Transkription
- Krit.:
- (grc) ἀπάτη M: ἁ- E(grc) φυγή deb.
- Anm.:
- (grc) ἄφιξις] Die Vokabel ἄφιξις findet sich auch in den Epigraphai zu mehreren Gesängen der Odyssee (3: Ἄφιξις Τηλεμάχου εἰς Πύλον, 4: Ἄφιξις Τηλεμάχου εἰς Σπάρτην, 6: Ὀδυσσέως ἄφιξις εἰς Φαίακας, 15: […] Τηλεμάχου πρὸς Εὔμαιον ἄφιξις).
- Hs.:
- (grc) εἰς τὸν Μανδὺν θήρα] ἀστροπόρευσις M
Ὣς μὲν ἐγὼν ἀγορὴν θέμενος ἑτάρους προσέειπον‒◡◡|‒||◡◡|‒||◡◡|‒||◡◡|‒◡◡|‒◡Ὣς μὲν ἐγὼν ἀγορὴν θέμενος ἑτάρους προσέειπονTehdy jsem vyhlásil schůzi a dobré oslovil druhy,So also machte ich eine Versammlung und sprach zu den Gefährten,
- Sim.:
- (grc) 1sq.: ~ Astr. 22,145sq.(grc) Ὣς μὲν ἐγὼν ἀγορὴν θέμενος ἑτάρους προσέειπον] vide supra ad Astr. 14,10
- Krit.:
- (grc) δέ τ’ deb.(grc) ἑτάροις M: ἑταροις E(grc) πτερόεντα deb.
- Sim.:
- (grc) ἔπεα πτερόεντα προσηύδων] vide supra ad Astr. 9,69
- Sim.:
- (grc) (et25) κέκλυτέ μευ μύθων] vide supra ad Astr. ΙΙΙ 47
- Krit.:
- (grc) τί δὲ vel τίπτε ?(grc) ἐστί deb.
- Krit.:
- (grc) ενὶ E, cor.
- Krit.:
- (grc) εἴη deb.
- Sim.:
- (grc) νημερτέα βουλήν] vide supra ad Astr. 3,115
- Krit.:
- (grc) εἰπόντα deb.(grc) τὸ τί deb.
- Krit.:
- (grc) ἥ E, cor.
- Krit.:
- (grc) φυλακήνδε (cf. Astr. 5,302 et al.) deb.
- Krit.:
- (grc) κριτῶν deb.
- Sim.:
- (grc) ὡς καὶ ἐπέοικεν] vide supra ad Astr. 1,177
- Krit.:
- (grc) ἐπευφήμησαν deb.
- Sim.:
- (grc) ἔνθ’ αὐτοὶ μὲν πάντες ἐπευφήμησαν ἑταῖροι] vide supra ad Astr. 3,68
- Krit.:
- (grc) εἴη deb.
- Hs.:
- (grc) εστι? M post εἴη in uncis lunatis
- Krit.:
- (grc) φείσροις deb.
- Sim.:
- (grc) ἦρξεν ἀγορεύειν] vide supra ad Astr. 22,123
- Krit.:
- (grc) ὔμ’ (= ὔμμε) ?
- Krit.:
- (grc) ὔμμ’ deb.(grc) τὸδε E, cor.
- Hs.:
- (grc) τοι] μὲν M a.c.
- Krit.:
- (grc) μέταλλον M: μετάλλον E
- Krit.:
- (grc) Ἴστε deb.(grc) τετυκέσθαι deb.
- Sim.:
- (grc) ἴστε] cf. eadem sede Il. 23,276
- Krit.:
- (grc) δέ τε deb.(grc) οὕτι E, cor.
- Krit.:
- (grc) ὁππότε deb.
- Krit.:
- (grc) δέ τ’ deb.
- Krit.:
- (grc) αστροπορεύειν E, cor.
- Hs.:
- (grc) i.m. add. M
- Krit.:
- (grc) θράσυνον deb.
- Krit.:
- (grc) ἐχέμεν deb.(grc) δέ τε deb.
- Krit.:
- (grc) ποίμνῃ deb.
- Sim.:
- (grc) μῆλον μαγικόν] cf. Astr. 19,82
- Sim.:
- (grc) καὶ μὲν ἐμοὶ φρονέοντι δοάσσατο κέρδιον εἶναι] vide supra ad Astr. 3,227
- Krit.:
- (grc) καὶ deb.
- Krit.:
- (grc) ἐπιβὰς (cf. Astr. 5,397) deb.
- Sim.:
- (grc) ἐς ἀπείρονα κόσμον] vide supra ad Astr. 19,38
- Sim.:
- (grc) χρῶμα φαεινόν] cf. Il. 3,247 (κρητῆρα φαεινόν)
- Sim.:
- (grc) φῶτας ἀρίστους] clausula Hom., vid. Il. 6,188 et al.
