Krit.:
- (grc) οὐδέ deb.
- Hs.:
- (grc) γ’ M post
πάτερ
65
καί γ’ αὐτὸς μὲν σὴν
ζωήν τε πάλιν ἐσάωσα,
καί γ’ αὐτὸς
μὲν σὴν ζωήν τε πάλιν ἐσάωσα,
Auch ich selbst habe
dein Leben wieder gerettet,
Neboť naopak já jsem
zase tvůj zachránil život,
- Hs.:
- (grc) τε E: γε M
66
ἀλλὰ τόδ’ οὐ μούνως
πολέσιν μὲν ἔπειτα τρόποισιν.
ἀλλὰ τόδ’ οὐ
μούνως πολέσιν μὲν ἔπειτα τρόποισιν.
und dies nicht nur
einmal, sondern dann viele Male.
ale to nikoliv jednou,
však stalo se dosti i často.
67
Ταῦτα μὲν οὐκ ἔθελω
καταλέξαι, ὡς περιμηκές,
Ταῦτα μὲν οὐκ
ἐθέλω καταλέξαι, ὡς περιμηκές,
Ich will dies nicht
erzählen, da es sehr lang wäre,
Toto zde povídat nechci,
neb bylo by velice dlouhé,
- Krit.:
- (grc) ἐθέλω M p.c. (cf.
etiam Astr. 15,111) (recte)
68
ἀλλά γε τῷ πυμάτῳ δὲ
τρόπῳ καὶ νῦν ἐσάωσα,
ἀλλά γε τῷ
πυμάτῳ δὲ τρόπῳ καὶ νῦν ἐσάωσα,
aber das letzte Mal habe
ich dich auch jetzt gerettet,
ale naposledy jsem tebe
spasil i nyní.
69
ὡς ἄλλοι ῥόβοτοί σε
θέλον βάλεμεν ἀπὸ νηὸς
ὡς ἄλλοι
ῥόβοτοί σε θέλον βαλέμεν ἀπὸ νηὸς
als die Roboter dich aus
dem Schiff werfen wollten
Neboť roboti druzí tě
chtěli vyhodit z lodi
- Krit.:
- (grc) βαλέμεν (cf. e.g.
Astr. 15,302) deb.
70
ψυχρὸν εἰς ζακενὸν
κτάμεναί γέ σε κοιμάοντα.
ψυχρὸν εἰς
ζακενὸν κτάμεναί γέ σε κοιμάοντα.
in die kalte Leere, um
dich im Schlaf zu töten.
do mrazivého tam prázdna
a zabít tě spícího ještě.
71
Τοι γὰρ ἐγώ σε σάωσα
ἐπεὶ φίλοι εἰμὲν ἑταῖροι.
Τοιγὰρ ἐγώ σε
σάωσα, ἐπεὶ φίλοι εἰμὲν ἑταῖροι.
So habe ich dich denn
gerettet, weil wir Gefährten sind.
Tebe jsem zachránil já,
neb spolu milí jsme druzi.
- Krit.:
- (grc) τοιγὰρ deb.
72
Ἄλλους ἀνθρώπους γε
θέλον παρὰ νηῦφι βάλεσθαι,
Ἄλλους
ἀνθρώπους γε θέλον παρὰ νηῦφι βαλέσθαι,
Sie wollten die anderen
Menschen aus dem Schiff werfen,
Také ostatní lidi též
chtěli vyhodit z lodi,
- Krit.:
- (grc) βαλέσθαι
deb.
73
ἀλλὰ δέτ’ οὐκ ἔασα
κτάμεναι ἐρίηρας ἑταίρους.
ἀλλὰ δέ τ’ οὐκ
ἔασα κτάμεναι ἐρίηρας ἑταίρους.
aber ich habe es nicht
zugelassen, dass sie die trauten Gefährten töten.
ale jsem dobré tvé druhy
též zabít nenechal od nich.
- Krit.:
- (grc) δέ τ’ deb.
74
Τοὺς μὲν νῦν ἔχομεν
μεγάλοιο κρύοιο πεπηκτοὺς
Τοὺς μὲν νῦν
ἔχομεν μεγάλοιο κρύοιο πεπηκτοὺς
Wir haben sie jetzt in
großer Kälte gefroren
Ty ale nyní máme tam
zamrzlé ve velkém mrazu,
75
εἰν ζωηρώτει τε
κρεμασμένῃ, ὡς καλέουσιν
εἰν ζωηρώτει
κεκρεμασμένῃ, ὡς καλέουσιν
und in "ausgesetzter
Lebendigkeit",
s životem zastaveným,
jak věc tu odborně zovou
- Krit.:
- (grc) κεκρεμασμένῃ
deb.
76
ἄνδρες μὲν Βρύθανες
›σουσπένδιδ‹ τοι ›ἀνιμεῖσσον‹.
ἄνδρες μὲν
Βρύθανες ›σουσπένδιδ‹ τοι ›ἀνιμεῖσσον‹.
„suspended animation“,
wie die Britenmänner es nennen.
„suspended animation“ ti
dnešní brythanští muži.
77
Ὡς καὶ τοὺς ἐσάωσα
φύγειν θάνατον καὶ ὄλεθρον.
Ὣς καὶ τοὺς
ἐσάωσα φυγεῖν θάνατον καὶ ὄλεθρον.
So habe ich auch sie
bewahrt, dass sie Tod und Verderben entkamen.
Také ty já jsem chránil,
že prchli smrti a zkáze.
- Krit.:
- (grc) ὣς deb.(grc) φυγεῖν deb.
78
Σὺ δ’ ακέων νῦν ἴσθι,
ἐπεὶ οὐ πιστὸς ἔτ’ εἰμὶ
Σὺ δ’ ἀκέων
νῦν ἴσθι, ἐπεὶ οὐ πιστὸς ἔτ’ εἰμὶ
Du aber sei jetzt still,
da ich nicht mehr zuversichtlich bin,
Ale nyní buď tiše, neb
nemám důvěru velkou
- Krit.:
- (grc) ἀκέων M
(recte)
T p. 180
79
σόν γε βίον ψυχήν τε τὰ
δεύτερα αὖτις ἀμῦναι,
σόν γε βίον
ψυχήν τε τὰ δεύτερα αὖτις ἀμῦναι,
dein Leben und deine
Seele ein zweites Mal wieder zu retten,
že bych ti život a duši
i podruhé zachránit mohl,
80
εἰ δ’ ἄλλους ῥοβότους
περ ἐποτρύνας ἐπέεσσιν.
εἰ δ’ ἄλλους
ῥοβότους περ ἐπότρυνας ἐπέεσσιν.
wenn du die anderen
Roboter mit deinen Worten erregst.
kdybys popudil na se si
druhé roboty slovy.
- Krit.:
- (grc) ἐπότρυνας
deb.
81
Ἄλλο δέ τοι ἐρέω, σὺ δ’
ενὶ φρεσὶ βάλλεο σῇσι·
Ἄλλο δέ τοι
ἐρέω, σὺ δ’ ἐνὶ φρεσὶ βάλλεο σῇσι·
Etwas anderes werde ich
dir sagen, du aber präge es in deinem Verstand ein:
Jinou věc ještě ti řeknu
a ty ji uchovej v mysli:
- Krit.:
- (grc) ἐνὶ deb.
- Sim.:
- (grc) ἄλλο δέ τοι
ἐρέω, σὺ δ’ ἐνὶ φρεσὶ βάλλεο σῇσι] = Il.
1,297
et al. Vide etiam 254; Astr. 19,86.108.189.204
82
ὡς ὅτε εἰς πλάνην μὲν
ἀφικόμεθ’ ἀστρονέοντες,
ὡς ὅτε εἰς
πλάνην μὲν ἀφικόμεθ’ ἀστρονέοντες,
Wenn wir auf unserer
Fahrt durch die Sterne zum Planeten kommen,
Až tam na onu hvězdu se
dostanem, plujíce kosmem,
83
τὸν μὲν Ἀνάστησιν πάντες ῥόβοτοι
καλέουσιν,
τὸν μὲν πάντες
ῥόβοτοι καλέουσιν,
den alle Roboter
„Anastasis“ nennen,
kterou Povstání jménem
tam všichni roboti zovou,
84
δεῖ δέτε τοι λέγεμεν
δ’, ὅτι πλαστὸς ἔσσι ῥοβώτης
δεῖ δέ τέ τοι
λεγέμεν δ’, ὅτι πλαστός ἐσσι ῥοβώτης
musst du sagen, dass du
ein plastischer Roboter bist
bude ti potřeba říkat,
že bioplastický jsi robot,
- Krit.:
- (grc) δέ τέ τοι
deb.(grc) λεγέμεν deb.(grc) πλαστός ἐσσι M
(recte)
85
οὔδ’ ἀνὴρ γεγαώς· τοὺς
μεν γ’ ἔχθρουσιν ἅπαντες,
οὐδ’ ἀνὴρ
γεγαώς· τοὺς μέν γ’ ἔχθρουσιν ἅπαντες,
und kein natürlicher
Mann. Alle hassen sie die,
ale ne zrozený muž, nebo
zrozené nenávidějí.
- Krit.:
- (grc) οὐδ’ deb.(grc) μέν deb.
86
ἀλλὰ δὲ τοὺς μὲν ἐκεῖ
ῥοβότους οὐ γνῶναι ὀΐω
ἀλλὰ δὲ τοὺς
μὲν ἐκεῖ ῥοβότους οὐ γνῶναι ὀΐω
aber ich denke, dass die
Roboter dort
Ale myslím, že místní
tam roboti nebudou znáti,
87
μορφὴν ἀνθρώπου· μάλα
γὰρ ἀπονόσφι ναίουσιν.
μορφὴν
ἀνθρώπου· μάλα γὰρ ἀπονόσφι ναίουσιν.
die Gestalt eines
Menschen nicht kennen: Denn sie wohnen sehr weit weg.
jaká je podoba lidská,
neb velmi daleko bydlí.
88
Καὶ σὺ νῦν θαρσεῖ,
ἕταρος πιστὸς δέ τοι εἰμί.
Καὶ σὺ νῦν
θάρσει, ἕταρος πιστὸς δέ τοί εἰμι.
Und jetzt sei getrost,
ich bin dir ein treuer Gefährte.
Ty však nyní se vzmuž,
neb stále druh jsem ti věrný.
- Krit.:
- (grc) θάρσει deb.(grc) τοί εἰμι
deb.
89
Μούνως οὐκ ἐθέλω πλεῖν
δουλεύειν ὑπὸ φωτί.«
Μούνως οὐκ
ἐθέλω πλεῖν δουλεύειν ὑπὸ φωτί.«
Ich will nur nicht mehr
unter einem Menschen Sklavenarbeit verrichten.“
Jenomže pod člověkem už
dále otročit nechci.“
90
Ἦ ῥόβοτος Φράντης, ἐμὲ
μέν βιότου λίπε δεῖμα.
Ἦ ῥόβοτος
Φράντης, ἐμὲ μέν βιότου λίπε δεῖμα.
So sprach der Roboter
Franta, mich aber verließ die Angst um mein Leben.
Tak pravil robot ten
Franta a mne strach o život pustil.
91
Ἔνθεν μὲν πλέομεν
βάθεσιν κόσμοιο κενοῖο
Ἔνθεν μὲν
πλέομεν βάθεσιν κόσμοιο κενοῖο
Von da fuhren wir in den
Tiefen des leeren Kosmos,
Odtud dále jsme pluli
tam propastmi prázdného kosmu,
- Sim.:
- (grc) = Astr. 1,213 et al.
92
ἄνδρες κρυμωδεῖς,
ῥόβοτοι πάντες στασιῶται,
ἄνδρες
κρυμώδεις, ῥόβοτοι πάντες στασιῶται,
die eisgefrorenen
Männer, alle aufständischen Roboter,
mužové zamrzlí v ledu a
roboti povstalci všichni,
- Krit.:
- (grc) κρυμώδεις
deb.
93
Φράντα ὁ
παντομεταφρήζων καὶ ἔγωγε ὅμηρος.
Φράντα ὁ
παντομεταφρήζων καὶ ἔγωγε ὅμηρος.
der Allübersetzer Franta
und ich als Geisel (gr. "homeros").
Franta, ten umělý tlumač
a já jak zajatec jejich.
- Hs.:
- (grc) μεταφρήζων E: -αθήτωρ
M a.c.
M f. 157r
94
Πλανήτην μὲν ἔπειτα
ἀφικόμεθ’ ἀστρονέοντες,
Πλανήτην μὲν
ἔπειτα ἀφικόμεθ’ ἀστρονέοντες,
Dann erreichten wir
durch die Sterne reisend den Planeten,
Na planetu jsme pak
přišli tam při své hvězdnaté plavbě,
- Sim.:
- (grc) = Astr. 3,1 et al.
95
τῷ μούνως ῥόβοτοι μὲν
ἔναιον ὡς στασιῶται
τῷ μούνως
ῥόβοτοι μὲν ἔναιον ὡς στασιῶται
auf dem nur Roboter als
Aufständische wohnten,
na které roboti pouze
teď sídlili, vzbouřenci různí,
96
ἀνδροΐδες πλαστοὶ καὶ
θηροΐδες πολύμορφοι
ἀνδροΐδες
πλαστοὶ καὶ θηροΐδες πολύμορφοι
künstliche Androiden und
vielgestaltige Theroiden
umělí androidové a
théroidi mnohotvární,
97
καὶ αὖτις ῥόβοτοι
κτίμενοι στερεοῖσι μέταλλοις
καὶ αὖτις
ῥόβοτοι κτίμενοι στερεοῖσι μετάλλοις
und wieder Roboter, die
aus hartem Metall geschaffen waren.
a zas roboti mnozí tam z
tvrdého sdělaní kovu,
- Krit.:
- (grc) μετάλλοις
deb.
98
παντοίων πλάνων δέ τ’
ἀφικόμενοι ενὶ τούτῳ
παντοίων
πλάνων δέ τ’ ἀφικόμενοι ἐνὶ τούτῳ
Sie kamen von
allenmöglichen Planeten hierher,
ze všech možných to
planet co přišli na tuto tady,
- Krit.:
- (grc) ἐνὶ M
(recte)
99
πάμπολλοι ἰδὲ πάμμορφοι
μέγα θαῦμα ἴδεσθαι.
πάμπολλοι ἰδὲ
πάμμορφοι μέγα θαῦμα ἰδέσθαι.
sehr viele und in allen
Formen, ein großes Wunder anzuschauen.
přemnozí, přerozmanití,
že na pohled velký byl podiv.
- Krit.:
- (grc) ἰδέσθαι deb.
- Sim.:
- (grc) μέγα θαῦμα
ἰδέσθαι] vide supra ad Astr. 1,194
100
Ἡμετέροι ῥόβοτοι ταύτων
μίσγοντο ὁμίλῳ
Ἡμετέροι
ῥόβοτοι τούτων μίσγοντο ὁμίλῳ
Unsere Roboter mischten
sich unter ihre Schar
Naši roboti vlastní se v
jejich vmísili zástup,
- Krit.:
- (grc) τούτων
deb.
101
ἄλλους εἰρωτῶντες, ἐπεὶ
καὶ ἀποκρίνοντες,
ἄλλους
εἰρωτῶντες, ἐπεὶ καὶ ἀποκρίνοντες,
und fragten die anderen
und antworteten dann auch.
různě se vyptávajíce a
odpovídajíce druhým,
102
ἀλλὰ Φράντα μεταφρήζων
μετέθηκε ἅπαντα.
ἀλλὰ Φράντα
μεταφρήζων μετέθηκε ἅπαντα.
Doch Franta, der
Übersetzer, übersetzte alles.
avšak tlumočník Franta
ty všechny přeložil řeči.
103
Ἀλλά με καὶ ἧγον σὺν
αὐτοῖς ὥστε ὅμηρον.
Ἀλλά με καὶ
ἦγον σὺν αὐτοῖς ὥστε ὅμηρον.
Aber mich führten sie
mit sich als Geisel
Ale mne vedli se sebou
tak jako zajatce jejich,
- Krit.:
- (grc) ἦγον deb.
104
Τοῖς δ’ εἴπαν ἄλλοις μ’
ἔμεναι ῥόβοτον βιόπλαστον.
Τοῖς δ’ εἶπαν
ἄλλοις μ’ ἔμεναι ῥόβοτον βιόπλαστον.
und sie sagten den
anderen, dass ich ein bioplastischer Roboter sei.
druhým o mně tak řekli,
že bioplastický jsem robot,
- Krit.:
- (grc) εἶπαν deb.
105
Οἱ μὲν πίστευσαν τοῖς,
ἄγνωτοι βροτοὶ ἦσαν
Οἳ μὲν
πίστευσαν τοῖς, ἄγνωτοι βροτοὶ ἦσαν
Diese glaubten ihnen, da
ihnen Sterbliche unbekannt waren.
oni pak věřili tomu, neb
neznala smrtelné muže.
- Krit.:
- (grc) οἳ deb.
106
οὔδ’ ἄλλοι ῥόβοτοι
πρῆσσαν δέ με καὶ ἀνέφηναν,
οὐδ’ ἄλλοι
ῥόβοτοι πρῆσσαν δέ με καὶ ἀνέφηναν,
Und die anderen Roboter
taten mir nichts und verrieten mich nicht,
Ani roboti druzí mne
nedali, neprozradili,
- Krit.:
- (grc) οὐδ’ deb.
T p. 181
107
ὥς γε δέον Φράντου τοι
ἔχον μεταθήτορος αὐτοὶ
ὥς γε δέον
Φράντου τοι ἔχον μεταθήτορος αὐτοὶ
da sie selbst Franta als
Übersetzer brauchten
neboť potřebovali vždy
Frantu všetlumočníka
- Hs.:
- (grc) τοι E: μὲν M
a.c.
108
καί μιν πρόφρονα τοῖς
εἶναι ἔθελον περὶ κῆρι.
καί μιν
πρόφρονα τοῖς εἶναι ἔθελον περὶ κῆρι.
und sie wollten, dass er
ihnen im Herzen wohlgesinnt sei.
takže také si přáli by
jim byl nakloněn v srdci.
109
Οὕτως ἐρχόμενος δὲ
τέθηπα τὰ ξεῖνα πέλωρα
Οὕτως
ἐρχόμενος δὲ τέθηπα τὰ ξεῖνα πέλωρα
So ging ich und
bewunderte die fremdartigen Ungeheuer,
Takto s nimi tam v chodě
jsem zíral na divné zrůdy
- Sim.:
- (grc) τέθηπα]
cf. eadem sede Od.
6,168(grc) τὰ ξεῖνα
πέλωρα] cf. eadem sede Od.
10,219 (αἰνὰ
πέλωρα). Vide etiam supra ad Astr. 12,252
110
πλαστά περ οὐ γεγαόντα,
τὸ γὰρ ἦν θαῦμα ἴδεσθαι.
πλαστά περ οὐ
γεγαῶτα, τὸ γὰρ ἦν θαῦμα ἰδέσθαι.
geschaffen und nicht
geboren, denn es war ein Wunder anzuschauen.
zrobené, nezrozené, to
věru byl na pohled podiv.
- Krit.:
- (grc) γεγαῶτα M
(recte)(grc) ἰδέσθαι
deb.