- Hs.:
- (grc) φῶτας ἀρίστους] φῶτα ἄριστον M
- Sim.:
- (grc) βῆμεν ἴμεν] vide supra ad Astr. 5,263
- Krit.:
- (grc) παθομένοισιν M: -μένουσιν E
- Sim.:
- (grc) ἀντὶ ?
- Hs.:
- (grc) τὰ κλόφε] κέκλοφε M
- Anm.:
- (grc) ἄντι δὲ σήκωσις τῶν, τὰ κλόφε Κύπτα ἀεικής] Zur Sache vgl. Astr. 14,225sq. ἀντισήκωσις "Vergeltung" (hier in Tmesis) ist zuerst bei Herodot belegt (Hdt. 4,50). Siehe LSJ 1996 s.v. ἀντισήκωσις.
- Krit.:
- (grc) Οὐδ’ deb.(grc) ενὶ E, cor.
- Sim.:
- (grc) μοι θυμός περ ἐνὶ στήθεσσι γέγηθεν] cf. Il. 13,494 (Αἰνείᾳ θυμὸς ἐνὶ στήθεσσι γεγήθει)
- Krit.:
- (grc) ἐγώ εἰμι deb.
- Anm.:
- (grc) Μαμμωνοῦ ἕνεκεν] μαμωνᾶς (hier metri causa mit Doppelkonsonanz; der Genitiv eigentlich μαμωνᾶ) ist dem Ursprung nach ein aramäisches Wort, das zuerst im Neuen Testament (Ev.Luc. 16,9 et al.) Verwendung findet. Siehe LSJ 1996 s.v. μαμωνᾶς. Der "schnöde" Mammon als Ursache für Fehlentscheidungen und Übel ist durch Vergils auri sacra fames episch thematisiert. Ein beleibtes Thema ist weiterhin die Gier der Menschen, welche die Schätze der Erde ausbeutet und in deren "Eingeweiden" gräbt.(grc) κυνικός γε σοφὸς ἐγώ εἰμι] Zu Nemo als kynischem Weisen vgl. Astr. 7,105. Zum Verzicht auf alle künstlichen Bedürfnisse und die Anspruchlosigkeit in der kynischen Ethik siehe Flashar 1998, 276f. (Antisthenes) Flashar 1998, 288f. (Diogenes).
- Anm.:
- (grc) σκηλεύθροισιν] Ionisierte Form des Wortes σκάλευθρον, welches eigentlich ein Werkzeug der Bäcker bezeichnete, womit sie das Feuer im Backofen schürten. Das Wort ist in verschiedenen Formen als Glosse überliefert. Siehe Pape Astr. 2,888 s.v. σκάλευθρον; LSJ 1996 s.v. σκάλαυθρον und σκάλευθρον.
- Krit.:
- (grc) ἡμετέροις deb.
- Sim.:
- (grc) γώμωσις] = γόμωσις. Vide supra ad Astr. 3,141
- Anm.:
- (grc) σέμτεξ] Semtex ist ein Plastiksprengstoff. Er wurde 1966 von Stanislav Brebera (*1925) erfunden und erstmals von der tschechischen Firma Semtin Glassworks (VCHZ Synthesia) produziert. Daher wurde das Produkt nach Semtín, einer Vorstadt von Pardubice, als "Semtex" benannt. Siehe https://de.wikipedia.org/wiki/Semtex [abgerufen 03.07.2021]. Durch die Referenz auf Semtex stellt Křesadlo wiederum einen Bezug zu seiner Heimat her.(grc) κρηκτοφόρον] Das vom Autor gebildete Kompositum soll der tschechischen Übersetzung nach zu deuten "explosiv" ("výbuchonosný") bedeuten. Die Ableitung ist nicht ganz klar. Wahrscheinlich denkt der Autor an κρέκω "schlagen, klopfen" zu dem es auch das Adjektiv κρεκτός "geschlagen" gibt. SieheLSJ 1996 s.v. κρεκτός und κρέκω. Die Bildung mag auch von dem Sprengstoff aus Čapeks gleichnamigem Roman "Krakatit" (1924) angeregt sein.
- Krit.:
- (grc) φόβου (cf. Astr. 4,24.125) deb.
- Sim.:
- (grc) σκέδασαν φόβου ἄλλυδις ἄλλη] vide supra ad Astr. 2,62
- Sim.:
- (grc) ἐπιγραμμόμενον] = ἐπιγεγραμμένον
- Sim.:
- (grc) (et74) τρήμην] forma secundaria verbi τρῆμα, cf. z.)
- Krit.:
- (grc) κακτάμενον εἱλὼν deb.
- Krit.:
- (grc) θαυμαζομένοις deb.(grc) πτερόεντα deb.
- Sim.:
- (grc) ἔπεα πτερόεντα προσηύδων] vide supra ad Astr. 9,69
- Krit.:
- (grc) εἴπω M: εἰπω E
- Sim.:
- (grc) κέκλυτέ μευ μύθων, ἕταροι, νῦν, ὄφρα τι εἴπω] vide supra ad Astr. 5,168
- Krit.:
- (grc) κτάμενον M: -μένον E
- Krit.:
- (grc) τὸ δ’ ?
- Krit.:
- (grc) γνήσιον M: γήσιον E
- Sim.:
- (grc) γνήσιον] cf. Il. 11,102
- Krit.:
- (grc) σχέσθε deb.
- Krit.:
- (grc) ὥστε deb.(grc) εὑρεῖν deb.
- Krit.:
- (grc) οὐδ’ deb.
- Sim.:
- (grc) ἐπίκειται ἀνάγκη] vide supra ad Astr. 10,120
- Sim.:
- (grc) τοῦτο δέ μοι φρονέοντι δοάσσατο εἶναι ἄριστον] cf. Od. 5,360 (δοκέει δέ μοι εἶναι ἄριστον) et 10,153 (μοι φρονέοντι δοάσσατο κέρδιον εἶναι)
- Krit.:
- (grc) διασπάσσαι possis
- Anm.:
- (grc) διασπᾶσαι] Der Autor längt metri causa das eigentlich kurze Alpha von διασπάσαι.
- Krit.:
- (grc) ποίμνην deb.
- Krit.:
- (grc) κατὰ deb.
- Krit.:
- (grc) εὑδήσῃ: εὐδήσῃ E(grc) ποίμνῃ deb.
- Krit.:
- (grc) οἳ deb.
- Sim.:
- (grc) ὣς ἐφάμην, οἱ δ’ αὖτέ με μύθων καὶ ἐπίθοντο] cf. Il. 7,379 (ὣς ἔφαθ’, οἳ δ’ ἄρα τοῦ μάλα μὲν κλύον ἠδ’ ἐπίθοντο) et al.
- Sim.:
- (grc) πίονα μῆλα] vide supra ad Astr. 1,39
- Krit.:
- (grc) ποίμνην deb.(grc) τηρῆσαι deb.
- Sim.:
- (grc) ὕπνος ἐπὶ βλεφάροισιν ἔπιπτεν] = Od. 2,398 et al.
- Krit.:
- (grc) ῥοβότοις M: ῥόβοτοις E(grc) σύννοιαν deb.
- Krit.:
- (grc) τούτοις deb.
- Krit.:
- (grc) γλυκεροῖο δε Μ
- Krit.:
- (grc) οἰόμην ?
- Krit.:
- (grc) λεγέμεν deb.
- Krit.:
- (grc) διασπάσσαι possis
- Krit.:
- (grc) ποίμνῃ deb.
- Hs.:
- (grc) οἳ] τοὶ M
- Krit.:
- (grc) ποίμνῃ deb.
- Krit.:
- (grc) ἐνῶρτο deb.
- Sim.:
- (grc) ἄσβεστος δ’ ἄρ’ ἐνῶρτο γόος πᾶσιν ἑτάροισιν] cf. Il. 1,599 (ἄσβεστος δ’ ἂρ ἐνῶρτο γέλως μακάρεσσι θεοῖσι); Od. 8,326
- Krit.:
- (grc) πομπῆς deb.
- Sim.:
- (grc) κόρεσαν θυμὸν λυγροῖο γόοιο] cf. Od. 14,28 (κρειῶν κορεσαίατο θυμόν) et 20,59 (κλαίουσα κορέσσατο ὃν κατὰ θυμόν)
- Sim.:
- (grc) τοῖσιν ἐγὼν ἀγορὴν θέμενος ἔπεα προσέειπον] vide supra ad Astr. 14,10
- Sim.:
- (grc) κέκλυτέ μευ μύθων, κακά περ πάσχοντες ἑταῖροι] vide supra ad Astr. 5,398
- Sim.:
- (grc) cf. Astr. 1,8
- Krit.:
- (grc) Μανδὺς (cf. tr. Boh.: "Mandys přeje si vrátit") cor.: Μανδὺν E
- Krit.:
- (grc) προεόντα deb.(grc) ἐόντα deb.
- Krit.:
- (grc) ἠμῖν E, cor.(grc) ἁρπάξαι deb.
- Krit.:
- (grc) προεόντα deb.
- Sim.:
- (grc) 121sq.: cf. Astr. 1,210 et 212(grc) 121sq.: εὐεργέα νῆα] vide supra ad Astr. 1,151
- Hs.:
- (grc) Ἀλλ’ ἄγε] ἀλλὰ μὲν M
- Hs.:
- (grc) λελιπόντες] -πῶτες M
- Sim.:
- (grc) μεγαφώνῳ] vide supra ad Astr. 12,307
- Hs.:
- (grc) τοι] μὲν M
- Krit.:
- (grc) θαμβήσανθ’ deb.
- Krit.:
- (grc) φόβου deb.
- Sim.:
- (grc) = 66
- Krit.:
- (grc) πτερόεντα deb.