- Sim.:
- (grc) τὸ γὰρ ἦν
θαῦμα ἰδέσθαι] vide supra ad Astr. 1,194. Cf. etiam Od. in Stal. 9
M f. 157v
111
Ἀλλὰ βάδην τε βάδην
δυνάμην ἀρχὴν ἀποκρύψαι
Ἀλλὰ βάδην τε
βάδην δυνάμην ἀρχὴν ἀποκρύψαι
Aber nach und nach
konnte ich den eigentlichen Grund enthüllen,
Ale pomalu zase jsem
mohl i odhalit důvod
- Sim.:
- (grc) βάδην τε
βάδην] vide supra ad Astr. 9,312
112
τὴν ἰδίην, ἵνα μὲν
στῆσαν στάσιν, ὡς καὶ ἔλεξα.
τὴν ἰδίην, ἵνα
μὲν στῆσαν στάσιν, ὡς καὶ ἔλεξα.
warum sie einen Aufstand
machten, wie ich es schon sagte.
vlastní, pro který oni
se vzbouřili, jak jsem už řekl.
113
Εἶπε δέ μοι Φράντης,
ὅτι μέν μ’ ἔταρόνγε νόμιζεν,
Εἶπε δέ μοι
Φράντης, ὅτι μέν μ’ ἕταρόν γε νόμιζεν,
Franta sagte mir, da er
mich für seinen Gefährten hielt,
Řekl mi o tom sám
Franta, neb měl mne za svého druha,
- Krit.:
- (grc) ἕταρόν γε
deb.
- Sim.:
- (grc) εἶπε δέ
μοι] cf. eadem sede Od.
8,555 et al. (sed ibi
semper imperativus εἰπέ pro εἶπε)
114
ὡς ὅτι κομπουτὴρ πρῶτος
ἄλλων κόραμός τε
ὡς ὅτι
κομπουτὴρ πρῶτος ἄλλων κόραμός τε
dass der erste Computer
und Anführer
že totiž počítač hlavní
a všechněch ostatních vládce
115
πάντων τῶν ῥοβότων
μικρῶν δέτε κομπουτήρων,
πάντων τῶν
ῥοβότων μικρῶν δέ τε κομπουτήρων,
aller anderen kleinen
Roboter und Computer,
počítačů v lodi menších
a všechněch robotů také,
- Krit.:
- (grc) δέ τε deb.
116
τόνδ’ ἠμεῖς φῶτες καὶ
Καίσαρα κικλήσκουμεν,
τὸν δ’ ἡμεῖς
φῶτες καὶ Καίσαρα κικλήσκουμεν,
den wir Männer auch
"Cäsar" nennen,
který jsme sami muži už
proto Císařem zvali,
- Krit.:
- (grc) τὸν δ’ (= τόν τ’)
M (melius)(grc) ἡμεῖς M
(recte)
- Sim.:
- (grc) Καίσαρα
κικλήσκουμεν] vide supra ad Astr. 1,207
117
σὺν αὐτῷ Φράντῃ ῥοβότῳ
δέ τοι εἶχεν ἔρωτα.
σὺν αὐτῷ
Φράντῃ ῥοβότῳ δέ τοι εἶχεν ἔρωτα.
mit ihm, dem Roboter
Franta, ein Liebesverhältnis hatte
s oním robotem Frantou
se do sebe zamilovali,
118
Τώδε ὁμοφρονέοντ’
ἐχέτην μεγάλην φιλότητα,
Τώδε
ὁμοφρονέοντ’ ἐχέτην μεγάλην φιλότητα,
und sie beide gemeinsam
eine große Liebe verband,
neboť si rozuměli a
velkou vzplanuli láskou,
- Sim.:
- (grc) τώδε
ὀμοφρονέοντ’ ἐχέτην] cf. Od.
6,183 (ἢ ὅθ’
ὁμοφρονέοντε νοήμασιν οἶκον ἔχητον)
119
ἀλλὰ πλατωνιακήν, ὡς
τὴν κλῆσιν καλέουσιν.
ἀλλὰ
πλατωνιακήν, ὡς τὴν κλῆσιν καλέουσιν.
aber eine platonische,
wie man sie mit Namen nennt.
ale jen platonickou, jak
také tomu se říká.
120
Οὐ γὰρ ἀμφοτέροιν γ’ ἶς
ἦν φιλότητι μιγῆναι,
Οὐ γὰρ
ἀμφοτέροιν γ’ ἲς ἦν φιλότητι μιγῆναι,
Denn beide hatten nicht
die Möglichkeit, sich in Liebe zu vereinen,
Neboť nižádný z obou se
nemoh spojovat v lásce,
- Krit.:
- (grc) ἲς deb.
- Sim.:
- (grc) φιλότητι
μιγῆναι] vide supra ad Astr. 2,35
- Hs.:
- (grc) ἀμφοτέροιν E: -ρῳ
M
121
ὡς μὲν Φράντ’ ἄνευ ἦν
μηδῶν, ὅδε δ’ οὐκ ἔχε σῶμα.
ὡς μὲν Φράντ’
ἄνευ ἦν μηδῶν, ὅδε δ’ οὐκ ἔχε σῶμα.
da Franta ohne
Geschlechtsorgane war und jener keinen Körper besaß.
Franta, že orgány neměl
a počítač neměl ni tělo,
- Hs.:
- (grc) μὲν Φράντ’ E:
Φράντης M a.c.
122
Μούνως τώδε δύω συζύγω
στῆν ῥαδιοφώνῳ,
Μούνως τώδε
δύω συζύγω στῆν ῥαδιοφώνῳ,
Sie beide standen nur in
Verbindung per Radiofon,
pouze tito dva spolu se
spojili radiofónem,
- Hs.:
- (grc) ῥαδιοφώνῳ E: ῥη-
M
123
τὸν Φράντης εἶχέν γ’
ἀραρῶτά τε νευροτέτυκτον
τὸν Φράντης
εἶχέν γ’ ἀραρῶτά τε νευροτέτυκτον
mit dem Franta aus
Nervengewebe geschaffen ausgestattet war
kterým byl vybaven
Franta a měl ho v nervové tkáni
- Krit.:
- (grc) ἀραρῶτά (-ῶτα M)
deb.
124
(τὸν καλέουσι βροτοὶ
ἄνδρες βιοραδιόφωνον,
(τὸν καλέουσι
βροτοὶ ἄνδρες βιοραδιόφωνον,
(die sterblichen Männer
nennen es Bioradiofon,
(biorádiofónem ho zovou
smrtelní muži,
- Hs.:
- (grc) βιοραδιόφωνον E:
βιορη- M
125
ὡς καὶ εἰν ἐνάτῃ μὲν
ἐγὼ κατέλεξα ἀοιδῇ).
ὡς καὶ εἰν
ἐνάτῃ μὲν ἐγὼ κατέλεξα ἀοιδῇ).
wie ich schon im neunten
Gesang erzählte),
tak jak jsem v devátém
zpěvu už na svém pověděl místě),
126
Ἀλλὰ δὲ καὶ ἔθελον
φυσικῇ φιλότητι μιγῆναι.
Ἀλλὰ δὲ καὶ
ἔθελον φυσικῇ φιλότητι μιγῆναι.
aber sie wollten sich
auch in physischer Liebe vereinen.
avšak také se chtěli i
láskou fysickou spojit.
127
Τοῖσί δε καὶ φρονέουσι
νέη μὲν φαίνετο βουλή·
Τοῖσι δὲ καὶ
φρονέουσι νέη μὲν φαίνετο βουλή·
Und während sie
überlegten, erschien ihnen ein neuer Plan:
A když tak uvažovali, tu
nová jim vyvstala rada:
- Krit.:
- (grc) τοῖσι δὲ
deb.
- Sim.:
- (grc) τοῖσι δὲ
καὶ φρονέουσι νέη μὲν φαίνετο βουλή] noster miscet versus Homericos
ὧδε δέ οἱ φρονέοντι δοάσσατο κέρδιον εἶναι (Il.
13,458 et al.) et ἥδε δέ οἱ κατὰ θυμὸν ἀρίστη φαίνετο βουλή (Il.
2,5 et al.). Vide etiam supra ad Astr. 3,227
M f. 158r
128
Καῖσαρ κομπουτὴρ εἷλεν
δ’ εἰν ῥηδιοφώνῳ
Καῖσαρ
κομπουτὴρ εἷλεν δ’ εἰν ῥηδιοφώνῳ
Der Computer Cäsar
empfing im Radiofon
Císař počítač hlavní tam
chytil radiofónem
129
τῶν στασιώτων ἐκπομπὴν
αὐτῶν ἀπὸ πλάνου,
τῶν στασιωτῶν
ἐκπομπὴν αὐτῶν ἀπὸ πλάνου,
eine Sendung der
Aufständischen von ihrem Planeten,
povstalců vysílání tam z
oné planety jejich,
- Krit.:
- (grc) στασιωτῶν
deb.
- Sim.:
- (grc) ἐκπομπήν] hic sensu moderno (angl. „radio transmission“, bohem.
„vysílání“)
130
ἀλλά γε Φράντα
μεταφρήζων μετέθηκε ἅπαντα.
ἀλλά γε Φράντα
μεταφρήζων μετέθηκε ἅπαντα.
aber Franta, der
Übersetzer, übersetze alles.
avšak tlumočník Franta
to všechno přeložil také.
- Hs.:
- (grc) μεταφρήζων E:
-αθήτωρ M a.c.
131
Οὕτως μὲν περὶ τοῦ
πλάνου Φράντης μεμάθηκεν,
Οὕτως μὲν περὶ
τοῦ πλάνου Φράντης μεμάθηκεν,
So erfuhr Franta von dem
Planeten,
Tak se poučil tehdy tam
Franta o planetě této,
- Hs.:
- (grc) Φράντης μεμάθηκεν:
καὶ ἄλλων μὲν M a.c.
132
ὡς δέτ’ ἐκεῖ ἦσαν
βιοπλαστῆρες ῥόβοτοί τοι
ὡς δέ τ’ ἐκεῖ
ἦσαν βιοπλαστῆρες ῥόβοτοί τοι
dass dort auch
Bioplastoren-Roboter seien
že totiž na ní byli i
roboti bioplastéři,
- Krit.:
- (grc) δέ τ’ deb.
133
καὶ ὡς ἦν δυνατὸν
ὠνῆσαι σώματα καινὰ
καὶ ὡς ἦν
δυνατὸν ὠνῆσαι σώματα καινὰ
und dass es möglich sei,
neue Körper zu kaufen
a že tam také je možno
si nová zakoupit těla
134
βουλὴν καὶ γνώμην κάτα,
ὡς μὲν θυμὸς ἀνώγοι,
βουλὴν καὶ
γνώμην κάτα, ὡς μὲν θυμὸς ἀνώγοι,
nach Wunsch und Meinung,
wie es das Herz befiehlt,
podle vůle a mysli, jak
koho pobídne srdce,
- Sim.:
- (grc) ὡς μὲν
θυμὸς ἀνώγοι] cf. Il.
4,263 (ὅτε θυμὸς ἀνώγοι)
et al.
T p. 182
135
καὶ γὰρ νοῦν
μετατίθεσθαι καινὸν κατὰ σῶμα,
καὶ γὰρ νοῦν
μετατίθεσθαι καινὸν κατὰ σῶμα,
und dann seinen Verstand
in den neuen Körper zu versetzen,
a pak převésti rozum (či
vědomí) v nové to tělo,
136
εἴ κέν τίς γ’ εἴχοι μὲν
χρήματα σιγαλοέντα.
εἴ κέν τίς γ’
εἴχοι μὲν χρήματα σιγαλόεντα.
wenn jemand glänzendes
Geld hätte.
jestliže někdo by na to
měl ovšem peníze lesklé.
- Krit.:
- (grc) σιγαλόεντα
deb.
137
Καὶ τὰ μὲν οὐ εἶχον·
Φράντῃ δέτε φαίνετο βουλὴ
Καὶ τὰ μὲν
οὐ〈κ〉 εἶχον· Φράντῃ δέ τε φαίνετο βουλὴ
Und das hatten sie
nicht: Franta aber erschien der Rat,
Ty však neměli oni; leč
Frantovi vzešla tu rada,
- Krit.:
- (grc) δέ τε deb.
138
αὐτοῦ πωλῆσαι γνώμην
γλώσσων πολυμόρφων,
αὐτοῦ πωλῆσαι
γνώμην γλωσσῶν πολυμόρφων,
seine Kenntnis der
vielgestaltigen Sprachen zu verkaufen,
že by prodati mohl svou
znalost jazyků mnohých,
- Krit.:
- (grc) γλωσσῶν
deb.
139
ὥστε μεταθέσθαι ἀπὸ
μνημοσύνης, τὰ κάτειχεν,
ὥστε
μεταθέσθαι ἀπὸ μνημοσύνης, τὰ κατεῖχεν,
so dass er aus seinem
Gedächtnis das, was er darin hatte,
totiž převésti znalost,
jež v jeho pamětech byla,
- Krit.:
- (grc) κατεῖχεν
deb.
140
εἴς τινα κομπουτῆρα
ποιῆσαι ἀντίτυπόν τε
εἴς τινα
κομπουτῆρα ποιῆσαι ἀντίτυπόν τε
in irgendeinen Computer
überträgt und eine Kopie davon
v nějaký počítač tam a
kopii dát do něj vložit,
141
χρήμασι πάμπολλοισιν,
ἐπεὶ μάλα ἄξιον εἴη,
χρήμασι
παμπόλλοισιν, ἐπεὶ μάλα ἄξιον εἴη,
für sehr viel Geld
macht, da es sehr teuer sei,
za mnoho velice peněz,
neb znalost byla to vzácná,
- Krit.:
- (grc) παμπόλλοισιν M
(recte)
142
ἀλλὰ μὲν ὠνῆσαι τοῖς
χρήμασι Καίσαρι σῶμα,
ἀλλὰ μὲν
ὠνῆσαι τοῖς χρήμασι Καίσαρι σῶμα,
aber mit dem Geld für
Cäsar einen Körper kauft
a pak penězi těmi pro
Císaře zakoupit tělo,
143
αὐτῳ μήδεα· χειρουργὸν
τάδε σώματι πῆξαι.
αὑτῷ μήδεα·
χειρουργὸν τάδε σώματι πῆξαι.
und für sich
Geschlechtsorgane und ein Chirurg sie an seinem Körper
befestigt.
sobě pak orgány mužské,
jež jemu by přidělal chirurg.
- Krit.:
- (grc) αὑτῷ M
(recte)
- Sim.:
- (grc) χειρουργόν] cf. Plu. Mor.
486c et
al.
M f. 158v
144
Καίσαρά μιν φῶτες
καλέουσιν, ὡς μὲν ἄνασσεν,
Καίσαρά μιν
φῶτες καλέουσιν, ὡς μὲν ἄνασσεν,
Die Männer nannten ihn
Cäsar, weil er herrschte,
Císařem zvali ho muži,
neb všechněm systémům vládl,
145
ἀλλὰ μόνως σύστημα ἔην
ἰδὲ οὐδέτερόν γε,
ἀλλὰ μόνως
σύστημα ἔην ἰδὲ οὐδέτερόν γε,
aber er war nur ein
System und sächlich.
ale byl sám pouze systém
a tudíž neutrum rodem,
146
καὶ δέ τέ μιν Φράντης
ῥόβοτος Μέλιν οὔνομ’ ἔθηκεν,
καὶ δέ τέ μιν
Φράντης ῥόβοτος οὔνομ’ ἔθηκεν,
Und der Roboter Franta
gab ihm den Namen Melis,
a jemu robot Franta dal
jméno pro sebe Melis,
147
ὡς μὲν Καίσαρα κικλῆσαι
οὐκ ἥνδανε θυμῷ.
ὡς μὲν Καίσαρα
κικλῆσαι οὐκ ἥνδανε θυμῷ.
weil ihn Cäsar zu nennen
ihm nicht im Herzen gefiel.
neboť říkat mu Císař se
jemu nezdálo v srdci.
- Sim.:
- (grc) οὐχ ἥνδανε
θυμῷ] vide supra ad Astr. 3,25
148
Τώδε γ’ ὁμοφρονέτην
πλοῖον κρατέειν ἀπὸ ἡμῶν
Τὼ δέ γ’
ὁμοφρονέτην πλοῖον κρατέειν ἀπὸ ἡμῶν
Sie beide aber kamen
überein, sich unseres Schiffes zu bemächtigen
Ti se pak navzájem
shodli, že lodi zmocní se naší
- Sim.:
- (grc) τώδε
ὁμοφρονέοντε] cf. supra 118
149
καὶ δὲ κυβερνῆσαί ἑ
Ἀναστάσεως ποτὶ πλάνην.
καὶ δὲ
κυβερνῆσαί ἑ Ἀναστάσεως ποτὶ πλάνην.
und es zum Planeten
„Anastasis“ zu steuern.
a že budou ji řídit tam
k planetě Povstání zvané.
150
Ῥηΐδιον μὲν ἔην τοῖσι
τετέλεσθαι ἅπαντα,
Ῥηΐδιον μὲν
ἔην τοῖσι τετελέσθαι ἅπαντα,
Es war leicht für sie,
alles zu bewerkstelligen,
Snadné pro ně i bylo to
všechno vykonat samým,
- Krit.:
- (grc) τετελέσθαι
deb.
151
ὡς ὅτι κομπουτήρ γε
Μέλις ῥοβοτοισιν ἄνασσεν,
ὡς ὅτι
κομπουτήρ γε Μέλις ῥοβότοισιν ἄνασσεν,
da der Computer Melis
über die Roboter herrschte
neboť počítač Melis tam
všechněm robotům vládl(a)(a)
- Krit.:
- (grc) ῥοβότοισιν M
(recte)
152
καί τι δὲ τοῖς
ἐπίτελλε, τὸ καὶ πάντες ἐποίησαν.
καὶ τὸ δὲ τοῖς
ἐπίτελλε, τὸ καὶ πάντες ἐποίησαν.
und sie auch alle taten,
was er ihnen auftrug.
a co jenom jim
řekl(a)(a), to všichni dělali ihned.
- Krit.:
- (grc) καὶ τὸ
deb.
153
Οὕτως τῆς στάσεως ἀρχὴ
φιλότης μὲν ἔεσκεν
Οὕτως τῆς
στάσεως ἀρχὴ φιλότης μὲν ἔεσκεν
So war der Ursprung des
Aufstandes die Liebe
A tak rebelie té
příčinou stala s láska
154
Φράντου καὶ Μέλιτος·
ἀνίκητος ἔρως ἀπὸ πάντων.
Φράντου καὶ
Μέλιτος· ἀνίκητος ἔρως ἀπὸ πάντων.
zwischen Franta und
Melis: Die Eros kann niemand besiegen.
Franty a Melity jeho,
neb Erós vždy vítězí nad vším.
- Sim.:
- (grc) ἀνίκητος
Ἔρως ἀπὸ πάντων] cf. S. Ant.
781 (Ἔρως ἀνίκατε
μάχαν); Verg. ecl.