- Sim.:
- (grc) ἔπεα πτερόεντα προσηύδα] vide supra ad Astr. 19,27
- Krit.:
- (grc) ἄνανδρες deb.
- Sim.:
- (grc) κέκλυτέ μευ μύθων] vide supra ad Astr. 3,47
- Krit.:
- (grc) ἤλθομεν ἁρπάξαι deb.(grc) ὑμῖν (cf. tr. Boh.: od vás) cor.: ἡμῖν E(grc) πλεκτῆρα deb.
- Sim.:
- (grc) φωρίδιον] de forma (ab adiectivo φώριος ducta) cf. AP 9,348,2
- Krit.:
- (grc) χ’ deb.|πλεκτῆρα (M) deb.
- Krit.:
- (grc) ὀλέσσομεν ?
- Hs.:
- (grc) τε] δέ τ’ M
- Krit.:
- (grc) φεισροβόλοις M: φεισρό- E(grc) ὑπαλύξαι deb.
- Sim.:
- (grc) οὐ γάρ τι τύχη ὑπαλύξαι] cf. Il. 12,327 (ἃς [sc. κῆρας θανάτοιο] οὐκ ἔστιν φυγεῖν βροτὸν οὐδ’ ὑπαλύξαι)
- Sim.:
- (grc) σάος αἰπὺς ὄλεθρος] vide supra ad Astr. 11,228
- Krit.:
- (grc) ἁμὶ deb.
- Sim.:
- (grc) ἅμι] haec forma apud veteres non legitur, sed ἁμίν (vid. Ar. Lys. 1081) vel ἇμιν (vid. Alcm. fr. 1,41.60.89)
- Krit.:
- (grc) ἑτάροις deb.(grc) λαθρίοις deb.
- Sim.:
- (grc) κέκλυτέ μευ μύθων, κακά περ πάσχοντες ἑταῖροι] vide supra ad Astr. 5,398. Cf. etiam supra v. Astr. 5,129.
- Krit.:
- (grc) κατερύκειν (cf. Astr. 7,36) deb.
- Krit.:
- (grc) μήχοις M: -ους E
- Krit.:
- (grc) πλεκτρῆρί deb.
- Krit.:
- (grc) ἐλαυένεμεναι E, cor.
- Hs.:
- (grc) ἐμαυτόν] ἐμμαυτόν M
- Krit.:
- (grc) διάνοια deb.
- Krit.:
- (grc) ἐμοί deb.
- Krit.:
- (grc) δόμεναι M: δομέναι E
- Krit.:
- (grc) ποιῶ deb.
- Krit.:
- (grc) κατερύκειν (cf. Astr. 7,36) deb.
- Hs.:
- (grc) ῥόβως] μεταθήτωρ M a.c.
- Krit.:
- (grc) κοράμοιο M a.c.: κό- E
- Sim.:
- (grc) ἠχογραφέην] cf. ngr. ηχογράφηση(grc) μαγνητουφώνῳ] cf. ngr. μαγνητόφωνο
- Sim.:
- (grc) ὃς Φράντην ἐφίλησε, ἕως πρῶτον κατέλεξα] cf. Astr. 21,184‒191
- Krit.:
- (grc) τεχνονόμος vel τεχνόμενος ?
- Hs.:
- (grc) μεταφρήζων] -αθήτωρ M a.c.
- Krit.:
- (grc) ἦ ?
- Krit.:
- (grc) μειλιχίοις deb.(grc) ποιοῖ deb.
- Sim.:
- (grc) μειλιχίοις ἔπεσιν] vide supra ad Astr. 5,111
- Krit.:
- (grc) ἑτάροις M: ἕταροις E(grc) πτολιπόρθοις deb.
- Sim.:
- (grc) πτολιπόρθοις] clausula (Il. 8,372 et al.) et epitheton Homericum, cf. 20,152 (de Marte); 5,333 (de Enyone); 15,77 (de Achille); 10,363 et al. (de Ulixe)
- Krit.:
- (grc) δέ τέ οἱ deb.
- Krit.:
- (grc) ποιεῖσθαι deb.
- Krit.:
- (grc) σκάφεΐ τε Μ: σκάφεϊ τε E(grc) ἑταίροιν M: ἑταῖροιν E
- Krit.:
- (grc) ἐπταμεθ’ E, cor.
- Sim.:
- (grc) cf. Astr. 1,212
- Hs.:
- (grc) λελιπόντες] -πῶτες M
Μανδὺν ἐλαυνέμεναι καὶ μῆλον κοσμοθεωροῦν.Mandyse uhánějíce a ovci, jež sleduje vesmír.um Mandys und das weltraumwachende Schaf zu verfolgen.
- Sim.:
- (grc) noster formulam suam variat, vide supra ad Astr. 1,8
Einleitung
Inhaltliche Einleitung
Mit dem besonderen Motiv, dass der Asteroid unter dem Schafsmist aus Gold besteht, rekurriert der Křesadlo wohl auf den Roman „Edison's Conquest of Mars“ (1898) von Garrett P. Serviss. Dort wird erzählt, dass Edison mit seiner Flotte, bevor er auf den Mars kommt, zunächst Station auf einem Asteroiden macht, der sich in der Umlaufbahn des Mars befindet. Auf dem Asteroiden treffen sie auch erstmals auf Marsianer, woraufhin es zu einem Gefecht kommt (SERVISS Kap. VI). Als die Marsianer besiegt sind, stellt man ungewöhnliche Schwerkraftwerte fest und erkennt schließlich, dass der Asteroid aus Gold besteht (Ebd. Kap. VII):
„Dies musste ein goldener Planet sein – dieser kleine Asteroid. Wenn er nicht in seinem Inneren aus Gold bestünde, hätte er mich niemals dreimal mehr wiegen lassen können, als ich eigentlich sollte. 'Aber wo ist das Gold?', rief einer. 'Natürlich bedeckt', sagte Lord Kelvin. 'Unter Sternenstaub begraben. Dieser Asteroid konnte nicht Millionen Jahre durch die mit meteorischen Partikeln durchsetzten Regionen des Weltraums reisen, ohne mit dem unvermeidlichen Staub und Schmutz einer solchen Reise bedeckt zu werden. Wir müssen graben und dann werden wir zweifellos das Metall finden.' Diesem Hinweis wurde sofort gefolgt. Etwas, das als Spaten dienen konnte, wurde von einem der Männer ergriffen, und nach einigen Minuten war ein Loch in den vergleichsweise lockeren Boden des Asteroiden gegraben. Ich werde nie den Anblick vergessen, noch die Ausrufe der Verwunderung, die von allen Umstehenden kamen, als der gelbe Glanz des kostbaren Metalls unter dem 'Sternenstaub' erschien. In riesigen Massen angesammelt, reflektierte es das Licht der Sonne aus seinem Versteck. Offensichtlich war der Planet keine solide Kugel aus Gold, die wie ein Geschoss in einer Gussform entstanden war, sondern bestand aus Nuggets verschiedener Größen, welche sich unter dem Einfluss der Eigengravitation zusammengeballt und einen kleinen metallenen Planeten gebildet hatten.“ (SERVISS 2011, 88f. [Kap. VII]).
Schließlich kommt man zu der Erkenntnis, dass die Marsianer den Asteroiden als „Goldmine“ nutzen. Die Leichname weiterer Marsianer deuten darauf, dass es sich um marsianische Piraten handelte, die das Gold stehlen wollten. – Diese Parallele zu Serviss' Roman ist sicherlich das deutlichste Anzeichen dafür, dass Křesadlo das für zahlreiche Topoi und Motive des Genres bedeutende Buch kannte und bewusst imitierte. Zu den besonderen literarischen Erfindungen in Serviss' Buch, die sich auch in der Astronautilia wiederfinden, zählen etwa der „Disintegrator“ als später typische Science-Fiction-Waffe, der Raumanzug sowie eine Art Raketenanzug (bei Serviss wird er durch einen elektrischen Antrieb betrieben, der auf dem Prinzip von Abstoßung und Anziehung basiert). Darüber hinaus sind auch die Raumschlachten zu erwähnen sowie ein besonderer Verdunklungsschirm der Marsianer. Dies und weitere Besonderheiten machen den Roman zum Prototyp der Space Opera.
Überlieferung
Die Editionsgrundlage bilden eine Handschrift (M), ein Typoskript (T) und eine Printedition (E). Die vollständige Beschreibung der herangezogenen Quellen findet sich im Abschnitt Überlieferung sowie in der editorischen Einführung.
- Seitenabschnitte
- M: 199v‒204vT: 235‒241E: 235‒241
- Sprache & Versmaß
- Griechisch: HexameterTschechisch: Hexameter
Apparate
Textkritischer Apparat
- 2(grc) ἀπάτη M: ἁ- E
- 2(grc) φυγή deb.
- 3(grc) δέ τ’ deb.
- 3(grc) ἑτάροις M: ἑταροις E
- 3(grc) πτερόεντα deb.
- 8(grc) τί δὲ vel τίπτε ?
- 8(grc) ἐστί deb.
- 9(grc) ενὶ E, cor.
- 12(grc) εἴη deb.
- 16(grc) εἰπόντα deb.
- 16(grc) τὸ τί deb.
- 17(grc) ἥ E, cor.
- 18(grc) φυλακήνδε (cf. Astr. 5,302 et al.) deb.
- 19(grc) κριτῶν deb.
- 21(grc) ἐπευφήμησαν deb.
- 22(grc) εἴη deb.
- 23(grc) φείσροις deb.
- 26(grc) ὔμ’ (= ὔμμε) ?
- 27(grc) ὔμμ’ deb.
- 27(grc) τὸδε E, cor.
- 29(grc) μέταλλον M: μετάλλον E
- 30(grc) Ἴστε deb.