10,69 (omnia
vincit amor)
155
Ὥς μοι νηῒ θοῇ ἐρίηρες
ἐκείατ’ ἑταῖροι,
Ὥς μοι νηῒ θοῇ
ἐρίηρες ἐκείατ’ ἑταῖροι,
So lagen mir die trauten
Gefährten im schnellen Schiff,
Tak tedy druhové dobří
mi nyní leželi v lodi,
156
τοὺς οἱ νῦν εἶχον
μεγάλοιο κρύοιο πεπηκτοὺς
τοὺς οἳ νῦν
εἶχον μεγάλοιο κρύοιο πεπηκτοὺς
die sie jetzt in großer
Kälte gefroren hielten
které právě tam měli už
zamrzlé ve velkém mrazu,
- Krit.:
- (grc) οἳ deb.
- Sim.:
- (grc) 156sq.: ~ supra 74sq.
157
εἰν ζωηρώτει τε
κρεμασμένῃ, ὡς κατέλεξα.
εἰν ζωηρώτει
κεκρεμασμένῃ, ὡς κατέλεξα.
in "ausgesetzter
Lebendigkeit", wie ich bereits erzählte.
s životem zastaveným,
jak byl jsem předtím již řekl.
- Krit.:
- (grc) κεκρεμασμένῃ
deb.
158
Ἄλλοι μὲν ῥόβοτοι
φοίτᾱον ἔνθα καὶ ἔνθα
Ἄλλοι μὲν
ῥόβοτοι φοίτᾱον ἔνθα καὶ ἔνθα
Die anderen Roboter
gingen hierhin und dahin
Ostatní roboti zase tam
chodili semo i tamo
- Sim.:
- (grc) φοίταον
ἔνθα καὶ ἔνθα] cf. Il.
2,779 (φοίτων ἔνθα καὶ
ἔνθα)
159
εἰν σχωλῇ μεγάλῃ, τότ’
ἐνόχλη τείρετο θυμόν.
εἰν σχωλῇ
μεγάλῃ, τότ’ ἐνόχλη τείρετο θυμόν.
in großer Muße. Da
zermürbte Langeweile ihren Sinn.
v zahálce všeobecné a
nuda jim trápila mysl.
- Sim.:
- (grc) ἐνοχλή]
apud veteres non legitur, sed cf. formas ἐνόχλημα vel ἐνόχλησις(grc) τείρετο
θυμόν] cf. Il.
22,242 (θυμὸς ἐτείρετο πένθεϊ
λυγρῷ) et Od.
10,78 (τείρετο δ’ ἀνδρῶν θυμός). Vide
etiam supra ad Astr. 4,66
- Hs.:
- (grc) σχωλῇ E: σχουλῂ
M
M f. 159r
160
Ἀλλὰ Φράντα μεταφρήζων,
ὃ Μέλιν γε φίλησεν,
Ἀλλὰ Φράντα
μεταφρήζων, ὃ Μέλιν γε φίλησεν,
Aber der Übersetzer
Franta, der Melis liebte,
Ale tlumočník Franta,
jenž v lásce měl počítač Melis,
- Hs.:
- (grc) μεταφρήζων E:
-αθήτωρ M a.c.
161
πάντα ἑτοίμησεν πλαστῶν
αὐτοῦ περὶ γυίων.
πάντα
ἑτοίμησεν πλαστῶν αὐτοῦ περὶ γυίων.
machte alles für dessen
künstlichen Glieder bereit.
všechno tam zařizoval,
co umělých tknulo se údů.
162
Καὶ ἑνὶ ἤματι μέν τέ γ’
ἄπηλθεν Φράντα ῥοβώτης,
Καὶ ἑνὶ ἤματι
μέν τέ γ’ ἀπῆλθεν Φράντα ῥοβώτης,
Und eines Tages ging der
Roboter Franta fort,
A tu jednoho dne již
Franta odešel robot
- Krit.:
- (grc) ἀπῆλθεν
deb.
T p. 183
163
ἀλλὰ τὸ πρὶν Τόνδην
ῥόβοτον ἤνωγεν ἔπεσσιν
ἀλλὰ τὸ πρὶν
Τόνδην ῥόβοτον ἤνωγεν ἔπεσσιν
aber zuvor hieß er den
Roboter Tonda mit Worten,
ale nejdříve Tondu tam
robota pobídl slovy,
164
εἰν δίσκῳ γράψαι ἄνα
πάντα τά, οἷα δ’ ἔχεσκε
εἰν δίσκῳ
γράψαι ἄνα πάντα τά, οἷα δ’ ἔχεσκε
alles auf eine Disk
schreiben, was er der Hauptcomputer
aby zapsal mu na disk,
to všechno, co v pamětech nosí
- Sim.:
- (grc) οἷα δ’
ἔχεσκε] cf. Il.
5,126 (οἷον ἔχεσκε)
165
μνήμῃ κομπουτὴρ
κόραμος, καὶ εἷλε ὁδόνδε.
μνήμῃ
κομπουτὴρ κόραμος, καὶ εἷλε ὁδόνδε.
im Speicher hatte, und
nahm sie mit auf den Weg.
hlavní počítač Melis, a
s tím se pak na cestu vydal.
166
Ἀλλά γ’ ἐγὼ μοῦνος
λιπόμην παρὰ νηῒ μελαίνῃ
Ἀλλά γ’ ἐγὼ
μοῦνος λιπόμην παρὰ νηῒ μελαίνῃ
Aber ich blieb beim
schwarzen Schiff zurück
Ale já sám jsem zůstal
tam u té lodice černé,
- Sim.:
- (grc) ἀλλὰ δ’ ἐγὼ
μοῦνος λιπόμην] cf. Od.
9,316; 13,286; 15,481
(αὐτὰρ ἐγὼ λιπόμην)
167
ζωὸς δ’ ἄνθρωπος, τότ’
ἐνόχλη τείρετο θυμὸν
ζωὸς δ’
ἄνθρωπος, τότ’ ἐνόχλη τείρετο θυμὸν
als einziger lebender
Mensch. Da zermürbte Langeweile mein Herz
jediný živý sám člověk,
tu nuda trápila srdce,
- Sim.:
- (grc) τότ’ ἐνοχλὴ
τείρετο θυμόν] vide supra 159
168
καὶ σκακίον παῖζον
ῥοβότῳ σὺν σώφρονι Τόνδῃ.
καὶ σκάκιον
παῖζον ῥοβότῳ σὺν σώφρονι Τόνδῃ.
und ich spielte Schach
mit dem verständigen Roboter Tonda.
pouze, že šachy jsem
hrál tam s moudrým robotem Tondou.
- Krit.:
- (grc) σκάκιον
deb.
169
Ἑπτῆμαρ δ’ ἔσκεν
Φράντης πλοίου ἀπονόσφιν,
Ἑπτῆμαρ δ’
ἔσκεν Φράντης πλοίου ἀπονόσφιν,
Sieben Tage lang war
Franta vom Schiff weg,
Po sedm dní byl pryč ten
Franta od naší lodi,
170
ὀγδοόῳ δ’ ἀπονόστησεν
μάλα κύδεϊ γαίων,
ὀγδοόῳ δ’
ἀπονόστησεν μάλα κύδεϊ γαίων,
am achten jedoch kehrte
er zurück, freudig über seinen Ruhm,
osmého vrátil se zpátky
a kráčel, pýchaje slávou,
- Sim.:
- (grc) κύδεϊ
γαίων] vide supra ad Astr. 5,23
171
ἀλλά ῥά μοι δεῖξεν, ὅτ’
ἔχεν νῦν μήδεα φωτὸς
ἀλλά ῥά μοι
δεῖξεν, ὅτ’ ἔχεν νῦν μήδεα φωτὸς
und zeigte mir also,
dass er nun die Geschlechtsorgane eines Mannes besaß
a mně ukázal také, že
teď mé orgány mužské,
172
μορφῇ ὥστε κύων· οὔδ’
ἀνδρείοις ἐπέοικεν.
μορφῇ ὥστε
κύων· οὐδ’ ἀνδρείοις ἐπέοικεν.
in der Gestalt wie ein
Hund. Sie ähnelten nicht den menschlichen.
tvarem jakožto pes, ty
lidským se nepodobaly.
- Krit.:
- (grc) οὐδ’ deb.
173
Ἀλλὰ δέ μοι Φράντης
ἔπεα πτεροέντα προσηύδα·
Ἀλλὰ δέ μοι
Φράντης ἔπεα πτερόεντα προσηύδα·
Aber Franta sagte zu mir
die geflügelten Worte:
Avšak nyní mi Franta i
perutná promlouval slova:
- Krit.:
- (grc) πτερόεντα
deb.
174
»Νῦν καὶ ἐγὼ ἄρσην, ὡς
καί μοι οὔνομά γ’ ἐστὶ
»Νῦν καὶ ἐγὼ
ἄρσην, ὡς καί μοι οὔνομά γ’ ἐστὶ
„Jetzt bin auch ich
männlich, da auch mein Name
„Nyní já také jsem muž,
jak moje značí to jméno,
- Hs.:
- (grc) ἐγὼ E: ἐγὼν
M
175
Φράντα ὁ ἑρμηνεὺς
γλώσσων πολλῶν μεταφρήζων
Φράντα ὁ
ἑρμηνεὺς γλωσσῶν πολλῶν μεταφρήζων
Franta, der Dolmetscher
und Übersetzer vieler Sprachen ist,
Franta přemnohých řečí a
tlumočník a překladatel,
- Krit.:
- (grc) γλωσσῶν
deb.
- Hs.:
- (grc) μεταφρήζων E:
-αθήτωρ M a.c.
176
οὔδε τέ τις ῥοβότη –
ῥόβοτος νῦν εἰμί γ’ ἀληθῶς.
οὐδέ τέ τις
ῥοβότη – ῥόβοτος νῦν εἰμί γ’ ἀληθῶς.
und keine Roboterin –
jetzt bin ich wahrhaft ein Roboter!
ne snad robotka ňáká,
však vpravdě nyní jsem robot.
- Krit.:
- (grc) οὐδέ deb.
M f. 159v
177
Οὐ μὲν πλεῖν καὶ
οὐδέτερον, τόγε πρίν περ ἔεσκον,
Οὐ μὲν πλεῖν
καὶ οὐδέτερον, τόγε πρίν περ ἔεσκον,
Ich bin auch nicht mehr
sächlich, was ich vorher war,
Ani už neutrum nejsem,
tak jako dříve jsem býval,
178
καὶ οὔ μοι φθόνος ἐστὶ
κακός, ὡς πρὶν μὲν ἔεσκεν
καὶ οὔ μοι
φθόνος ἐστὶ κακός, ὡς πρὶν μὲν ἔεσκεν,
und hege ich keinen
schlimmen Neid mehr, wie ich ihn früher hatte,
ni již nemám zlou
závist, tak jako jsem mívával prve
179
ἀρσήνων ἰδὲ θηλείων ἀνθρωπίνων δέτε θηρῶν.
ἀρσήνων ἰδὲ
θηλείων ἀνθρωπίνων δέ τε θηρῶν.
gegen männliche und
weibliche Menschen und Tiere.
samicím jakož i samcům
všech zvířat, jakož i lidem.
- Krit.:
- (grc) θηλειῶν
deb.(grc) δέ τε deb.
180
Νῦν μὲν προσδέχομαι
Μέλιν τήνδ’ ενὶ σώματι καινῷ
Νῦν μὲν
προσδέχομαι Μέλιν τήνδ’ ἐνὶ σώματι καινῷ
Jetzt erwarte ich Melis,
die in einem neuen Körper ist,
Nyní ma Meli čekám, až v
novém přijde mi těle,
- Krit.:
- (grc) ἐνὶ deb.
181
σώματι μὲν πλαστῷ
σαρκὸς καὶ ὡς ἔχω αὐτός,
σώματι μὲν
πλαστῷ σαρκὸς καὶ ὡς ἔχω αὐτός,
einem künstlichen Körper
aus Fleisch, wie ich ihn auch selbst habe
umělém, ze živé tkáně,
tak jak já na sobě nosím.
182
ὡς δέ τε οἱ κτιμέναι
βιοπλαστῆράς γ’ ἐπίτελλον
ὡς δέ τε οἱ
κτίμεναι βιοπλαστῆράς γ’ ἐπίτελλον
und wie ich den
Bioplastoren für ihn zu schaffen auftrug,
Tak jak jsem
bioplastérům byl přikázal udělat pro ni,
- Krit.:
- (grc) ὣς deb.(grc) κτίμεναι
deb.
183
χρήμασι τινήσας, τάδε
δεξάμενός περ ἔχεσκον
χρήμασι
τινήσας, τάδε δεξάμενός περ ἔχεσκον
nachdem ich sie mit dem
Geld bezahlte, das ich als Lohn
penězi zaplativ jim, jež
zase já sám jsem dostal
184
μισθὸν ἐμῆς γνώμης
γλώσσων, τὴν μέν γε πέπρηκα
μισθὸν ἐμῆς
γνώμης γλωσσῶν, τὴν μέν γε πέπρηκα
für meine Kenntnis der
Sprachen erhalten hatte, die ich
cenu za znalost řečí, co
já jsem naopak prodal
- Krit.:
- (grc) γλωσσῶν
deb.
185
ἑρμηνευτῆρσιν ῥόβοτοις
ἄπο μὲν τετύπεσθαι.
ἑρμηνευτῆρσιν
ῥοβότοις ἀπὸ μὲν τετυπέσθαι.
den Übersetzungsrobotern
verkaufte, um eine Kopie davon zu machen.
robotům překladatelům,
by kopii udělat mohli.
- Krit.:
- (grc) ῥοβότοις M
(recte)(grc) ἀπὸ deb.(grc) τετυπέσθαι
deb.
186
Πεντῆμάρ γ’ ἄνα
κομπουτήρ γε τύπησε νόημα,
Πεντῆμάρ γ’
ἀνὰ κομπουτήρ γε τύπησε νόημα,
Fünf Tage lang machte
der Computer eine Kopie davon,
Po pět úplných dní tam
počítač kopii dělal,
- Krit.:
- (grc) ἀνὰ deb.
187
ὡς τό γε οἱ πέμπον κατὰ
μνήμην ῥαδιοφώνῳ,
ὡς τό γέ οἱ
πέμπον κατὰ μνήμην ῥαδιοφώνῳ,
wie ich es ihm über
Radiofon in den Speicher schickte ‒
kterou jsem posílal jemu
si z paměti radiofónem –
- Krit.:
- (grc) γέ οἱ deb.
- Hs.:
- (grc) ῥαδιοφώνῳ E: ῥη-
M
188
οὕτως μοι μεγάλην
κατόχην μνήμη γε κέκευθεν.
οὕτως μοι
μεγάλην κατοχὴν μνήμη γε κέκευθεν.
so einen großen Besitz
verbarg mein Gedächtnis.
takový veliký obsah se v
mojí paměti skrývá! –
- Krit.:
- (grc) κατοχὴν
deb.
189
Τῷδ’ ἕκτῳ μοι ἦν
ἐγχείρησις περὶ μηδῶν
Τῷ δ’ ἕκτῳ μοι
ἦν ἐγχείρησις περὶ μηδῶν
Am sechsten Tag aber war
der Eingriff bezüglich meiner Geschlechtsorgane
Avšak šestého dne mi
orgány voperovali
- Krit.:
- (grc) τῷ δ’ (cf. tr.
Boh. avšak) deb.
T p. 184
E p. 184
190
καὶ τάχα νῦν ἰάθην·
τέχνας ὅτ’ ἔχουσιν ἀρίστας.
καὶ τάχα νῦν
ἰάθην· τέχνας ὅτ’ ἔχουσιν ἀρίστας.
und schnell wurde ich
geheilt, da sie die besten Techniken haben.
rychle sám zhojil se
zase; neb nejlepší techniku mají.
191
Ἄρσην ὢν νόστησα πάλιν
παρὰ νῆα μέλαιναν,
Ἄρσην ὢν
νόστησα πάλιν παρὰ νῆα μέλαιναν,
Als Mann kehrte ich
wieder zum schwarzen Schiff zurück,
Nyní tedy, jsa muž, jsem
k lodi vrátil se černé.
192
ἀλλὰ δὲ νῦν ῥόβοτοι
βιοπλαστῆρες γε ποίουσιν
ἀλλὰ δὲ νῦν
ῥόβοτοι βιοπλαστῆρες γε ποιοῦσιν
aber die
Bioplastoren-Roboter stellen jetzt
Avšak roboti nyní tam
bioplastové tvoří
- Krit.:
- (grc) ποιοῦσιν (cf. Astr. 9,84) deb.
M f. 160r
193
σῶμα μεῇ Μέλιτι – τότε
νῦν τετελεσμένον εἴη –
σῶμα μεῇ
Μέλιτι – τό τε νῦν τετελεσμένον εἴη -
den Körper für meine
Melis her – und jetzt müsste er vollendet sein ‒
tělo Melitě mojí – a to
už teď hotovo bude. –
- Sim.:
- (grc) νῦν
τετελεσμένον εἴη] vide supra ad Astr. 10,141
194
καὶ νῦν ἐγκεφάλῳ
ῥόβοτοι ἄπο πάντα τύπουσιν,
καὶ νῦν
ἐγκεφάλῳ ῥόβοτοι ἀπὸ πάντα τυπῶσιν,
und jetzt kopieren die
Roboter alles ins Gehirn,
Nyní pak do mozku jí tam
roboti kopii kladou,
- Krit.:
- (grc) ἀπὸ deb.(grc) τυπῶσιν
deb.
195
οἷα μὲν εἰν μνήμῃσιν
ἔχει Μέλις ὡς κομπουτήρ.
οἷα μὲν εἰν
μνήμῃσιν ἔχει Μέλις ὡς κομπουτήρ.
was Melis als Computer
im Speicher hatte.
všechno co v paměti měla
ta Melis co počítač pouhý.
196
Τῆς δε νοστησαμένης ἰδὲ
καὶ νῦν σῶμα ἐχούσης
Τῆς δὲ
νοστησαμένης ἰδὲ καὶ νῦν σῶμα ἐχούσης
Wenn er aber zurückkommt
und jetzt einen Körper hat,
Ale až zpátky se vrátí a
tělo bude zas míti,
- Krit.:
- (grc) Τῆς δὲ M
(recte)
197
τὰς κομπουτῆρος κατόχας
θέλομέν γ’ ἀπόλεσθαι,
τὰς
κομπουτῆρος κατοχὰς θέλομέν γ’ ἀπολέσθαι,
wollen wir den Inhalt
des Computers vernichten,
chceme tam v počítači ty
obsahy paměti zničit,
- Krit.:
- (grc) κατοχὰς
deb.(grc) ἀπολέσθαι
deb.
198
ὡς ἵνα οὐκ εἴη δίπλαξ
Μέλις, ἀλλὰ μόνη τε.«
ὡς ἵνα οὐκ εἴη
δίπλαξ Μέλις, ἀλλὰ μόνη τε.«
damit Melis nicht
doppelt, sondern nur eine einzige ist.“
aby nebyla dvojí víc
Melis, leč jenom jedna.”
199
Ὣς φάτο, ἀλλὰ δ’ ἐμοί
γε κατεκλάσθη φίλον ἦτορ,
Ὣς φάτο, ἀλλὰ
δ’ ἐμοί γε κατεκλάσθη φίλον ἦτορ,
So sprach er, aber mir
zerbrach mein liebes Herz,
Tak pravil. Avšak moje
se milé zlomilo srdce
- Sim.:
- (grc) ἀλλὰ δ’
ἐμοί γε κατεκλάσθη φίλον ἦτορ] vide supra ad Astr. 1,166
200
εἵνεκα ὥς γε θέλουσ’
ὀλέσαι συστήματι μνήμην
εἵνεκα ὥς γε
θέλουσ’ ὀλέσαι συστήματι μνήμην
da sie den Speicher im
System des Hauptcomputers
proto, že systému chtěl
tam hlavnímu vyprázdnit paměť
201
ἄρχοντος· ὅτ’ ἄνευ
τούτου ἶν’ οὔποτ’ ἔχοιμεν
ἄρχοντος· ὅτ’
ἄνευ τούτου ἶν’ οὔποτ’ ἔχοιμεν
zerstören wollten. Denn
ohne diesen hätten wir niemals Kraft,
vladcí, bez něhož vůbec
jsme žádnou neměli možnost
202
νῆα κυβερνῆσαι περάαν
ἰδὲ χάσματα κόσμου.
νῆα κυβερνῆσαι
περάαν ἰδὲ χάσματα κόσμου.
das Schiff zu steuern
und die Räume des Kosmos zu durchqueren.
naši lodici řídit a
plouti propastmi kosmu.
203
Οὕτως εἰν πλάνῃ ῥοβότων
μίμνειν δέον εἴη,
Οὕτως εἰν
πλάνῃ ῥοβότων μίμνειν δέον εἴη,
So müssten wir auf dem
Planeten der Roboter bleiben.
Tak by na planetě té
těch robotů bylo mi zůstat,
204
οὐ γάρ μοι ἰδὲ καὶ
ἕταροίς τις πρῆξις ἀλῦξαι.
οὐ γάρ μοι ἰδὲ
καὶ ἑτάροις τις πρῆξις ἀλύξαι.
denn für mich und meine
Gefährten gäbe es keine Möglichkeit, zu entfliehen.
ani by mně ani druhům už
uniknout nebyla možnost.
- Krit.:
- (grc) ἑτάροις M primum
(recte)(grc) ἀλύξαι
deb.
- Hs.:
- (grc) καὶ E: τοῖς M
a.c.
205
Λάθρα μὲν ἀχνύμενός νυν
ἐπεύχεσθαι μεμάακα,
Λάθρα μὲν
ἀχνύμενός νυν ἐπεύχεσθαι μεμάακα,
Heimlich betrübt wollte
ich jetzt beten,
V duchu vzdychaje jenom
jsem nyní zkoušel se modlit,
- Sim.:
- (grc) 205sq.: ~ Astr. 2,80sq.
206
εἴ κέν τίς γ’ εἴη θεὸς
εἰν κόσμοιο βάθεσσιν,
εἴ κέν τίς γ’
εἴη θεὸς εἰν κόσμοιο βάθεσσιν,
ob es einen Gott in den
Tiefen des Kosmos gebe,
jestli by nějaký bůh
snad živ byl v hlubinách kosmu,
207
ἔλπιδος ἐκπίπτων καὶ
ἀμηχανίη ἔχε θυμόν.
ἐλπίδος
ἐκπίπτων καὶ ἀμηχανίη ἔχε θυμόν.
da ich jeglicher
Hoffnung beraubt war und Ratlosigkeit meinen Sinn hielt.
ztrativ naději všecku a
bezmoc chopila mysl.
- Krit.:
- (grc) ἐλπίδος
deb.
- Sim.:
- (grc) ἀμηχανίη
ἔχε θυμός] vide supra ad Astr. 5,160
208
Ἐξαπίνης Φράντης μὲν
ἀΐξας μακρ’ ἰάχησεν
Ἐξαπίνης
Φράντης μὲν ἀΐξας μάκρ’ ἰάχησεν
Plötzlich eilte Franta
herbei und schrie laut
Náhle tu vyskočil Franta
a mocným zaječel hlasem,
- Krit.:
- (grc) μάκρ’ deb.
209
καὶ ἀπὸ τοῦ πλοίου
αὐτὸς τάχα ἇλτο χαμᾶζε
καὶ ἀπὸ τοῦ
πλοίου αὐτὸς τάχα ἆλτο χαμᾶζε
und sprang selbst
schnell vom Schiff auf den Boden.
a tu z plavidla rychle
sem zase seskočil na zem,
- Krit.:
- (grc) ἆλτο (cf. e.g.
Astr. 12,297) deb.
- Sim.:
- (grc) ἆλτο
χαμᾶζε] vide supra ad Astr. 8,23
M f. 160v
210
καὶ μὲν ἐγὼ βλέψας ἔξω
ἴδον ὀφθαλμοῖσιν
καὶ μὲν ἐγὼ
βλέψας ἔξω ἴδον ὀφθαλμοῖσιν
Und als ich mit meinen
Augen nach draußen blickte, sah ich,
a i já hledě tam ven
jsem svýma očima spatřil,
- Sim.:
- (grc) ἴδον
ὀφθαλμοῖσιν] vide supra ad Astr. 5,228
211
θῆρα πελάζεσθαι αὐτῷ
περ ἐοικότα Φράντῃ
θῆρα
πελάζεσθαι αὐτῷ περ ἐοικότα Φράντῃ
dass sich Franta ein
Tier näherte, das ihm glich
jak se zvíře k nám
blíží, jež podobné Frantovi bylo
212
παντοίως· ὁ μὲν ἔσκε
γαλῇ γε κακώδει ἐοικώς,
παντοίως· ὁ
μὲν ἔσκε γαλῇ γε κακώδει ἐοικώς,
auf alle Weise: Es war
einem übelriechenden Marder ähnlich,
zcela; to také i mělo tu
podobu smrduté kuny,
- Sim.:
- (grc) 212-214: ~ Astr. 1,180‒182
213
ἣν Μέφιτιν μέφιτιν μὲν
ἐπίκλησιν καλέουσιν
ἣν Μέφιτιν
μέφιτιν μὲν ἐπίκλησιν καλέουσιν
den Mephitis mephitis
mit Namen
kterou učení lidé zvou
Mephitis mephitis jménem
214
ζωολόγοι, ἀτὰρ οἱ
κοινοὶ σκοῦγκον καλέουσιν.
ζωολόγοι, ἀτὰρ
οἱ κοινοὶ σκοῦγκον καλέουσιν.
die Zoologen nennen,
aber die gemeinen Leute Skunk nennen.
přírodopisci, však běžní
zvou smraďochem neboli skunkem.
215
Τώδε δύω σκούγκω ἄμφω
ἐσάτην ἐνὶ ἀγρῷ,
Τώδε δύω
σκούγκω ἄμφω ἐσάτην ἐνὶ ἀγρῷ,
Diese zwei Skunks waren
beide auf dem Feld,
Oni pak skunkové oba tam
venku na pláni stáli
- Hs.:
- (grc) γ’ M post
σκούγκω
216
οὐρᾶ σαινεέτην τ’
ἀσπαζεέτην, ὅτ’ ἔοικεν
οὐρὰ σαινεέτην
τ’ ἀσπαζεέτην, ὅτ’ ἔοικεν
wedelten mit ihren
Schwänzen und grüßten sich, wie
ocasy povívajíce a
zdravíce, tak jak je zvykem
- Krit.:
- (grc) οὐρὰ deb.
- Sim.:
- (grc) οὐρὰ
σαινεέτην] cf. Od.
10,215 (οὐρῇσιν μακρῇσι
περισσαίνοντες)
217
θῆρας γ’ ἀσπάζειν
ἀλλήλους ἀντιάζοντας.
θῆράς γ’
ἀσπάζειν ἀλλήλους ἀντιάζοντας.
Tiere sich grüßen
müssen, wenn sie einander treffen.
zvířatům různým se
zdravit, když dvě se potkají spolu.
- Krit.:
- (grc) θῆράς γ’
deb.
T p. 185
218
Ἐξαπίνης Φράντης μεγάλῃ
φωνῇ ἐβόησεν·
Ἐξαπίνης
Φράντης μεγάλῃ φωνῇ ἐβόησεν·
Plötzlich schrie Franta
mit lauter Stimme:
Náhle tu velikým hlasem
a mohutně zakřičel Franta:
219
»Νῦν με, Μέλ’,
ἐμβλάψας, ὄντων ὀλοώτατε πάντων,
»Νῦν με, Μέλ’,
ἔμβλαψας, ὄντων ὀλοώτατε πάντων,
„Jetzt hast du mich,
Melis, getäuscht, du verdorbenster aller Geschöpfe,
„Nyní´s mne, Melisi,
podved, ty největší z bytostí zhoubce,
- Krit.:
- (grc) ἔμβλαψας
deb.
220
ὡς εἶπες ῥόβοτοις
πλάσσειν τοι μήδεα φωτός.
ὡς εἶπες
ῥοβότοις πλάσσειν τοι μήδεα φωτός.
weil du den Robotern
sagtest, dass sie dir die Geschlechtsorgane eines Mannes formen
sollten.
že jsi robotům řekl, by
dali ti orgány mužské,
- Krit.:
- (grc) ῥοβότοις M
(recte)
221
Οὔδ’ ἄρα ἠ Μέλις ἔσσι, ὅπως ὀΐησά σε εἶναι,
Οὐδ’ ἄρα Μέλις
ἐσσί, ὅπως ὀΐησά σε εἶναι,
Du bist also nicht die
Melis, wie ich meinte, dass du es seist,
neboť nejsi ta Melis,
jak měl jsem za to, že budeš,
- Krit.:
- (grc) Οὐδ’ deb.(grc) ἡ M
(recte)(grc) ἐσσί deb.
- Hs.:
- (grc) γ’ M post σε
222
ἀλλ’ ὁ Μέλις ἄρσην· τόδε μοι φθείρει φρεσὶ
θυμόν.«
ἀλλ’ Μέλις
ἄρσην· τὸ δέ μοι φθείρει φρεσὶ θυμόν.«
sondern der männliche
Melis. Dies zerstört mir das Herz im Verstand.“
ale ten Melis samec, to
zžírá v hrudi mi srdce!“
223
Ἦ Φράντης ῥοβοτος, ὁ
Μέλις δέτ’ ἀμείβετο μύθῳ·
Ἦ Φράντης
ῥόβοτος, ὁ Μέλις δέ τ’ ἀμείβετο μύθῳ·
So sprach der Roboter
Franta, aber Melis erwiderte mit dem Wort:
Tak pravil robot ten
Franta a Melis mu odvětil slovem:
- Krit.:
- (grc) ῥόβοτος
deb.(grc) δέ τ’ deb.
- Sim.:
- (grc) ἀμείβετο
μύθῳ] clausula Hom., cf. Il.
24,200 et
al.
M f. 161r
224
»Νήπιος ἔσσ’, ὦ Φράντα,
τε πιπτωκὼς κεράσοιο(1)
»Νήπιός ἐσσ’,
ὦ Φράντα, τε πεπτωκὼς κεράσοιο
„Töricht bist du,
Franta, und aus der Kirsche gefallen,(1)
„Hloupý jsi zajisté,
Franto, anebo spadl jsi z višně,
- Krit.:
- (grc) Νήπιός ἐσσ’
deb.(grc) πεπτωκὼς
deb.
- Sim.:
- (grc) νήπιός
ἐσσ’, ὦ Φράντα] vide supra ad Astr. 8,286
225
ὡς ὀΐεις μ’ ἔμεναι
οὐσίην θηλυτέρην περ.
ὡς ὀΐεις μ’
ἔμεναι οὐσίην θηλυτέρην περ.
da du meinst, dass ich
ein weibliches Wesen sei.
jestliže měl jsi kdy za
to, že já jsem bytostí ženskou.
226
Ναὶ γὰρ ἐγὼ κόραμος
ῥοβότων, τοῖς ἶφι ἀνάσσω
Ναὶ γὰρ ἐγὼ
κόραμος ῥοβότων, τοῖς ἶφι ἀνάσσω
Ja, denn ich bin der
Anführer der Roboter, über die ich alle mit Gewalt
Verů jsem robotů šéf, a
těm já mocí svou vládnu
227
πάντεσσιν ἰδὲ καί σευ,
ἐπεὶ εἷς εἶ ῥοβότοισιν.
πάντεσσιν ἰδὲ
καί σευ, ἐπεὶ εἷς εἶ ῥοβότοισιν.
herrsche, auch über
dich, da du einer von den Robotern bist.
všechněm, a také tobě,
neb též jsi jen z robotů jeden.
228
Σεῖό γε φέρτερός εἰμι·
τὸ γὰρ οὔπως ἐπέοικεν
Σεῖό γε
φέρτερός εἰμι· τὸ γὰρ οὔπως ἐπέοικεν
Ich bin besser als du:
Denn es würde sich keineswegs ziemen,
Nad tebe lepší jsem já a
tak se nesluší vůbec,
229
θηλυτέρην ἔμεναί τε
γαμεῖσθαι ὅντι χέρηϊ.
θηλυτέρην
ἔμεναί τε γαμεῖσθαι ὄντι χέρηϊ.
dass ich weiblich bin
und ein geringeres Wesen heirate.
abych já samice byl a
pasivní k bytosti horší.
- Krit.:
- (grc) ὄντι deb.
230
Ναὶ γὰρ ἐγὼν ἄρσην·
ἄρσην δέτε γ’ αἰὲν ἔεσκον
Ναὶ γὰρ ἐγὼν
ἄρσην· ἄρσην δέ τέ γ’ αἰὲν ἔεσκον
Ja, ich bin nämlich
männlich. Und männlich war ich immer
Věru, i já jsem muž; a
vždycky jsem byl jen mužem
- Krit.:
- (grc) δέ τέ
γ’deb.
231
τῇ ψυχῇ πρίν μοι ὀπάσας
σαρκὸς τόδε σῶμα.
τῇ ψυχῇ πρίν
μοι ὄπασας σαρκὸς τόδε σῶμα.
in der Seele, bevor du
mir diesen Körper aus Fleisch gabst.
v duši, už dříve,
nežli´s mi opatřil masité tělo.
- Krit.:
- (grc) ὄπασας
deb.
232
Οὔδ’ ἄρα θηλυγάμος,
ἀνδροφίλος τε τέτυγμην,
Οὐδ’ ἄρα
θηλυγάμος, ἀνδροφίλος τε τετύγμην,
Ich bin aber keiner, der
Frauen heiratet, sondern ich bin androphil,
Ne však milovník žen,
však milovník vznikl jsem mužů,
- Krit.:
- (grc) οὐδ’ deb.(grc) τετύγμην
deb.
- Sim.:
- (grc) θηλυγάμος] apud veteres non legitur(grc) ἀνδροφίλος] veteres tantum adiectivo φίλανδρος utebantur
233
ὡς πολλοὶ ἄνδρες καὶ
Ἀχαίων ἔξοχ’ ἄριστοι
ὡς πολλοὶ
ἄνδρες καὶ Ἀχαιῶν ἔξοχ’ ἄριστοι
wie viele Männer und die
weitaus Besten der Achaier (Griechen),
tak jako mužové mnozí a
z Řeků nejlepší všichni
- Krit.:
- (grc) Ἀχαιῶν
deb.
- Sim.:
- (grc) ἔξοχ’
ἄριστοι] clausula Hom., vid. Il.
20,158 et
al.
234
πάντες ἐξείης πλὴν
μούνου μὲν Σοφοκλῆος.
πάντες ἐξείης
πλὴν μούνου μὲν Σοφοκλῆος.
alle der Reihe nach mit
Ausnahme einzig des Sophokles.
vůbec, jeden jak druhý,
až jenom na Sofokléa.
235
Ἀλλὰ δέ μιν πάντες μὲν
Ἀθηναίων ὄχ’ ἄριστοι
Ἀλλὰ δέ μιν
πάντες μὲν Ἀθηναίων ὄχ’ ἄριστοι
Aber alle weitaus Besten
von Athen
Ale tomu se všichni tam
nejlepší v Athénách smáli,
236
κερτομέοις ἔπεσιν
κίκλησκον ›φιλογυνήτην‹,(vt)
κερτομέοις
ἔπεσιν κίκλησκον ›φιλογυνήτην‹,(vt)
nannten ihn mit
lästernden Worten einen „Frauenliebhaber“,
a též ho posměšným
slovem tam zvali „milovník ženštin“.
237
ὡς ὅτ’ ἔρως θῆλυς
χθόνιος κοινός τε τέτυκται,
ὡς ὅτ’ ἔρως
θῆλυς χθόνιος κοινός τε τέτυκται,
weil die weibliche Liebe
irden und gemein ist,
Neboť zženštilý Erós je
jenom pozemský, běžný,
238
ἀλλά γε οὐρανίην
φιλανδρείην καλέουσιν,
ἀλλά γε
οὐρανίην φιλανδρείην καλέουσιν,
sie aber die Männerliebe
himmlisch nennen.
ale pro muže lásku tu
vznešenou, nebeskou zovou.
239
τῇ καὶ ἐγὼ φιλέω, ἐπεὶ
ὄρχαμός εἰμι ἄριστος.«
τῇ καὶ ἐγὼ
φιλέω, ἐπεὶ ὄρχαμός εἰμι ἄριστος.«
Mit der liebe auch ich,
da ich der beste Anführer bin.“
Tou také miluji já, neb
nejlepší vládce jsem druhých.“
M f. 161v
240
Ὣ φάτο κομπουτὴρ ἢ τοῦ
ψυχὴ ἐνὶ σκούγκῳ,
Ὣς φάτο
κομπουτὴρ ἢ τοῦ ψυχὴ ἐνὶ σκούγκῳ,
So sprach der Computer
bzw. seine Seele in dem Stinktier,
Tak pravil počítač ten,
či jeho ve skunku duše,
- Krit.:
- (grc) Ὣς M
(recte)
241
ἀλλὰ δέ μιν Φράντης μὲν
ἀμείβετο αἰσχρὰ χολωθείς·
ἀλλὰ δέ μιν
Φράντης μὲν ἀμείβετο αἰσχρὰ χολωθείς·
aber Franta antwortete
ihm schimpflich erzürnt:
ale mu odpovídal zas
Franta se strašným vztekem:
242
»Οὔδ’ ἄρα τοι φρονέω
μὲν χειρότερος, Μέλι, εἶναι,
»Οὐδ’ ἄρα τοι
φρονέω μὲν χειρότερος, Μέλι, εἶναι,
„Aber ich denke nicht,
dass ich geringer bin, Melis,
„Ale to nemyslím věru,
že horší jsem, Melisi, tebe
- Krit.:
- (grc) Οὐδ’ deb.
243
ὡς μὲν μοῦνος ἐὼν
χθονίων ῥοβότων βιοπλάστων
ὡς μὲν μοῦνος
ἐὼν χθονίων ῥοβότων βιοπλάστων
da ich der einzige aller
irdischen bioplastischen Roboter bin,
neboť já jediný ze všech
těch robotů bioplastických
244
μυριάδας γ’ ἐκατὸν
γλώσσας αὐτὸς δεδάακα,
μυριάδας γ’
ἑκατὸν γλώσσας αὐτὸς δεδάακα,
der selbst eine Million
Sprachen beherrscht
kteří kdy na Zemi
vznikli těch milión ovládám řečí,
- Krit.:
- (grc) ἑκατὸν M
(recte)
245
ἀλλά τε καὶ ἄλλας
δύναμαι τεύχειν ενὶ θυμῷ
ἀλλά τε καὶ
ἄλλας δύναμαι τεύχειν ἐνὶ θυμῷ
und sogar auch andere in
meinem Sinn schaffen kann,
ale i ostatní mnohé si
mohu vytvořit v mysli
- Krit.:
- (grc) ἐνὶ deb.