- 30(grc) τετυκέσθαι deb.
- 34(grc) δέ τε deb.
- 34(grc) οὕτι E, cor.
- 35(grc) ὁππότε deb.
- 37(grc) δέ τ’ deb.
- 39(grc) αστροπορεύειν E, cor.
- 40(grc) θράσυνον deb.
- 41(grc) ἐχέμεν deb.
- 41(grc) δέ τε deb.
- 42(grc) ποίμνῃ deb.
- 44(grc) καὶ deb.
- 46(grc) ἐπιβὰς (cf. Astr. 5,397) deb.
- 52(grc) παθομένοισιν M: -μένουσιν E
- 54(grc) Οὐδ’ deb.
- 54(grc) ενὶ E, cor.
- 55(grc) ἐγώ εἰμι deb.
- 59(grc) ἡμετέροις deb.
- 66(grc) φόβου (cf. Astr. 4,24.125) deb.
- 70(grc) κακτάμενον εἱλὼν deb.
- 71(grc) θαυμαζομένοις deb.
- 71(grc) πτερόεντα deb.
- 72(grc) εἴπω M: εἰπω E
- 73(grc) κτάμενον M: -μένον E
- 74(grc) τὸ δ’ ?
- 76(grc) γνήσιον M: γήσιον E
- 78(grc) σχέσθε deb.
- 79(grc) ὥστε deb.
- 79(grc) εὑρεῖν deb.
- 80(grc) οὐδ’ deb.
- 86(grc) διασπάσσαι possis
- 87(grc) ποίμνην deb.
- 90(grc) κατὰ deb.
- 91(grc) εὑδήσῃ: εὐδήσῃ E
- 91(grc) ποίμνῃ deb.
- 93(grc) οἳ deb.
- 95(grc) ποίμνην deb.
- 95(grc) τηρῆσαι deb.
- 99(grc) ῥοβότοις M: ῥόβοτοις E
- 99(grc) σύννοιαν deb.
- 100(grc) τούτοις deb.
- 101(grc) γλυκεροῖο δε Μ
- 102(grc) οἰόμην ?
- 104(grc) λεγέμεν deb.
- 105(grc) διασπάσσαι possis
- 106(grc) ποίμνῃ deb.
- 107(grc) ποίμνῃ deb.
- 108(grc) ἐνῶρτο deb.
- 109(grc) πομπῆς deb.
- 116(grc) Μανδὺς (cf. tr. Boh.: "Mandys přeje si vrátit") cor.: Μανδὺν E
- 117(grc) προεόντα deb.
- 117(grc) ἐόντα deb.
- 118(grc) ἠμῖν E, cor.
- 118(grc) ἁρπάξαι deb.
- 120(grc) προεόντα deb.
- 125(grc) θαμβήσανθ’ deb.
- 126(grc) φόβου deb.
- 127(grc) πτερόεντα deb.
- 129(grc) ἄνανδρες deb.
- 131(grc) ἤλθομεν ἁρπάξαι deb.
- 131(grc) ὑμῖν (cf. tr. Boh.: od vás) cor.: ἡμῖν E
- 131(grc) πλεκτῆρα deb.
- 133(grc) χ’ deb.|πλεκτῆρα (M) deb.
- 134(grc) ὀλέσσομεν ?
- 135(grc) φεισροβόλοις M: φεισρό- E
- 135(grc) ὑπαλύξαι deb.
- 137(grc) ἁμὶ deb.
- 138(grc) ἑτάροις deb.
- 138(grc) λαθρίοις deb.
- 140(grc) κατερύκειν (cf. Astr. 7,36) deb.
- 142(grc) μήχοις M: -ους E
- 143(grc) πλεκτρῆρί deb.
- 144(grc) ἐλαυένεμεναι E, cor.
- 148(grc) διάνοια deb.
- 150(grc) ἐμοί deb.
- 151(grc) δόμεναι M: δομέναι E
- 153(grc) ποιῶ deb.
- 154(grc) κατερύκειν (cf. Astr. 7,36) deb.
- 158(grc) κοράμοιο M a.c.: κό- E
- 161(grc) τεχνονόμος vel τεχνόμενος ?
- 162(grc) ἦ ?
- 164(grc) μειλιχίοις deb.
- 164(grc) ποιοῖ deb.
- 165(grc) ἑτάροις M: ἕταροις E
- 165(grc) πτολιπόρθοις deb.
- 166(grc) δέ τέ οἱ deb.
- 167(grc) ποιεῖσθαι deb.
- 168(grc) σκάφεΐ τε Μ: σκάφεϊ τε E
- 168(grc) ἑταίροιν M: ἑταῖροιν E
- 169(grc) ἐπταμεθ’ E, cor.
Similienapparat
- 1sq.(grc) ~ Astr. 22,145sq.