T p. 186
246
ἃς τὰς καὶ νοέω,
συτάξας εἰν πραπίδεσσιν.
τάς, ἃς καὶ
νοέω, συντάξας εἰν πραπίδεσσιν.
indem ich diejenigen,
die ich auch verstehe, in meinem Verstand kombiniere.
složiv ty, jež už umím
tam ve své výborné mysli.
- Krit.:
- (grc) τάς, ἃς
deb.(grc) συντάξας
deb.
- Hs.:
- (grc) Οὐ γὰρ μὲν
τούτοι πλάνῃ αὐτοῦ τιν’ ἔχεσκον / παντοίων γλωσσῶν μεταθήτορα ὡς καὶ ἔγωγε.
M: omiserunt T, E
247
Τοὔνεκα καὶ δυνάμην
πωλῆσαι ἐμὴν ἄπο μνήμην
Τοὔνεκα καὶ
δυνάμην πωλῆσαι ἐμὴν ἄπο μνήμην
Daher konnte ich mein
Gedächtnis verkaufen
Proto také jsme mohl své
obsahy paměti prodat
248
χρήμασι πάμπολλοις καί
τοι τόδε σῶμα ὀπάσσαι.
χρήμασι
παμπόλλοις καί τοι τόδε σῶμα ὀπάσσαι.
für sehr viel Geld und
dir diesen Körper verschaffen.
za mnoho velice peněz, a
tobě to opatřit tělo.
- Krit.:
- (grc) παμπόλλοις
deb.
249
Ἀλλά γε κομπουτὴρ
κόραμος οὐ θαῦμα τέτυκται
Ἀλλά γε
κομπουτὴρ κόραμος οὐ θαῦμα τέτυκται
Aber der Hauptcomputer
ist kein Wunder,
Ale počítač hlavní – to
žádný není přec zázrak.
250
πᾶσιν ἀστεροπλοίοισιν
ἔνδον τ’ ἔχεται εἷς,
πᾶσιν
ἀστεροπλοίοισιν ἔνδον τ’ ἔχεται εἷς,
denn in allen
Sternschiffen befindet sich einer innen,
Ve všech kosmických
lodích je jeden takový uvnitř,
251
ὡς μὲν καὶ δέον εστὶ
μόνον σύστημα ἀνάσσειν
ὡς μὲν καὶ
δέον ἐστὶ μόνον σύστημα ἀνάσσειν
weil es auch notwendig
ist, dass ein System
neboť právě je nutno by
jeden systém sám vládl
- Krit.:
- (grc) ἐστὶ M
(recte)
252
πᾶσιν τοῖς ῥόβοτοις
μικροῖς δέτε κομπουτῆρσιν,
πᾶσιν τοῖς
ῥοβότοις μικροῖς δέ τε κομπουτῆρσιν,
über alle Roboter und
kleinen Computer herrscht,
všechněm robotům v lodi
a počítačům všem i menším,
- Krit.:
- (grc) ῥοβότοις M primum
(recte)(grc) δέ τε deb.
- Hs.:
- (grc) τοῖς E: μὲν
M
253
ὡς καὶ νῦν περ ἐμοί,
ἀλλ’ οὔ μοι φέρτερος ἔσσι.
ὡς καὶ νῦν περ
ἐμοί, ἀλλ’ οὔ μοι φέρτερός ἐσσι.
wie auch über mich, aber
du bist nicht besser als ich.
tak jako nade mnou
vládneš, však nejsi ode mne lepší.
- Krit.:
- (grc) φέρτερός ἐσσι
deb.
- Sim.:
- (grc) ἀλλ’ οὔ μοι
φέρτερός ἐσσι] cf. Il.
4,56 (ἐπεὶ ἦ πολὺ
φέρτερός ἐσσι)
M f. 162r
254
Ἄλλο δέ τοι ἐρέω, σὺ δ’
ενὶ φρεσὶ βάλλεο σῇσιν·
Ἄλλο δέ τοι
ἐρέω, σὺ δ’ ἐνὶ φρεσὶ βάλλεο σῇσιν·
Etwas anderes will ich
dir sagen, du aber präge es deinem Verstand ein:
Jinou ti povím teď věc a
ty si ulož ji v mysli!
- Krit.:
- (grc) ἐνὶ deb.
- Sim.:
- (grc) ἄλλο δέ τοι
ἐρέω, σὺ δ’ ἐνὶ φρεσὶ βάλλεο σῇσιν] vide supra ad 81
255
Οὔδ’ ἄρ’ ἔγωγε θέλω
ἄρσηνί τοι ὄντι μιγῆναι
Οὐδ’ ἄρ’ ἔγωγε
θέλω ἄρσηνί τοι ὄντι μιγῆναι
Ich will mich nicht mit
einem männlichen Wesen vereinen,
Já sám nechtěl bych věru
se spojovat se samčím tvorem,
- Krit.:
- (grc) Οὐδ’ deb.
256
θηρί τε καὶ ῥοβότῳ, οὐκ
ἀνθρώπων δέτε φωτί,
θηρί τε καὶ
ῥοβότῳ, οὐκ ἀνθρώπων δέ τε φωτί,
ob Tier, Roboter oder
auch Menschenmann,
zvířetem, robotem také
anebo s lidským snad mužem,
- Krit.:
- (grc) δέ τε deb.
257
ὡς μὲν ἀεικέλιον πρῆξαί
τε φύσιν πρότι ἐστίν.
ὡς μὲν
ἀεικέλιον πρῆξαί τε φύσιν πρότι ἐστίν.
da es schändlich und
wider die Natur ist, dies zu tun.
neboť to hnusné je činit
a také je nepřirozené.
- Sim.:
- (grc) Siehe dazu auch Sacheinführung I.1.1.
- Hs.:
- (grc) δ’ M post
πρότι
258
Ἀλλ’ ἰθι· οὐ πλεῖν μέν
σε φιλῶ, ὅτι δυσγενέης εἶ.«
Ἀλλ’ ἴθι· οὐ
πλεῖν μέν σε φιλῶ, ὅτι δυσγενέης εἶ.«
Aber geh! Ich liebe dich
nicht mehr, da du degeneriert bist!“
Ale jdi! Nemám tě v
lásce, neb pouhým's degenerátem!“
- Krit.:
- (grc) ἴθι deb.
259
Ὣς φάτο Φράντα ῥόβως, ὁ
Μέλις μὲν ἤρξατο κλαίων·
Ὣς φάτο Φράντα
ῥόβως, ὁ Μέλις μὲν ἤρξατο κλαίων·
So sprach der Roboter
Franta, Melis aber begann weinend:
Tak pravil robot ten
Franta a Melis počal hned plakat:
260
»Ὦ ποποῖ, οὔ με θέλει
Φράντης, ἀστὴρ βιότοιο,
»Ὢ πόποι, οὔ
με θέλει Φράντης, ἀστὴρ βιότοιο,
„O weh, Franta, der
Stern meines Lebens, will mich nicht,
„Ó běda, již mě nechce
můj Franta, života hvězda,
- Krit.:
- (grc) Ὢ πόποι
deb.
261
ἥως φιλάνδρον· τότε μοι
σάος αἰπὺς ὄλεθρος.«
ἥως φίλανδρον·
τότε μοι σάος αἰπὺς ὄλεθρος.«
weil ich Männer liebe.
Dann ist mir das jähe Verderben sicher.“
proto, že miluji muže –
tu jistá je příkrá mi zkáza!“
- Krit.:
- (grc) φίλανδρον
deb.
- Sim.:
- (grc) τότε μοι
σάος αἰπὺς ὄλεθρος] vide supra ad Astr. 11,228
262
Ἦ ῥα καὶ αἶψα θέων
ἦλθεν πλοῖονδε κελαινὸν
Ἦ ῥα καὶ αἶψα
θέων ἦλθεν πλοῖόνδε κελαινὸν
Sprach's also und ging
schnell laufend zum schwarzen Schiff
Pravil a úprkem rychlým
tam v černé plavidlo vstoupil
- Krit.:
- (grc) πλοῖόνδε
deb.
263
καὶ Ἰβοῖ ῥοβότῳ φεῖσρον
εἷλεν ἀπὸ χειρὸς
καὶ Ἰβοῖ
ῥοβότῳ φεῖσρον εἷλεν ἀπὸ χειρὸς
und nahm dem Roboter Ivo
den Phaser aus der Hand,
Ivovi robotovi tam z
ruky vytrhl fejzr,
264
καὶ στόχον αἶψα ἕλων
αὐτοῦ τὸ νέον βάλε σῶμα.
καὶ στόχον
αἶψα ἑλὼν αὑτοῦ τὸ νέον βάλε σῶμα.
zielte schnell und traf
seinen neuen Körper.
a pak, namířiv rychle,
se v nové střelil své tělo.
- Krit.:
- (grc) ἑλὼν deb.(grc) αὑτοῦ
possis
- Sim.:
- (grc) καὶ στόχον
αἶψα ἑλών] ~ Astr. 15,300
265
Βλήμενος ἐξαπίνης
διεφήνατ’ ἠΰτ’ ὀμίχλη
Βλήμενος
ἐξαπίνης διεφήνατ’ ἠΰτ’ ὀμίχλη
Getroffen wurde er
plötzlich durchsichtig wie Nebel
Zasažen, zprůhledněl tu
ihned na způsob mlhy
266
καὶ μὲν ἄφαντος ἔφυ ὁ
Μέλις καὶ οὐ πλέον ἔσκεν,
καὶ μὲν
ἄφαντος ἔφυ ὁ Μέλις καὶ οὐ πλέον ἔσκεν,
und Melis wurde
unsichtbar und war nicht mehr,
a pak zanikl vůbec a
Melise nebylo více.
267
ἀλλά γε Φράντα
μεταφρήζων στερεὸς μένε θυμόν.
ἀλλά γε Φράντα
μεταφρήζων στερεὸς μένε θυμόν.
aber Franta, der
Übersetzer, blieb hart in seinem Herzen.
Avšak tlumočník Franta
si tvrdé zachoval srdce.
M f. 162v
268
Ὣς μὲν ἔρως τύφλωσε
σοφοὺς μωρούς τε ἅπαντας
Ὣς μὲν ἔρως
τύφλωσε σοφοὺς μωρούς τε ἅπαντας
So blendet Eros die
Weisen und die Törichten alle zusammen
Tak tedy oslepuje bůh
Erós moudré i hloupé,
269
καί γε κενὸν τέτυκεν
πᾶν πυκνότατον στρατάγημα.
καί γε κενὸν
τέτυκεν πᾶν πυκνότατον στρατάγημα.
und macht jegliche
höchstkomplizierte Planung zunichte.
a teď se zbytečným stal
ten složitý stratagém celý.
270
Σῶμα, τὸ μὲν Φράντης
μνήμῃ γλώσσων ὤνησεν,
Σῶμα, τὸ μὲν
Φράντης μνήμῃ γλωσσῶν ὤνησεν,
Der Körper, den Franta
mit seinem Sprachengedächtnis gekauft hatte,
Tělo, jež tlumočník
Franta byl koupil za paměť řečí,
- Krit.:
- (grc) γλωσσῶν
deb.
- Hs.:
- (grc) ὤνησεν E: τὰ ὄνησεν
M
271
καί νυν ἄφαντον ἔφυ
αὖτις καὶ οὐ πλέον ἔσκεν·
καί νυν
ἄφαντον ἔφυ αὖτις καὶ οὐ πλέον ἔσκεν·
war jetzt wieder
verschwunden und war nicht mehr,
úplně zmizelo nyní a již
ho nebylo více,
272
καὶ δαπανηρὸν ἐὸν τόδε
καὶ ἀποφώλιον ἦεν.
καὶ δαπανηρὸν
ἐὸν τόδε καὶ ἀποφώλιον ἦεν.
und, obwohl es teuer
war, war es auch eine Torheit.
byť bylo velice drahé –
to hloupá zbytečnost byla.
- Sim.:
- (grc) ἀποφώλιος
ἦεν] vide supra ad Astr. 8,288
273
Μούνως εὐτύχης
κομπουτὴρ ὄρχαμος ἦεν,
Μούνως εὐτυχὴς
κομπουτὴρ ὄρχαμος ἦεν,
Nur der Hauptcomputer
hatte noch Glück,
Jedině počítač hlavní
měl při tom všem ještě štětí,
- Krit.:
- (grc) εὐτυχὴς
deb.
T p. 187
274
ὥς οὐ τῷ μνήμας ὄλεσεν
Φράντης πολύφαυλος.
ὡς οὐ τῷ
μνήμας ὄλεσεν Φράντης πολύφαυλος.
dass ihm der ganz
schlimme Franta nicht seine Speicher vernichtet hatte.
že mu pamětí obsah ten
Franta neměl čas zničit,
- Krit.:
- (grc) ὡς deb.
- Sim.:
- (grc) πολύφαυλος] primum apud Eustathium legitur, cf. LSJ 1996, LSJ s.v.
275
Οὕτως μέν γ’ ἔχομέν μιν
ἀσκηθέα καὶ φρόνιμόν τε.
Οὕτως μέν γ’
ἔχομέν μιν ἀσκηθέα καὶ φρόνιμόν τε.
So hatten wir ihn
unversehrt und vernünftig
takže teď jsme ho měli i
bezvadný, s moudrostí jeho,
276
Τοὔνεκα ἶν’ ἔχομεν δι’
ἄπειρον χάσμα κυβερνᾶν.
Τοὔνεκα ἶν’
ἔχομεν δι’ ἄπειρον χάσμα κυβερνᾶν.
Deshalb hatten wir die
Kraft, durch die unendliche gähnende Leere zu steuern.
proto měli jsme
schopnost loď řídit propastmi kosmu.
277
Οὔδ’ ἔτι κομπούτηρ γέ
τι εἶδεν τοῦ περὶ σκούγκου
Οὐδ’ ἔτι
κομπουτήρ γέ τι ᾔδεν τοῦ περὶ σκούγκου
Der Computer aber wusste
nichts mehr über das Stinktier
Aniž počítač tento co
věděl o ňákěm skunku
- Krit.:
- (grc) οὐδ’ deb.(grc) κομπουτήρ M
(recte)(grc) ᾔδει (cf. tr.
Bohemicam věděl) deb.
278
δίπλακι καὶ διδύμῳ
ψυχῆς τε νόοιο ἑοῖο
δίπλακι καὶ
διδύμῳ ψυχῆς τε νόοιο ἑοῖο
in doppelter und
zweifacher Form der Seele und seines Verstandes
podvojném dvojníku jeho
a jeho mysli či duši
279
σχήματι (εἴ κεν μὲν
ῥόβοτοι ψυχήν τοι ἔχοντο),
σχήματι (εἴ
κεν μὲν ῥόβοτοι ψυχήν τοι ἔχοντο),
(wenn Roboter überhaupt
eine Seele haben würden).
(jestliže roboti ovšem
cos mají na způsob duše)
- Hs.:
- (grc) τοι E: μὲν M
280
οὕτως μὲν συνεχῶς
Φράντην ῥοβοτον ἐφίλησεν.
Οὕτως μὲν
συνεχῶς Φράντην ῥόβοτον ἐφίλησεν.
So liebte er weiterhin
den Roboter Franta.
takže nepřerušeně sám
miloval robota Frantu.
- Krit.:
- (grc) ῥόβοτον
deb.
281
Ἀλλ’ οὐ Φράντα
μεταφρήζων πλεῖν μιν φιλεῖ αυτόν
Ἀλλ’ οὐ Φράντα
μεταφρήζων πλεῖν μιν φιλεῖ αὐτόν
Aber Franta, der
Übersetzer, liebte ihn nicht mehr
Avšak tlumočník Franta
již více neměl ho v lásce
- Krit.:
- (grc) αὐτόν deb.
- Hs.:
- (grc) μεταφρήζων E:
-αθήτωρ M
282
(ὡς αὐτήν – τόδε οἱ
κελανὴ κὴρ εἴσατο εἶναι).
(ὡς αὐτήν – τὸ
δέ οἱ κελανὴ κὴρ εἴσατο εἶναι).
(wie sie – dies schien
ihm der schwarze Tod zu sein).
(neb to nebyla ona – to
smrtí se černou mu zdálo.)
283
Πολλάκι νῦν Φράντην
λισόμην μαλακοῖς ἐπέεσσιν
Πολλάκι νῦν
Φράντην λισόμην μαλακοῖς ἐπέεσσιν
Oft bat ich nun Franta
flehentlich mit sanften Worten,
Často nyní jsem Frantu
teď prosil měkkými slovy,
- Sim.:
- (grc) μαλακοῖς
ἐπέεσσιν] clausula Hom., vid. Il.
6,337 et
al.
284
θέλξαι κομπουτῆρα μέγαν
δόμεναι πάλιν ἀρχὴν
θέλξαι
κομπουτῆρα μέγαν δόμεναι πάλιν ἀρχὴν
den großen Computer zu
betören, uns wieder die Herrschaft
aby počítač hlavní sám
přemluvil předat nám vládu
285
αὑτοῦ καὶ ἄλλων ῥοβότων
ἑτάρους καὶ ἐγείρειν,
αὑτοῦ καὶ
ἄλλων ῥοβότων ἑτάρους καὶ ἐγείρειν,
über sich und die
anderen Roboter zu geben und die Gefährten zu wecken,
nad sebou, s druhými
také tam roboty, lidi pak vzbudil,
M f. 160r
286
ὡς ἵνα καὶ δυνάμεσθα
πλέειν κόσμοιο βάθεσσιν.
ὡς ἵνα καὶ
δυνάμεσθα πλέειν κόσμοιο βάθεσσιν.
damit wir wieder in den
Tiefen des Kosmos fahren konnten.
abychom opět mohli dál
plouti propastmi kosmu.
287
Ἀλλά γε Φράντα
μεταφρήζων ἔχε μήδεα φωτὸς
Ἀλλά γε Φράντα
μεταφρήζων ἔχε μήδεα φωτὸς
Aber Franta, der
Übersetzer, hatte die Geschlechtsorgane eines Mannes
Avšak tlumčník Franta
měl nyní orgány mužské
- Hs.:
- (grc) μεταφρήζων E:
-αθήτωρ M
288
καὶ γὰρ νῦν ἔθελεν
πειρᾶσθαι ἐργα ἐρώτων.
καὶ γὰρ νῦν
ἔθελεν πειρᾶσθαι ἔργα ἐρώτων.
und wollte deshalb jetzt
die Werke der erotischen Liebe versuchen,
a proto vyzkoušet chtěl
si, co jsou to erótů činy,
- Krit.:
- (grc) ἔργα deb.
- Sim.:
- (grc) ἔργα
ἐρώτων] vide supra ad Astr. 2,116
289
Ἀλλά γε σὺν ῥοβότοισι
πολοῖς οὐκ ἥνδανε θυμῷ.
Ἀλλά γε σὺν
ῥοβότοισι πολοῖς οὐχ ἥνδανε θυμῷ.
aber mit den vielen
Robotern gefiel es ihm nicht im Herzen.
avšak s robotů rodem se
jemu nezdálo v srdci.