- 1(grc) Ὣς μὲν ἐγὼν ἀγορὴν θέμενος ἑτάρους προσέειπον] vide supra ad Astr. 14,10
- 3(grc) ἔπεα πτερόεντα προσηύδων] vide supra ad Astr. 9,69
- 4(grc) (et25) κέκλυτέ μευ μύθων] vide supra ad Astr. ΙΙΙ 47
- 14(grc) νημερτέα βουλήν] vide supra ad Astr. 3,115
- 20(grc) ὡς καὶ ἐπέοικεν] vide supra ad Astr. 1,177
- 21(grc) ἔνθ’ αὐτοὶ μὲν πάντες ἐπευφήμησαν ἑταῖροι] vide supra ad Astr. 3,68
- 24(grc) ἦρξεν ἀγορεύειν] vide supra ad Astr. 22,123
- 30(grc) ἴστε] cf. eadem sede Il. 23,276
- 42(grc) μῆλον μαγικόν] cf. Astr. 19,82
- 43(grc) καὶ μὲν ἐμοὶ φρονέοντι δοάσσατο κέρδιον εἶναι] vide supra ad Astr. 3,227
- 46(grc) ἐς ἀπείρονα κόσμον] vide supra ad Astr. 19,38
- 47(grc) χρῶμα φαεινόν] cf. Il. 3,247 (κρητῆρα φαεινόν)
- 49(grc) φῶτας ἀρίστους] clausula Hom., vid. Il. 6,188 et al.
- 50(grc) βῆμεν ἴμεν] vide supra ad Astr. 5,263
- 53(grc) ἀντὶ ?
- 54(grc) μοι θυμός περ ἐνὶ στήθεσσι γέγηθεν] cf. Il. 13,494 (Αἰνείᾳ θυμὸς ἐνὶ στήθεσσι γεγήθει)
- 61(grc) γώμωσις] = γόμωσις. Vide supra ad Astr. 3,141
- 66(grc) σκέδασαν φόβου ἄλλυδις ἄλλη] vide supra ad Astr. 2,62
- 67(grc) ἐπιγραμμόμενον] = ἐπιγεγραμμένον
- 68(grc) (et74) τρήμην] forma secundaria verbi τρῆμα, cf. z.)
- 71(grc) ἔπεα πτερόεντα προσηύδων] vide supra ad Astr. 9,69
- 72(grc) κέκλυτέ μευ μύθων, ἕταροι, νῦν, ὄφρα τι εἴπω] vide supra ad Astr. 5,168
- 76(grc) γνήσιον] cf. Il. 11,102
- 81(grc) ἐπίκειται ἀνάγκη] vide supra ad Astr. 10,120
- 82(grc) τοῦτο δέ μοι φρονέοντι δοάσσατο εἶναι ἄριστον] cf. Od. 5,360 (δοκέει δέ μοι εἶναι ἄριστον) et 10,153 (μοι φρονέοντι δοάσσατο κέρδιον εἶναι)
- 93(grc) ὣς ἐφάμην, οἱ δ’ αὖτέ με μύθων καὶ ἐπίθοντο] cf. Il. 7,379 (ὣς ἔφαθ’, οἳ δ’ ἄρα τοῦ μάλα μὲν κλύον ἠδ’ ἐπίθοντο) et al.
- 94(grc) πίονα μῆλα] vide supra ad Astr. 1,39
- 98(grc) ὕπνος ἐπὶ βλεφάροισιν ἔπιπτεν] = Od. 2,398 et al.
- 108(grc) ἄσβεστος δ’ ἄρ’ ἐνῶρτο γόος πᾶσιν ἑτάροισιν] cf. Il. 1,599 (ἄσβεστος δ’ ἂρ ἐνῶρτο γέλως μακάρεσσι θεοῖσι); Od. 8,326
- 110(grc) κόρεσαν θυμὸν λυγροῖο γόοιο] cf. Od. 14,28 (κρειῶν κορεσαίατο θυμόν) et 20,59 (κλαίουσα κορέσσατο ὃν κατὰ θυμόν)
- 111(grc) τοῖσιν ἐγὼν ἀγορὴν θέμενος ἔπεα προσέειπον] vide supra ad Astr. 14,10
- 112(grc) κέκλυτέ μευ μύθων, κακά περ πάσχοντες ἑταῖροι] vide supra ad Astr. 5,398
- 114(grc) cf. Astr. 1,8
- 121sq.(grc) cf. Astr. 1,210 et 212
- 121sq.(grc) εὐεργέα νῆα] vide supra ad Astr. 1,151
- 123(grc) μεγαφώνῳ] vide supra ad Astr. 12,307
- 126(grc) = 66
- 127(grc) ἔπεα πτερόεντα προσηύδα] vide supra ad Astr. 19,27
- 129(grc) κέκλυτέ μευ μύθων] vide supra ad Astr. 3,47
- 132(grc) φωρίδιον] de forma (ab adiectivo φώριος ducta) cf. AP 9,348,2
- 135(grc) οὐ γάρ τι τύχη ὑπαλύξαι] cf. Il. 12,327 (ἃς [sc. κῆρας θανάτοιο] οὐκ ἔστιν φυγεῖν βροτὸν οὐδ’ ὑπαλύξαι)
- 136(grc) σάος αἰπὺς ὄλεθρος] vide supra ad Astr. 11,228
- 137(grc) ἅμι] haec forma apud veteres non legitur, sed ἁμίν (vid. Ar. Lys. 1081) vel ἇμιν (vid. Alcm. fr. 1,41.60.89)
- 139(grc) κέκλυτέ μευ μύθων, κακά περ πάσχοντες ἑταῖροι] vide supra ad Astr. 5,398. Cf. etiam supra v. Astr. 5,129.