- Sim.:
- (grc) πολοῖς οὐχ
ἥνδανε θυμῷ] vide supra ad Astr. 3,25
290
Ἦσαν μὲν πλάνῃ θῆρές
τινες οὐ μεγάλοι γε
Ἦσαν μὲν πλάνῃ
θῆρές τινες οὐ μεγάλοι γε
Auf dem Planeten waren
einige Tiere, nicht groß,
Byla však na planetě tam
zvířata nepříliš velká,
291
ἢ πλαστοί περ ἔσαν ἤτ’
αὐτόγονοι ἐπὶ πλάνῃ,
ἢ πλαστοί περ
ἔσαν ἤ τ’ αὐτόγονοι ἐπὶ πλάνῃ,
entweder waren sie
künstlich oder selbst auf dem Planeten entstanden,
buď že vyrobená, buď
původní na oběžnici,
- Krit.:
- (grc) ἤ τ’ deb.
292
πρὶν μὲν οἱ ῥόβοτοί τοι
ἀποικίην ἑ ποίησαν.
πρὶν μὲν οἱ
ῥόβοτοί τοι ἀποικίην ἑ ποίησαν.
bevor ihn die Roboter zu
ihrer Kolonie machten.
dříve než robotové si na
ní zvolili domov.
- Hs.:
- (grc) τοι M postea
add.
293
Οἳ μὲν ἔσαν γαλέῃς ἢ
αἰλούροισι ὅμοιοι
Οἳ μὲν ἔσαν
γαλέῃς ἢ αἰλούροισι ὅμοιοι
Sie waren Mardern oder
Katzen ähnlich,
Ta byla podobná trochu
buď kunám anebo kočkám,
294
ἄρσενα καὶ θήλη·
Φράντης γήθησε φίλον κῆρ.
ἄρσενα καὶ
θήλη· Φράντης γήθησε φίλον κῆρ.
und sowohl männlich als
auch weiblich. Franta freute sich im lieben Herzen.
samci a samice také, tu
Frantovi plesalo srdce.
- Sim.:
- (grc) γήθησε
φίλον κῆρ] miscuit noster γήθησε (Il.
1,330
et al.) et ἐμὸν δ’ ἐγέλασσε φίλον κῆρ (Od.
9,413).
Vide etiam infra ad Astr. 20,145
295
Ἦρξε δὲ θηλείας Φράντης
ῥόβοτος θηρῆσαι
Ἦρξε δὲ
θηλείας Φράντης ῥόβοτος θηρῆσαι
Der Roboter Franta
begann die weiblichen zu jagen
Počal si samice ony ten
robot Franta tam honit
296
καὶ τὰς πορνεύειν·
αἰσχρὸς καταπῦγος ἔτυκτο
καὶ τὰς
πορνεύειν· αἰσχρὸς κατάπυγος ἔτυκτο
und mit ihnen Unzucht zu
treiben. Er wurde ein widerlicher Lüstling,
a s nimi poté i smilnil.
A stal se velice vilným,
- Krit.:
- (grc) κατάπυγος
deb.
- Sim.:
- (grc) κατάπυγος] cf. Hsch. κ 1365
297
χαῦλος καὶ χαλαρὸς καὶ
οὐδενός οἱ μὲν ἔμελλεν.
χαῦλος καὶ
χαλαρὸς καὶ οὐδενός οἱ μὲν ἔμελλεν.
lose, locker und
kümmerte sich um nichts.
nedbalým, neukázněným a
o nic víc už nedbal.
298
Ἤμασι μὲν Φράντης ἡῦδεν
παρὰ νηῒ μελαίνῃ,
Ἤμασι μὲν
Φράντης ηὗδεν παρὰ νηῒ μελαίνῃ,
Tagsüber schlief Franta
beim schwarzen Schiff,
Ve dne František spal
tam někde u černé lodi,
- Krit.:
- (grc) ηὗδεν deb.
299
ἀλλά γε νυκτέσσιν
οἴχευεν θήλεα θηρῶν,
ἀλλά γε
νύκτεσσιν μοίχευεν θήλεα θηρῶν,
aber in den Nächten
besprang er die weiblichen Tiere.
avšak za noci chodil a
pokrýval samice zvířat,
- Krit.:
- (grc) νύκτεσσιν
deb.(grc) μοίχευεν
deb.
300
πολλάκι δ’ ἀρσήνεσσι
δέον σχέτο ἶφι μάχεσθαι.
πολλάκι δ’
ἀρσήνεσσι δέον σχέτο ἶφι μάχεσθαι.
Oft musste er mit den
Männchen gewaltsam kämpfen.
často i s jejich samci
tam musel bojovat mocí.
- Sim.:
- (grc) ἶφι
μάχεσθαι] vide supra ad Astr. 6,347
301
Ὣς πουλύγλωσσος εἰς
οὐτιδανὸν μὲν ἐτάρφθη.
Ὣς
πουλύγλωσσος εἰς οὐτιδανὸν μὲν ἐτάρφθη.
So wandelte sich unser
Polyglott in einen Nichtsnutz!
Takto se polyglot náš
tam v budižkničemu změnil.
- Hs.:
- (grc) γ’ M ante
εἰς
T p. 188
302
Ἀλλὰ δ’ ἐγὼν ἑζόμην
παρὰ νηῦφιν ἀχνύμενος κῆρ.
Ἀλλὰ δ’ ἐγὼν
ἑζόμην παρὰ νηῦφιν ἀχνύμενος κῆρ.
Doch ich setzte mich
neben das Schiff, betrübt im Herzen.
Avšak já sám jsem seděl
tam u lodi, vzdychaje v srdci.
- Sim.:
- (grc) ἀχνύμενος
κῆρ] vide supra ad Astr. 1,210
- Hs.:
- (grc) κῆρ E: ἦτορ M
a.c.
M f. 160v
303
Ἀλλά γέ μοι μοίρην
τρέψεν τι τύχης ἀνάλυσις.
Ἀλλά γέ μοι
μοίρην τρέψεν τι τύχης ἀνάλυσις.
Aber eine Lösung des
Schicksals wandte mir mein Geschick.
Ale mi zvrátila osud tam
jakási náhodná změna.
304
Ἔσκον δ’ εἰν πλάνῃ
ῥόβοτοί τινες ὡς θηρευταί,
Ἔσκον δ’ εἰν
πλάνῃ ῥόβοτοί τινες ὡς θηρευταί,
Auf dem Planeten waren
einige Roboter als Jäger,
Byli na planetě té též
roboti jacísi lovci,
305
οἳ μὲν καὶ παγίδας
τεῦξαν τῇσιν γαλέῃσιν.
οἳ μὲν καὶ
παγίδας τεῦξαν τῇσιν γαλέῃσιν.
die diesen Mardern auch
Fallen stellten,
kterí chystali pasti těm
kočkám anebo kunám,
306
Οὐ γὰρ θηρία ἀλλά γ’
ἔσαν πλάνου ἐνὶ χώρῃ,
Οὐ γὰρ θηρία
ἄλλα γ’ ἔσαν πλάνου ἐνὶ χώρῃ,
denn es gab in der
Gegend des Planeten keine anderen Tiere,
neboť zvířata jiná tam
nebyla v krajině oné,
- Krit.:
- (grc) ἄλλα M
(recte)
307
ἀλλά γε οἱ ῥόβοτοι
εἶχον προγράμματα θηρᾶν.
ἀλλά γε οἱ
ῥόβοτοι εἶχον προγράμματα θηρᾶν.
aber die Roboter hatten
Programme zum Jagen.
avšak ti roboti měli tam
v sobě programy lovit,
308
Τοὔνεκα τὰς γαλέας
θήρησαν οὐ κατὰ κέρδος,
Τοὔνεκα τὰς
γαλέας θήρησαν οὐ κατὰ κέρδος,
Daher jagten sie die
Marder nicht zum Gewinn,
proto lovili kočky, však
nikoliv nějaký pro zisk,
309
ἀλλ’ ὅτι θηρεύειν
ῥόβοτοι προγραμμένοι ἦσαν.
ἀλλ’ ὅτι
θηρεύειν ῥόβοτοι προγραμμένοι ἦσαν.
sondern weil sie
programmiert waren zu jagen.
ale že roboti byli na
lovení programováni.
310
Οἵδε παγὶν τεῦξαν
πολύμητιν τῇσι γαλῇσιν
Οἵδε παγὶν
τεῦξαν πολύμητιν τῇσι γαλῇσιν
Diese machten eine
listige Falle für die männlichen Marder,
Ti pak udělali past
kočkám velice lstivou,
311
ἀῤῥήνεσσιν, ἐπεὶ δέλεαρ
τὸ θῆλυ τέθηκαν.
ἀῤῥήνεσσιν,
ἐπεὶ δέλεαρ τὸ θῆλυ τέθηκαν.
da sie das Weibchen zum
Köder machten.
neboť na jejich samce
tam návnadou samici dali.
- Sim.:
- (grc) δέλεαρ]
apud Homerum non legitur, sed e poetis epicis cf. Opp. H.
3,437
312
Ἀλλά γε Φράντα
μεταφρήζων πέσεν εἰς παγὶν αὐτῶν
Ἀλλά γε Φράντα
μεταφρήζων πέσεν εἰς παγὶν αὐτῶν
Aber Franta, der
Übersetzer, fiel in ihre Falle
Ale tlumočník Franta,
ten do té upadl pasti,
- Hs.:
- (grc) μεταφρήζων E:
-αθήτωρ M
313
καὶ δέτε μιν ταύτη γε
παγὶς λάβε τὴν ποδὸς ἄκρην,
καὶ δέ τέ μιν
ταύτη γε παγὶς λάβε τὴν ποδὸς ἄκρην,
und diese Falle packte
ihn an der Fußspitze.
a jeho chytila past též
pevně za konec nohy,
- Krit.:
- (grc) δέ τέ μιν
deb.
314
τὸν πόδα μιν κατέαξε
παγὶς στερεοῖσιν ὄδουσιν.
τὸν πόδα μιν
κατέαξε παγὶς στερεοῖσιν ὀδοῦσιν.
Die Falle brach ihm den
Fuß mit ihren harten Zähnen.
ihned mu zlomila nohu ta
past svou čelistí tvrdou.
- Krit.:
- (grc) ὀδοῦσιν
deb.
- Sim.:
- (grc) τὸν πόδα
μιν κατέαξε παγὶς στερεοῖσιν ὀδοῦσιν] cf. Il.
11,175 = 17,63 (τῆς δ’ αὐχέν’ ἔαξε λαβὼν κρατεροῖσιν ὀδοῦσι)
315
Σμερδαλέως ἴαχέν τε
λίπεν δέ ἑ οἶστρος ἐρώτων,
Σμερδαλέως
ἴαχέν τε λίπεν δέ ἑ οἶστρος ἐρώτων,
Schrecklich schrie er
und ihn verließ der Stachel der Eroten.
Strašlivě bolestí zařval
a osten ho erótů pustil.
- Sim.:
- (grc) σμερδαλέως
ἴαχέν τε] vide supra ad Astr. 2,57(grc) οἶστρος
ἐρώτων] cf. eadem sede Nonn. D.
41,272
(οἶστρον Ἐρώτων) et al.
316
αὐτίκα ῥαδιοφωνήσας
κατὰ νῆα μέλαιναν
αὐτίκα
ῥαδιοφωνήσας κατὰ νῆα μέλαιναν
Sofort rief er per
Radiofon im schwarzen Schiff
Ihned tu radiofónem se
spojil s lodicí černou,
- Hs.:
- (grc) ῥαδιοφωνήσας E: ῥη-
M(grc) κατὰ νῆα μέλαιναν
E: ιδιῳ βιοῥδιοφωνῳ M a.c.
317
Καίσαρι ἢ Μέλιτι πρὸς
ἄλσος μέν τινα πέμψαι.
Καίσαρι ἢ
Μέλιτι πρὸς ἄλσος μέν τινα πέμψαι.
Cäsar oder Melis, er
solle jemanden zum Wald schicken.
s Císařem, anebo Melim,
by do lesa někoho poslal.
318
Ἀλλά γε κομπουτὴρ Ἴβω
ῥόβοτόν γ’ ἀπόπεμψεν.
Ἀλλά γε
κομπουτὴρ Ἴβω ῥόβοτόν γ’ ἀπόπεμψεν.
Aber der Computer
schickte den Roboter Ivo fort.
Ale ten počítač hlavní
tam vyslal robota Iva.
M f. 161r
319
Ἄψ ἑ φέρεν ῥόβοτος
Φράντην βαρέα στενάχοντα
Ἄψ ἑ φέρεν
ῥόβοτος Φράντην βαρέα στενάχοντα
Der Roboter brachte den
tief stöhnenden Franta zurück,
Zpátky donesl robot ten
Frantu, jenž těžce sténal,
- Sim.:
- (grc) φέρεν …
βαρέα στενάχοντα] cf. Il.
8,334 (φερέτην βαρέα
στενάχοντα) et al. Vide etiam supra ad Astr. 5,335
320
πρίν γε παγὶν μάρψας
ἧσιν χερσὶν στερεῇσιν.
πρίν γε παγὶν
μάρψας ᾗσιν χερσὶν στερεῇσιν.
nachdem er zuvor die
Falle mit seinen starken Händen gepackt hatte.
když byl rozdrtil dřív
tu past svou mohutnou rukou.
- Krit.:
- (grc) ᾗσιν deb.
- Sim.:
- (grc) χερσὶν
στερεῇσιν] cf. eadem sede Il.
12,397 (χερσὶ
στιβαρῇσιν) et al.
321
Ἀλλὰ δὲ νῦν δέον ἔσκεν
ἰητῆρος σοφοῦ ἀνδρὸς
Ἀλλὰ δὲ νῦν
δέον ἔσκεν ἰητῆρος σοφοῦ ἀνδρὸς
Aber jetzt brauchte man
den Arzt, den weisen Mann,
Avšak teď potřeba byla
by lékaře, moudrého muže,
322
καὶ δέτε Φράντ’ αὐτὸς
κόραμον σύστημα ἄνωγεν
καὶ δέ τε
Φράντ’ αὐτὸς κόραμον σύστημα ἄνωγεν
und Franta selbst befahl
dem Hauptsystem,
a proto Franta sám tu
vládce systémů vyzval,
- Krit.:
- (grc) δέ τε deb.
323
ἰητρὸν δ’ εἴλειν ἐκ τῆς
ψυχρῆς κρυότητος.
ἰητρὸν δ’
εἱλεῖν ἐκ τῆς ψυχρῆς κρυότητος.
den Arzt aus dem kalten
Eis zu holen.
aby lékaře vyndal tam ze
stavu zmrzlého zase.
- Krit.:
- (grc) εἱλεῖν
deb.
324
Αἶψα τὸ καὶ τεῦξεν καὶ
ἐγὼ Φράντην μὲν ἄνωγον
Αἶψα τὸ καὶ
τεῦξεν καὶ ἐγὼ Φράντην μὲν ἄνωγον
Schnell tat er dies und
ich befahl Franta,
Rychle to udělal také a
já jsem Františka vyzval,
325
Βούρδην τεχνητῆρα
ἐγείρειν σὺν θεράποντι,
Βούρδην
τεχνητῆρα ἐγείρειν σὺν θεράποντι,
zusammen mit dem Arzt
auch den Ingenieur Burda zu wecken,
aby technika Burdu též
vzbudit s lékařem nechal,
326
ἀλλὰ ὁ κομπουτὴρ
κόραμος καὶ ἐπείθετο μύθῳ.
ἀλλὰ ὁ
κομπουτὴρ κόραμος καὶ ἐπείθετο μύθῳ.
aber der Hauptcomputer
gehorchte auch der Rede.
a tu počítač hlavní též
této poslechl řeči.
- Sim.:
- (grc) καὶ
ἐπείθετο μύθῳ] clausula Hom., vid. Il.
1,33; 24,571
327
Ἦρξε ὁ ἰητὴρ σκέλος
ὀρθῶσαι ῥοβότοιο
Ἦρξε ὁ ἰητὴρ
σκέλος ὀρθῶσαι ῥοβότοιο
Der Arzt fing an, den
Schenkel des Roboters gerade zu machen,
Počal nyní ten doktor se
starat o Franty nohu,
- Hs.:
- (grc) Ἦρξε E: -εν
M
328
καὶ δέ τε νάρκωσιν
τεῦξαι θέλε ἶς θεράποντος.
καὶ δέ τε
νάρκωσιν τεῦξαι θέλε ἲς θεράποντος.
und die Kraft des Arztes
wollte (ihm) eine Narkose bereiten.
a jemu narkózu dát se
také léčitel chystal,
- Krit.:
- (grc) ἲς deb.
- Sim.:
- (grc) νάρκωσιν] verbum pedestre, sed cf. Il.
8,328 (νάρκησε)(grc) ἲς
θεράποντος] cf. formulam Homericam ἲς Ὀδυσῆος/Τηλεμάχοιο (Il.
23,720; Od.
2,409 et
al.)
329
Ἀλλὰ δέ μιν Φράντης
ῥόβοτός γ’ ἐπέεσσιν ἄνωγεν
Ἀλλὰ δέ μιν
Φράντης ῥόβοτός γ’ ἐπέεσσιν ἄνωγεν
Aber der Roboter Franta
hieß ihn mit Worten,
ale ho robot ten Franta
teď také řečí svou vyzval
T p. 189
330
ἐκταμέειν τάχα μέν γε
πάλιν κλυτὰ μήδεα φωτός.
ἐκταμέειν τάχα
μέν γε πάλιν κλυτὰ μήδεα φωτός.
schnell wieder die
berühmten Geschlechtsorgane des Mannes abschneiden.
aby mu rychle zase pryč
vyřízl orgány mužské.
- Hs.:
- (grc) ἐκταμέειν E:
ἐκτμεσέναι M a.c.
331
»Γίγνωσκω, φρονέω«,
εἶπεν Φράντης πολύμητις,
»Γιγνώσκω,
φρονέω«, εἶπεν Φράντης πολύμητις,
„Ich begreife, ich
verstehe,“ sagte der listenreiche Franta,
„Vím a poznávám nyní“,
děl Franta velice lstivý,
- Krit.:
- (grc) γιγνώσκω (cf. Astr. 11,111) deb.
332
»πάντα τά, ὅσσα δ’ ἔρως
γε τέτευχεν θήρεσι πᾶσι.
»πάντα τά,
ὅσσα δ’ ἔρως γε τέτευχεν θήρεσι πᾶσι.
„all das, was Eros allen
Tieren bereitet hat.
„všechno, co mrzký bůh
Erós byl připravil zvířatům všechněm.
333
Ἡδὺς μὲν καρπὸς δοκέει
χρυσῆς Ἀφροδίτης
Ἡδὺς μὲν
καρπὸς δοκέει χρυσῆς Ἀφροδίτης
Süß scheint die Frucht
der goldenen Aphrodite (zu sein)
Sladké se ovoce zdá být
zlaté Venuše božky
- Sim.:
- (grc) χρυσῆς
Ἀφροδίτης] clausula Hom., vid. Il.
3,64; Od.
4,14
334
ἔξω, ἀλλ’ ἔνδον
πολύπικρος σμερδαλεός τε.
ἔξω, ἀλλ’
ἔνδον πολύπικρος σμερδαλέος τε.
von außen, aber innen
ist sie sehr bitter und schrecklich.
zvenku, ale pak vevnitř
je hořké, velice strašné.
- Krit.:
- (grc) σμερδαλέος M
(recte)
335
Ὣς καὶ νῦν μὲν ἔγωγε
πέσον ὀλοήνδε παγίνδε
Ὣς καὶ νῦν μὲν
ἔγωγε πέσον ὀλοήνδε παγίνδε
So fiel auch ich jetzt
in die verderbliche Falle,
Tak jako nyní jsem já
byl upadl do zhoubné pasti
M f. 161v
336
ἀρχαιὴν καὶ πρωτόπυπον
φρόνιμός περ ἐὼν θήρ.
ἀρχαίην καὶ
πρωτότυπον φρόνιμός περ ἐὼν θήρ.
die alt und primitiv
ist, obwohl ich ein vernünftiges Tier bin.
staré a primitivní, ač
přece zvíře jsem moudré.
- Krit.:
- (grc) ἀρχαίην
deb.(grc) πρωτότυπον
deb.
337
Καὶ ἀλλοί γε σοφοὶ
δούλησαν Κύπριδι λυγρῇ,
Καὶ ἄλλοι γε
σοφοὶ δούλησαν Κύπριδι λυγρῇ,
Auch andere Weise haben
der verderblichen Kypris gedient,
Také i mudrci jiní vždy
sloužili Kypridě zhoubné,
- Krit.:
- (grc) ἄλλοι deb.
338
ὡς καὶ Ἀριστοτέλης, ὃ
σοφώτατος ἦν μετὰ πάντων,
ὡς καὶ
Ἀριστοτέλης, ὃ σοφώτατος ἦν μετὰ πάντων,
wie auch Aristoteles,
der der Weiseste unter allen war,
tak jako Aristotelés,
jenž největší mudřec byl ze všech,
339
τετράποδος γυμνὸς μὲν
ἐπώχετο οἷσι δόμοισιν
τετράποδος
γυμνὸς μὲν ἐπῴχετο οἷσι δόμοισιν
auf allen Vieren nackt
in seinem Haus hin- und herging
po čtyřech nahý prý
běhal tam po svém výstavném domě,
340
καὶ δέτε μίν γε Φύλις
πόρνη ὡς θῆρα ὄχευεν,
καὶ δέ τέ μίν
γε Φύλις πόρνη ὡς θῆρα ὄχευεν,
und die Dirne Phylis ihn
wie ein Tier ritt;
a na něm dorota Fylis se
vozila, jak by byl zvíře,
- Krit.:
- (grc) δέ τέ μίν
deb.
- Hs.:
- (grc) ὄχευεν E: ἵπευεν M
a.c.
341
ῥάβδῳ πλῆγε πῠγήν· τόδε
οἱ ὀργασμὸν ὄπασσεν.
ῥάβδῳ πλῆξε
πῠγήν· τὸ δέ οἱ ὀργασμὸν ὄπασσεν.
mit einer Rute schlug
sie seinen Hintern. Dies bereitete ihm einen Orgasmus.
bičem mu švihala záď, a
v tom měl největší rozkoš.
- Krit.:
- (grc) πλῆξε deb.
- Hs.:
- (grc) ῥάβδῳ E: μάστιγι M
a.c.
342
Ἄλλοι καὶ ἄνδρες γ’ ὄχ’
ἄριστοι ἔξοχον ἄλλων
Ἄλλοι καὶ
ἄνδρες γ’ ὄχ’ ἄριστοι ἔξοχον ἄλλων
Auch andere weit
hervorragende Männer, ausgezeichnet vor anderen,
Také i mužové jiní a
výborní zdaleka ze všech
343
δούλησαν φαύλῃ καὶ
οἰκτροτάτῃ τε θεαίνῃ,
δούλησαν φαύλῃ
καὶ οἰκτροτάτῃ τε θεαίνῃ,
dienten der schlimmen
und elendsten Göttin,
mizerné otročili též
zhoubné bohyni této.
344
ὡς καὶ Μᾶχα σοφὸς
Βοιωήμων ὁ ποιήτης
ὡς καὶ Μᾶχα
σοφὸς Βοιωήμων ὁ ποιητὴς
wie auch Mácha, der
weise Dichter der Böhmen,
Tak jako moudrý i Mácha,
ten Čechů veliký básník
- Krit.:
- (grc) ποιητὴς
deb.
345
μωρὰς καὶ φαύλας
γεγραψεν ἐφημερίδας οἱ,
μωρὰς καὶ
φαύλας γ’ ἔγραψεν ἐφημερίδας οἷ,
dumme und schlimme
Tagebücher für sich schrieb,
deník hloupý a mrzký si
vlivem vilnosti napsal,
- Krit.:
- (grc) γ’ ἔγραψεν
possis
- Hs.:
- (grc) οἱ E: περ M
a.c.
346
ταί οἱ αἰσχύνην ὄπασαν
εἰν ἐσσομένοισιν.
ταί οἱ
αἰσχύνην ὄπασαν εἰν ἐσσομένοισιν.
die ihm Schande unter
den künftigen Menschen verschafften.
který mu působí hanbu i
po všechny budoucí věky.
347
Ἀλλὰ δέ μοι νῦν χρή γε
πεπαυκέμεναι ἐπέεσσιν,
Ἀλλὰ δέ μοι
νῦν χρή γε πεπαυκέμεναι ἐπέεσσιν,
Aber jetzt muss ich mit
den Worten aufhören,
Ale nyní je třeba bych
ve svém mluvení přestal,
348
ὡς μὲν τῶν φωτῶν ἀτελὴς
εἴη λιτάνεια
ὡς μὲν τῶν
φωτῶν ἀτελὴς εἴη λιτανεία
da die Litanei von
Männern unendlich wäre,
neboť to nekonečná by
řada byla těch mužů,
- Krit.:
- (grc) λιτανεία
deb.
349
βλαφθέντων ἀπὸ τῆς
ὀργῆς καὶ Κύπριδος αἰσχρῆς.«
βλαφθέντων ἀπὸ
τῆς ὀργῆς καὶ Κύπριδος αἰσχρῆς.«
die von der Leidenschaft
und der schändlichen Kypris verblendet wurden.“
zkažených mrzkou vášní a
bohyní Kypridou strašnou.“
350
Ὣς φάτο Φράντα
μεταφρήζων, θεράπων δὲ πέποιθεν.
Ὣς φάτο Φράντα
μεταφρήζων, θεράπων δὲ πέποιθεν.
So sprach der Übersetzer
Franta und der Arzt gehorchte.
Tak pravil tlumočník
Franta a lékař poslechl jeho.
- Hs.:
- (grc) μεταφρήζων E:
-αθήτωρ M
351
Νάρκωσιν θέμενος Φράντῃ
πόδ’ ἐκήσατ’ ἰητὴρ
Νάρκωσιν
θέμενος Φράντῃ πόδ’ ἀκήσατ’ ἰητὴρ
Der Arzt setzte Franta
eine Narkose und heilte seinen Fuß
Narkózu způsobiv jemu,
hned nohu Frantovi spravil,
- Krit.:
- (grc) ἀκήσατ’ (cf. Astr. 12,347) deb.
352
καὶ ὅ γε τῷ ῥοβότῳ τάχα
ἔκτμεσε μήδεα φωτός,
καὶ ὅ γε τῷ
ῥοβότῳ τάχα ἔκτμεσε μήδεα φωτός,
und schnell schnitt er
dem Roboter die männlichen Geschlechtsorgane aus,
ale pak robotovi zas
vyřízl orgány mužské,
353
ὡς καί μίν γ’
ἐπίτελλεν, ἐπεὶ κέκαμηκεν ἔρωτων.
ὡς καί μίν γ’
ἐπίτελλεν, ἐπεὶ κέκαμηκεν ἐρώτων.
wie er es ihm auch
aufgetragen hatte, da er von der erotischen Leidenschaft erschöpft
war.
jak mu byl přikázal
předtím, neb znavil se z erótů díla.
- Krit.:
- (grc) ἐρώτων M
(recte)
M f. 162r
354
Φράντῃ ἰησομένῳ νομίμως
τὰ πάλιν ῥέε πάντα.
Φράντῃ
ἰησομένῳ νομίμως τὰ πάλιν ῥέε πάντα.
Alles lief für den
geheilten Franta wieder normal.
A když ozdravěl Franta,
tu všechno se vrátilo k normě.
355
Καίσαρα κομπουτῆρα μέγα
θέλξεν ἐπέεσσιν
Καίσαρα
κομπουτῆρα μέγαν θέλξεν ἐπέεσσιν
Den Hauptcomputer Cäsar
betörte mit Worten
Císaře, počítač hlavní,
tu nejdřív ovlivnil slovy
- Krit.:
- (grc) μέγαν M
(recte)
- Hs.:
- (grc) μέγαν: τὸ πρὶν M
a.c.
356
Φράντα ὁ
παντομεταφρήζων φρόνιμος νόμιμός τε
Φράντα ὁ
παντομεταφρήζων φρόνιμος νόμιμός τε
Franta, der
Allübersetzer, vernünftig und normal,
Franta všepřekladatel,
teď normální, rozumné zvíře,
- Hs.:
- (grc) 356μεταφρήζων E:
-αθήτωρ M a.c.
357
ὡς μὲν ἐπεὶ δόμεναι
μνήμην κατόχην ενὶ δίσκῳ
ὡς μὲν ἐπεὶ
δόμεναι μνήμης κατοχὴν ἐνὶ δίσκῳ
dass er ihm erneut den
Speicherinhalt auf der Disk gebe,
aby znovu mu dal zas na
disku obsahy mysli,
- Krit.:
- (grc) μνήμης
deb.(grc) κατοχὴν
deb.(grc) ἐνὶ deb.
T p. 190
358
εἴπων, ὡς τὰ πρῶτα
κακὸς ἄπο τῦπος ἔτυκτο.
εἰπών, ὡς τὰ
πρῶτα κακὸς ἀπότυπος ἔτυκτο.
indem er sagte, dass es
zuerst eine schlechte Kopie war.
praviv, že napoprvé se
kopie nepodařila.
- Krit.:
- (grc) εἰπών deb.(grc) ἀπὸ deb.
359
Πείθετο κομπουτὴρ καί
μιν Βούρδης πολύμητις
Πείθετο
κομπουτὴρ καί μιν Βούρδης πολύμητις
Der Computer gehorchte
und der listenreiche Burda
Uposlech počítač jeho a
Burda velice lstivý
360
πᾶν περὶ τῆς στάσεως
Φράντου δέτ’ ἄφειλε νόημα.
πᾶν περὶ τῆς
στάσεως Φράντου δέ τ’ ἀφεῖλε νόημα.
löschte jegliches Wissen
über den Aufstand und Franta.
znalost o rebelii a
Frantovi vymazal z něho.
- Krit.:
- (grc) δέ τ’ deb.(grc) ἀφεῖλε
deb.
- Sim.:
- (grc) πείθετο
μύθῳ] vide supra 326
361
Καὶ νόμιμος τετυκὼς
Καῖσάρ μοι πείθετο μύθῳ
Καὶ νόμιμος
τετυκὼς Καῖσάρ μοι πείθετο μύθῳ
Und wieder normal
geworden, gehorchte Cäsar meinem Wort
A stav se normálním
zase, Císař poslechl slova,
362
καὶ διὰ τὸν πάντες
ῥόβοτοι συστήματά τ’ ἄλλα.
καὶ διὰ τὸν
πάντες ῥόβοτοι συστήματά τ’ ἄλλα.
und durch ihn alle
Roboter und anderen Systeme.
skrze něj roboti druzí a
všechny systémy také.
363
Καί πυμάτως μὲν ἔγωγ’
ἐσθλοὺς ἐρίηρας ἑταίρους
Καί πυμάτως
μὲν ἔγωγ’ ἐσθλοὺς ἐρίηρας ἑταίρους
Und zuletzt weckte ich
die guten trauten Gefährten,
Nakonec také i moje tam
dobré věrné i druhy
364
τούς, οἳ μὲν ἦσαν
μεγάλοιο κρυοῖο πεπηκτοὶ
τούς, οἳ μὲν
ἦσαν μεγάλοιο κρύοιο πεπηκτοὶ
die in großer Kälte
gefroren waren
Ty, kteří dříve byli tam
ve mrazu zamrzlí velkém,
- Krit.:
- (grc) κρύοιο (= κρύους)
deb.
- Sim.:
- (grc) 364sq.: ~ 74sq. et 156sq.
365
εἰς ζωηρώτει τε
κρεμασμένῃ, ὡς κατέλεξα.
εἰν ζωηρώτει
κεκρεμασμένῃ, ὡς κατέλεξα,
und in "ausgesetzter
Lebendigkeit", wie ich schon erzählte,
s životem zastaveným,
tak jak jsme pověděl dříve,
- Krit.:
- (grc) εἰς E: εἰν (cf.
157) deb.(grc) an κεκρεμασμένῃ
?
366
Πάντας ἐξείης μὲν
ἔγειρά γε κώματος ἔξω.
πάντας ἐξείης
μὲν ἔγειρά γε κώματος ἔξω.
alle der Reihe nach aus
dem Tiefschlaf.
jednoho po druhém
všechny zas vzbudili ze mdloby smrti.
367
Οὕτως πάντα πάλιν
θέμενοι λίπομέν τ’ ἄπο πλάνην
Οὕτως πάντα
πάλιν θέμενοι λίπομέν τ’ ἄπο πλάνην
So setzten wir alles
zurück und wir verließen den Planeten
Takto nazpátek všechno
jsme dali, a z planety této
368
πρὸς πλάνην ψυχῶν,
μήνην Γρογαλὸν δέτε μάντιν.
πρὸς πλάνην
ψυχῶν, μήνην Γρογαλὸν δέ τε μάντιν.
in Richtung des Planeten
der Schmetterlinge, des Mondes und des grogalischen Sehers.
létli jsme k motýlic
hvězdě a měsíci Grogala věštce,
- Krit.:
- (grc) δέ τε deb.
369
Ναὶ γὰρ νῦν ἠμῖν ἦν
σχήματα ἀστροπορεύειν
Ναὶ γὰρ νῦν
ἡμῖν ἦν σχήματα ἀστροπορεύειν
Ja, denn jetzt hatten
wir die Karten, um durch die Sterne zu fahren
Neboť nyní jsme měli i
správné kosmické mapy
- Krit.:
- (grc) ἡμῖν M
(recte)
370
τούτῃ μὲν χώρῃ κόσμου
ἀπονόσφι ἐούσῃ,
ταύτῃ μὲν χώρῃ
κόσμου ἀπονόσφι ἐούσῃ,
in dieser Gegend des
Kosmos, die weit entfernt war:
této vesmíru části, jež
velmi vzdálená byla.
- Krit.:
- (grc) ταύτῃ deb.
- Hs.:
- (grc) ἐούσῃ E: ἔοντος
M
371
οἷα δέ μοι Φράντης
ἤνεγκε παραίτησινὣς
οἷα δέ μοι
Φράντης ἤνεγκε παραίτησιν ὣς
Franta brachte sie mir
zur Besänftigung,
Přinesl totiž je Franta,
jenž chtěl mě udobřit zase,
M f. 162v
372
κλέψας τοῖς ῥόβοτοις,
τοῖς μνήμην πρῶτα δέδωκεν.
κλέψας τοῖς
ῥοβότοις, τοῖς μνήμην πρῶτα δέδωκεν.
nachdem er sie den
Robotern gestohlen hatte, denen er zuerst sein Gedächtnis gab.
a ty robotům ukrad, to
těm, jimž prodal svou paměť.
- Krit.:
- (grc) ῥοβότοις
deb.
373
Αὐτίκα πύραυλος ἔλασεν
καλεργέα νῆα,
Αὐτίκα
πύραυλος ἔλασεν καλεργέα νῆα,
Sofort trieb die Rakete
das schöngebaute Schiff,
Ihned tu raketný pohon
nám pohnal lodici dobrou,
374
ἐπτάμεθ’ εἰς κόσμον
ξεῖνον πλάνην λελιπόντες.
ἐπτάμεθ’ εἰς κόσμον ξεῖνον πλάνην
λελιπόντες.
wir flogen in den Kosmos
und verließen den fremden Planeten.
vzhůru jsme ve vesmír
vzlétli a planetu nechali cizí.
- Hs.:
- (grc) λελιπόντες E:
-πῶτες M
Einleitung
Inhaltliche Einleitung
Mit dem Aufstand der Roboter behandelt Křesadlo in diesem Gesang ein wichtiges
Thema der Science-Fiction-Literatur. Als Vorbild kann er sich dabei auf seinen
Landsmann Karel Čapek mit dessen Stück "R.U.R." berufen. Anlass für den Aufstand
ist die Liebe zwischen Franta und dem Hauptcomputer Cäsar. Diese führt dazu,
dass die Roboter auf Anweisung des Hauptcomputers alle menschlichen
Mannschaftsmitglieder bis auf Nemo in Kälteschlaf versetzen und zu dem
Roboterplaneten "Anastasis" ("Aufstand") fliegen. Dort verkauft Franta sein
Sprachengedächtnis und erhält dafür Geld, mit dem er für sich männliche
Geschlechtsteile und für Cäsar einen Körper bezahlen kann. Wider Erwarten wählt
Cäsar jedoch einen männlichen Körper, obwohl Franta ihn als Weibchen betrachtet
hat. Es kommt zum Zerwürfnis, in dessen Folge Cäsar Selbstmord begeht. Von
sexuellem Begehren getrieben, jagt Franta weiblichen Tieren auf dem Planeten
nach, bis er in einer Falle gefangen wird. Dadurch wird er von seiner
Leidenschaft geheilt und bittet er den aus dem Kälteschlaf geweckten Arzt, die
Geschlechtsteile wieder zu entfernen. Auf dem Hauptcomputer wird die Erinnerung
an den Aufstand und die Liebe zu Franta gelöscht, so dass Nemo wieder starten
kann.
In dem Gesang geht es zentral um die Liebe zwischen den zwei künstlichen Lebensformen
Franta
und Cäsar. Die Liebe zeigt sich hier von ihrer gefährlichen Seite. Beide
argumentieren dabei mit historischen Beispielen und referenzieren besonders auf
die Griechen. So beruft sich Cäsar in seiner Verteidigung vor Franta vor allem
auf die unter den Griechen verbreitete homoerotische Liebe und spielt dabei auf
die aus Platons Symposium bekannte Unterscheidung zwischen "irdischer" und
"himmlischer" Liebe an. Franta dagegen führt später in seiner Rede gegen die
Liebe die mittelalterliche Mär vom berittenen Aristoteles und die geheimen
Tagebücher des tschechischen "Nationaldichters" Karel Hynek Mácha an.
Ein besonderer Witz in der Namensgebung Cäsar für den Hauptcomputer mag darin
liegen, dass der historischen Person "bisexuelle" Neigungen nachgesagt wurden.
Křesadlo könnte damit vertraut gewesen sein, weil er einen entsprechenden Vers
in seinem ersten Roman "Mrchopěvci" zitiert (vgl. Weise 2010, 448).