- 158(grc) ἠχογραφέην] cf. ngr. ηχογράφηση
- 158(grc) μαγνητουφώνῳ] cf. ngr. μαγνητόφωνο
- 159(grc) ὃς Φράντην ἐφίλησε, ἕως πρῶτον κατέλεξα] cf. Astr. 21,184‒191
- 164(grc) μειλιχίοις ἔπεσιν] vide supra ad Astr. 5,111
- 165(grc) πτολιπόρθοις] clausula (Il. 8,372 et al.) et epitheton Homericum, cf. 20,152 (de Marte); 5,333 (de Enyone); 15,77 (de Achille); 10,363 et al. (de Ulixe)
- 169(grc) cf. Astr. 1,212
- 170(grc) noster formulam suam variat, vide supra ad Astr. 1,8
Handschriftenapparat
- 4(grc) εἰς τὸν Μανδὺν θήρα] ἀστροπόρευσις M
- 22(grc) εστι? M post εἴη in uncis lunatis
- 28(grc) τοι] μὲν M a.c.
- 39(grc) i.m. add. M
- 49(grc) φῶτας ἀρίστους] φῶτα ἄριστον M
- 53(grc) τὰ κλόφε] κέκλοφε M
- 106(grc) οἳ] τοὶ M
- 121(grc) Ἀλλ’ ἄγε] ἀλλὰ μὲν M
- 122(grc) λελιπόντες] -πῶτες M
- 124(grc) τοι] μὲν M
- 134(grc) τε] δέ τ’ M
- 146(grc) ἐμαυτόν] ἐμμαυτόν M
- 157(grc) ῥόβως] μεταθήτωρ M a.c.
- 161(grc) μεταφρήζων] -αθήτωρ M a.c.
- 169(grc) λελιπόντες] -πῶτες M
Indizes
Indexreferenzen
- Asteroid
- 65 · 122 · 134 · 169
- Burda
- 62 · 153 · 155
- Erde
- 17 · 120 · 151
- Franta
- 142 · 149 · 157 · 159 · 161 · 163 · 165
- Gold
- 29 · 30 · 36 · 38 · 41 · 45 · 49 · 50 · 57 · 58 · 60 · 64 · 78 · 81
- Kosmos
- 17 · 33 · 46 · 69 · 75 · 92 · 169
- Kosmosbetrachtendes Schaf
- 27 · 114 · 144 · 170
- Kynisch
- 55
- Kypta
- 53
- Magnetofon
- 158
- Mammon
- 55
- Mandys
- 6 · 10 · 12 · 13 · 15 · 23 · 24 · 41 · 44 · 77 · 114 · 116 · 144 · 170
- Megafon
- 123
- Phaser
- 15 · 23 · 60 · 61
- Phaserkanone
- 135
- Planet
- 9 · 30 · 145
- Radiofon
- 156
- Rakete
- 102
- Roboter
- 142 · 149 · 157
- Semtex
- 63 · 64
- Tonda
- 62 · 142 · 161
- Zeitwächter
- 130
Monosyllaba
- τοῖς
- 164
Metrische Daten
- Verse (gesamt)
- 170
- Monosyllaba (gr.)
- 1
- Spond. Verse (gr.)
- 21.2%
- Versus tetracoli [4 W.] (gr.)
- 42.4%
- Versus tetracoli [5 W.] (gr.)
- 0
- Zäsur PH (gr.)
- 12875.3%
- Zäsur KTT (gr.)
- 3118.2%
- Zäsur andere (gr.)
- 116.5%
- Zäsur nicht analysierbar (gr.)
- 0
- DSSSD
- 2011.8%
- DDDDD
- 158.8%
- DSDDD
- 158.8%
- DSDSD
- 148.2%
- DDSSD
- 148.2%
- DSSDD
- 116.5%
- SDDSD
- 116.5%
- SDDDD
- 105.9%
- DDSDD
- 95.3%
- DDDSD
- 95.3%
- SSDSD
- 84.7%
- SDSDD
- 74.1%
- SSSDD
- 74.1%
- SSSSD
- 74.1%
- SDSSD
- 63.5%
- SSDDD
- 52.9%
- DDSSS
- 10.6%
- SDSSS
- 10.6%
Kommentar