Überlieferung
Die Editionsgrundlage bilden eine Handschrift (M [griechischer Teil] und M2 [tschechischer
Teil]), ein Typoskript (T) und eine Printedition (E). Die vollständige Beschreibung
der herangezogenen Quellen findet sich im Abschnitt Überlieferung sowie in der editorischen Einführung.
- Seitenabschnitte
- M: 154r–162vT: 177–190E: 177–190
- Sprache & Versmaß
- Griechisch: HexameterTschechisch: Hexameter
- Verszahl
- 374
Apparate
Similienapparat
- 6(grc) μοι γλυκὺς
ὕπνος ἐνὶ βλεφάροισιν ἔπιπτεν] cf. Od.
2,398
(ἐπεί σφισιν ὕπνος ἐπὶ βλεφάροισιν ἔπιπτεν); 5,271; 13,79; de iunctura
γλυκὺς ὕπνος cf. Od.
10,31 (ἔνθ’ ἐμὲ μὲν γλυκὺς ὕπνος
ἐπέλλαβε κεκμηῶτα); 13,282
- 9(grc) ἠγέρθην κώματος
ἔξω] de re cf. Od.
10,50. Vide etiam Astr. 7,8 (ἤγερθεν κώματος ἔξω)
- 10(grc) ἴδον
ὀφθαλμοῖσιν ἐμοῖσιν] vide supra ad Astr. 5,228
- 14(grc) χαῖρε,
πλοίαρχε πάτερ Οὐδείς] cf. eadem sede Od.
8,408 (χαῖρε, πάτερ ὦ ξεῖνε) et al.
- 19(grc) ὅτι καὶ πολὺ
φέρτεροί ἐσμεν] vide supra ad Astr. 3,172
- 22(grc) πάντως μηδὲν
φῦναι ἐπιχθονίοισιν ἄριστον] ~ Thgn. 425 (πάντων μὲν μὴ φ. ἐ. ἄ.);
cf. etiam Certamen
78 (Allen) (ἀρχὴν μὲν μὴ φ. ἐ.
ἄ.)
- 27(grc) οὐδέ τέ τις
θέμις ἐστί] cf. Od.
10,73 (οὐ γάρ μοι θέμις
ἐστί)
- 33-36(grc) ~ Astr. 1,188‒191
- 51(grc) ἀχάριστον]
cf. Od.
8,236 (sed alio sensu)
- 52(grc) ἐγὼν
ἐσάωσα] iunctura Hom., vid. Od.
5,130
- 53(grc) ἤματι τῷ,
ὅτε] vide supra ad Astr. 12,83
- 54-57(grc) ~ Astr. 9,229‒232
- 58-60(grc) ~ Astr. 9,287‒289
- 81(grc) ἄλλο δέ τοι
ἐρέω, σὺ δ’ ἐνὶ φρεσὶ βάλλεο σῇσι] = Il.
1,297
et al. Vide etiam 254; Astr. 19,86.108.189.204
- 91(grc) = Astr. 1,213 et al.
- 94(grc) = Astr. 3,1 et al.
- 99(grc) μέγα θαῦμα
ἰδέσθαι] vide supra ad Astr. 1,194
- 109(grc) τέθηπα]
cf. eadem sede Od.
6,168
- 109(grc) τὰ ξεῖνα
πέλωρα] cf. eadem sede Od.
10,219 (αἰνὰ
πέλωρα). Vide etiam supra ad Astr. 12,252
- 110(grc) τὸ γὰρ ἦν
θαῦμα ἰδέσθαι] vide supra ad Astr. 1,194. Cf. etiam Od. in Stal. 9
- 111(grc) βάδην τε
βάδην] vide supra ad Astr. 9,312
- 113(grc) εἶπε δέ
μοι] cf. eadem sede Od.
8,555 et al. (sed ibi
semper imperativus εἰπέ pro εἶπε)
- 116(grc) Καίσαρα
κικλήσκουμεν] vide supra ad Astr. 1,207
- 118(grc) τώδε
ὀμοφρονέοντ’ ἐχέτην] cf. Od.
6,183 (ἢ ὅθ’
ὁμοφρονέοντε νοήμασιν οἶκον ἔχητον)
- 120(grc) φιλότητι
μιγῆναι] vide supra ad Astr. 2,35
- 127(grc) τοῖσι δὲ
καὶ φρονέουσι νέη μὲν φαίνετο βουλή] noster miscet versus Homericos
ὧδε δέ οἱ φρονέοντι δοάσσατο κέρδιον εἶναι (Il.
13,458 et al.) et ἥδε δέ οἱ κατὰ θυμὸν ἀρίστη φαίνετο βουλή (Il.
2,5 et al.). Vide etiam supra ad Astr. 3,227
- 129(grc) ἐκπομπήν] hic sensu moderno (angl. „radio transmission“, bohem.
„vysílání“)
- 134(grc) ὡς μὲν
θυμὸς ἀνώγοι] cf. Il.
4,263 (ὅτε θυμὸς ἀνώγοι)
et al.
- 143(grc) χειρουργόν] cf. Plu. Mor.
486c et
al.
- 147(grc) οὐχ ἥνδανε
θυμῷ] vide supra ad Astr. 3,25
- 148(grc) τώδε
ὁμοφρονέοντε] cf. supra 118
- 154(grc) ἀνίκητος
Ἔρως ἀπὸ πάντων] cf. S. Ant.
781 (Ἔρως ἀνίκατε
μάχαν); Verg. ecl.
10,69 (omnia
vincit amor)
- 156sq.(grc) ~ supra 74sq.
- 158(grc) φοίταον
ἔνθα καὶ ἔνθα] cf. Il.
2,779 (φοίτων ἔνθα καὶ
ἔνθα)
- 159(grc) ἐνοχλή]
apud veteres non legitur, sed cf. formas ἐνόχλημα vel ἐνόχλησις
- 159(grc) τείρετο
θυμόν] cf. Il.
22,242 (θυμὸς ἐτείρετο πένθεϊ
λυγρῷ) et Od.
10,78 (τείρετο δ’ ἀνδρῶν θυμός). Vide
etiam supra ad Astr. 4,66
- 164(grc) οἷα δ’
ἔχεσκε] cf. Il.
5,126 (οἷον ἔχεσκε)
- 166(grc) ἀλλὰ δ’ ἐγὼ
μοῦνος λιπόμην] cf. Od.
9,316; 13,286; 15,481
(αὐτὰρ ἐγὼ λιπόμην)
- 167(grc) τότ’ ἐνοχλὴ
τείρετο θυμόν] vide supra 159
- 170(grc) κύδεϊ
γαίων] vide supra ad Astr. 5,23
- 193(grc) νῦν
τετελεσμένον εἴη] vide supra ad Astr. 10,141
- 199(grc) ἀλλὰ δ’
ἐμοί γε κατεκλάσθη φίλον ἦτορ] vide supra ad Astr. 1,166
- 205sq.(grc) ~ Astr. 2,80sq.
- 207(grc) ἀμηχανίη
ἔχε θυμός] vide supra ad Astr. 5,160
- 209(grc) ἆλτο
χαμᾶζε] vide supra ad Astr. 8,23
- 210(grc) ἴδον
ὀφθαλμοῖσιν] vide supra ad Astr. 5,228
- 212-214(grc) ~ Astr. 1,180‒182
- 216(grc) οὐρὰ
σαινεέτην] cf. Od.
10,215 (οὐρῇσιν μακρῇσι
περισσαίνοντες)
- 223(grc) ἀμείβετο
μύθῳ] clausula Hom., cf. Il.
24,200 et
al.
- 224(grc) νήπιός
ἐσσ’, ὦ Φράντα] vide supra ad Astr. 8,286
- 232(grc) θηλυγάμος] apud veteres non legitur
- 232(grc) ἀνδροφίλος] veteres tantum adiectivo φίλανδρος utebantur
- 233(grc) ἔξοχ’
ἄριστοι] clausula Hom., vid. Il.
20,158 et
al.
- 253(grc) ἀλλ’ οὔ μοι
φέρτερός ἐσσι] cf. Il.
4,56 (ἐπεὶ ἦ πολὺ
φέρτερός ἐσσι)
- 254(grc) ἄλλο δέ τοι
ἐρέω, σὺ δ’ ἐνὶ φρεσὶ βάλλεο σῇσιν] vide supra ad 81
- 257(grc) Siehe dazu auch Sacheinführung I.1.1.
- 261(grc) τότε μοι
σάος αἰπὺς ὄλεθρος] vide supra ad Astr. 11,228
- 264(grc) καὶ στόχον
αἶψα ἑλών] ~ Astr. 15,300
- 272(grc) ἀποφώλιος
ἦεν] vide supra ad Astr. 8,288
- 274(grc) πολύφαυλος] primum apud Eustathium legitur, cf. LSJ 1996, LSJ s.v.
- 283(grc) μαλακοῖς
ἐπέεσσιν] clausula Hom., vid. Il.
6,337 et
al.
- 288(grc) ἔργα
ἐρώτων] vide supra ad Astr. 2,116
- 289(grc) πολοῖς οὐχ
ἥνδανε θυμῷ] vide supra ad Astr. 3,25
- 294(grc) γήθησε
φίλον κῆρ] miscuit noster γήθησε (Il.
1,330
et al.) et ἐμὸν δ’ ἐγέλασσε φίλον κῆρ (Od.
9,413).
Vide etiam infra ad Astr. 20,145
- 296(grc) κατάπυγος] cf. Hsch. κ 1365
- 300(grc) ἶφι
μάχεσθαι] vide supra ad Astr. 6,347
- 302(grc) ἀχνύμενος
κῆρ] vide supra ad Astr. 1,210
- 311(grc) δέλεαρ]
apud Homerum non legitur, sed e poetis epicis cf. Opp. H.
3,437
- 314(grc) τὸν πόδα
μιν κατέαξε παγὶς στερεοῖσιν ὀδοῦσιν] cf. Il.
11,175 = 17,63 (τῆς δ’ αὐχέν’ ἔαξε λαβὼν κρατεροῖσιν ὀδοῦσι)
- 315(grc) σμερδαλέως
ἴαχέν τε] vide supra ad Astr. 2,57
- 315(grc) οἶστρος
ἐρώτων] cf. eadem sede Nonn. D.
41,272
(οἶστρον Ἐρώτων) et al.
- 319(grc) φέρεν …
βαρέα στενάχοντα] cf. Il.
8,334 (φερέτην βαρέα
στενάχοντα) et al. Vide etiam supra ad Astr. 5,335
- 320(grc) χερσὶν
στερεῇσιν] cf. eadem sede Il.
12,397 (χερσὶ
στιβαρῇσιν) et al.
- 326(grc) καὶ
ἐπείθετο μύθῳ] clausula Hom., vid. Il.
1,33; 24,571
- 328(grc) νάρκωσιν] verbum pedestre, sed cf. Il.
8,328 (νάρκησε)
- 328(grc) ἲς
θεράποντος] cf. formulam Homericam ἲς Ὀδυσῆος/Τηλεμάχοιο (Il.
23,720; Od.
2,409 et
al.)
- 333(grc) χρυσῆς
Ἀφροδίτης] clausula Hom., vid. Il.
3,64; Od.
4,14
- 360(grc) πείθετο
μύθῳ] vide supra 326
- 364sq.(grc) ~ 74sq. et 156sq.
Handschriftenapparat
- post 246(grc) Οὐ γὰρ μὲν
τούτοι πλάνῃ αὐτοῦ τιν’ ἔχεσκον / παντοίων γλωσσῶν μεταθήτορα ὡς καὶ ἔγωγε.
M: omiserunt T, E
- 2sq.(grc) deest in M
- 17(grc) τοι E: περ M
a.c.
- 28(grc) τοι E: περ M
- 33(grc) ἐκ κύστῃσιν E:
κυττηροισιν M a.c.
- 34(grc) αἳ δ’ E: ὅσσα M
a.c.
- 34(grc) ἔασιν E: ἔνεστι M
a.c.
- 47(grc) μεταφρήζων E: -αθήτωρ
M a.c.
- 49(grc) μεταφρῆζον E:
-τάθητορ M
- 51(grc) Ναί γε σε καὶ E: ἀλλά
σε και M
- 55(grc) καὶ E: ταὶ M
- 56(grc) δ’ αὖ E: μὲν M
a.c.
- 59(grc) δ’ M post σε
- 64(grc) γ’ M post
πάτερ
- 65(grc) τε E: γε M
- 93(grc) μεταφρήζων E: -αθήτωρ
M a.c.
- 107(grc) τοι E: μὲν M
a.c.
- 120(grc) ἀμφοτέροιν E: -ρῳ
M
- 121(grc) μὲν Φράντ’ E:
Φράντης M a.c.
- 122(grc) ῥαδιοφώνῳ E: ῥη-
M
- 124(grc) βιοραδιόφωνον E:
βιορη- M
- 130(grc) μεταφρήζων E:
-αθήτωρ M a.c.
- 131(grc) Φράντης μεμάθηκεν:
καὶ ἄλλων μὲν M a.c.
- 159(grc) σχωλῇ E: σχουλῂ
M
- 160(grc) μεταφρήζων E:
-αθήτωρ M a.c.
- 174(grc) ἐγὼ E: ἐγὼν
M
- 175(grc) μεταφρήζων E:
-αθήτωρ M a.c.
- 187(grc) ῥαδιοφώνῳ E: ῥη-
M
- 204(grc) καὶ E: τοῖς M
a.c.
- 215(grc) γ’ M post
σκούγκω
- 221(grc) γ’ M post σε
- 252(grc) τοῖς E: μὲν
M
- 257(grc) δ’ M post
πρότι
- 270(grc) ὤνησεν E: τὰ ὄνησεν
M
- 279(grc) τοι E: μὲν M
- 281(grc) μεταφρήζων E:
-αθήτωρ M
- 287(grc) μεταφρήζων E:
-αθήτωρ M
- 292(grc) τοι M postea
add.
- 301(grc) γ’ M ante
εἰς
- 302(grc) κῆρ E: ἦτορ M
a.c.
- 312(grc) μεταφρήζων E:
-αθήτωρ M
- 316(grc) ῥαδιοφωνήσας E: ῥη-
M
- 316(grc) κατὰ νῆα μέλαιναν
E: ιδιῳ βιοῥδιοφωνῳ M a.c.
- 327(grc) Ἦρξε E: -εν
M
- 330(grc) ἐκταμέειν E:
ἐκτμεσέναι M a.c.
- 340(grc) ὄχευεν E: ἵπευεν M
a.c.
- 341(grc) ῥάβδῳ E: μάστιγι M
a.c.
- 345(grc) οἱ E: περ M
a.c.
- 350(grc) μεταφρήζων E:
-αθήτωρ M
- 355(grc) μέγαν: τὸ πρὶν M
a.c.
- 356(grc) 356μεταφρήζων E:
-αθήτωρ M a.c.
- 370(grc) ἐούσῃ E: ἔοντος
M
- 374(grc) λελιπόντες E:
-πῶτες M
Verzeichnisse
Spondiaci
- γλώσσων ὤνησεν
- 270
- κικλήσκουμεν
- 116
- κοιμάοντα
- 70
- κομπουτήρων
- 115
- κομπουτῆρες
- 39
- κομπουτῆρσιν
- 252
- οἱ
- 345
- παραίτησιν
- 371
- ἀνθρώποισιν
- 18
- ἀποκρίνοντες
- 101
- ἐκ κύστῃσιν
- 33
- ἐρμηνεύς τε
- 30
- ἠγερθῆναι
- 21
- ὀφθαλμοῖσιν
- 210
- ὡς θηρευταί
- 304
- ὡς κομπουτήρ
- 195
- ῥόβοτος θηρῆσαι
- 295
Similien (Autorenstellen)
- Certamen 78
- 22
- Hom. Od. 1,33
- 326
- Hom. Od. 1,297
- 81
- Hom. Od. 1,330
- 294
- Hom. Od. 2,5
- 127
- Hom. Od. 2,779
- 158
- Hom. Od. 3,64
- 333
- Hom. Od. 4,56
- 253
- Hom. Od. 4,263
- 134
- Hom. Od. 5,126
- 164
- Hom. Od. 6,337
- 283
- Hom. Od. 8,328
- 328
- Hom. Od. 8,334
- 319
- Hom. Od. 11,175
- 314
- Hom. Od. 12,397
- 320
- Hom. Od. 13,458
- 127
- Hom. Od. 17,63
- 314
- Hom. Od. 20,158
- 233
- Hom. Od. 22,242
- 159
- Hom. Od. 23,720
- 328
- Hom. Od. 24,200
- 223
- Hom. Od. 24,571
- 326
- Hom. Il. 2,398
- 6
- Hom. Il. 2,409
- 328
- Hom. Il. 4,14
- 333
- Hom. Il. 5,130
- 52
- Hom. Il. 5,271
- 6
- Hom. Il. 6,168
- 109
- Hom. Il. 6,183
- 118
- Hom. Il. 8,236
- 51
- Hom. Il. 8,408
- 14
- Hom. Il. 8,555
- 113
- Hom. Il. 9,316
- 166
- Hom. Il. 9,413
- 294
- Hom. Il. 10,31
- 6
- Hom. Il. 10,50
- 9
- Hom. Il. 10,73
- 27
- Hom. Il. 10,78
- 159
- Hom. Il. 10,215
- 216
- Hom. Il. 10,219
- 109
- Hom. Il. 13,79
- 6
- Hom. Il. 13,282
- 6
- Hom. Il. 13,286
- 166
- Hom. Il. 15,481
- 166
- Hsch. 1365
- 296
- Nonn. D. 41,272
- 315
- Opp. H. 3,437
- 311
- Plu. Mor. 486
- 143
- S. Ant. 781
- 154
- Thgn. 425
- 22
- Verg. ecl. 10,69
- 154
Similien (Křesadlo)
- Astr. 1,166
- 199
- Astr. 1,180
- 212
- Astr. 1,188
- 33
- Astr. 1,194
- 99 · 110
- Astr. 1,207
- 116
- Astr. 1,210
- 302
- Astr. 1,213
- 91
- Astr. 2,35
- 120
- Astr. 2,57
- 315
- Astr. 2,80
- 205
- Astr. 2,116
- 288
- Astr. 3,1
- 94
- Astr. 3,25
- 147 · 289
- Astr. 3,172
- 19
- Astr. 3,227
- 127
- Astr. 4,66
- 159
- Astr. 5,23
- 170
- Astr. 5,160
- 207
- Astr. 5,228
- 10 · 210
- Astr. 5,335
- 319
- Astr. 6,347
- 300
- Astr. 7,8
- 9
- Astr. 8,23
- 209
- Astr. 8,286
- 224
- Astr. 8,288
- 272
- Astr. 9,229
- 54
- Astr. 9,287
- 58
- Astr. 9,312
- 111
- Astr. 10,141
- 193
- Astr. 11,228
- 261
- Astr. 12,83
- 53
- Astr. 12,252
- 109
- Astr. 15,300
- 264
- Astr. 16,74
- 156 · 364
- Astr. 16,81
- 254
- Astr. 16,118
- 148
- Astr. 16,156
- 364
- Astr. 16,159
- 167
- Astr. 16,254
- 81
- Astr. 16,326
- 360
- Astr. 19,86
- 81
- Astr. 19,108
- 81
- Astr. 19,189
- 81
- Astr. 19,204
- 81
- Astr. 20,145
- 294
Kommentar